Trải qua gần 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành (13-4-1966 - 13-4-2026), từ một đơn vị đặc công nước ra đời trong khói lửa chiến tranh, Lữ đoàn Đặc công 126 hôm nay không chỉ nổi danh với những trận đánh táo bạo, "xuất quỷ nhập thần" trên sông, biển mà còn ghi dấu ấn đậm nét trong các nhiệm vụ "không tiếng súng" giữa thời bình.
Suốt chặng đường 60 năm, Lữ đoàn Đặc công 126 đã trải qua nhiều giai đoạn lịch sử gắn liền với những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cùng tiến trình chiến đấu, xây dựng phát triển của quân đội, Quân chủng Hải quân Anh hùng.
Trong chiến trường Quảng Trị giai đoạn 1966 - 1973, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã tổ chức hơn 300 trận đánh, đánh chìm và đánh hỏng hàng trăm tàu thuyền địch, phá hủy khối lượng lớn phương tiện chiến tranh.
Những cách đánh "luồn sâu, đánh hiểm", sử dụng lực lượng nhỏ, tinh nhuệ, bất ngờ tiếp cận mục tiêu đã trở thành nét đặc sắc của đặc công nước.
Không chỉ trực tiếp chiến đấu, Lữ đoàn còn huấn luyện, chi viện hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ đặc công nước cho các chiến trường miền Nam, góp phần tạo nên thế trận tiến công rộng khắp trên các tuyến sông, biển.
Đặc biệt, đơn vị đã tham gia giải phóng quần đảo Trường Sa tháng 4-1975, góp phần cùng Quân chủng Hải quân lập một chiến công có ý nghĩa hết sức to lớn.
Sự kiện không chỉ góp phần làm nên chiến thắng trọn vẹn của quân, dân ta trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975 mà còn kịp thời chốt giữ được mảnh đất thiêng liêng của tổ tiên ta không để bị những thế lực khác lợi dụng đến xâm chiếm.
Với lối đánh bí mật, táo bạo, những trận đánh "xuất quỷ nhập thần", Lữ đoàn Đặc công 126 đã khiến bao kẻ thù kinh hồn bạt vía và làm nên hàng nghìn chiến công oanh liệt.
Nếu trong các cuộc kháng chiến, Lữ đoàn Đặc công 126 nổi tiếng với những trận đánh bí mật, bất ngờ thì trong thời bình, họ lại được biết đến như lực lượng nòng cốt trong các nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn dưới nước - nhiệm vụ đòi hỏi kỹ thuật cao, bản lĩnh đặc biệt.
Trong những năm gần đây, Lữ đoàn Đặc công 126 ghi dấu ấn đậm nét trong công tác cứu hộ, cứu nạn với nhiều nhiệm vụ phức tạp, nguy hiểm.
Điển hình, lực lượng đặc công người nhái đã tham gia cứu hộ trong vụ lật tàu du lịch trên hồ Thác Bà (Lào Cai), sập cầu Phong Châu (Phú Thọ); lật tàu, rơi trực thăng ở vịnh Hạ Long (Quảng Ninh)…
Không chỉ vụ việc trên, giai đoạn 2016-2025, Lữ đoàn Đặc công 126 thường xuyên tham gia xử lý các sự cố tàu thuyền trên biển miền Trung, khu vực Cửa Việt (Quảng Trị) và nhiều vùng biển khác.
Lực lượng người nhái đảm nhiệm các nhiệm vụ đặc thù như lặn kiểm tra thân tàu bị chìm, xác định vị trí mắc kẹt, hỗ trợ trục vớt phương tiện, tìm kiếm nạn nhân mất tích và bảo đảm an toàn luồng tuyến hàng hải.
Trong các đợt bão, lũ lớn tại miền Trung, hình ảnh người lính đặc công Hải quân dầm mình trong nước lũ, băng qua dòng chảy xiết để tìm kiếm nạn nhân, di dời người dân khỏi vùng nguy hiểm đã trở nên quen thuộc.
Có những nhiệm vụ kéo dài nhiều giờ dưới nước sâu, trong môi trường đục, xoáy, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nhưng cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên trì bám trụ.
Đại tá Mai Xuân Hưởng, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Lữ đoàn Đặc công 126, nhấn mạnh trong 60 năm qua, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, lập nhiều chiến công xuất sắc.
Đã có 5 tập thể, 13 cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ được khen thưởng.
Chính những thành tích đó đã hun đúc nên truyền thống "Anh dũng, mưu trí; khắc phục khó khăn; đoàn kết lập công; chiến thắng liên tục", trở thành động lực để thế hệ hôm nay tiếp tục rèn luyện, làm chủ trang bị hiện đại, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.
Ghi nhận những đóng góp đó, năm 2020, Lữ đoàn 126 được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ ba - sự khẳng định xứng đáng cho một đơn vị luôn "đi trong bóng tối, làm việc nơi nguy hiểm nhất", dù trong chiến tranh hay thời bình.
Đơn vị cũng không ngừng xây dựng đơn vị thật sự vững mạnh, tinh nhuệ, thiện chiến, chuyên sâu, hiện đại, góp phần xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ làm nòng cốt quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Nguồn: Tuổi Trẻ
