Bên cạnh những chiến dịch quen thuộc đã trở thành thương hiệu của tuổi trẻ TP.HCM, năm nay đánh dấu một bước chuyển mới của phong trào thanh niên tình nguyện với sự xuất hiện của đội hình “Mùa hè số” – lực lượng tình nguyện hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, dịch vụ công trực tuyến và các kỹ năng số.
Sáng 31-5, tại công viên Văn Lang (phường An Đông, TP.HCM, khu vực quận 5 trước đây), hơn 5.000 đoàn viên, thanh niên đã chính thức bước vào mùa hè tình nguyện năm 2026 trong lễ ra quân các chương trình, chiến dịch tình nguyện hè do Thành Đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP.HCM và Hội Sinh viên Việt Nam TP.HCM tổ chức.
Phát biểu tại lễ ra quân, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Đặng Minh Thông nhấn mạnh năm 2026 đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của thành phố với những yêu cầu rất cao về đổi mới quản trị, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Theo ông, tuổi trẻ thành phố cần tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong hành trình ấy.
Bên cạnh các hoạt động an sinh xã hội, chăm lo thiếu nhi, bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới, nông thôn hiện đại, văn minh đô thị và các đội hình tình nguyện đã từng bước tham gia sâu hơn vào những nhiệm vụ mới như hỗ trợ chuyển đội số cộng đồng, hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, nâng cao kỹ năng số, góp phần xây dựng công dân số, xã hội số, cộng đồng số và tiên phong tham gia giải quyết những việc khó, những điểm nghẽn trong quá trình phát triển của thành phố.
Theo ông Thông, hành động của các chiến sĩ tình nguyện hôm nay chính là minh chứng cho tinh thần tiên phong, sáng tạo của tuổi trẻ TP.HCM trong việc đồng hành cùng chính quyền và nhân dân. Không chỉ dừng lại ở các hoạt động an sinh xã hội, mùa hè tình nguyện năm nay còn gắn chặt với những nhiệm vụ phát triển của thành phố.
Các đội hình “Mùa hè số” sẽ triển khai tại nhiều địa phương, hỗ trợ người dân sử dụng ứng dụng Công dân số TP.HCM, hướng dẫn tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, hỗ trợ số hóa dữ liệu, phổ cập kỹ năng số và nâng cao nhận thức về an toàn thông tin trên không gian mạng. Song song đó, các chiến dịch truyền thống vẫn tiếp tục triển khai nhiều công trình, phần việc cụ thể.
Theo đó, chiến dịch Mùa hè xanh sẽ tập trung xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường và thực hiện các công trình thanh niên tại vùng sâu, vùng xa. Chiến dịch Kỳ nghỉ hồng phát huy chuyên môn của cán bộ, công chức, viên chức trẻ trong các hoạt động hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Còn chiến dịch Hoa phượng đỏ tạo môi trường rèn luyện cho học sinh THPT thông qua các hoạt động vì cộng đồng…
Ngay sau lễ xuất quân, các chiến sĩ tình nguyện đã bắt tay vào công việc. Từ việc tổ chức sân chơi hè cho thiếu nhi, xây dựng công trình dân sinh, hỗ trợ người dân làm thủ tục hành chính cho đến hướng dẫn sử dụng công nghệ số. Tất cả đều mang chung một tinh thần: đưa sức trẻ đến những nơi cần nhất.
Năm nay, lễ ra quân diễn ra trong bối cảnh TP.HCM cùng cả nước bước vào giai đoạn mới sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đây cũng là năm TP hướng tới nhiều dấu mốc quan trọng như kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước và 50 năm TP Sài Gòn – Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Bí thư Thành Đoàn TP.HCM Ngô Minh Hải cho biết tình nguyện không chỉ là một phong trào mà đã trở thành truyền thống đẹp của tuổi trẻ thành phố suốt hơn ba thập niên qua. Từ những lớp học xóa mù chữ của chiến dịch Ánh sáng văn hóa hè năm 1994 đến các công trình thanh niên nơi vùng sâu, vùng xa, các chương trình tình nguyện đã trở thành môi trường để thanh niên rèn luyện, trưởng thành và cống hiến.
“Điều làm nên giá trị của phong trào tình nguyện không chỉ là những công trình được xây dựng hay những phần việc được hoàn thành, mà còn là tinh thần sẻ chia, trách nhiệm với cộng đồng được nuôi dưỡng trong mỗi người trẻ”, anh Hải nói.
Nếu trước đây hình ảnh quen thuộc của các chiến sĩ tình nguyện là xây cầu, làm đường, sơn sửa trường lớp hay tổ chức sinh hoạt hè cho thiếu nhi, thì năm nay một hình ảnh mới xuất hiện bên cạnh những công việc truyền thống: thanh niên hỗ trợ người dân thao tác trên điện thoại thông minh, hướng dẫn sử dụng ứng dụng công dân số, kê khai hồ sơ trực tuyến hay tiếp cận các dịch vụ hành chính điện tử.
Đó chính là nhiệm vụ của đội hình “Mùa hè số”, điểm nhấn nổi bật nhất trong mùa hè tình nguyện năm 2026.
Ngay sau lễ phát động, hàng trăm chiến sĩ tình nguyện đã tham gia Ngày hội “Điểm chạm số 2026” với nhiều không gian trải nghiệm như: Công dân số, Đảng viên số, Kinh tế số và tiểu thương, Kỹ năng số cơ bản…
Tại khu vực “Đảng viên số”, các tình nguyện viên hướng dẫn đảng viên lớn tuổi sử dụng ứng dụng Sổ tay đảng viên và thực hiện các thủ tục hành chính của Đảng trên môi trường số…
Ai cũng biết mạng xã hội như con dao hai lưỡi nhưng cũng có những điều tích cực khi ta có thể học ngoại ngữ, luyện trí tuệ nhân tạo AI, kết nối với người khác hay để học theo kiểu mới hiện nay qua clip ngắn hoặc hình ảnh.
Đó cũng là nơi để có thể làm những điều ý nghĩa khác như đã có không ít hoạt động thiện nguyện ý nghĩa lan tỏa mạnh mẽ nhờ vào sức mạnh của mạng xã hội.
Thế nên vấn đề đặt ra là người lớn đang đồng hành với trẻ đến đâu trong việc sử dụng mạng xã hội. Có nhiều câu hỏi cùng xuất hiện khi bàn chuyện "cấm hay không".
Thay vì cấm, chúng ta đã hướng dẫn học sinh sử dụng mạng xã hội thế nào cho hiệu quả để không trở thành nạn nhân.
Những chuyên đề kỹ năng số giúp trẻ hình thành năng lực cần thiết để sử dụng công nghệ, Internet, các thiết bị kỹ thuật số một cách hiệu quả, an toàn và có trách nhiệm đã làm ra sao.
Không cho con dùng mạng xã hội, thời gian trống dành cho việc gì hay lại hết học môn này đến học môn kia. Các thư viện có đủ chỗ và đủ sách cho trẻ đến đọc hay những hoạt động văn hóa giải trí lành mạnh cho trẻ đã tính toán ra sao?
Cả hoạt động thể dục thể thao, chương trình dã ngoại, hoạt động bảo vệ môi trường cho trẻ trải nghiệm cũng là cách giúp trẻ bớt thời gian cho mạng xã hội được đầu tư thế nào?
Mạng xã hội đã trở thành một phần của cuộc sống hiện nay nên nếu chỉ nhìn thấy đó là nguy chứng tỏ người lớn chưa tận dụng cơ hội đến từ mạng xã hội, chưa tìm ra cách hướng trẻ đi đúng.
Lượng kiến thức khổng lồ, phong phú hay hoạt động tương tác để kết nối bạn bè, học hỏi những điều mới lạ trên đó là tài nguyên hữu dụng khi được khai thác đúng và hiệu quả.
Trường con tôi đang học có phần mềm học online (phải đóng phí) để giáo viên gửi bài mẫu cho học sinh. Với 13 môn học, có khi các thầy cô đăng bài cùng lúc và học sinh phải vào xem để điểm danh.
Có video đến 30 phút buộc học sinh coi hết, không thể tua qua nhanh và ghi "Em đã xem" mới hoàn thành.
Giáo viên chủ nhiệm lập nhóm Zalo riêng với phụ huynh gửi lịch ôn thi hoặc tài liệu học tập để phụ huynh lưu về in cho con. Đồng thời có nhóm Zalo khác để trao đổi việc học trực tiếp với học sinh. Chưa kể bài tập giao về nhà học sinh phải lập nhóm trên mạng cùng nhau làm.
Nhiều ngày tan học về, con tôi chưa kịp ăn cơm liền phải vào phần mềm đó coi thầy cô gửi bài chưa để còn điểm danh.
Mỗi ngày tôi cho con dùng Internet 30 phút xem phim, 30 phút chơi game, học tiếng Anh online 30 phút... và không xài mạng xã hội. Laptop, điện thoại, tài khoản mạng xã hội đều của mẹ, con mượn sử dụng vào các việc trên còn con chỉ có điện thoại "cục gạch" để liên lạc.
Nhưng phần mềm online của trường, rồi nhóm để làm việc trên mạng buộc học sinh phải xài Internet thời gian dài. Nếu cha mẹ không quản lý thì đâu dám chắc ngoài xem bài chúng sẽ xem gì trên mạng?
Bàn chuyện cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội cũng cần đưa ra chế tài ngay trong môi trường giáo dục. Phần mềm online và các nhóm Zalo đã vô tình đưa học sinh đến với mạng xã hội nhiều hơn bao giờ hết.
Ngày 7/4, anh Aduo, con trai bà Jiang, kể lại câu chuyện tìm ân nhân của gia đình trên mạng xã hội.
Năm 1996, khi là nữ sinh trường y ở tỉnh Hồ Nam, bà Jiang quen ông Xu Xing, chủ một cửa hàng xe đạp ở tỉnh Giang Tô, qua thư từ. Do gia đình khó khăn, bà Jiang hỏi vay tiền đóng học phí. Ông Xu gửi cho bạn 1.200 nhân dân tệ, tương đương một phần tư số tiền tiết kiệm của ông thời điểm đó.
Khoản tiền giúp bà Jiang hoàn thành chương trình học. Bà dự định trả nợ khi có việc làm. Mức lương khởi điểm thấp cùng gánh nặng viện phí của mẹ khiến bà chưa thể thực hiện ý định. Sau nhiều lần chuyển nhà, hai người mất liên lạc từ năm 1998.
Suốt 28 năm, bà Jiang tìm cách liên lạc với ông Xu để trả nợ. Việc tìm kiếm bế tắc do bà không có địa chỉ hay số điện thoại của ân nhân. Đầu năm nay, bà Jiang đăng tin tìm người trên mạng xã hội. Bài đăng nhanh chóng lan truyền trong cộng đồng mạng hai tỉnh Hồ Nam và Giang Tô.
Ngày 11/2, ông Xu đọc bài viết và để lại bình luận: "Bao nhiêu năm qua cô vẫn chưa quên tôi sao?". Bà Jiang trả lời: "Tôi sẽ vô cùng hối tiếc nếu không thể trực tiếp cảm ơn ân tình của anh".
Ngay sau đó, cộng đồng mạng hỗ trợ kết nối hai người. Bà Jiang ngỏ ý gửi tặng ân nhân 20.000 nhân dân tệ (khoảng 77 triệu đồng) nhưng ông Xu từ chối.
Ông Xu nói: "Tình bạn luôn quý giá hơn tiền bạc".
Tháng 3, ông Xu cùng nhóm bạn đến thăm gia đình bà Jiang tại thành phố Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam. Tại đây, bà Jiang ôm ông Xu thay cho lời cảm ơn.
Anh Aduo nói với ông Xu: "Thiếu số tiền của bác, cuộc đời mẹ cháu có lẽ đã rẽ sang hướng khác".
Từ một công việc văn phòng áp lực với thu nhập khiêm tốn, một phụ nữ Anh đã rẽ hướng sang nghề ít ai nghĩ tới: dọn phân chó. Không ngờ, lựa chọn này giúp cô kiếm tới 100.000 bảng Anh (khoảng 3,5 tỷ đồng) mỗi năm và mua được nhà riêng.
Người phụ nữ trong câu chuyện nói trên là Emma Garner, 45 tuổi, sống tại West Yorkshire, Anh. Emma Garner từng có 11 năm làm thẩm định bồi thường cho một công ty luật. Công việc từ 9h đến 17h khiến cô luôn trong trạng thái căng thẳng, trong khi mức lương chỉ khoảng 20.000 bảng mỗi năm, đủ để trang trải cuộc sống một cách chật vật.
Bước ngoặt đến vào năm 2014 khi Emma Garner tình cờ đọc được câu chuyện về một người Mỹ kiếm sống bằng nghề dọn chất thải vật nuôi. Nảy ra ý định thử sức, cô đăng quảng cáo trên mạng xã hội và chỉ sau 10 phút đã có khách hàng đầu tiên. "Khi bắt tay vào làm, tôi nhận ra công việc này không khó như mình nghĩ", cô chia sẻ.
Điều đáng nói trong hai năm sau đó, Emma Garner miệt mài "chạy hai vai", ban ngày làm việc tại công ty luật, tối về nhận dọn vệ sinh để gây dựng nguồn khách. Đến năm 2016, khi công ty thông báo cắt giảm nhân sự, cô không do dự rẽ hướng, rời hẳn nghề cũ để toàn tâm phát triển dịch vụ riêng mang tên The Dog Poo Professionals.
Từ một công việc ít ai nghĩ tới, Emma Garner đã xây dựng mức giá dịch vụ rõ ràng 14 bảng mỗi tuần cho một con chó và thêm 4 bảng cho mỗi con tiếp theo. Hiện cô phục vụ hàng trăm khách hàng tại khu vực West và South Yorkshire, mang về khoảng 100.000 bảng mỗi năm — cao gấp 5 lần thu nhập thời còn làm luật. Nhờ đó, cô đã mua được một căn nhà 4 phòng ngủ.
Emma cho biết kinh nghiệm nuôi chó và ngựa nhiều năm giúp cô nhanh chóng thích nghi. Khó khăn lớn nhất là tìm chất thải trong cỏ cao hoặc khi vật nuôi gặp vấn đề tiêu hóa. Tuy nhiên, đổi lại, công việc mang đến sự chủ động và cân bằng, không còn áp lực văn phòng. "Công việc này đã thay đổi hoàn toàn cuộc đời tôi", cô nói.
Làn sóng nuôi thú cưng tăng mạnh tại Anh đang mở ra cơ hội cho những dịch vụ "ngách" như của Emma Garner. Theo UK Pet Food, số lượng chó trong các hộ gia đình đã tăng lên khoảng 13 triệu con sau đại dịch, kéo theo mức chi tiêu lên tới 10 tỷ bảng mỗi năm.
Những năm gần đây, việc nuôi chó tại Anh không hề rẻ khi tổng chi phí trong suốt vòng đời có thể chạm ngưỡng 23.000 bảng, tùy giống. Bên cạnh đó, quy định pháp luật cũng khá nghiêm ngặt: chủ nuôi có thể bị phạt từ 80–100 bảng nếu không dọn chất thải nơi công cộng, thậm chí lên tới 1.000 bảng nếu bị đưa ra tòa. Chính vì vậy, các dịch vụ dọn vệ sinh chuyên nghiệp ngày càng được ưa chuộng nhờ giúp tiết kiệm thời gian và hạn chế rủi ro pháp lý.
Xu hướng này càng rõ nét khi dữ liệu từ Barclays cho thấy, bất chấp áp lực chi phí sinh hoạt, chi tiêu cho thú cưng vẫn duy trì đà tăng ổn định, khiến lĩnh vực này trở thành một trong những ngành có khả năng "chống suy thoái".
Chia sẻ về tệp khách hàng, Emma cho rằng định kiến người sử dụng dịch vụ là "lười biếng" hoàn toàn sai lệch. Khách của cô chủ yếu là người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ mang thai hoặc các gia đình đang chăm sóc người bệnh.
Ngoài ra còn có những người làm nghề đặc thù như bác sĩ phẫu thuật hay chuyên viên thẩm mỹ cần giữ đôi tay sạch sẽ cho công việc.
Không chỉ dừng lại ở dịch vụ dọn phân, Emma Garner còn mở rộng sang cắt tỉa móng cho thú cưng. Hiện cô đang tìm thêm nhân sự để mở rộng quy mô, hướng tới mục tiêu sớm đạt tự do tài chính và tận hưởng cuộc sống nghỉ hưu.
