Tin Gốc: Thanh Niên
Từ lâu, ở vùng rừng đước, rừng mắm của Cà Mau, ba khía là đặc sản quen thuộc, gắn với đời sống người dân ven rạch và những con nước lên xuống. Thế nhưng, vào mùa ba khía lột (khoảng tháng 6 âm lịch), thời điểm con to và nhiều thịt nhất lại trở thành nỗi lo của các vựa thu mua và người dân khai thác.
Ba khía lột có vỏ mềm, nhiều nước nên không thể muối theo cách truyền thống, cũng khó bảo quản để vận chuyển đi xa. Vì vậy, cứ đến mùa, người bắt ba khía gần như chỉ còn cách bán tháo vì để lâu chúng bị chết. Thương lái ngại mua khiến giá loại này bị ép xuống thấp hơn nhiều so với ba khía thường. Những con lột khó tiêu thụ nên bị xem là hàng dạt, giá trị thấp dù chất lượng thịt cao hơn bình thường.
Không muốn nguồn nguyên liệu dồi dào mãi bị ép giá, chị Trần Thị Xa cùng chồng là anh Nguyễn Văn Miên quyết định tìm hướng đi khác. Hai vợ chồng thu mua, giữ lại ba khía lột thay vì bán rẻ và nghĩ cách chế biến để nâng giá trị sản phẩm.
"Mùa ba khía lột, vựa không thu mua. Tôi nghĩ sao không lấy xay ra làm riêu như cua đồng", chị Xa kể lại ý tưởng xuất phát từ thực tế, sau này trở thành bước ngoặt. Từ nguyên liệu từng bị chê vì khó bảo quản, ba khía lột bắt đầu được định giá lại bằng một cách hoàn toàn khác.
Nhìn bên ngoài, làm riêu từ ba khía có vẻ không khác nhiều so với cua đồng, nhưng khi bắt tay vào làm thì sự khác biệt mới lộ rõ. Ba khía sống trong môi trường rừng ngập mặn, mùi đặc trưng đậm hơn, nếu xử lý không khéo rất dễ bị tanh gắt. Bài toán đặt ra không chỉ là làm ra riêu, mà phải làm sao giữ được vị ngọt tự nhiên và "dễ ăn" với người tiêu dùng.
Quy trình vì vậy được kiểm soát chặt ngay từ đầu vào. Ba khía lột tươi sống sau khi thu mua được rửa thật sạch rồi ủ đá gây tê ngay để giữ độ tươi. Tốc độ là yếu tố quan trọng, bởi nếu chậm, thịt sẽ nhanh hư.
Khâu tách vỏ và sơ chế phải làm nhanh gọn. Đây là công đoạn quyết định chất lượng của cả mẻ riêu. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở công đoạn xay. Gia đình chị Xa tự thiết kế máy xay chuyên dụng, kéo dài thời gian xay từ 15 - 20 phút cho mỗi mẻ khoảng 5 kg. Mục tiêu là làm nhuyễn hoàn toàn phần xương, giúp riêu khi nấu không bị lợn cợn, chi tiết nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm người ăn.
Để giữ chất lượng, họ chấp nhận tỷ lệ hao hụt cao, 1kg ba khía tươi chỉ cho ra khoảng 700 gram riêu thành phẩm. Đổi lại, sản phẩm đạt độ mịn, giữ được vị ngọt thanh và qua kiểm nghiệm có hàm lượng canxi cao, vượt trội so với nhiều loại cua cùng nhóm. Cái "đắt" của riêu ba khía không nằm ở nguyên liệu, mà nằm ở cách xử lý để biến nguyên liệu khó thành sản phẩm dễ ăn.
Những mẻ riêu đầu tiên không hoàn hảo ngay. Có mẻ còn nồng mùi, có mẻ chưa đạt độ ngọt như mong muốn. Nhưng qua nhiều lần điều chỉnh, công thức dần ổn định, giữ được vị ngọt thanh và "chất rừng" đặc trưng của ba khía Đất Mũi.
Khi sản phẩm ổn định chất lượng, thị trường cũng bắt đầu phản hồi tích cực. Từ tiêu thụ nhỏ lẻ, riêu ba khía dần có chỗ đứng riêng. Hiện sản phẩm đã đạt chuẩn OCOP 4 sao và đăng ký bảo hộ độc quyền, trở thành hàng hóa có thương hiệu thay vì chỉ là sản phẩm chế biến quy mô hộ gia đình.
Giá bán lẻ hiện ở mức 130.000 đồng/kg, giá sỉ khoảng 80.000 đồng/kg. Thị trường tiêu thụ mạnh là Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn. Mỗi tháng, cơ sở xuất bán từ 1 - 2 tấn riêu ba khía, mang lại lợi nhuận hàng chục triệu đồng. Con số không quá lớn nếu so với doanh nghiệp, nhưng đủ để chứng minh một hướng đi hiệu quả từ quy mô hộ.
Nếu trước đây đặc sản này chủ yếu gắn với món ba khía muối thì nay riêu ba khía mở ra hướng tiếp cận khác, tiện lợi hơn, dễ chế biến hơn và phù hợp với nhiều nhóm khách hàng. Chính sự thay đổi đó đã giúp loại nguyên liệu từng bị xem là hàng dạt bước ra khỏi phạm vi địa phương để đi vào các thị trường lớn.
Riêu ba khía được nhiều người dùng để nấu canh, nấu bún riêu... Vị ngọt thanh tự nhiên, mùi thơm đặc trưng giúp món ăn mang đậm hương vị rừng ngập mặn, vừa dân dã nhưng cũng đủ khác biệt để tạo tò mò với thực khách.
Tin Gốc: Thanh Niên
Anh Nguyễn Văn Luận, một người đam mê nhiếp ảnh tại tỉnh Đồng Tháp, cho biết bộ ảnh về chim chiền chiện mà anh thực hiện là kết quả của nhiều ngày theo dõi, quan sát tỉ mỉ trong môi trường tự nhiên. Theo anh, chim chiền chiện còn được gọi là chích chòe bông sống nhiều ở khu vực ruộng lúa, đồng sen miền Tây Nam bộ.
Chim chiền chiện thường làm tổ khá thấp, ở những vị trí như đuôi tàu dừa, nhánh tre hay các tán cây ven ao hồ, thậm chí có khi nằm giữa những đầm sen. Cho nên để tìm được tổ, anh Luận phải đi đến các cánh đồng, xa trung tâm thành phố rồi quan sát kỹ từng khu vực. Khi phát hiện được tổ thì phải theo dõi từ lúc chim đẻ trứng, ấp đến khi chim con lớn dần.
Theo anh Luận, một tổ chim chiền chiện có thể có nhiều trứng. Một tổ có khi lên đến 6 - 7 trứng, nhưng không phải lúc nào cũng nở hết. Trong quá trình theo dõi, anh nhận thấy chim chiền chiện bố mẹ thường tập trung chăm sóc những con khỏe mạnh, còn những con yếu có thể bị bỏ lại.
"Để chụp được bộ hình này, tôi phải đi lại nhiều lần. Những lần tôi phải di chuyển từ nhà xuống khu vực xã Mỹ Đông (huyện Tháp Mười cũ) cách hơn 30 km để rình chụp. Chúng rất xinh và gần gũi với đồng ruộng miền Tây, nên tôi đặc biệt thích chụp loài này", anh nói.
Tin Gốc: Thanh Niên
Dương lịch hôm nay là thứ hai, đánh dấu năm 2026 trải qua ngày thứ 137. Theo lịch âm hôm nay 18.5 là ngày 2 tháng 4, theo cách gọi can chi là ngày Nhâm Thìn, tháng Quý Tỵ, năm Bính Ngọ. Như vậy, hôm nay là ngày thứ hai người Việt đón tháng 4 âm lịch.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Kim Thổ. Dân gian quan niệm đây không phải là ngày đẹp, không thích hợp để xuất hành, khởi sự việc lớn khi cho rằng ngày này "ra đi nhỡ tàu, nhỡ xe, cầu tài không được, trên đường đi mất của, bất lợi".
Dưới góc độ tiết khí, người Việt trải qua ngày thứ 14 đón tiết Lập hạ, tiết khí thứ 7 trong 24 tiết khí của năm. Tiết khí này bắt đầu vào ngày 5.5 và kết thúc vào ngày 21.5, đánh dấu thời tiết trở nên nóng bức, khó chịu hơn khi vào hè. Theo kinh nghiệm dân gian, giai đoạn này cũng xuất hiện một số cơn mưa bất chợt.
Tại Việt Nam, hôm nay được nhiều người quan tâm vì 18.5.2026 là ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam. Ngày này nhằm tôn vinh đội ngũ trí thức, nhà khoa học, cán bộ quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Cách đây 63 năm, ngày 18.5.1963, tại Đại hội Đại biểu hội Phổ biến Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam toàn quốc lần thứ nhất (tiền thân của Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ đến dự và chúc mừng.
Ngày 18.6.2013, tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIII, luật Khoa học và Công nghệ được thông qua, thống nhất chọn ngày 18.5 hằng năm là ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Sự kiện này đổi tên thành ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam, theo luật mới có hiệu lực từ tháng 10/2025. Đây là ngày hội để tôn vinh những người làm khoa học, giới thiệu các kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất.
Theo Timeanddate.com, trên thế giới, hôm nay là ngày Quốc tế bảo tàng (International Museum Day). Ngày này được khởi xướng từ năm 1977 nhằm nâng cao nhận thức về vai trò của các bảo tàng trong việc gìn giữ di sản văn hóa, lịch sử và thúc đẩy giao lưu giữa các dân tộc.
Tin Gốc: Thanh Niên