Chính phủ vừa ban hành Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Theo điểm d khoản 1 Điều 95, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể bị phạt từ 20-30 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Quy định có hiệu lực từ ngày 1/7.
Nhiều người băn khoăn liệu việc chia sẻ bài báo trên Facebook, Zalo hay các nền tảng mạng xã hội có bị xử phạt hay không?
Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Trương Thanh Đức – Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Luật BASICO, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam – cho rằng cần hiểu đúng bản chất của quy định để tránh những cách diễn giải gây hoang mang trong dư luận.
Theo ông Đức, mục tiêu của pháp luật không phải là ngăn cản người dân lan tỏa thông tin báo chí chính thống mà là bảo vệ quyền bản quyền của báo chí.
“Báo chí được tạo ra để phục vụ công chúng. Người dân chia sẻ những thông tin hữu ích, có giá trị cho cộng đồng thì không phải là đối tượng mà quy định hướng tới xử lý”, ông nói.
Theo luật sư Đức, điều cần phân biệt là hành vi chia sẻ thông tin với hành vi khai thác nội dung báo chí nhằm mục đích thương mại hoặc trục lợi.
Ông Đức cho rằng các fanpage, website hoặc tài khoản mạng xã hội sao chép bài viết, hình ảnh, video của cơ quan báo chí rồi đăng lại để thu hút lượt xem, bán quảng cáo hoặc kiếm doanh thu mới là những trường hợp cần xử lý nghiêm vì xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
“Cái bị cấm là hành vi lợi dụng sản phẩm báo chí để kiếm lợi từ công sức và chi phí của người khác. Không nên hiểu rằng người dân chỉ cần bấm nút chia sẻ một bài báo là có thể bị phạt”, ông nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) cho rằng Nghị định 174 là công cụ nhằm xử lý hành vi đăng tải, khai thác trái phép tác phẩm báo chí trên môi trường mạng, chứ không phải cấm công chúng chia sẻ thông tin chính thống.
Theo ông Hà, hành vi có nguy cơ vi phạm thường là sao chép toàn bộ hoặc phần lớn nội dung bài báo, ảnh, video, đồ họa rồi đăng lại trên fanpage, website hoặc các nền tảng mạng xã hội mà không được phép.
Các hình thức “xào nấu” nội dung, đổi tiêu đề, cắt ghép bài viết, đọc lại nguyên văn bài báo để làm video hoặc sử dụng nội dung báo chí nhằm thu hút tương tác, quảng cáo, kiếm tiền cũng có thể bị xem xét xử lý.
Ngược lại, luật sư Hà cho rằng, việc chia sẻ đường link dẫn về bài báo gốc kèm nhận xét hoặc bình luận cá nhân về cơ bản không phải là hành vi sao chép tác phẩm.
“Chia sẻ link bài báo là dẫn người đọc đến nguồn chính thức. Điều này hoàn toàn khác với việc lấy nội dung báo chí để đăng lại trên nền tảng của mình”, luật sư Hoàng Hà phân tích.
Ông Hà cũng lưu ý rằng nhiều người đang hiểu chưa đúng về khái niệm “dẫn nguồn”. Việc ghi nguồn không đồng nghĩa với việc được phép đăng lại toàn bộ nội dung.
Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, việc trích dẫn tác phẩm chỉ được chấp nhận trong những giới hạn hợp lý, phục vụ mục đích bình luận, nghiên cứu hoặc minh họa, đồng thời không làm ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường của tác phẩm gốc.
“Nếu đăng lại toàn văn hoặc phần lớn nội dung bài báo thì việc ghi nguồn không đủ để hợp pháp hóa hành vi đó và vẫn có thể bị xử phạt”, ông Hà nói.
Bảo vệ bản quyền báo chí không mâu thuẫn với quyền tiếp cận thông tin
Đề cập tới ý kiến cho rằng việc tăng cường bảo vệ bản quyền báo chí có thể ảnh hưởng đến khả năng lan tỏa thông tin chính thống, luật sư Trương Thanh Đức cho rằng 2 mục tiêu này không hề mâu thuẫn.
Theo ông Đức, quyền sở hữu trí tuệ là một loại tài sản cần được bảo vệ để khuyến khích sáng tạo và đầu tư vào các sản phẩm nội dung chất lượng.
“Bảo vệ bản quyền không phải để hạn chế người dân tiếp cận thông tin mà để ngăn chặn hành vi chiếm dụng thành quả lao động trí tuệ của người khác”, ông Đức nói.
Luật sư Hoàng Hà nhận định tình trạng sao chép, hoặc sử dụng nội dung báo chí để tạo ra các sản phẩm phái sinh như đọc lại, tạo thành video, bài đăng… đã tồn tại nhiều năm và đang gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các cơ quan báo chí.
Theo ông Hà, việc các trang mạng xã hội, các cá nhân sử dụng lại nội dung báo chí để thu hút người xem không chỉ làm thất thoát nguồn thu mà còn tiềm ẩn nguy cơ bóp méo thông tin, tạo môi trường cạnh tranh thiếu lành mạnh với báo chí chính thống.
Vì vậy, Nghị định 174 được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường bảo vệ quyền tác giả trên môi trường số, đồng thời nâng cao ý thức tôn trọng bản quyền trong xã hội.
Các luật sư đều khuyến nghị người dân nên chia sẻ bài báo thông qua đường link chính thức, hạn chế sao chép toàn văn hoặc đăng lại phần lớn nội dung khi chưa được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.
Đây là cách vừa bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công chúng, vừa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của cơ quan báo chí và tác giả.
Ẩn mình giữa vùng núi yên bình của Tây Ban Nha, ngôi làng nhỏ này khiến bất kỳ ai đặt chân tới cũng phải ngỡ ngàng. Từ mái nhà, bức tường cho tới những con đường quanh co, tất cả đều được phủ kín bằng một màu xanh nổi bật. Điều đặc biệt hơn cả là toàn bộ người dân nơi đây đều đồng ý giữ nguyên diện mạo ấy suốt 15 năm.
Ngôi làng được nhắc đến là Juzcar, nằm giữa thung lũng Valle del Genal thuộc vùng Serrania de Ronda, Tây Ban Nha. Nhìn từ xa, Juzcar nổi bật như một "ốc đảo xanh" giữa núi đồi, khiến nhiều du khách có cảm giác như đang bước vào thế giới cổ tích của những nhân vật Xì Trum nổi tiếng.
Điều đặc biệt là kể từ năm 2011, toàn bộ nhà cửa, tường đá, đường làng và các không gian công cộng tại Juzcar đều được phủ một màu xanh dương đặc trưng. Không chỉ thay đổi màu sơn, người dân còn trang trí thêm nhiều hình ảnh Xì Trum sinh động, từ tranh tường đến tượng các nhân vật như Papa Smurf hay Smurfette, tạo nên khung cảnh vừa độc đáo vừa đầy vui nhộn.
Ít ai biết rằng trước đây, Juzcar vốn là một "ngôi làng trắng" truyền thống, giống nhiều địa phương khác ở vùng Andalusia. Bước ngoặt xảy ra vào năm 2011 khi hãng Sony chọn nơi đây để quảng bá bộ phim Xì Trum. Phục vụ cho chiến dịch này, toàn bộ ngôi làng đã được sơn xanh đồng loạt và diện mạo đặc biệt ấy được giữ nguyên cho đến tận ngày nay.
Ban đầu, màu sơn này chỉ mang tính tạm thời. Thế nhưng sau khi bộ phim ra mắt, Juzcar bất ngờ trở thành điểm đến nổi tiếng, thu hút lượng lớn khách du lịch đổ về tham quan.
Trong cuộc trưng cầu dân ý sau đó, người dân đã đưa ra quyết định gây bất ngờ: giữ nguyên toàn bộ sắc xanh thay vì sơn lại màu trắng như trước.
Từ đó đến nay, ngôi làng vẫn trung thành với diện mạo đặc biệt ấy. Những con đường nhỏ phủ sắc xanh, các ngôi nhà hình cây nấm và hàng loạt góc check-in đậm chất cổ tích khiến nơi đây trở thành điểm đến độc đáo bậc nhất Tây Ban Nha.
Không chỉ gây ấn tượng bởi màu sắc, Juzcar còn được bao quanh bởi thiên nhiên xanh mát và những cánh rừng yên bình. Du khách đến đây có thể thưởng thức các món ăn địa phương tại những quán nhỏ xinh hoặc mua những món quà lưu niệm mang đậm dấu ấn "làng Xì Trum".
Sau khi "thay áo mới", Juzcar gần như hồi sinh nhờ du lịch. Mỗi năm, ngôi làng đón khoảng 80.000 lượt khách- con số khổng lồ so với quy mô dân số ít ỏi nơi đây. Chính sắc xanh khác biệt ấy đã giúp Juzcar vượt qua giai đoạn suy thoái kinh tế và trở thành một trong những ngôi làng đặc biệt nhất châu Âu.
Sau bữa sáng, anh Nguyễn Văn Thắng (trú tại xã Nhị Chiểu, TP Hải Phòng) chuẩn bị những ly sữa dừa phục vụ khách. Bên cạnh, chú dê tên là Bẹ quấn quýt theo từng bước chân.
Chú dê từng xuất hiện trong nhiều đoạn video do anh Thắng chia sẻ trên trang cá nhân, nhận về hàng triệu lượt xem và tương tác của cộng đồng mạng.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, anh Thắng cho biết, gia đình đã nuôi Bẹ được gần 1 năm.
Trước đó, tình cờ đi ngang qua đàn vật nuôi của hàng xóm, anh nhìn thấy chú dê khoảng 3 tháng tuổi, nặng 10kg, sở hữu bộ lông màu vàng nên quyết định mua với giá 2,8 triệu đồng.
"Nhìn thấy chú dê dễ thương, tôi muốn chăm sóc, xem nó như con vật cưng của gia đình", anh kể.
Những ngày đầu đón Bẹ về nhà, chàng trai khá vất vả vì chưa có kinh nghiệm chăm sóc vật nuôi. Nhờ bàn tay chăm sóc của anh Thắng, đến nay, chú dê đã được gần 1 năm tuổi, nặng 25kg, có sức đề kháng tốt.
Hàng ngày, anh cắt rau muống, tìm lá sung, lá mít hoặc các loại hoa quả cho chú dê thưởng thức. Khu vườn của gia đình rộng 500m2, đủ không gian để Bẹ được chạy nhảy, vận động.
Khoảng 2 ngày một lần, anh tắm, sấy khô và chải chuốt lớp lông màu vàng cho Bẹ. Chi phí chăm sóc chú dê không tốn kém, vì nguồn thức ăn có sẵn quanh nhà.
Ban đầu, hàng xóm ngạc nhiên khi thấy anh Thắng thường xuyên chơi đùa với chú dê. Sau một thời gian, Bẹ được mọi người trong thôn quý mến vì đáng yêu.
Buổi tối, Bẹ ngủ trong chuồng riêng. Ban ngày, con vật cưng được anh Thắng cho vào nhà, tự do chạy nhảy khắp các phòng.
Sau một ngày làm việc, chàng trai thích cảm giác được vuốt ve bộ lông mượt mà của chú dê, lên sóng trực tiếp chia sẻ câu chuyện cuộc sống với khán giả.
"Những lúc tôi đi vắng, Bẹ thường chạy lên tầng tìm kiếm hoặc nằm chờ đợi ở cửa. Tôi chăm sóc kỹ lưỡng khiến con vật quấn quýt không rời", anh cho hay.
Một vụ giải cứu ngoạn mục đã diễn ra tại một ngôi nhà ở tỉnh Phang Nga, Thái Lan, sau khi một bé gái 3 tuổi bị mắc kẹt bên trong lồng vắt của máy giặt hơn 2 tiếng đồng hồ.
Các lực lượng ứng cứu đã khẩn trương đến ngôi nhà bê tông một tầng tại Làng 3, Ban Hin Lat, xã Kura, huyện Kuraburi, sau khi nhận được lời kêu cứu khẩn cấp.
Theo kênh truyền hình Channel 8, khi đến nơi, họ phát hiện đứa trẻ bị mắc kẹt bên trong bộ phận vắt của máy giặt. Cô bé bất tỉnh ngay sau khi lực lượng cứu hộ đến.
Theo lời bà ngoại bé gái, bà ở nhà trông nom hai cháu gái trong khi bố mẹ các bé đi làm tại một nhà máy địa phương.
Bé gái 3 tuổi chơi bên trong máy giặt quần áo nhưng không thể trèo ra ngoài được. Cô bé bị mắc kẹt bên trong hơn 2 tiếng đồng hồ trước khi bà ngoại nhận thấy có điều bất thường và báo cho lực lượng cứu hộ.
Nhận thấy tình trạng của đứa trẻ ngày càng xấu đi và bé đã bất tỉnh, đội cứu hộ quyết định tháo rời toàn bộ cụm máy vắt ly tâm ra khỏi vỏ máy giặt.
Vì bé gái vẫn được giữ an toàn bên trong lồng vắt đã tháo rời, họ nhanh chóng đưa bé đến bệnh viện để được can thiệp y tế khẩn cấp.
Khi đến nơi, một nhóm bác sĩ và y tá đã lập tức cho bệnh nhi thở oxy và theo dõi sát sao. Trong khi đó, lực lượng cứu hộ đã sử dụng các dụng cụ cắt thủy lực chuyên dụng, có độ chính xác cao để giải cứu đứa trẻ.
Đội ngũ y tế xác nhận rằng hiện tại bé gái đã qua khỏi nguy hiểm và vẫn đang được theo dõi sát sao.
