Bill Gates và Steve Jobs không chỉ nổi tiếng với sức ảnh hưởng của chính mình cùng khối tài sản đáng nể mà còn được biết tới với triết lý nuôi dạy con rất khác biệt.
Một người nổi tiếng với quan điểm “nuôi nghèo có chọn lọc”, hạn chế việc thừa kế khối tài sản khổng lồ; người còn lại đặc biệt nghiêm khắc với công nghệ ngay trong chính gia đình mình.
Tuy nhiên, đằng sau những khác biệt ấy là một điểm chung đáng chú ý: Cả hai đều không muốn con cái xem sự giàu có là điều hiển nhiên.
Bill Gates và triết lý “nuôi con nghèo có chọn lọc”
Ở tuổi 70, Bill Gates vẫn nằm trong nhóm những người giàu nhất thế giới. Nhà đồng sáng lập Microsoft sở hữu khối tài sản trị giá hơn 100 tỷ USD, lớn hơn tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của không ít quốc gia nhỏ.
Dù không còn trực tiếp điều hành Microsoft, ông vẫn duy trì sức ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực công nghệ, đầu tư và hoạt động thiện nguyện toàn cầu.
Bill Gates có 3 người con với người vợ cũ Melinda French Gates, gồm Jennifer Gates, Rory Gates và Phoebe Gates. Tuy nhiên, khác với hình dung của nhiều người về những gia đình tỷ phú, ông nhiều lần khẳng định sẽ không để lại phần lớn tài sản cho các con.
Theo Bill Gates, việc trao cho con quá nhiều tiền có thể vô tình hạn chế động lực phấn đấu và khả năng tự lập. Ông cho rằng điều quan trọng nhất cha mẹ có thể dành cho con không phải là tài sản, mà là nền giáo dục tốt, cơ hội phát triển và khả năng tự tạo dựng thành công bằng chính năng lực của bản thân.
Quan điểm này gắn liền với các hoạt động thiện nguyện mà Bill Gates theo đuổi suốt nhiều năm qua. Sau khi rời vai trò điều hành Microsoft, ông dành phần lớn thời gian cho công tác từ thiện thông qua quỹ do mình sáng lập. Hàng chục tỷ USD đã được đầu tư vào các chương trình chống đói nghèo, phòng chống dịch bệnh, cải thiện giáo dục và nâng cao chất lượng y tế tại nhiều quốc gia.
Bên cạnh quyết định không để lại phần lớn tài sản cho con, Bill Gates còn được biết đến với phương pháp giáo dục được nhiều người gọi là “nuôi nghèo có chọn lọc”. Ông không khuyến khích con sống xa hoa, hạn chế việc sử dụng điện thoại và mạng xã hội từ quá sớm, đồng thời đặt ra những nguyên tắc rõ ràng trong sinh hoạt gia đình.
Tuy nhiên, tỷ phú Mỹ lại rất sẵn sàng đầu tư cho việc học tập, nghiên cứu và những đam mê chính đáng của các con.
Jennifer Gates: Con gái tỷ phú chọn con đường y khoa
Trong 3 người con của Bill Gates, Jennifer Gates là người được công chúng biết đến nhiều nhất. Sinh năm 1996, Jennifer không lựa chọn con đường kinh doanh hay công nghệ giống cha. Thay vào đó, cô theo đuổi lĩnh vực y khoa. Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành sinh học tại Đại học Stanford, Jennifer tiếp tục học ngành y với mục tiêu trở thành bác sĩ.
Ngoài học tập, Jennifer còn có niềm đam mê đặc biệt với bộ môn cưỡi ngựa. Cô từng tham gia nhiều giải đấu chuyên nghiệp tại Mỹ và được đánh giá là một vận động viên có năng lực trong bộ môn này.
Năm 2021, Jennifer kết hôn với Nayel Nassar, vận động viên cưỡi ngựa người Ai Cập từng tham dự Thế vận hội Olympic. Hôn lễ diễn ra tại trang trại ngựa của gia đình ở bang New York và thu hút sự quan tâm lớn của truyền thông quốc tế.
Đến năm 2023, Jennifer và chồng chào đón con gái đầu lòng, giúp Bill Gates lần đầu tiên trở thành ông ngoại.
Dù xuất thân từ một trong những gia đình giàu có nhất thế giới, Jennifer vẫn xây dựng hình ảnh kín tiếng, tập trung vào nghề nghiệp và cuộc sống gia đình thay vì tham gia điều hành các hoạt động kinh doanh của cha.
Steve Jobs: Người tạo ra iPhone nhưng hạn chế con dùng công nghệ
Nếu Bill Gates nổi tiếng với quan điểm hạn chế thừa kế tài sản, Steve Jobs lại được nhớ đến bởi cách tiếp cận đặc biệt đối với công nghệ trong gia đình.
Trước khi qua đời vào năm 2011 ở tuổi 56, nhà đồng sáng lập Apple sở hữu khối tài sản khoảng 10,2 tỷ USD. Điều thú vị là phần lớn tài sản của ông không đến trực tiếp từ Apple mà đến từ khoản đầu tư vào Pixar, hãng phim hoạt hình nổi tiếng mà ông mua lại năm 1986 và sau đó bán cho Disney trong thương vụ trị giá hàng tỷ USD.
Sau khi Steve Jobs qua đời, phần lớn tài sản được chuyển cho vợ ông là Laurene Powell Jobs quản lý. Hiện, bà vẫn nằm trong nhóm những phụ nữ giàu nhất nước Mỹ.
Steve Jobs có 4 người con gồm Lisa Brennan-Jobs, Reed Jobs, Erin Jobs và Eve Jobs. Dù là một trong những nhân vật nổi tiếng nhất thế giới, ông luôn cố gắng giúp các con có tuổi thơ tương đối bình thường và tránh xa sự chú ý quá mức của truyền thông.
Điều khiến nhiều người bất ngờ là người góp phần tạo nên cuộc cách mạng điện thoại thông minh lại khá nghiêm khắc với việc sử dụng thiết bị công nghệ trong gia đình. Trong nhiều cuộc phỏng vấn, Steve Jobs từng tiết lộ các con bị giới hạn thời gian sử dụng iPad, iPhone và những thiết bị điện tử khác.
Thay vì dành hàng giờ trước màn hình, các thành viên trong gia đình thường cùng nhau ăn tối, đọc sách và thảo luận về nhiều chủ đề khác nhau. Theo Jobs, công nghệ là công cụ hữu ích nhưng không nên thay thế những tương tác trực tiếp giữa con người với con người.
Con gái út của Steve Jobs theo đuổi con đường người mẫu
Bên cạnh việc kiểm soát thời gian sử dụng công nghệ, Steve Jobs cũng đặc biệt coi trọng tính tự lập. Ông không muốn các con lớn lên với suy nghĩ rằng thành công đã được đảm bảo nhờ danh tiếng và tài sản của gia đình.
Những người thân cận với Steve Jobs cho biết ông luôn khuyến khích các con khám phá sở thích riêng, phát triển tư duy độc lập và tự tìm con đường phù hợp với bản thân. Thay vì áp đặt định hướng nghề nghiệp, nhà sáng lập Apple để các con tự lựa chọn tương lai của mình.
Một trong những ví dụ tiêu biểu là Eve Jobs, con gái út của ông. Thay vì bước vào lĩnh vực công nghệ, Eve theo đuổi sự nghiệp người mẫu và nhanh chóng tạo được dấu ấn trong làng thời trang quốc tế. Cô cũng là gương mặt quen thuộc trong giới cưỡi ngựa chuyên nghiệp, tương tự Jennifer Gates.
Nhiều năm sau khi Steve Jobs qua đời, triết lý nuôi dạy con của ông vẫn thường được nhắc đến như một nghịch lý thú vị của Thung lũng Silicon: Người tạo ra những sản phẩm công nghệ làm thay đổi thế giới lại là một trong những phụ huynh thận trọng nhất khi cho con tiếp xúc với công nghệ.
Điểm chung trong hành trình nuôi dạy con của hai tỷ phú
Dù có những cách tiếp cận khác nhau, Bill Gates và Steve Jobs đều chia sẻ một quan điểm cốt lõi. Chính là con cái không nên xem sự giàu có từ cha mẹ là quyền đương nhiên được hưởng.
Bill Gates chọn cách hạn chế thừa kế và tập trung đầu tư vào giáo dục. Steve Jobs đề cao trải nghiệm thực tế, các giá trị gia đình và sự phát triển cá nhân. Cả hai đều hướng con đến tinh thần tự lập, khả năng theo đuổi đam mê và ý thức chịu trách nhiệm với cuộc sống của chính mình.
Ngày nay, cô con gái cả của Bill Gates – Jennifer Gates – đang xây dựng sự nghiệp trong lĩnh vực y khoa, còn Eve Jobs – con gái út của Steve Jobs – từng bước khẳng định tên tuổi trong ngành thời trang quốc tế. Dù đi theo những con đường khác nhau, họ đều cho thấy nỗ lực tạo dựng bản sắc riêng thay vì chỉ được biết đến với danh xưng “con của tỷ phú”.
Câu chuyện của Bill Gates và Steve Jobs một lần nữa cho thấy, ngay cả trong nhiều gia đình giàu có bậc nhất thế giới, di sản quan trọng nhất mà cha mẹ muốn trao lại cho con đôi khi không phải những khoản thừa kế khổng lồ. Thay vào đó, chính là năng lực tự đứng vững, tinh thần độc lập và khả năng tạo dựng giá trị bằng chính sức mình.
Cuối tháng 6, nhà hàng Chef Xue đăng thông báo trên thực đơn và website với nội dung: "Hãy trông chừng con cái của bạn", khẳng định dù chào đón các gia đình nhưng nhắc nhở rằng "đây không phải sân chơi".
Theo quy định của nhà hàng, trẻ em phải ngồi tại chỗ, không chạy nhảy, la hét hay dùng bát đĩa tạo tiếng ồn. Các gia đình không tuân thủ sẽ bị yêu cầu rời đi hoặc bồi thường nếu làm hỏng tài sản.
Chef Xue công khai ba trường hợp khách hàng phải đền bù. Tháng 1/2026, một em nhỏ làm rơi vỡ tách trà trong phòng riêng, phụ huynh phải trả hơn 5 USD. Tháng 12/2025, một đứa trẻ dùng dụng cụ ăn khắc lên mặt bàn, mức bồi thường là 100 USD. Trước đó vào tháng 4/2025, một em nhỏ làm rơi vỡ màn hình máy quẹt thẻ khiến gia đình phải đền bù gần 330 USD.
You Xue, chủ nhà hàng, cho biết quy định tôn trọng không gian chung luôn được áp dụng, nhưng ông nhận thấy ý thức của một số thực khách đi xuống trong vài năm qua. Ông kể từng chứng kiến một phụ huynh thay tã cho con ngay trên ghế cạnh bàn của khách khác. Theo ông, nhân viên ngày càng phải làm thay vai trò của cha mẹ khi liên tục nhắc nhở trẻ giữ trật tự.
"Chúng tôi không chấp nhận hành vi gây rối và sẽ yêu cầu khách chịu trách nhiệm nếu con họ cố ý làm hỏng tài sản", ông Xue nói. Mục tiêu của chính sách nhằm đảm bảo trải nghiệm cho những thực khách khác như các gia đình tổ chức sinh nhật hay các cặp đôi.
Kể từ khi có thông báo, chủ nhà hàng cho biết số vụ gây rối giảm. Nhiều phụ huynh chủ động chỉ vào nội quy để nhắc nhở con trước khi ăn. Ông dự định áp dụng quy định này tại cơ sở mới sắp khai trương.
Chính sách này lan truyền trên mạng xã hội. Nhiều người ủng hộ việc phụ huynh phải chịu trách nhiệm về hành vi của con tại nơi công cộng. Một tài khoản bình luận: "Điều này hoàn toàn hợp lý. Không thể để con mình làm phiền các doanh nghiệp nhỏ". Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng việc tính phí một tách trà vỡ là quá khắt khe.
Ông Xue cho biết phần lớn phản hồi về chính sách đều tích cực, chứng tỏ nhiều người thấy cần thiết nhưng ngại lên tiếng.
Nằm giữa trung tâm tài chính Mumbai, Dharavi hình thành từ thế kỷ 19, là nơi cư trú của gần 1,2 triệu người trên diện tích chỉ 2,39 km2. Mật độ dân số dày đặc biến nơi đây thành khu ổ chuột lớn nhất châu Á.
Dharavi không chỉ có những túp lều tạm bợ. Nơi đây sở hữu hơn 20.000 cơ sở sản xuất siêu nhỏ, vận hành như một "thành phố trong thành phố". Ngân hàng Thế giới và Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) ước tính tổng sản lượng hàng năm của Dharavi đạt 1 đến 1,5 tỷ USD.
Xương sống kinh tế từ rác và da thuộc
Ẩn sau những con hẻm ngoằn ngoèo, xe cứu hỏa hay xe cứu thương không thể tiếp cận, là một hệ sinh thái sản xuất khổng lồ.
Ngành đồ da là xương sống của nền kinh tế Dharavi. Hơn 5.000 cơ sở nhỏ lẻ tại đây sản xuất mọi thứ, từ túi xách đến yên ngựa. Dọc tuyến đường Koliwada, chợ đồ da dài 500 m tạo ra doanh thu khoảng 30 triệu USD mỗi năm. Hàng hóa từ đây liên tục được xuất sang châu Âu và Mỹ.
Raju Bhoite, chủ một xưởng sản xuất, cho biết doanh thu mục tiêu của ông khoảng 240 USD mỗi ngày và mức này đạt được khá dễ dàng.
Sunil Sonawane, chủ cơ sở Suaso Handcrafted Leather, cho rằng nếu có hỗ trợ máy móc và bảo hộ sở hữu trí tuệ, xưởng của ông có thể làm ra sản phẩm ngang Gucci hay Prada. "Công việc liên quan đến hóa chất và thuộc da rất bẩn thỉu, nhưng với cư dân, da thuộc chính là vàng", ông nói.
Bên cạnh da thuộc, tái chế phế liệu là ngành thu hút đông lao động nhất với 250.000 người. Lực lượng này đảm nhận phân loại, nghiền và tái chế 80% rác thải rắn của toàn thành phố Mumbai. Vakil Aalam, một công nhân nhặt rác, kể: "Chúng tôi sàng lọc kim loại, giấy và rác điện tử bằng tay. Việc lẫn rác thải y tế khiến công việc trở nên nguy hiểm". Thu nhập của những người như Aalam dao động 12 đến 48 USD mỗi ngày.
Ngoài rác thải, quần áo cũ cũng được thu gom và giặt sạch để bán lại. Khoảng 50 xưởng tại đây chuyên thu mua quần jean cũ để cắt may thành túi xách. Hanumanta, một thợ sửa ống nước sống tại đây nhiều năm, nói tóm tắt về khu vực mình sống: "Nơi này là cống rãnh, nhưng được làm bằng vàng".
Sự đối lập và tương lai bấp bênh
Bức tranh kinh tế của Dharavi tồn tại một nghịch lý lớn. Những doanh nghiệp tỷ USD này nằm ngay cạnh khu phức hợp cao cấp Bandra-Kurla. Bên ngoài khu ổ chuột, giá thuê văn phòng thương mại rộng 160 m2 có thể chạm mức 6.000 USD mỗi tháng. Trong khi đó, người nhập cư chọn Dharavi làm điểm dừng chân vì thủ tục thuê nhà đơn giản. Họ trả 36 đến 84 USD mỗi tháng cho một căn phòng dưới 10 m2, chấp nhận việc thiếu nước sạch và hệ thống thoát nước.
Môi trường làm việc tạm bợ khiến họ phải đánh đổi sức khỏe. Tại khu Kumbharwada - trung tâm gốm sứ với hơn 1.000 lò nung, doanh thu đạt 120 triệu USD mỗi năm nhưng đi kèm là khói độc mù mịt. Guddu Kalbate, cư dân tại đây, cho biết tỷ lệ người mắc ung thư trong khu vực tăng lên sau mỗi năm.
Hiện tại, siêu dự án tái thiết Dharavi trị giá hơn 2 tỷ USD do tập đoàn Adani điều hành đã được kích hoạt. Theo kế hoạch, các cấu trúc tạm bợ sẽ bị san phẳng để nhường chỗ cho cao ốc và trung tâm thương mại.
Nhiều cư dân lo ngại họ không đáp ứng đủ giấy tờ để được cấp nhà tái định cư. Dù vậy, những người lao động như Vakil Aalam cho biết hệ sinh thái kinh tế tại đây đã bám rễ quá sâu vào sự vận hành của Mumbai, khiến bản chất cốt lõi của Dharavi rất khó bị xóa bỏ hoàn toàn.
Nốt ruồi nhỏ xuất hiện nhiều năm trên cánh mũi phải của người phụ nữ 60 tuổi bất ngờ đổi màu, sùi đen và chảy máu. Khi đi khám, bà bàng hoàng nhận tin khối u đã xâm lấn sâu, phá hủy gần toàn bộ chân cánh mũi phải do ung thư da.
Ban đầu, nốt ruồi chỉ là một chấm nhỏ trên da, không đau, không ngứa nên người phụ nữ chủ quan bỏ qua. Thời gian gần đây, vùng tổn thương bắt đầu lan rộng nhanh, bề mặt sùi đen và dễ chảy máu khiến bà lo lắng tới Bệnh viện Da liễu Trung ương kiểm tra.
TS Nguyễn Hữu Quang, Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, cho biết kết quả sinh thiết xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất hiện nay.
Theo bác sĩ, khối u đã ăn sâu vào vùng cánh mũi, phá hủy gần như toàn bộ chân cánh mũi phải, lan tới niêm mạc và sụn mũi. Đây là vị trí đặc biệt phức tạp vì không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt mà còn liên quan trực tiếp đến chức năng hô hấp.
"Thách thức lớn nhất không chỉ là cắt bỏ hoàn toàn tế bào ung thư mà còn phải tái tạo lại cánh mũi sao cho hài hòa, tự nhiên và đảm bảo chức năng", TS Quang chia sẻ.
Sau khi đánh giá tổn thương, các bác sĩ quyết định áp dụng phẫu thuật Mohs để loại bỏ triệt để khối u. Đây là kỹ thuật hiện đại giúp kiểm soát chính xác ranh giới ung thư, hạn chế tối đa nguy cơ sót tế bào ác tính và giảm khả năng tái phát.
Sau khi cắt bỏ toàn bộ tổ chức ung thư, ê-kíp tiếp tục thực hiện tạo hình bằng vạt da tại chỗ, sử dụng mô da vùng rãnh mũi má để tái tạo cánh mũi cho bệnh nhân. Phương pháp này giúp phục hồi hình dạng mũi gần tự nhiên, đồng thời duy trì chức năng hô hấp và tăng tính thẩm mỹ sau phẫu thuật.
Theo các chuyên gia, nhiều trường hợp ung thư da khởi phát từ những tổn thương rất nhỏ nhưng dễ bị bỏ qua. Người dân cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu bất thường như:
- Nốt ruồi thay đổi màu sắc, kích thước hoặc bờ viền
- Vùng da sùi đen, tăng sắc tố bất thường
- Vết loét kéo dài, khó lành
- Tổn thương da dễ chảy máu, đóng vảy tái đi tái lại
TS Quang cho biết, không ít bệnh nhân đến viện khi khối u đã xâm lấn sâu vì cho rằng đó chỉ là tổn thương da thông thường.
Mỗi năm, Australia và Mỹ ghi nhận hơn 4 triệu ca ung thư biểu mô tế bào đáy. Tại Việt Nam, riêng Bệnh viện Da liễu Trung ương tiếp nhận khoảng 400–500 bệnh nhân mỗi năm, số ca có xu hướng tăng nhanh trong thời gian gần đây.
Các bác sĩ nhấn mạnh, hơn 95% trường hợp ung thư biểu mô tế bào đáy có thể điều trị khỏi hoàn toàn nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng phương pháp.
Chuyên gia khuyến cáo người dân nên đi khám ngay khi nhận thấy nốt ruồi hoặc vùng da trên mặt có dấu hiệu thay đổi bất thường như to nhanh, đổi màu, loét kéo dài hoặc chảy máu. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp tăng hiệu quả điều trị mà còn hạn chế nguy cơ biến dạng khuôn mặt và những cuộc phẫu thuật phức tạp về sau.
