Quân đội Ukraine (AFU) đang tích cực triển khai UAV tấn công Hornet, với giá thành lên tới 12.000 USD/chiếc, trong các cuộc tấn công vào các khu vực do Nga kiểm soát. Theo kênh Telegram quân sự Voyennaya Khronika, điểm nổi bật của Hornet nằm ở độ tin cậy cao, do được sản xuất và lắp ráp tại Mỹ, khác biệt hoàn toàn so với các sản phẩm tự chế của Ukraine.
Truyền thông Nga đánh giá cao tính năng kỹ chiến thuật và chất lượng của Hornet, mô tả chúng là “rất ấn tượng”. Các UAV này thường tiếp cận các tuyến đường giao thông huyết mạch, bay dọc theo đó để săn tìm mục tiêu. Tại khu vực Donetsk, Hornet thường xâm nhập qua sông Kalmius, cho thấy AFU đang tận dụng triệt để cơ sở dữ liệu về các tuyến đường và cơ sở hậu phương của Nga.
Trang tin Militarnyi của Ukraine nhấn mạnh rằng Nga đã nhận thức được mối đe dọa nghiêm trọng từ Hornet, vượt xa các UAV tự chế. Hornet là loại UAV cánh cố định tầm trung, được phát triển bởi công ty Swift Beat LLC của Mỹ.
Sau khi được Mỹ bàn giao hàng loạt vào mùa xuân năm 2026, AFU đã sử dụng Hornet rộng rãi trong chiến dịch “phong tỏa hậu cần”, nhằm tấn công có chọn lọc vào các phương tiện vận chuyển quân sự, xe chở nhiên liệu và các tuyến đường tiếp tế dọc hành lang đất liền từ Nga đến Crimea (đường cao tốc R-280 “Novorossiya” Mariupol – Melitopol và đường cao tốc H-20 Donetsk – Mariupol).
Công nghệ AI và chiến thuật độc đáo của Hornet
Hornet không chỉ là một thách thức quân sự mà còn là một thách thức kỹ thuật đối với quân đội Nga (RFAF). Mối nguy hiểm chính của nó không nằm ở kích thước hay khối lượng chất nổ, mà ở hệ thống điều khiển và thuật toán dẫn đường.
UAV Hornet được trang bị hệ thống định vị quang học và hệ thống thị giác máy tính (các yếu tố trí tuệ nhân tạo). Nó quét địa hình bên dưới so với bản đồ được tải sẵn, tự động phát hiện và khóa mục tiêu (như xe tải trên đường cao tốc) dựa trên hình dáng. Điều này khiến các thiết bị gây nhiễu tín hiệu vệ tinh thông thường trở nên không hiệu quả.
Một chiến thuật sáng tạo của AFU là sử dụng khinh khí cầu tầm cao làm phương tiện mang phóng, giúp tiết kiệm pin và tăng tầm hoạt động của Hornet lên 150-160km. Khinh khí cầu bí mật đưa Hornet lên độ cao tối đa 8km, sau đó UAV tách ra và lượn về phía mục tiêu, gần như không tạo ra tiếng động hay dấu hiệu nhiệt.
Tải trọng chiến đấu của Hornet dao động từ 1,5 đến 4,5kg (chủ yếu là đầu đạn nổ lõm), đủ để phá hủy xe tải hoặc xe bồn. Đã có trường hợp Hornet được dùng để rải mìn từ xa.
Phản ứng của quân đội Nga: Từ phòng không đến AI đối AI
Trước mối đe dọa từ Hornet, Nga đã triển khai nhiều biện pháp đối phó. Militarnyi cho biết, hệ thống tên lửa và pháo phòng không Pantsir-S1 và Tor của Nga đã bắn hạ nhiều UAV loại này khi phát hiện ra chúng.
Vỏ của Hornet làm bằng polypropylene dạng bọt, khiến nó gần như không phản hồi sóng radar. Do đó, việc phát hiện bằng mắt thường và khí tài hồng ngoại đóng vai trò quan trọng.
Các phân đội phòng không cơ động, trang bị pháo phòng không hạng nhẹ (ZU-23-2 cỡ 23mm) hoặc súng máy hạng nặng 14,5mm và khí tài quan sát ảnh nhiệt, đang được tăng cường dọc hành lang hậu cần Crimea để đánh chặn UAV ở độ cao thấp (thường 300-500m).
Về UAV đánh chặn trực tiếp, Military Mechanics tiết lộ RFAF đã sử dụng UAV đánh chặn Yolka nhỏ gọn, cũng được trang bị trí tuệ nhân tạo, để tiêu diệt Hornet rất hiệu quả.
Do Hornet là một nền tảng thử nghiệm công nghệ AI của Mỹ trong điều kiện chiến đấu, các cơ quan kỹ thuật của Nga đã liên tục điều chỉnh phần mềm hệ thống tác chiến điện tử để phù hợp với các tần số và thuật toán mới của đối phương.
Kyiv Post, dẫn nguồn tin từ Không quân Ukraine, cho biết quân nhân và kỹ sư Nga đã tiếp cận được các mảnh vỡ và thậm chí cả mẫu vật hoàn chỉnh của UAV Hornet (Ukraine gọi là Martian-2). Việc nghiên cứu hình dáng khí động học đã giúp điều chỉnh các trạm radar hay trinh sát ảnh nhiệt chính xác hơn để phát hiện loại mục tiêu “khó nhằn” này.
Một kỹ sư Ukraine giấu tên tiết lộ với Kyiv Post rằng các mạch điều khiển tương tự Hornet đã xuất hiện trên UAV Molniya-2 của Nga. Mặc dù việc đảo ngược kỹ thuật rất khó khăn do các bo mạch điều khiển của Hornet được trang bị mô-đun xóa bộ nhớ trong trường hợp sự cố hoặc truy cập trái phép, nhưng không thể loại trừ khả năng “bộ phận tự hủy” bị hư hại, biến chúng thành chiến lợi phẩm giá trị.
Việc Nga có giải mã được “bộ não Mỹ” của Hornet hay không vẫn còn là ẩn số, nhưng RFAF hiện cũng sở hữu nhiều UAV được trang bị trí tuệ nhân tạo. Trên hướng mặt trận Kherson, các đơn vị trinh sát và lực lượng chiến đấu không người lái thuộc Cụm quân Dnepr của Nga đã bắt đầu sử dụng UAV Aurora-1MT mới, tích hợp AI.
Bộ xử lý tensor tích hợp trên Aurora-1MT cho phép mạng nơ-ron xử lý luồng video và nhận dạng thiết bị hoặc nhân sự của AFU trong thời gian thực khi đang bay, sau đó điều khiển hỏa lực như pháo binh hoặc tên lửa phòng không nhắm mục tiêu.
Qua việc đối phó với UAV Hornet, RFAF không chỉ thu được kinh nghiệm quý báu trong việc chống lại các loại vũ khí tiên tiến của Mỹ mà còn tiếp cận các công nghệ sẽ định hình sự phát triển của quân đội Nga trong nhiều năm tới.
Nắng nóng đã gây gián đoạn giao thông và xuất hiện những dấu hiệu cho thấy động vật hoang dã cũng như các điểm du lịch đang chịu áp lực lớn từ thời tiết cực đoan.
Đợt nắng nóng ngày 21/6, thời điểm hạ chí ở Bắc bán cầu và thường đánh dấu sự khởi đầu của ba tháng nóng nhất trong năm, làm dấy lên lo ngại rằng các điều kiện thời tiết nghiêm trọng sẽ đến sớm và kéo dài hơn thường lệ.
Sau nhiều ngày nhiệt độ vượt quá 35°C, giới chức Italy đã ban bố cảnh báo đỏ trong ngày 21/6 tại 8 thành phố, bao gồm Bologna, Florence, Milan và Turin.
Tại Rome, những người hành hương ở Quảng trường Thánh Peter phải dùng ô và dù để che chắn khỏi ánh nắng gay gắt khi Giáo hoàng chủ trì buổi cầu nguyện truyền thống.
Đợt tăng nhiệt hiện nay được thúc đẩy bởi một khối không khí nóng di chuyển từ sa mạc Sahara lên phía bắc, dưới tác động của một hệ thống áp cao mạnh được gọi là “áp cao châu Phi”.
Các nhà khí tượng cho biết hệ thống này đang tạo ra hiện tượng gọi là “vòm nhiệt”, giữ không khí nóng mắc kẹt phía trên Tây Âu và Trung Âu, khiến nhiệt độ tích tụ và tăng dần qua từng ngày.
Tại Madrid, Tây Ban Nha, người dân và du khách sử dụng quạt cầm tay và liên tục uống đồ uống lạnh khi tham quan khu chợ trời nổi tiếng El Rastro.
Cơ quan Khí tượng Tây Ban Nha (AEMET) đã ban hành các cảnh báo màu đỏ và màu cam tại nhiều khu vực, cảnh báo nhiệt độ có thể vượt 39-40°C trên phần lớn bán đảo Iberia và đảo Mallorca. Cơ quan này dự báo đợt nắng nóng sẽ kéo dài ít nhất tới giữa tuần.
Nắng nóng cực đoan đã bắt đầu ảnh hưởng đến cơ sở hạ tầng. Phát biểu tại ga Gare Montparnasse ở Paris, Giám đốc SNCF Jean Castex cho biết mạng lưới đường sắt của Pháp đang chịu tác động nghiêm trọng do nhiệt độ cao có nguy cơ làm hư hỏng đường dây điện phía trên và khiến đường ray giãn nở.
Ông cho biết 3.500 nhân viên đã được huy động để giám sát hệ thống, trong khi 2.000 người khác sẵn sàng thực hiện các sửa chữa khẩn cấp. Ông khuyến cáo các hành khách dễ bị tổn thương về sức khỏe nên hoãn việc đi lại.
SNCF đã hủy 71 chuyến tàu liên tỉnh trên các tuyến trọng điểm cho đến hết ngày 22/6.
Tại Đức, nơi nhiệt độ đã lên tới 38°C, Cơ quan Khí tượng Đức (DWD) cảnh báo nguy cơ dông bão nghiêm trọng ở các khu vực phía đông, bao gồm cả Berlin.
Các trung tâm cứu hộ động vật hoang dã cũng cho biết áp lực đang gia tăng. Một trung tâm gần thành phố Namur của Bỉ cho biết đã tiếp nhận khoảng 150 động vật bị ảnh hưởng bởi nắng nóng chỉ trong vài ngày gần đây. Các trung tâm cứu hộ trên khắp Bỉ hiện đều đang trong tình trạng quá tải.
Các chuyên gia nhận định tình trạng này phản ánh một xu hướng rộng lớn, khi các đợt nắng nóng tại châu Âu ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn và khắc nghiệt hơn do tác động của biến đổi khí hậu.
Báo Mỹ Wall Street Journal ngày 28/4 dẫn lời một số quan chức giấu tên cho biết trong các cuộc họp gần đây ở Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đã chọn tiếp tục gây sức ép lên nền kinh tế và ngành xuất khẩu dầu mỏ của Iran, bằng cách ngăn chặn tàu chở hàng hóa đến và đi từ các cảng biển nước này.
Theo các nguồn tin, ông Trump đánh giá rằng những phương án khác, như nối lại không kích hoặc rút khỏi cuộc xung đột, tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn so với duy trì lệnh phong tỏa.
Mỹ và Iran nhất trí ngừng bắn từ ngày 8/4, nhưng không đạt được thỏa thuận về chấm dứt xung đột trong cuộc đàm phán tại Islamabad vài ngày sau đó. Tổng thống Trump lệnh phong tỏa cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz.
Iran tuyên bố sẽ chỉ mở lại eo biển Hormuz sau khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa. Lệnh phong tỏa từ hai phía đã khiến số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz thấp nhất kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Ông Trump nói rằng sẽ gia tăng sức ép lên chính quyền ở Iran cho đến khi Tehran chấp thuận yêu cầu then chốt của ông là chấm dứt toàn bộ chương trình hạt nhân.
Người đứng đầu Nhà Trắng hôm 27/4 nói với các trợ lý rằng đề nghị ba bước của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz và hoãn đàm phán hạt nhân đến giai đoạn cuối chứng tỏ Tehran không đàm phán thiện chí.
Tại quốc yến chiêu đãi Vua Charles của Anh tại Nhà Trắng ngày 28/4, ông Trump tuyên bố Iran đã bị "đánh bại về mặt quân sự". "Chúng tôi sẽ không bao giờ để đối thủ đó sở hữu vũ khí hạt nhân", ông nói.
Trong bài đăng trước đó cùng ngày trên Truth Social, ông cho hay Iran đã nói với Mỹ rằng họ "đang trên bờ vực sụp đổ" và đề nghị Washington dỡ lệnh phong tỏa với cảng biển của nước này càng sớm càng tốt.
Iran chưa đưa ra phản ứng về những tuyên bố của ông Trump.
Trước đó, Reza Talaei-Nik, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Iran, nói rằng Mỹ "phải từ bỏ những yêu cầu bất hợp pháp và vô lý của họ". "Mỹ không còn ở vị thế áp đặt chính sách của mình lên các quốc gia độc lập", ông nói.
Theo WSJ, việc kéo dài lệnh phong tỏa cho thấy ông Trump không còn nhiều giải pháp hữu hiệu với Iran. Đơn phương chấm dứt giao tranh có thể mang lại lối thoát nhanh khỏi xung đột và giúp giảm áp lực cho kinh tế Mỹ cũng như toàn cầu. Tuy nhiên, đề xuất của Iran cuối tuần qua lại cho phép Tehran định hình các điều kiện của lối thoát đó.
Việc thiếu lộ trình rõ ràng và mang tính quyết định khiến một số quan chức Mỹ nhận định cái kết cho cuộc xung đột ở Trung Đông nhiều khả năng sẽ là hai bên không đạt được thỏa thuận hạt nhân, nhưng cũng không tiếp tục chiến sự.
AP dẫn thông tin sơ bộ do cảnh sát Chicago cung cấp cho hay có ít nhất 24 vụ nổ súng kể từ 17 giờ ngày 19.6 (giờ Mỹ). Trong số người thiệt mạng có một người 21 tuổi bị bắn vào ngực hôm 21.6, và một người 18 tuổi bị bắn vào nách tối 20.6.
Cảnh sát cho hay ít nhất 12 người trong đám đông trên một con phố ở Chicago đã bị thương do trúng đạn vào tối 19.6 sau khi một chiếc ô tô dừng lại và hai người bên trong xe bắt đầu nổ súng.
"Tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến các nạn nhân và người thân của họ. Bạo lực không có chỗ đứng trong thành phố của chúng ta, và những kẻ chịu trách nhiệm sẽ phải bị trừng phạt", Thị trưởng Chicago Brandon Johnson viết trên mạng xã hội hôm 20.6.
Các vụ xả súng mới ở Chicago đã khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắc lại lời kêu gọi can thiệp quân sự vào thành phố lớn thứ ba của nước này. "Tại sao Thống đốc Pritzker không gọi cho tôi để nhờ hỗ trợ? Tôi có thể biến Chicago thành một thành phố an toàn trong một tháng, một năm, nó sẽ là một trong những thành phố an toàn nhất", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social vào sáng 21.6.
Văn phòng của Thống đốc Illinois JB Pritzker đã không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận về phát ngôn mới của Tổng thống Trump, theo AP. Ông Pritzker từng bác bỏ lời kêu gọi can thiệp quân sự của Tổng thống Trump.
Một số thành phố lớn khác của Mỹ cũng trải qua bạo lực liên quan súng đạn vào cuối tuần qua. Tại Philadelphia, hai người chết và hai người bị thương sau một vụ nổ súng vào sáng sớm 21.6, theo Đài Fox-29.
Còn tại Cincinnati, một vụ nổ súng đã khiến 3 người thiệt mạng vào tối 20.6, theo Đài WLWT đưa tin. Ngoài ra, cảnh sát ở thành phố Kansas City thuộc bang Missouri thông báo họ đang điều tra một vụ nổ súng vào tối 19.6 khiến một người chết và 5 người bị thương.
