Mô hình lừa đảo này đang phát triển thành một hệ sinh thái quy mô lớn ở Trung Quốc. Chỉ cần làm theo kịch bản có sẵn, đọc đúng lời thoại đã chuẩn bị, thậm chí không cần bất kỳ nền tảng y khoa nào, một người bình thường chỉ cần 3 ngày đào tạo là có thể trở thành chuyên gia nội dung về sức khỏe trên mạng.
Theo Tân Hoa xã ngày 1-4, nhiều tài khoản làm nội dung về dinh dưỡng, dưỡng sinh, giảm cân hay điều chỉnh sức khỏe thực chất không hoạt động như các kênh phổ biến kiến thức khoa học.
Phía sau các tài khoản này là các cơ sở đào tạo người làm nội dung sức khỏe – nơi học viên được hứa hẹn thu nhập cao, được cấp chứng chỉ, kịch bản và chỉ cần học cách truyền đạt để tạo niềm tin với người xem.
Trên nhiều nền tảng mạng xã hội lớn tại Trung Quốc, những khẩu hiệu như “cơ hội đổi đời cho người bình thường” hay “một phiên livestream kiếm 10.000 nhân dân tệ (38,5 triệu đồng)” xuất hiện nhan nhản, dễ dàng thu hút người muốn tìm việc.
Sau khi thu hút người tham gia, các cơ sở này thường tổ chức các buổi đào tạo miễn phí để giữ chân, tạo cảm giác cơ hội khan hiếm. Người học được dẫn vào các nhóm chat kín, lớp học trực tuyến hoặc mời đến các căn cứ livestream để học trực tiếp.
Tiếp đó, các khóa học sẽ chào bán với mức phí từ vài trăm đến vài chục nghìn nhân dân tệ.
Nhiều người đã không tiếc hàng chục nghìn nhân dân tệ để đóng học phí vì tin vào vỏ bọc việc nhẹ lương cao, nhưng những gì họ nhận được chỉ là một cú lừa.
Theo Tân Hoa xã ngày 1-4, một phụ nữ họ Vương (68 tuổi) đã mất hơn 8.000 nhân dân tệ (khoảng 30,8 triệu đồng) khi đăng ký nhiều khóa học, song các “giảng viên” liên tục bị thay đổi, dạy vài buổi rồi biến mất trước khi trung tâm cắt liên lạc hoàn toàn với bà.
Những thiệt hại về học phí mới chỉ là bước đầu. Báo Sức Khỏe Trung Quốc ngày 9-4 cho biết cốt lõi của các mô hình đào tạo này có dấu hiệu vận hành theo kiểu đa cấp.
Học viên thường được đưa vào các nhóm chat, được hứa hẹn về khoản hoa hồng cao nếu lôi kéo thêm người mới. Nhưng như vậy vẫn chưa đủ, học viên tiếp tục bị thúc ép tham gia các buổi đào tạo trực tiếp nhằm phát sinh thêm chi phí.
Một phụ nữ họ Phó ở tỉnh Giang Tô đã chi hơn 22.000 nhân dân tệ (khoảng 85 triệu đồng) phí thành viên để mua thực phẩm chức năng giá cao với lý do cơ sở đào tạo cho rằng bà phải tự dùng rồi mới có thể bán cho người khác.
Bà Phó cho biết có những học viên cùng khóa còn bị dụ dỗ chi hơn 100.000 nhân dân tệ (khoảng 385 triệu đồng) để tự lập phòng livestream, nhưng cuối cùng bị lừa mất trắng.
Giáo trình đào tạo của các cơ sở này thực chất chỉ tập trung vào kỹ thuật câu lượt xem, chốt đơn, khai thác tâm lý người xem và xây dựng hình tượng chuyên gia.
Nội dung thường bao gồm việc phóng đại hậu quả bệnh tật để gây hoang mang theo kịch bản có sẵn, sau đó đưa ra giải pháp như đang tư vấn chuyên môn.
Mục tiêu cuối cùng vẫn là dẫn dắt người xem mua sản phẩm được thổi phồng là chữa bách bệnh – từ viêm mũi, cao huyết áp, mỡ máu cao, đường huyết cao, cho đến ung thư.
Lừa đảo về nội dung sức khỏe và sản phẩm chăm sóc sức khỏe tại Trung Quốc trong năm 2025 được cơ quan quản lý nước này đánh giá đã phát triển thành một chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Phổ cập y học thuộc Hội Y học Bắc Kinh, ông Bàng Vũ, từng nhận định rằng các quảng cáo sản phẩm sức khỏe giả, livestream giả danh chuyên gia và phổ cập kiến thức giả, tư vấn sai… nguy hại không kém lừa đảo viễn thông.
Theo số liệu từ Tổng cục Quản lý thị trường Trung Quốc, trong nửa đầu năm 2025, cơ quan chức năng đã xử lý 1.666 vụ vi phạm pháp luật về quảng cáo y tế với tổng số tiền phạt và tịch thu đạt 12,78 triệu nhân dân tệ (khoảng 1,78 triệu USD), trung bình 9 vụ/ngày. Nhóm bị nhắm tới nhiều nhất là người cao tuổi và bệnh nhân mắc bệnh mạn tính.
Cuối năm 2025, cơ quan chức năng Trung Quốc tiếp tục triển khai chiến dịch kiểm tra xử lý các hành vi quảng cáo sai sự thật liên quan đến thuốc và thực phẩm chức năng dành cho người cao tuổi.
Kết quả xử lý được 6.175 vụ vi phạm với tổng số tiền phạt và tịch thu lên tới 103,5 triệu nhân dân tệ (khoảng 14,6 triệu USD).
Tháng 3-2026 vừa qua, quy định về siết chặt giám sát quản lý người bán hàng trực tuyến và các nền tảng thương mại điện tử thực hiện trách nhiệm an toàn thực phẩm cũng bắt đầu có hiệu lực.
Theo đó, người làm nội dung bán thực phẩm hoặc sản phẩm sức khỏe phải công khai giấy phép kinh doanh hoặc thông tin đăng ký ngay trên tài khoản hoạt động.
Quy định mới siết trách nhiệm đối với các nền tảng công nghệ và tổ chức đào tạo người làm nội dung sức khỏe, yêu cầu các nền tảng phải xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro, ứng dụng công nghệ để phát hiện vi phạm theo thời gian thực.
Doanh nghiệp hoặc tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 100.000 nhân dân tệ đến 1 triệu nhân dân tệ trong trường hợp nghiêm trọng.
Trao đổi với Tân Hoa xã về các biện pháp xử lý mới, giáo sư Vũ Di Văn, Phó viện trưởng Học viện Luật thuộc Đại học Vũ Hán, cho rằng cần xử lý nghiêm các tổ chức lấy danh nghĩa đào tạo nhưng thực chất lừa đảo hoặc đa cấp, đồng thời công bố các vụ án điển hình để tạo tác dụng răn đe.
Ông Vũ cũng đề xuất xây dựng cơ chế tiếp nhận tố cáo và phối hợp điều tra tại Trung Quốc, do nhiều đường dây lừa đảo hoạt động xuyên các tỉnh thành, khiến việc xử lý riêng lẻ ở từng địa phương khó hiệu quả.
Niềm yêu thích khám phá những vùng đất mới đã thôi thúc chị B.T.H. (trú tại Hà Nội), một bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn 5, cùng gia đình lựa chọn đặc khu Côn Đảo (TPHCM) làm điểm đến cho kỳ nghỉ vừa qua.
Sau những buổi lọc máu đầu tiên tại Trung tâm Y tế Quân dân y Đặc khu Côn Đảo, chị hoàn toàn yên tâm với quyết định của mình.
"Gia đình đã tìm hiểu kỹ về điều kiện vật chất, để xem có đáp ứng được nhu cầu lọc máu của mình không mới quyết định ra du lịch. Côn Đảo đẹp, con người thân thiện, và điều tôi thích nhất là những người bệnh suy thận vẫn có thể yên tâm ở lại đây.
Máy móc điều trị ở Côn Đảo rất mới, sạch sẽ và rất ổn, còn các bác sĩ cũng rất quan tâm bệnh nhân", chị H. nói.
Những chia sẻ giản dị ấy cũng là minh chứng cho sự thay đổi trong chất lượng dịch vụ y tế tại Côn Đảo. Năm 2026, đơn vị chạy thận nhân tạo tại Trung tâm Y tế Quân dân y Đặc khu Côn Đảo chính thức được đưa vào hoạt động, với sự trợ giúp chuyên môn từ Bệnh viện Thống Nhất.
Nơi đây được đầu tư 2 máy chạy thận nhân tạo cùng hệ thống xử lý nước RO hiện đại, đáp ứng các yêu cầu điều trị kỹ thuật cao.
Việc triển khai kỹ thuật này không chỉ giúp người dân sinh sống và làm việc tại Côn Đảo được tiếp cận dịch vụ lọc máu ngay tại địa phương, mà còn mở ra cơ hội cho bệnh nhân suy thận trên khắp cả nước có thể kết hợp điều trị với du lịch, nghỉ dưỡng hoặc hành hương ở đây.
Theo BSCK2 Lê Công Thọ, Giám đốc Trung tâm Y tế Quân dân y Đặc khu Côn Đảo, từ khi đơn vị đi vào hoạt động, đã có 5 trường hợp lựa chọn đến Côn Đảo du lịch kết hợp thực hiện lọc máu định kỳ.
Để bảo đảm chất lượng, Bệnh viện Thống Nhất đã cử các bác sĩ và điều dưỡng luân phiên ra Côn Đảo hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật và đào tạo đội ngũ y tế địa phương, từng bước nâng cao năng lực điều trị tại chỗ.
PGS.TS.BS Nguyễn Bách, Trưởng Khoa Nội thận - Lọc máu của Bệnh viện Thống Nhất cho biết, người bệnh lọc máu ở Côn Đảo giống như điều trị tại Bệnh viện Thống Nhất, với quy trình bài bản. Đặc biệt, họ vẫn được hưởng đầy đủ quyền lợi bảo hiểm y tế như trên đất liền.
PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất cho biết, ngay từ khi xây dựng đề án hỗ trợ y tế cho Côn Đảo, đơn vị đã xác định mục tiêu không chỉ chuyển giao một kỹ thuật chuyên sâu mà phải xây dựng mô hình điều trị bền vững, giúp người dân, du khách tiếp cận dịch vụ lọc máu chất lượng cao ngay tại đảo.
“Trước đây, nhiều người bệnh phải từ bỏ ước mơ đến với Côn Đảo vì không thể gián đoạn việc lọc máu định kỳ. Hôm nay, với đơn vị lọc máu đạt chất lượng tương đương các cơ sở trên đất liền, họ có thể yên tâm đến Côn Đảo để du lịch, nghỉ dưỡng, hành hương và trải nghiệm vẻ đẹp của vùng đất thiêng liêng này.
Đối với người bệnh suy thận, điều quý giá nhất không chỉ là được điều trị an toàn, mà còn phải được sống cuộc sống bình thường như mọi người. Chúng tôi mong muốn mở rộng cánh cửa của Côn Đảo đối với những bệnh nhân suy thận trên khắp cả nước", PGS.TS.BS Lê Đình Thanh nhắn nhủ.
Leo cầu thang là bài tập dễ lồng ghép vào sinh hoạt hàng ngày, mang nhiều lợi ích như tiêu hao năng lượng, kiểm soát đường huyết, duy trì cân nặng, tăng cường sức cơ vùng lưng hông và đùi...
Tuy nhiên, giống như mọi hoạt động thể lực khác, leo cầu thang chỉ phát huy tác dụng khi phù hợp với thể trạng. Nếu áp dụng sai cách hoặc quá sức, thói quen này có thể phản tác dụng, gây hại cho hệ xương khớp và sức khỏe.
Khớp gối là khớp lớn nhất và phải "gánh vác" trọng trách nặng nề nhất của cơ thể. Trong suốt cuộc đời, trung bình một người đi bộ khoảng 160.000-200.000 km. Khớp gối luôn tiềm ẩn nguy cơ tổn thương đầu tiên nếu gặp chấn thương, mắc bệnh lý cơ xương khớp hoặc phải vận động sai cách, quá tải kéo dài.
Khi bước lên hoặc xuống cầu thang, các mặt khớp sẽ tạo ra lực ma sát rất lớn. Đồng thời, áp lực đè nén lên vùng xương dưới sụn, sụn chêm và làm kéo căng hệ thống dây chằng theo nhiều hướng. Do đó, việc leo cầu thang tốt hay hại phụ thuộc hoàn toàn vào cấu trúc cơ thể và tình trạng khớp gối của mỗi người.
Với người khỏe mạnh, chỉ số khối cơ thể (BMI) bình thường, không có cảm giác đau mỏi và kết quả X-quang khớp gối tốt, bạn có thể thoải mái leo cầu thang để rèn luyện sức khỏe.
Nếu bạn thừa cân, béo phì, có cấu trúc chân vòng kiềng hoặc chân chữ X, kết quả X-quang cho thấy khe khớp hẹp hơn so với độ tuổi, cần hạn chế leo cầu thang. Chỉ nên thực hiện khi bất khả kháng (như phải di chuyển lên phòng ngủ) để phòng ngừa thoái hóa khớp gối sớm.
Với người đã thoái hóa khớp gối ở mức độ trung bình hoặc nặng, tuyệt đối không nên leo lên xuống cầu thang nhiều lần trong ngày. Việc này không chỉ đẩy nhanh tốc độ thoái hóa mà còn làm tăng nguy cơ té ngã, gây chấn thương nguy hiểm.
Theo các tài liệu chuyên ngành chấn thương chỉnh hình và vật lý trị liệu, một bệnh nhân thoái hóa khớp gối chỉ nên đi bộ (bao gồm cả sinh hoạt cá nhân và tập luyện) khoảng 3.000-6.000 bước mỗi ngày, tương đương 2-4 km.
Tốt nhất, khi gặp vấn đề về khớp gối hoặc dự định bắt đầu một thói quen tập luyện mới, nên gặp bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá, thiết kế lộ trình vận động an toàn, phù hợp nhất với bản thân.
BS.CK2 Trần Chí KhôiKhoa Chi dưới, Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình TP HCM
Anh A. (U.50, quốc tịch Úc) tình cờ phát hiện bản thân có một khối u thận trong một lần khám sức khỏe định kỳ.
Qua thăm khám và đánh giá chuyên sâu, ThS-BS.CKII Đỗ Quang Minh, Trưởng khoa Tiết niệu & Nam khoa, Bệnh viện FV, cho biết khối bướu thận có kích thước lớn hơn 5 cm và khoảng một nửa khối bướu chìm sâu trong nhu mô thận. Ngoài ra, bướu còn tiếp xúc với hệ thống đài bể thận nên việc bóc tách khá phức tạp".
Không chỉ vậy, anh A. còn có hai động mạch thận thay vì một như cấu trúc giải phẫu thông thường. Điều này khiến việc kiểm soát dòng máu nuôi thận trong quá trình phẫu thuật trở nên khó khăn hơn.
Sau khi cân nhắc, ê-kíp quyết định lựa chọn phẫu thuật nội soi sử dụng robot da Vinci Xi - đây là hệ thống robot phẫu thuật hiện đại hàng đầu Đông Nam Á, đặc biệt phù hợp với ca phẫu thuật thận, niệu phức tạp nhờ khả năng hỗ trợ thao tác chính xác trong không gian hẹp.
Ca mổ của anh A. kéo dài khoảng 4 giờ. Theo ê-kíp điều trị, thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở vị trí khối u mà còn là áp lực về thời gian.
Trong quá trình cắt bướu, phẫu thuật viên phải kẹp động mạch thận để ngưng dòng máu nuôi thận. Thông thường, thời gian thiếu máu nóng chỉ nên dưới 30 phút, để đảm bảo không ảnh hưởng đến chức năng thận. "Đây là cuộc chạy đua với thời gian vì nếu thiếu máu kéo dài, mô thận sẽ bị tổn thương nhiều hơn", bác sĩ Minh chia sẻ.
Nhờ sự phối hợp chặt chẽ của ê-kíp cùng sự hỗ trợ của hệ thống robot da Vinci Xi, ca mổ đã đạt được mục tiêu quan trọng nhất: Khối u được cắt bỏ hoàn toàn đồng thời kiểm soát được thời gian ngưng dòng máu nuôi thận nằm trong ngưỡng cho phép, giữ được tối đa phần nhu mô thận lành.
Anh A. cho biết "Tôi thấy bản thân phục hồi khá nhanh, ăn uống và sinh hoạt bình thường, thậm chí không cần dùng thuốc giảm đau sau mổ".
Theo ThS-BS.CKII Đỗ Quang Minh, ung thư thận là bệnh lý khó phát hiện sớm vì giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng. Phần lớn trường hợp được phát hiện tình cờ thông qua khám sức khỏe định kỳ.
Trong đó, siêu âm bụng là phương pháp tầm soát đơn giản, nhanh chóng, chi phí hợp lý nhưng nhiều người vẫn chưa có thói quen thực hiện khi chưa xuất hiện triệu chứng.
Bác sĩ khuyến nghị người dân nên duy trì khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là siêu âm bụng, nhằm phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn và nâng cao cơ hội điều trị hiệu quả.
