Mô hình lừa đảo này đang phát triển thành một hệ sinh thái quy mô lớn ở Trung Quốc. Chỉ cần làm theo kịch bản có sẵn, đọc đúng lời thoại đã chuẩn bị, thậm chí không cần bất kỳ nền tảng y khoa nào, một người bình thường chỉ cần 3 ngày đào tạo là có thể trở thành chuyên gia nội dung về sức khỏe trên mạng.
Theo Tân Hoa xã ngày 1-4, nhiều tài khoản làm nội dung về dinh dưỡng, dưỡng sinh, giảm cân hay điều chỉnh sức khỏe thực chất không hoạt động như các kênh phổ biến kiến thức khoa học.
Phía sau các tài khoản này là các cơ sở đào tạo người làm nội dung sức khỏe – nơi học viên được hứa hẹn thu nhập cao, được cấp chứng chỉ, kịch bản và chỉ cần học cách truyền đạt để tạo niềm tin với người xem.
Trên nhiều nền tảng mạng xã hội lớn tại Trung Quốc, những khẩu hiệu như “cơ hội đổi đời cho người bình thường” hay “một phiên livestream kiếm 10.000 nhân dân tệ (38,5 triệu đồng)” xuất hiện nhan nhản, dễ dàng thu hút người muốn tìm việc.
Sau khi thu hút người tham gia, các cơ sở này thường tổ chức các buổi đào tạo miễn phí để giữ chân, tạo cảm giác cơ hội khan hiếm. Người học được dẫn vào các nhóm chat kín, lớp học trực tuyến hoặc mời đến các căn cứ livestream để học trực tiếp.
Tiếp đó, các khóa học sẽ chào bán với mức phí từ vài trăm đến vài chục nghìn nhân dân tệ.
Nhiều người đã không tiếc hàng chục nghìn nhân dân tệ để đóng học phí vì tin vào vỏ bọc việc nhẹ lương cao, nhưng những gì họ nhận được chỉ là một cú lừa.
Theo Tân Hoa xã ngày 1-4, một phụ nữ họ Vương (68 tuổi) đã mất hơn 8.000 nhân dân tệ (khoảng 30,8 triệu đồng) khi đăng ký nhiều khóa học, song các “giảng viên” liên tục bị thay đổi, dạy vài buổi rồi biến mất trước khi trung tâm cắt liên lạc hoàn toàn với bà.
Những thiệt hại về học phí mới chỉ là bước đầu. Báo Sức Khỏe Trung Quốc ngày 9-4 cho biết cốt lõi của các mô hình đào tạo này có dấu hiệu vận hành theo kiểu đa cấp.
Học viên thường được đưa vào các nhóm chat, được hứa hẹn về khoản hoa hồng cao nếu lôi kéo thêm người mới. Nhưng như vậy vẫn chưa đủ, học viên tiếp tục bị thúc ép tham gia các buổi đào tạo trực tiếp nhằm phát sinh thêm chi phí.
Một phụ nữ họ Phó ở tỉnh Giang Tô đã chi hơn 22.000 nhân dân tệ (khoảng 85 triệu đồng) phí thành viên để mua thực phẩm chức năng giá cao với lý do cơ sở đào tạo cho rằng bà phải tự dùng rồi mới có thể bán cho người khác.
Bà Phó cho biết có những học viên cùng khóa còn bị dụ dỗ chi hơn 100.000 nhân dân tệ (khoảng 385 triệu đồng) để tự lập phòng livestream, nhưng cuối cùng bị lừa mất trắng.
Giáo trình đào tạo của các cơ sở này thực chất chỉ tập trung vào kỹ thuật câu lượt xem, chốt đơn, khai thác tâm lý người xem và xây dựng hình tượng chuyên gia.
Nội dung thường bao gồm việc phóng đại hậu quả bệnh tật để gây hoang mang theo kịch bản có sẵn, sau đó đưa ra giải pháp như đang tư vấn chuyên môn.
Mục tiêu cuối cùng vẫn là dẫn dắt người xem mua sản phẩm được thổi phồng là chữa bách bệnh – từ viêm mũi, cao huyết áp, mỡ máu cao, đường huyết cao, cho đến ung thư.
Lừa đảo về nội dung sức khỏe và sản phẩm chăm sóc sức khỏe tại Trung Quốc trong năm 2025 được cơ quan quản lý nước này đánh giá đã phát triển thành một chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Phổ cập y học thuộc Hội Y học Bắc Kinh, ông Bàng Vũ, từng nhận định rằng các quảng cáo sản phẩm sức khỏe giả, livestream giả danh chuyên gia và phổ cập kiến thức giả, tư vấn sai… nguy hại không kém lừa đảo viễn thông.
Theo số liệu từ Tổng cục Quản lý thị trường Trung Quốc, trong nửa đầu năm 2025, cơ quan chức năng đã xử lý 1.666 vụ vi phạm pháp luật về quảng cáo y tế với tổng số tiền phạt và tịch thu đạt 12,78 triệu nhân dân tệ (khoảng 1,78 triệu USD), trung bình 9 vụ/ngày. Nhóm bị nhắm tới nhiều nhất là người cao tuổi và bệnh nhân mắc bệnh mạn tính.
Cuối năm 2025, cơ quan chức năng Trung Quốc tiếp tục triển khai chiến dịch kiểm tra xử lý các hành vi quảng cáo sai sự thật liên quan đến thuốc và thực phẩm chức năng dành cho người cao tuổi.
Kết quả xử lý được 6.175 vụ vi phạm với tổng số tiền phạt và tịch thu lên tới 103,5 triệu nhân dân tệ (khoảng 14,6 triệu USD).
Tháng 3-2026 vừa qua, quy định về siết chặt giám sát quản lý người bán hàng trực tuyến và các nền tảng thương mại điện tử thực hiện trách nhiệm an toàn thực phẩm cũng bắt đầu có hiệu lực.
Theo đó, người làm nội dung bán thực phẩm hoặc sản phẩm sức khỏe phải công khai giấy phép kinh doanh hoặc thông tin đăng ký ngay trên tài khoản hoạt động.
Quy định mới siết trách nhiệm đối với các nền tảng công nghệ và tổ chức đào tạo người làm nội dung sức khỏe, yêu cầu các nền tảng phải xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro, ứng dụng công nghệ để phát hiện vi phạm theo thời gian thực.
Doanh nghiệp hoặc tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 100.000 nhân dân tệ đến 1 triệu nhân dân tệ trong trường hợp nghiêm trọng.
Trao đổi với Tân Hoa xã về các biện pháp xử lý mới, giáo sư Vũ Di Văn, Phó viện trưởng Học viện Luật thuộc Đại học Vũ Hán, cho rằng cần xử lý nghiêm các tổ chức lấy danh nghĩa đào tạo nhưng thực chất lừa đảo hoặc đa cấp, đồng thời công bố các vụ án điển hình để tạo tác dụng răn đe.
Ông Vũ cũng đề xuất xây dựng cơ chế tiếp nhận tố cáo và phối hợp điều tra tại Trung Quốc, do nhiều đường dây lừa đảo hoạt động xuyên các tỉnh thành, khiến việc xử lý riêng lẻ ở từng địa phương khó hiệu quả.
Bà H.T.P. (50 tuổi, ở Thái Nguyên) đến viện trong tình trạng suy kiệt, sốt nhẹ, nuốt nghẹn. Qua thăm khám nội soi, các bác sĩ phát hiện tại vị trí cách cung răng trên 38cm, niêm mạc thực quản bị co kéo mạnh, gây hẹp khít lòng thực quản.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do quá trình viêm xơ mạn tính sau điều trị nhiễm nấm thực quản kéo dài suốt 10 năm. Tình trạng nghiêm trọng đến mức thực quản bị teo, không có đường rò, khiến bệnh nhân gặp khó khăn khi ăn uống.
TS.BS Trần Thanh Hà - quyền Giám đốc Trung tâm Nội soi tiêu hóa và Thăm dò chức năng, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, trực tiếp điều trị cho bệnh nhân - cho biết do tình trạng xơ hóa lâu năm, lòng thực quản chỉ còn vài milimet, máy soi không thể đi qua. Nếu sử dụng ngay bóng nong tiêu chuẩn, nguy cơ thủng thực quản là rất cao.
Vì vậy các bác sĩ buộc phải lựa chọn một hướng can thiệp thận trọng, chia thành 3 bước. Lần 1, các bác sĩ sử dụng bóng nhỏ chuyên dụng cho đường mật loại nhỏ (<10mm) để lách qua khe hẹp, tạo tiền đề mở rộng lòng thực quản.Sau 2 tuần, bệnh nhân được tiến hành nong lần 2 bằng bóng nong thực quản cỡ vừa. Qua nội soi, lỗ hẹp đã được cải thiện. Tuy nhiên do xơ hóa kéo dài 10 năm khiến độ đàn hồi kém, ống soi vẫn chưa thể đi qua ngay.
Với trường hợp của bệnh nhân này, các bác sĩ tiên lượng bệnh nhân sẽ phải nong bóng nhiều lần, nhằm giúp bệnh nhân ăn uống trở lại gần như bình thường, tránh chảy máu, thậm chí thủng thực quản do các sẹo xơ chai lâu năm."Việc bệnh nhân giảm nuốt nghẹn, không còn đau tức vùng cổ sau lần nong thứ hai là tín hiệu rất tích cực. Thực quản đang đáp ứng tốt với lực căng mà không bị rách sâu hay thủng", bác sĩ Hà nhận định.Theo bác sĩ Hà, hẹp thực quản là tình trạng lòng thực quản bị thu hẹp, khiến việc nuốt thức ăn trở nên khó khăn. Ban đầu người bệnh chỉ thấy vướng khi ăn đồ đặc, nhưng về sau ngay cả uống nước cũng có thể gặp trở ngại.Người bệnh cũng có thể gặp các triệu chứng như ợ chua, nôn trớ, đau khi nuốt hoặc sụt cân mất kiểm soát.Nội soi đường tiêu hóa trên hiện là phương pháp vàng để chẩn đoán và điều trị. Qua nội soi, bác sĩ không chỉ can thiệp nong rộng lòng thực quản mà còn có thể sinh thiết để loại trừ các nguyên nhân ác tính, đảm bảo sức khỏe lâu dài cho bệnh nhân."Nếu không được điều trị kịp thời, hẹp thực quản có thể dẫn đến các biến chứng không ăn uống được khiến người bệnh suy dinh dưỡng, sụt cân, ảnh hưởng đến sức khỏe", bác sĩ Hà khuyến cáo.Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Chia sẻ về vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Xuân Tuấn, chuyên khoa ung bướu, chia sẻ đây là tình huống rất thường xuyên gặp ở các chị em ngoài 35 - 40 tuổi. Nhiều người sau khi có kết quả siêu âm "đa u hai bên" thường hoang mang, lo lắng.
"Tuy nhiên, chị em có thể yên tâm một phần là đa u tuyến vú hai bên đa số là lành tính. Nhưng hiểu cho đúng thì sẽ đỡ hoang mang hơn rất nhiều", bác sĩ Tuấn cho hay.
Bác sĩ Tuấn cho hay trước hết, đây không phải là "một khối u lan ra nhiều chỗ", mà thường là nhiều u nhỏ, xuất hiện rải rác ở cả hai bên vú. Hay gặp nhất là u xơ tuyến vú hoặc các thay đổi dạng nang.
Nguyên nhân chính thường liên quan đến nội tiết. Ở phụ nữ trung niên, nội tiết bắt đầu dao động, tuyến vú phản ứng lại nên tạo ra nhiều tổn thương nhỏ như vậy. Vì thế mới có chuyện nhiều chị em đi khám lần đầu thấy 1 - 2 u, vài năm sau kiểm tra lại thấy "nhiều hơn".
"Điểm quan trọng đầu tiên chị em cần hiểu là nhiều u không đồng nghĩa với nguy hiểm hơn.
Điều bác sĩ quan tâm không phải là số lượng, mà là tính chất của từng u. Trong rất nhiều trường hợp, có thể có 5 - 7 u, nhưng tất cả đều có hình ảnh lành tính, ổn định theo thời gian, thì vẫn chỉ cần theo dõi", bác sĩ Tuấn nêu rõ.
Một sai lầm mà các chị em thường gặp là nghĩ rằng "nhiều u quá nên phải mổ hết cho sạch". Thực tế việc mổ trong những trường hợp này thường không giải quyết được vấn đề, vì sau khi mổ, dưới tác động nội tiết, vẫn có thể xuất hiện các u mới.
Vì vậy, với đa u tuyến vú hai bên, hướng xử lý thường là theo dõi định kỳ, không phải mổ hàng loạt.
Tuy nhiên, không phải vì vậy mà chủ quan. Trong một "rừng u" như vậy, điều quan trọng là phải nhận diện được u nào có đặc điểm khác thường.
Các bác sĩ sẽ tập trung vào u nào có hình ảnh không điển hình, u nào to nhanh hơn các u khác, u nào có đặc điểm nghi ngờ hơn. Những u "lạc nhịp" này mới là thứ cần chú ý kỹ hơn, có thể cần sinh thiết. Còn lại, các u điển hình lành tính, nhỏ, ổn định thì chỉ cần theo dõi.
Đó là câu nói của Hoa khôi Nét đẹp Thầy thuốc trẻ - Miss HYPA 2026 - bác sĩ Thái Minh Ngọc, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhân dân 115.
Tiếng bánh xe băng ca dội trên nền gạch, gấp gáp và nặng nề; tiếng bước chân gần như chạy của bác sĩ, y tá; tiếng máy móc vang lên lạnh lẽo, dứt khoát. Người bệnh được đưa vào với chẩn đoán nhồi máu cơ tim nặng. Người nhà bối rối, gần như chưa kịp hiểu chuyện gì đang xảy ra. Trước mắt họ là 2 lựa chọn: điều trị bảo tồn bằng thuốc hoặc can thiệp đặt stent. Nhưng trong khoảnh khắc sinh tử ấy, họ không thể tự đưa ra quyết định, mà phải đặt trọn niềm tin vào bác sĩ - người đưa ra “câu trả lời thay”.
“Trong cấp cứu, chúng tôi chỉ có vài phút để giành giật sự sống. Vai trò của bác sĩ là tư vấn chính xác, dựa trên chuyên môn và bằng chứng mới nhất, giúp người bệnh và gia đình hiểu rõ lợi ích - nguy cơ; còn quyết định cuối cùng vẫn thuộc về họ”, bác sĩ Minh Ngọc chia sẻ.
Giữa áp lực thời gian và sự hoang mang của người nhà, bác sĩ Minh Ngọc vẫn giữ được sự bình tĩnh, kiên trì giải thích từng phương án điều trị. Cuối cùng, gia đình lựa chọn can thiệp; ca bệnh sau đó được ê kíp tim mạch của bệnh viện xử trí thành công.
“Mỗi người bệnh có mỗi hoàn cảnh và khả năng tuân thủ điều trị khác nhau. Chỉ khi đủ bình tĩnh, bác sĩ mới nhận ra những khác biệt đó để điều chỉnh cách tư vấn cho phù hợp”, bác sĩ Ngọc nói.
Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Quang, Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân 115, nhận xét: “Bác sĩ Minh Ngọc rất nhiệt huyết, luôn tận tâm với người bệnh. Việc gì cần nhanh thì xử lý dứt khoát, nhưng khi cần tỉ mỉ, Ngọc cũng làm rất kỹ. Đặc biệt, cách giao tiếp rất ‘đời’. Phần lớn bệnh nhân ở Khoa Cấp cứu là người lao động, nên điều này giúp Ngọc trao đổi hiệu quả hơn. Tôi đánh giá Ngọc đã và đang đảm đương rất tốt vai trò của mình”.
Làm việc tại Khoa Cấp cứu - nơi được ví như “đầu sóng ngọn gió” của bệnh viện - hơn 2 năm, bác sĩ trẻ Thái Minh Ngọc cho biết những ngày đầu từng “stress đến mức về nhà chỉ muốn ngủ, chưa kịp thích nghi với nhịp làm việc khốc liệt”. Thế nhưng, chính môi trường áp lực ấy lại trở thành động lực để Ngọc dấn thân vào thử thách mới, khi quyết định tham gia cuộc thi Miss HYPA 2026 do Hội Thầy thuốc trẻ TP.HCM tổ chức.
“Trước khi là hoa khôi, tôi là một bác sĩ. Danh hiệu Miss HYPA 2026 với tôi không chỉ là vinh dự, mà còn giúp tôi bền bỉ và kiên cường hơn. Trong kỷ nguyên số, bên cạnh việc việc khám bệnh, kê toa, thì truyền thông và giáo dục sức khỏe cộng đồng cũng là một phần vận dụng chuyên môn cực kỳ quan trọng. Tôi muốn làm cầu nối, giúp người dân hiểu đúng về y tế giữa ‘ma trận’ thông tin trên mạng xã hội”, bác sĩ Minh Ngọc chia sẻ.
Nhân Ngày Sức khỏe toàn dân 7.4, bác sĩ Thái Minh Ngọc chia sẻ về định hướng “sức khỏe ứng dụng” mà cô đang ấp ủ: Thông tin y tế hiện nay không thiếu, nhưng điều quan trọng là nhiều người dân chưa biết cách sử dụng đúng.
Vì vậy, các dự án của Miss HYPA 2026 tập trung vào việc “đơn giản hóa” kiến thức y khoa, giúp người dân dễ hiểu và có thể áp dụng trong đời sống hằng ngày. Mục tiêu không chỉ dừng ở điều trị mà còn nâng cao nhận thức, hướng đến phòng bệnh từ sớm.
