Nắng nóng đã gây gián đoạn giao thông và xuất hiện những dấu hiệu cho thấy động vật hoang dã cũng như các điểm du lịch đang chịu áp lực lớn từ thời tiết cực đoan.
Đợt nắng nóng ngày 21/6, thời điểm hạ chí ở Bắc bán cầu và thường đánh dấu sự khởi đầu của ba tháng nóng nhất trong năm, làm dấy lên lo ngại rằng các điều kiện thời tiết nghiêm trọng sẽ đến sớm và kéo dài hơn thường lệ.
Sau nhiều ngày nhiệt độ vượt quá 35°C, giới chức Italy đã ban bố cảnh báo đỏ trong ngày 21/6 tại 8 thành phố, bao gồm Bologna, Florence, Milan và Turin.
Tại Rome, những người hành hương ở Quảng trường Thánh Peter phải dùng ô và dù để che chắn khỏi ánh nắng gay gắt khi Giáo hoàng chủ trì buổi cầu nguyện truyền thống.
Đợt tăng nhiệt hiện nay được thúc đẩy bởi một khối không khí nóng di chuyển từ sa mạc Sahara lên phía bắc, dưới tác động của một hệ thống áp cao mạnh được gọi là “áp cao châu Phi”.
Các nhà khí tượng cho biết hệ thống này đang tạo ra hiện tượng gọi là “vòm nhiệt”, giữ không khí nóng mắc kẹt phía trên Tây Âu và Trung Âu, khiến nhiệt độ tích tụ và tăng dần qua từng ngày.
Tại Madrid, Tây Ban Nha, người dân và du khách sử dụng quạt cầm tay và liên tục uống đồ uống lạnh khi tham quan khu chợ trời nổi tiếng El Rastro.
Cơ quan Khí tượng Tây Ban Nha (AEMET) đã ban hành các cảnh báo màu đỏ và màu cam tại nhiều khu vực, cảnh báo nhiệt độ có thể vượt 39-40°C trên phần lớn bán đảo Iberia và đảo Mallorca. Cơ quan này dự báo đợt nắng nóng sẽ kéo dài ít nhất tới giữa tuần.
Nắng nóng cực đoan đã bắt đầu ảnh hưởng đến cơ sở hạ tầng. Phát biểu tại ga Gare Montparnasse ở Paris, Giám đốc SNCF Jean Castex cho biết mạng lưới đường sắt của Pháp đang chịu tác động nghiêm trọng do nhiệt độ cao có nguy cơ làm hư hỏng đường dây điện phía trên và khiến đường ray giãn nở.
Ông cho biết 3.500 nhân viên đã được huy động để giám sát hệ thống, trong khi 2.000 người khác sẵn sàng thực hiện các sửa chữa khẩn cấp. Ông khuyến cáo các hành khách dễ bị tổn thương về sức khỏe nên hoãn việc đi lại.
SNCF đã hủy 71 chuyến tàu liên tỉnh trên các tuyến trọng điểm cho đến hết ngày 22/6.
Tại Đức, nơi nhiệt độ đã lên tới 38°C, Cơ quan Khí tượng Đức (DWD) cảnh báo nguy cơ dông bão nghiêm trọng ở các khu vực phía đông, bao gồm cả Berlin.
Các trung tâm cứu hộ động vật hoang dã cũng cho biết áp lực đang gia tăng. Một trung tâm gần thành phố Namur của Bỉ cho biết đã tiếp nhận khoảng 150 động vật bị ảnh hưởng bởi nắng nóng chỉ trong vài ngày gần đây. Các trung tâm cứu hộ trên khắp Bỉ hiện đều đang trong tình trạng quá tải.
Các chuyên gia nhận định tình trạng này phản ánh một xu hướng rộng lớn, khi các đợt nắng nóng tại châu Âu ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn và khắc nghiệt hơn do tác động của biến đổi khí hậu.
"NATO rốt cuộc tỏ ra hèn nhát. Có lẽ chúng ta cần một NATO mới, một cấu trúc phòng thủ mới", tướng về hưu Keith Kellogg, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề Ukraine, nói trong phỏng vấn ngày 2/4 với FOX News.
Tướng Kellogg chỉ trích các đồng minh trong NATO vì đã không triển khai lực lượng hỗ trợ Mỹ trong chiến sự Iran, lặp lại quan điểm của Tổng thống Trump. Ông Trump trước đó cũng cho rằng NATO "hèn nhát, hổ giấy" vì không giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz, đồng thời dọa rút Mỹ khỏi liên minh quân sự lớn nhất thế giới.
Kellogg cho hay Điều 13 của Hiệp ước NATO quy định bất kỳ thành viên nào cũng có thể rời khỏi liên minh sau một năm kể từ khi gửi thông báo rút lui, đồng thời gợi ý những phương án lập liên minh thay thế.
"Hãy cấu trúc lại các mạng lưới phòng thủ mà chúng ta sẵn có, có thể xây dựng một liên minh mới với Nhật Bản, Australia và một số quốc gia châu Âu như Đức, Ba Lan. Kể cả Ukraine, nước đã chứng minh mình là một đồng minh tốt", ông nói.
Cũng trong cuộc phỏng vấn, cựu phó cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Victoria Coates bày tỏ lo ngại tương tự, cho rằng NATO "đã thể hiện mình là tổ chức không còn nhiều ý nghĩa thực chất" khi không thể tự mình xử lý cuộc chiến ở Ukraine.
"Tôi không nghĩ chúng ta thực sự cần họ ở Trung Đông. Dĩ nhiên sẽ là điều tốt nếu có sự ủng hộ của họ, nhưng điều Tổng thống Trump đang cho thấy là nước Mỹ có thể làm được gì khi sát cánh cùng một đồng minh thực sự quyết tâm như Israel", bà nói.
Tổng thống Trump đang đẩy NATO vào tình thế mong manh nhất từ trước tới nay, khi mô tả các đồng minh châu Âu "ủng hộ hời hợt" chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran và đưa ra những lời chỉ trích gay gắt chưa từng thấy với liên minh.
Theo luật, ông Trump không thể đơn phương rút Washington khỏi liên minh, bởi quyết định này cần 2/3 thượng nghị sĩ tại Thượng viện ủng hộ, hoặc một đạo luật được lưỡng viện quốc hội thông qua. Tuy nhiên, hầu hết nghị sĩ Mỹ đều cho rằng nước này cần ở lại trong NATO.
Trong khi hải quân các nước khác từ bỏ ý tưởng sử dụng chiến hạm chạy bằng năng lượng hạt nhân, Nga đến nay vẫn duy trì một tàu chiến thuộc phân khúc này.
Sau hơn 2 thập niên đại tu và tiêu tốn nhiều tỉ USD, tuần dương hạm hạt nhân Đô đốc Nakhimov, hiện là tàu chiến nổi duy nhất chạy bằng năng lượng hạt nhân ngoài tàu sân bay, đang trên đường hoàn tất giai đoạn thử nghiệm trên biển trước khi được điều động tới Bắc Cực, theo tạp chí Military Watch và trang tin 19fortyfive hôm nay 28.6.
Tại Bắc Cực, con tàu với năng lực vận hành bền bỉ nhờ vào năng lượng hạt nhân đáp ứng được sứ mệnh vô cùng quan trọng: bảo vệ "pháo đài" Severomorsk, nơi hầu hết các tàu ngầm hạt nhân mang theo tên lửa đạn đạo được bố trí. Đô đốc Nakhimov hiện là tàu duy nhất của Nga có thể đảm nhận vai trò này.
Theo sau thông tin trên, vai trò của căn cứ ở Severomorsk lập tức thu hút nhiều sự quan tâm của giới quan sát và phân tích quân sự.
Severomorsk là trụ sở và căn cứ chính thuộc Hạm đội phương Bắc của Nga. Tọa lạc trên bờ đông vịnh Kola, đây là thành phố quân sự khép kín, có nghĩa mọi sự tiếp cận dân sự đều bị hạn chế. Điều này phản ánh tầm quan trọng chiến lược của thành phố, do nơi đây đặt một số cơ sở hải quân quan trọng nhất của Nga, bao gồm sở chỉ huy của Hạm đội phương Bắc.
Dù nằm bên trên Vòng Cực Bắc, Severomorsk không bị đóng băng quanh năm nhờ dòng hải lưu ấm Bắc Đại Tây Dương, cho phép vịnh Kola duy trì hoạt động lưu thông suốt mùa đông.
Lợi thế trên cho phép Hải quân Nga có thể tiếp cận trực tiếp Đại Tây Dương mà không bị hạn chế bởi băng bao phủ, và các tàu chiến nổi như tuần dương hạm Đô đốc Nakhimov gần như có thể đến ngay biển Barents sau khi rời cảng Severomorsk.
Từ bán đảo Kola, các tàu chiến Nga có thể nhanh chóng đến tuyến Greenland – Iceland – Vương quốc Anh, vốn là giao điểm hàng hải quan trọng nối Bắc Cực với Bắc Đại Tây Dương.
Trong thời Chiến tranh lạnh, chiến lược hải quân thời Liên Xô xây dựng kế hoạch triển khai các nhóm tác chiến do tuần dương hạm lớp Kirov dẫn đầu đi qua khu vực này để đối đầu những cụm tác chiến tàu sân bay của NATO.
Severomorsk còn giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm năng lực răn đe hạt nhân trên biển của Nga. Đa số các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của nước này được triển khai tại các căn cứ hải quân lân cận, trong khi mọi hoạt động tác chiến đều được điều hành từ Severomorsk.
Căn cứ Severomorsk cũng nằm trên cửa ngõ tiến vào vùng "pháo đài" phòng thủ trên biển Barents, theo đó bảo vệ các tàu ngầm được trang bị tên lửa hạt nhân thông qua các lớp phòng thủ bao gồm tàu ngầm, tàu nổi, lực lượng không - hải, các tổ hợp tên lửa phòng thủ bờ biển và hệ thống phòng không tầm xa.
Mục tiêu của chiến lược phòng thủ là bảo đảm các tàu ngầm hạt nhân chiến lược của Nga có thể sống sót đủ lâu để thực hiện đòn đáp trả hạt nhân trong mọi kịch bản nổ ra xung đột.
Với việc triển khai tàu Đô đốc Nakhimov đến đây, Hải quân Nga muốn tận dụng năng lực phòng không hiện đại, tác chiến chống ngầm và đối hạm của tàu tuần dương hạt nhân cho vai trò nòng cốt trong các nhiệm vụ phòng thủ này.
Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.
"Việc ngừng bắn 2 tuần không bao gồm Lebanon", Văn phòng Thủ tướng Israel tuyên bố.
Văn phòng này cho biết ủng hộ động thái của Washington nếu Tehran mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức và ngừng tấn công Mỹ, Israel và các nước khác tại khu vực.
Bên cạnh đó, Israel cũng ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm đảm bảo Iran không còn gây đe dọa hạt nhân và tên lửa đối với Mỹ, Israel và các đồng minh trong khu vực. Tel Aviv cho biết Mỹ đã đảm bảo sẽ đạt được mục tiêu chung trong cuộc đàm phán sắp tới với Iran.
Lập trường của Israel về Lebanon trái ngược với tuyên bố trước đó của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, bên trung gian đàm phán. Ông Sharif cho rằng thỏa thuận ngừng bắn bao trùm tất cả mọi nơi, gồm Lebanon.
Bất chấp tuyên bố đó, tờ The Times of Israel cho rằng chưa có dấu hiệu nào cho thấy Israel đã dừng chiến dịch quân sự chống Hezbollah. Truyền thông khu vực đưa tin lực lượng Israel đã nã pháo về phía thị trấn Baraachit ở miền nam Lebanon sau thông báo của Văn phòng Thủ tướng Netanyahu.
Israel tấn công Lebanon từ đầu xung đột với Iran và các đợt oanh tạc đến nay đã làm ít nhất 1.530 người thiệt mạng, khiến hơn 1 triệu người sơ tán, theo giới chức Lebanon. Chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon được khôi phục sau khi Hezbollah phóng rốc két về phía lãnh thổ Israel nhằm báo thù cho cái chết của cố Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei.
