Nghị quyết 254 của Quốc hội và Nghị định 50 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành luật Đất đai cho phép việc giảm tiền sử dụng đất (SDĐ) khi chuyển sang đất ở. Trong đó, đối với đất trong hạn mức, người dân khi chuyển mục đích từ đất nông nghiệp lên đất ở chỉ phải đóng 30% tiền SDĐ và đối với phần đất vượt hạn mức đóng bằng 50%. Đối với trường hợp người dân khi chuyển mục đích SDĐ và đã nộp tiền SDĐ từ ngày 1.8.2024 đến trước ngày 1.1.2026 được đề nghị cơ quan thuế tính lại tiền SDĐ theo quy định này. Trường hợp số tiền SDĐ sau khi tính lại cao hơn số tiền đã nộp thì người SDĐ phải nộp số còn thiếu và tiền chậm nộp tính trên số tiền còn thiếu. Nếu số tiền SDĐ sau khi tính lại thấp hơn so với số tiền đã nộp thì được Nhà nước hoàn trả. Người dân có văn bản đề nghị chậm nhất trước ngày 1.1.2027 đến bộ phận một cửa liên thông, bộ phận này tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả.
Dù quy định là vậy, nhưng việc người dân đã đóng tiền SDĐ nay muốn yêu cầu ngành thuế tính toán lại thì không hề dễ. Ông Trần M.Đ (Hà Nội) kể, ông là người có quyền SDĐ với thửa đất số 71, tờ bản đồ số 48 phường P., TP.Hà Nội, với diện tích 100 m2 đất trồng cây lâu năm. Ngày 24.11.2025, ông nộp bộ hồ sơ xin chuyển mục đích SDĐ sang đất ở đối với thửa đất nêu trên. Sau đó ông nhận được thông báo của Thuế Cơ sở 11 TP.Hà Nội về nộp nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích SDĐ. Ông đã nộp đầy đủ lệ phí trước bạ nhà, đất; thuế SDĐ phi nông nghiệp và tiền chậm nộp; đồng thời nộp 50% số tiền SDĐ theo thông báo, đối với 50% còn lại ông chưa nộp do chờ được giảm tiền SDĐ theo chính sách tại Nghị quyết 254, vì ông trong đối tượng được giảm. Từ ngày 5.2.2026 ông đã có đơn đề nghị gửi UBND phường tính lại tiền SDĐ nhưng UBND phường lại đề nghị ông liên hệ với Trung tâm phục vụ hành chính công TP.Hà Nội để nộp hồ sơ và được hướng dẫn cụ thể. Nhưng tại Trung tâm ông nhận được câu trả lời: hiện nay UBND TP.Hà Nội chưa ban hành bộ quy trình, thủ tục hành chính để thực hiện nên Trung tâm phục vụ hành chính công chưa có cơ sở tiếp nhận hồ sơ!
Tương tự, ông Tuấn Anh (P.Hiệp Hòa, tỉnh Quảng Ninh) cho biết, tháng 10.2025 ông đã chuyển 200 m2 đất trồng cây lâu năm sang đất ở và đã đóng 100% tiền SDĐ với số tiền 1,6 tỉ đồng. Tuy nhiên sau khi đối chiếu Nghị quyết 254 và Nghị định 50, trường hợp của gia đình ông được lựa chọn thửa đất để xác định lại diện tích đất ở trong hạn mức SDĐ nên ông đã chọn thửa đất trên. Dù vậy, khi ông nộp đơn lên Trung tâm phục vụ hành chính công của phường thì cán bộ trả lời hiện nay chưa có quy trình xử lý nên “nộp thì cứ nộp”, và khi nào được tính lại vẫn chưa biết.
Tại TP.HCM, lãnh đạo các phường đều xác nhận dù Nghị quyết 254 đã ban hành và có hiệu lực nhưng chưa có hướng dẫn cụ thể về quy trình xử lý đối với loại hồ sơ này, nên các nơi chỉ tiếp nhận mà chưa thể giải quyết. Không chỉ vậy, việc xác định hộ dân đã được hưởng hạn mức hay chưa để tính lại tiền SDĐ cũng là một bài toán khó khi cơ sở dữ liệu vẫn chưa liên thông giữa các tỉnh. “Nếu người dân có đất ở TP.HCM thì dễ, nhưng còn đất ở những nơi khác nay muốn rà soát để giảm thuế còn là một câu chuyện dài”, lãnh đạo một phường tại TP.HCM nói.
Theo luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, Đoàn Luật sư TP.Hà Nội, thủ tục tính lại tiền SDĐ có thể xem là một phần của thủ tục hành chính xin chuyển mục đích SDĐ. Bản chất đây là việc điều chỉnh nghĩa vụ tài chính phát sinh từ thủ tục chuyển mục đích SDĐ đã thực hiện, không nên tách rời thành một thủ tục hành chính độc lập để gây phát sinh thêm thủ tục cho người dân. Bởi về nguyên tắc, trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính thì cơ quan nhà nước được yêu cầu bổ sung hồ sơ, người có nhu cầu thực hiện thủ tục cũng có quyền tự bổ sung hồ sơ. Như vậy, trường hợp này có thể xem việc nộp văn bản đề nghị tính lại tiền SDĐ chỉ là một khâu trong thủ tục hành chính xin chuyển mục đích SDĐ. Do đó, UBND các phường, xã có thể tiếp nhận, giải quyết theo thủ tục hành chính về chuyển mục đích SDĐ mà không cần chờ cấp trên ban hành bộ quy trình nội bộ.
“Những trường hợp trên một lần nữa cho thấy hoạt động của cấp cơ sở theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vẫn chưa thực sự mượt mà, hiệu quả. Đối với cấp cơ sở trực tiếp giải quyết thủ tục chuyển mục đích SDĐ cần quán triệt tinh thần: việc chậm ban hành quy trình nội bộ của cấp trên không được coi là lý do để từ chối giải quyết thủ tục của công dân trong bối cảnh văn bản quy phạm pháp luật của T.Ư đã có quy định rất rõ ràng, cụ thể. Đối với cơ quan thuế, Bộ Tài chính và Cục Thuế cũng cần có văn bản hướng dẫn các cơ quan thuế ở cơ sở tạm dừng/không tính tiền “phạt” chậm nộp đối với các hồ sơ đã có đơn đề nghị tính lại tiền SDĐ tương tự trường hợp của ông Trần M.Đ để tránh thiệt hại kép cho người dân khi họ không có lỗi, không cố tình chậm nộp mà buộc phải chờ cơ quan nhà nước hoàn thiện quy trình, thủ tục”, luật sư Nguyễn Văn Đỉnh kiến nghị.
TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường, thừa nhận tại một số địa phương, khi người dân đi thực hiện thủ tục này đã bị từ chối với lý do: bộ phận một cửa liên thông chưa có cơ sở tiếp nhận hồ sơ do địa phương chưa ban hành bộ quy trình nội bộ để giải quyết thủ tục hành chính tương ứng. Việc không thống nhất trong cách giải quyết thủ tục giữa các cơ quan đã ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của người dân, do quy định chỉ có hiệu lực đến hết năm 2026; đồng thời làm giảm hiệu quả của một chính sách pháp luật vốn dĩ rất nhân văn của nhà nước. Do đó, rất cần các bộ, ngành tham mưu, xây dựng Nghị quyết 254 và Nghị định 50 có văn bản hướng dẫn 34 địa phương thực hiện thủ tục này theo khoản 2 điều 12 của Nghị định 50. Về phía địa phương, UBND cấp tỉnh cần quan tâm chỉ đạo các cơ quan chuyên môn khẩn trương tham mưu xây dựng để trình ban hành bộ quy trình nội bộ để giải quyết thủ tục hành chính tương ứng; đồng thời quan tâm, hướng dẫn UBND cấp phường, xã cũng như Trung tâm phục vụ hành chính công thực hiện thủ tục.
Theo ông Nguyễn Toàn Thắng, Nghị quyết số 29 và Nghị định số 147 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Hệ thống chính sách lần này đã tiếp cận trực diện nhiều nhóm vấn đề khó, phức tạp và tồn đọng trong thực tiễn. Đây đều là các nội dung tác động trực tiếp đến thực tiễn quản lý đất đai tại thành phố hiện nay.
Đặc biệt, tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết là tháo gỡ khó khăn để khơi thông nguồn lực phát triển nhưng không hợp thức hóa sai phạm, không làm thất thoát ngân sách nhà nước và vẫn bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và Nhà nước. Đây là nguyên tắc hết sức quan trọng mà toàn bộ đội ngũ thực thi tại địa phương cần nghiên cứu kỹ, nắm chắc và triển khai thống nhất trong quá trình thực hiện.
Đối với TP.HCM, sau sắp xếp đơn vị hành chính với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, khối lượng hồ sơ, dự án tồn đọng, chuyển tiếp và các trường hợp có tính chất lịch sử là rất lớn. Phạm vi áp dụng trải rộng trên nhiều địa bàn với các giai đoạn pháp luật khác nhau. Do đó, việc tổ chức tập huấn lần này có ý nghĩa rất thiết thực nhằm thống nhất nhận thức pháp lý, trình tự thực hiện, trách nhiệm phối hợp và phương pháp xử lý giữa các cơ quan, đơn vị trong toàn hệ thống.
Song song với việc triển khai các quy định mới nêu trên, hiện nay Sở Nông nghiệp - Môi trường cũng đang tập trung thực hiện nhiệm vụ xây dựng hệ số K trên địa bàn TP.HCM áp dụng từ ngày 1.7.
"Đây là nhiệm vụ có phạm vi rất rộng, tính chất phức tạp và yêu cầu tiến độ đặc biệt khẩn trương, tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực như tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; đấu giá quyền sử dụng đất; tính thuế, phí, lệ phí; xử phạt vi phạm hành chính; cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất; bồi thường khi nhà nước thu hồi đất", ông Nguyễn Toàn Thắng cho hay.
Song song với việc tập huấn, thành phố đang tập trung thực hiện hai nhiệm vụ: Một là, đã chuyển danh sách các dự án vướng mắc sang Thanh tra Thành phố rà soát làm cơ sở hỗ trợ giải quyết. Hai là, chuẩn bị tổ chức hội nghị sơ kết công tác tháo gỡ khó khăn. Tính đến nay đã giải quyết được khoảng 80 - 90% trong số hơn 800 vụ việc tồn đọng cũ, thời gian tới sẽ công bố danh sách mới để tiếp tục tập trung tháo gỡ.
"Quán triệt chỉ đạo của Bí thư Thành ủy, đợt triển khai này cũng đồng thời là đợt rà soát, sát hạch năng lực cán bộ. Quan điểm của lãnh đạo thành phố cũng như lãnh đạo Sở rất rõ ràng: không còn chỗ cho tư duy "giữ ghế". Cán bộ từ cấp lãnh đạo sở đến phường, xã sẽ được đánh giá bằng sản phẩm thực tế trong 1 - 2 tháng tới. Cán bộ nào thấy không đáp ứng được công việc cần mạnh dạn xin rút, nhường vị trí cho người khác. Những trường hợp chỉ "nói nhiều, làm ít" sẽ được điều chuyển sang bộ phận nghiên cứu. Bản thân tôi là người đứng đầu cũng cam kết chịu trách nhiệm thực hiện nghiêm túc tinh thần này", ông Nguyễn Toàn Thắng thẳng thắn nói.
Bà Nguyễn Thị Hà Phương, đại diện Bộ Nông nghiệp - Môi trường, cho biết TP.HCM là địa phương đầu tiên thực hiện tập huấn chính sách này. Đến nay không chỉ có Nghị quyết 29 mà trước đó đã có nhiều Nghị quyết, Nghị định khác để tháo gỡ khó khăn cho trên 4.000 dự án trên toàn quốc.
Dù vậy, Nghị quyết 29 không phải là liều thuốc tiên để có thể tháo gỡ cho các dự án nên sẽ còn mở rộng thêm, rà soát thêm để có thêm các chính sách tháo gỡ, nghị quyết đặc thù cho từng nhóm dự án cụ thể.
Đối với Nghị quyết 29 và Nghị định 147 lần này, chỉ tháo gỡ đối với các dự án có lỗi của cơ quan quản lý nhà nước, để hạn chế tối đa khiếu kiện liên quan đến các dự án FDI. Một nguyên tắc tối quan trọng là bảo vệ tuyệt đối quyền lợi của bên thứ ba ngay tình là người dân.
Nhóm nguyên tắc tiếp theo là nhà đầu tư có đủ năng lực, hoàn thành nghĩa vụ tài chính mới cho áp dụng chính sách tháo gỡ. Những lỗi do doanh nghiệp gây ra khiến dự án không thể triển khai có thể thu hồi.
Đồng thời cho phép tháo gỡ vướng mắc chạy song song với xử phạt vi phạm hành chính, thay vì phải chờ xử song mới triển khai tháo gỡ vướng mắc như trước đây. Bởi hiện nay số lượng dự án vướng mắc rất nhiều, nếu chờ xử lý xong các cá nhân tổ chức mới tháo gỡ thì rất lâu.
Đặc biệt tháo gỡ vướng mắc khó khăn nhưng tuyệt đối không phát sinh sai phạm mới. Nếu tháo gỡ được hơn 4.000 dự án này sẽ có trên 3,3 triệu tỉ đồng được đưa vào nền kinh tế.
Hôm nay 1.5 là ngày nắng nóng gay gắt nhất kể từ đầu mùa khô khiến loạt trạm quan trắc khí tượng ghi nhận mức nhiệt cao kỷ lục trong mùa khô năm nay. Cập nhật từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (NCHMF) cho biết, tại trạm Biên Hòa (Đồng Nai) mức nhiệt cao nhất lên tới 38,9 độ, so với mức nhiệt cao nhất tháng 4 là 38 độ C.
Tại TP.HCM, nắng nóng cũng có xu hướng gay gắt hơn khi mức nhiệt độ tại Thủ Dầu Một là 37,5 độ C và Nhà Bè 37,1 độ C. Trước đó, nhiệt độ cao nhất tháng 4 ở Tân Sơn Hòa là 37 độ C.
Tại khu vực miền Tây, nhiều nơi cũng ghi nhận tình trạng nắng nóng gay gắt với mức nhiệt cao nhất trong mùa khô năm nay như: Mộc Hóa (Tây Ninh) 37,2 độ C, Vĩnh Long 37 độ C… độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45 - 50%.
Dự báo trong ngày mai 2.5, miền Đông Nam bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50 - 55%.
Ngày 3.5, nắng nóng có xu hướng dịu bớt và xảy ra cục bộ vài nơi ở miền Đông với mức nhiệt cao nhất có nơi trên 35 độ C.
Cùng lúc với nắng nóng và trưa chiều, nhiễu động trên cao có xu hướng hoạt động tốt hơn có khả năng gây mưa giông kèm theo các hiện tượng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, làm gãy đổ cây cối, hư hại nhà cửa, các công trình giao thông, cơ sở hạ tầng.
Hiện tại, gió tây nam vẫn chưa xuất hiện nên mùa mưa ở Nam bộ có khả năng muộn hơn trung bình nhiều năm khoảng 1 tuần.
Từ khoảng cuối tháng 4, đặc biệt sau kỳ nghỉ lễ 30.4 - 1.5 đến nay, tình trạng ùn tắc hàng hóa thông qua dịch vụ vận chuyển quốc tế FedEx đang diễn ra nghiêm trọng, gây ảnh hưởng dây chuyền đối với nhiều doanh nghiệp (DN) nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất, xuất khẩu.
Chia sẻ với PV Thanh Niên, chị Phạm Huyền, đại diện một công ty thời trang tại Hà Nội, bức xúc: "Công ty chúng tôi là công ty may, nhận đơn hàng vải mẫu của khách quốc tế và buộc phải chạy cho kịp tiến độ để thực hiện đơn hàng. Đến nay, lô hàng vải mẫu này dù đã về đến kho Hà Nội nhưng nhiều ngày nay vẫn chưa lấy hàng ra được. Việc hỗ trợ bị gián đoạn và không hiệu quả từ phía nhân viên FedEx khiến công ty có nguy cơ trễ hạn, khách hàng hủy đơn và nhà máy bị phạt".
Chị Lam Hạ, một khách hàng khác tại Hà Nội, cũng đứng ngồi không yên khi lô hàng trị giá gần 200 triệu đồng của chị cần phải bảo quản nhiệt độ mát, nhưng sau nhiều ngày thông quan đến nay vẫn còn ở bãi sân bay nên khả năng cao là sẽ bị hư hỏng. Một số đơn vị khác vì không nhận được nguyên liệu nên đã phải ngừng dây chuyền hoạt động, nguy cơ bị hủy đơn hàng do không đảm bảo tiến độ.
Đến sáng hôm qua, tình trạng vẫn hết sức rối ren. Chị Nguyễn Thị Hồng Nhung, đại diện Công ty Sơn Đỉnh (TP.HCM), bức xúc cho hay công ty của chị có lô hàng gửi qua FedEx đã thông quan lâu rồi nhưng đến nay vẫn chưa nhận được hàng, gọi điện không ai nghe máy, gọi đến hotline thì nhân viên autobot hướng dẫn xong lại tiếp tục chờ vì máy bận. "Tôi cũng gửi email bức xúc, phẫn nộ đủ thể loại mà không ai trả lời, nhiều ngày trôi qua vẫn chưa biết cách nào để lấy được hàng về, trong khi khách hàng của tôi hối thúc", chị bức xúc.
Anh Nguyễn Thanh Quang, đại diện một DN tại TP.HCM, 3 ngày nay phải thường xuyên túc trực tại sân bay để lấy hàng, nhưng chỉ lấy trực tiếp tại quầy được 1 lô và 1 lô khác chuyển phát đến địa chỉ công ty, còn 30 lô kẹt lại chưa lấy được.
Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, đến hôm qua 11.5, tình hình ùn tắc hàng hóa của FedEx tại Hà Nội và TP.HCM vẫn chưa được giải quyết khiến hàng trăm khách hàng của đơn vị này đứng ngồi không yên. Từ cuối tuần trước, nhiều người phải ăn nằm ngay tại quầy của FedEx để được giải quyết. Đến sáng 11.5, khách hàng đến làm việc được phát phiếu số thứ tự và thông báo in sẵn với nội dung: "Các đội ngũ của chúng tôi đang tập trung hoàn toàn vào việc ổn định hoạt động nhằm giải quyết các thách thức hiện tại và cải thiện độ tin cậy của dịch vụ. Do đó, quầy tiếp nhận của chúng tôi hiện đóng cửa, chỉ còn mở dịch vụ nhận và giao hàng đã được đặt lịch trước. Đối với các lô hàng cần gấp về thời gian, chúng tôi khuyến nghị quý khách lên kế hoạch với thêm thời gian dự phòng hoặc sắp xếp phương án thay thế khi cần thiết".
Một khách hàng cho biết được phát phiếu thứ tự đến thứ... 100. "Với tốc độ giải quyết mỗi trường hợp rất chậm, số thứ tự kéo dài như vậy chúng tôi chờ đợi không biết đến khi nào, trong khi thiệt hại do trì hoãn đơn hàng, ngưng trệ sản xuất, khách hàng hủy đơn đang hiện diện từng ngày", người này cho biết.
Trong thông báo mới nhất, FedEx VN thông tin vẫn đang nỗ lực giải quyết ách tắc hàng hóa, nhưng thực tế các kênh liên lạc của FedEx VN hiện tại lâm vào cảnh quá tải và tê liệt vì khách hàng gọi đến quá nhiều. FedEx VN lý giải tình trạng hiện nay là do đang trong quá trình chuyển đổi vận hành nhằm nâng cao dịch vụ và hỗ trợ tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Tuy nhiên trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi này, khối lượng hàng hóa tăng cao sau kỳ nghỉ lễ đã tạo áp lực tạm thời lên hoạt động xử lý vận hành.
"Mặc dù đã có những tiến triển tích cực, chúng tôi sẽ cần thêm thời gian để xử lý hết các lô hàng tích lũy và đưa hoạt động trở lại trạng thái bình thường. Trong giai đoạn này, FedEx VN sẽ miễn phí lưu kho để hỗ trợ khách hàng. Chúng tôi hiểu rõ tính cấp thiết của các lô hàng quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của khách hàng và đang ưu tiên xử lý trong khả năng có thể. Tuy nhiên, thời gian giao hàng có thể kéo dài hơn bình thường. Chúng tôi khuyến nghị khách chủ động sắp xếp thêm thời gian hoặc cân nhắc các phương án thay thế khi cần thiết", thông báo của hãng viết. Ngoài ra, FedEx VN áp dụng biện pháp linh động tạm thời là ưu tiên giao hàng trước, các chứng từ hải quan tương ứng sẽ được giao sau, khi đó mới tiến hành thu thuế và phí.
Dù vậy, trao đổi với Thanh Niên, nhiều khách hàng của hãng này vẫn bức xúc. Theo ý kiến của đại diện các DN, vấn đề hiện nay không phải là "hỗ trợ phí lưu kho" mà việc chậm trễ nhận hàng (trong đó có nhiều hàng hóa là nguyên liệu sản xuất) đã khiến đơn hàng xuất khẩu vẫn chưa thể xuất đi và DN phải gánh chịu những thiệt hại thực tế về vận hành cũng như tài chính mỗi ngày.
"Các khoản phí lưu kho phát sinh hiện nay không phải do khách hàng gây ra. Chúng là hệ quả trực tiếp từ sự gián đoạn trong vận hành nội bộ của FedEx. Vì vậy, việc miễn phí lưu kho không nên được diễn đạt là một hình thức "hỗ trợ" khách hàng, mà cần được nhìn nhận là trách nhiệm tối thiểu trong giai đoạn dịch vụ gặp sự cố. Điều khách hàng thực sự cần lúc này là hàng hóa được xử lý nhanh chóng, có mốc thời gian khôi phục rõ ràng, và có trách nhiệm cụ thể đối với những ảnh hưởng mà DN khách hàng đang phải gánh chịu", một đại diện DN nêu ý kiến.
