Trên thực tế, chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy uống nước trước, trong hay sau bữa ăn gây hại cho hệ tiêu hóa ở người khỏe mạnh, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Dạ dày và ruột có cơ chế điều chỉnh rất linh hoạt. Khi thức ăn đi vào, cơ thể sẽ tự tiết a xít dạ dày, enzyme tiêu hóa và kiểm soát tốc độ tiêu hóa của dạ dày. Sự điều chỉnh này sẽ tương thích với lượng thức ăn và chất lỏng được nạp vào. Vì vậy, điều quan trọng thường không nằm ở chuyện có uống trước hay sau ăn mà là uống bao nhiêu và cơ thể phản ứng như thế nào.
Uống một ly nước trước bữa ăn có thể giúp cơ thể bù nước nếu đang khát, đồng thời tạo cảm giác no nhẹ. Điều này đặc biệt hữu ích với những người đang ăn kiêng.
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Obesity cho thấy trong chương trình giảm cân kéo dài 12 tuần, những người thừa cân uống khoảng 500 ml nước trước bữa ăn có thể giảm cân nhiều hơn nhóm không uống nước.
Với uống nước trong bữa ăn, một số bằng chứng khoa học cho thấy nước có thể làm tăng độ pH trong dạ dày. Tuy nhiên, tác động này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, sau đó dạ dày sẽ nhanh chóng điều chỉnh và trở lại trạng thái bình thường.
Trên thực tế, uống từng ngụm nhỏ trong khi ăn sẽ giúp làm mềm thức ăn, hỗ trợ quá trình nhai nuốt và giúp thức ăn di chuyển dễ dàng hơn trong hệ tiêu hóa.
Dù nước không gây hại trực tiếp cho tiêu hóa nhưng uống quá nhiều ngay sau bữa ăn có thể khiến một số người cảm thấy khó chịu. Khi dạ dày đã chứa nhiều thức ăn, nạp thêm một lượng lớn nước trong thời gian ngắn có thể làm tăng cảm giác căng tức, đầy bụng hoặc buồn nôn nhẹ.
Phần lớn người khỏe mạnh không cần quá lo lắng về thời điểm uống nước. Tuy nhiên, một số nhóm có thể cần điều chỉnh thói quen này.
Người bị trào ngược dạ dày thực quản có thể thấy triệu chứng nặng hơn nếu uống quá nhiều nước trong bữa ăn. Nguyên nhân là do áp lực trong dạ dày tăng lên. Những người từng phẫu thuật dạ dày cũng có thể nhanh no hoặc khó chịu nếu vừa ăn vừa uống nước.
Theo Tổ chức chuyên về cholesterol và bệnh tim mạch của Anh- Heart UK - phần lớn người mắc cholesterol cao không nhận ra vì tình trạng này thường không gây triệu chứng rõ rệt.
Dù cholesterol cần thiết cho hoạt động của tế bào, điều quan trọng là phải phân biệt giữa cholesterol “tốt” và “xấu”. Khi mức LDL (cholesterol xấu) tăng cao, nó có thể tích tụ trong thành động mạch, gây tắc nghẽn và làm tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ.
Cholesterol cao có thể do yếu tố di truyền, nhưng cũng thường liên quan đến lối sống như ăn uống không lành mạnh, ít vận động, hút thuốc và uống rượu.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết có thể giảm cholesterol cao bằng cách cắt giảm đồ béo, đặc biệt là chất béo bão hòa. Thay vào đó, nên sử dụng chất béo không bão hòa.
5 món nên ăn nhiều hơn
NHS khuyến nghị để giảm cholesterol xấu một cách tự nhiên, nên tập trung vào:
3 món nên kiêng hoặc hạn chế
Ngoài chế độ ăn, các chuyên gia khuyên nên nướng, hấp, áp chảo hoặc luộc thực phẩm thay vì chiên rán. NHS cũng khuyến nghị các biện pháp sau:
Tập thể dục: Đặt mục tiêu ít nhất 150 phút mỗi tuần với các hoạt động như bơi lội, đạp xe hoặc đi bộ nhanh.
Ngừng hút thuốc: Hút thuốc có thể làm tăng cholesterol và tăng nguy cơ đau tim, ung thư.
Hạn chế rượu, bia.
Kiểm tra nhãn thực phẩm để kiểm tra hàm lượng chất béo.
Nhiều người kiểm soát đường huyết khá tốt vào ban ngày nhưng lại “lỏng tay” vào buổi tối. Đây là thời điểm cơ thể giảm chuyển hóa, khiến đường huyết dễ tăng cao nếu ăn uống không hợp lý.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, bữa tối nên cân bằng giữa protein, chất xơ và tinh bột phức để giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.
Một bữa tối hợp lý nên có nguồn đạm như cá, thịt nạc, trứng hoặc đậu phụ, kết hợp với rau xanh. Protein giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, trong khi chất xơ giúp giảm tốc độ tăng glucose trong máu.
Bà Franziska Spritzler, hiện làm việc trong lĩnh vực tư vấn dinh dưỡng chuyển hóa tại Mỹ, cho biết việc kết hợp protein và chất xơ có thể giúp hạn chế biến động đường huyết sau bữa ăn.
Tinh bột tinh chế như cơm trắng, bánh mì trắng có thể khiến đường huyết tăng nhanh. Thay vào đó, nên ưu tiên tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch hoặc khoai lang.
Theo Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan, thực phẩm nguyên hạt giúp cải thiện độ nhạy insulin và ổn định đường huyết tốt hơn.
Thời điểm ăn tối cũng quan trọng không kém loại thực phẩm. Ăn quá muộn khiến cơ thể khó xử lý glucose do đồng hồ sinh học bước vào giai đoạn nghỉ ngơi.
Bác sĩ David Agus (Mỹ) cho biết cơ thể xử lý năng lượng hiệu quả hơn vào ban ngày, vì vậy nên ăn tối trước khi ngủ ít nhất 2 - 3 giờ.
Một bữa tối phù hợp có thể gồm:
Ngoài ra, nên hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm nhiều đường hoặc nước ngọt vào buổi tối.
Người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường không nên bỏ bữa tối hoặc ăn quá ít, vì có thể gây hạ đường huyết về đêm. Tốt nhất nên duy trì chế độ ăn cân bằng và theo dõi đường huyết thường xuyên.
Kết quả nghiên cứu dựa trên dữ liệu sức khỏe và chế độ ăn của hơn 112.000 người trên 15 tuổi tham gia chương trình NutriNet-Santé tại Pháp, theo Đài CNN ngày 21-5.
Theo nhóm nghiên cứu, những người tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa các chất bảo quản chống vi khuẩn và nấm mốc có nguy cơ bị tăng huyết áp cao hơn 29% và nguy cơ mắc bệnh tim mạch như đau tim hoặc đột quỵ cao hơn 16%.
Đáng chú ý, ngay cả các chất chống oxy hóa thường được quảng bá là "tự nhiên" như axit citric và axit ascorbic (vitamin C) cũng liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp cao hơn 22% ở những người tiêu thụ nhiều.
Các chất này thường được thêm vào thực phẩm chế biến để ngăn đổi màu và kéo dài thời hạn sử dụng.
Bà Mathilde Touvier, tác giả chính của nghiên cứu và là Giám đốc nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu y khoa và sức khỏe quốc gia Pháp, nhấn mạnh rằng phụ gia bổ sung vào thực phẩm công nghiệp không giống với vitamin C tự nhiên trong trái cây.
Theo bà, các hợp chất được sản xuất hoặc xử lý hóa học có thể có tác động khác lên sức khỏe con người.
Nghiên cứu đánh giá tác động của 58 chất bảo quản đối với sức khỏe tim mạch, tập trung xem xét kỹ 17 loại chất bảo quản được ít nhất 10% người tham gia sử dụng thường xuyên.
Nhóm phát hiện 8 chất có liên quan đến nguy cơ cao huyết áp trong vòng một thập niên tiếp theo. Trong đó 3 chất bảo quản chống vi khuẩn đáng chú ý gồm sodium nitrite, potassium sorbate và potassium metabisulphite - thường xuất hiện trong thịt chế biến sẵn, rượu vang, bánh nướng, phô mai, nước xốt và đồ uống lên men.
Sodium nitrite đặc biệt phổ biến trong xúc xích, thịt xông khói, giăm bông và các loại thịt nguội. Đây vốn là nhóm thực phẩm từ lâu đã được liên hệ với nguy cơ tim mạch và ung thư cao hơn.
Ngoài ra nghiên cứu còn phát hiện các chất bảo quản như sodium nitrite, potassium nitrate và potassium metabisulfite từng được liên hệ với nguy cơ ung thư và tiểu đường type 2 trong các nghiên cứu trước đó của cùng nhóm tác giả.
Một số chất làm tăng nguy cơ mắc ung thư lên tới 32% và nguy cơ tiểu đường type 2 tới 49%.
Dù vậy, các chuyên gia lưu ý nghiên cứu này chỉ mang tính quan sát, nên chưa thể khẳng định quan hệ nhân quả trực tiếp.
Ông Gunter Kuhnle, giáo sư khoa học thực phẩm tại Đại học Reading (Anh) và không liên quan đến nghiên cứu, cho rằng chất bảo quản vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngộ độc thực phẩm, giảm lãng phí và kéo dài thời gian bảo quản.
Nhóm nghiên cứu khuyến nghị người tiêu dùng nên ưu tiên thực phẩm tươi hoặc chế biến tối thiểu, đồng thời có thể chọn thực phẩm đông lạnh thay vì các sản phẩm chứa nhiều phụ gia bảo quản.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí European Heart Journal.
