Giữa cái nắng gay gắt của miền Trung, thế nhưng ngay từ đầu làng Xuân Am (xã Hưng Nguyên, Nghệ An) đã nghe những tiếng búa gõ từng nhịp vọng ra từ một góc sân. Âm thanh ấy không quá lớn nhưng đều đặn, trầm ổn, chứng tỏ sự lão luyện của người thợ.
Trong sân nhà, ông Nguyễn Bá Kim (SN 1974) đeo cặp kính cũ, cặm cụi gõ từng nhát búa lên chiếc rương bằng tôn đang dở dang. Ánh nắng hắt lên mặt tôn sáng lóa, còn người thợ vẫn lặng lẽ cúi mình, đôi bàn tay thoăn thoắt như đã thuộc từng đường gấp, từng mối ghép sau hơn 30 năm gắn bó với nghề.
Ông Kim cho biết, nghề gò tôn (hay gò hàn tôn) là nghề thủ công truyền thống sử dụng búa, kềm, và các thiết bị hàn để tạo hình, uốn, ghép các tấm kim loại mỏng (như tôn, kẽm, thiếc, đồng) thành các vật dụng gia đình, nông nghiệp.
Ông Kim là đời thứ ba trong gia đình theo nghề gò tôn. Trước ông là bố, rồi đến ông bà. Từ nhỏ, ông đã quen với tiếng búa, tiếng kéo cắt tôn, lớn lên vừa học vừa phụ giúp gia đình rồi nối nghiệp từ lúc nào không hay.
“Ngày trước, khoảng 80% người trong làng đều làm nghề. Khi ấy sản phẩm rất đa dạng, từ thùng đựng gạo, thùng tưới cây, lò đốt vàng mã đến đủ loại đồ dùng sinh hoạt. Còn bây giờ, cả làng chỉ còn 4 hộ duy trì”, ông Kim chia sẻ.
Theo ông, sự phát triển của máy móc công nghiệp và các sản phẩm nhựa khiến đồ tôn thủ công dần mất chỗ đứng. Người dân lần lượt chuyển nghề vì thu nhập không còn hấp dẫn.
Hiện nay, các hộ chủ yếu nhận gia công rương, hòm đựng tài liệu theo đơn đặt hàng. Khách sẽ mang nguyên liệu như tôn, ốc, vít đến, người thợ chỉ tập trung gia công rồi đến ngày xe về gom sản phẩm.
“Một ngày chăm chỉ thì tôi làm được khoảng 10 chiếc. Thu nhập tính cả vốn mỗi tháng khoảng 15 triệu đồng. Không cao nhưng được làm ở nhà, không phải phụ thuộc vào thời tiết. Nhiều khi đơn hàng vẫn đều nhưng mình không đủ sức để làm”, ông Kim nói.
Ông cũng cho biết, khoảng 10 năm trở lại đây, khi khu vực Đền Ông Hoàng Mười phát triển hoạt động dịch vụ, nhiều người trong làng chuyển sang buôn bán vì thu nhập cao hơn. Nhưng với riêng ông, điều níu chân mình vẫn là tình cảm dành cho nghề đã theo gia đình suốt nhiều thế hệ.
“Nghề này không khó nhưng phải khéo tay, làm quen mới nhanh. Nếu sau này nghề mất hẳn thì tiếc lắm, vì dù sao nó cũng đã gắn với làng mình mấy đời rồi” ông Kim bộc bạch.
Rời nhà ông Kim, chúng tôi tiếp tục đi sâu vào làng, tiếng búa lại vang lên từ một căn nhà khác. Cũng ngồi giữa khoảng sân nhỏ, ông Nguyễn Ngọc Huy vẫn lặng lẽ gò từng tấm tôn sáng chói. Dù tai không nghe rõ nhưng đôi bàn tay của ông vẫn thoăn thoắt, từng động tác dứt khoát và chính xác.
Ông Huy kể, ông đã theo nghề từ năm 15 tuổi. Ngày trước bố cùng các bác đều làm nghề, sau này đến lượt ông tiếp nối. Gia đình chủ yếu làm nông nên những lúc nông nhàn lại tranh thủ ngồi gò để kiếm thêm thu nhập.
“Mỗi ngày làm được khoảng 6 đến 10 sản phẩm, tùy kích thước. Nghề này không giúp mình giàu được nhưng cũng có thêm đồng ra đồng vào để trang trải cuộc sống”, ông nói.
Theo ông Huy, gò tôn không phải công việc quá nặng nhọc nhưng đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ và khéo léo. Công bỏ ra nhiều trong khi lợi nhuận không cao nên chỉ những người thực sự yêu nghề mới đủ kiên nhẫn để theo đuổi.
“Từ nhỏ tôi đã quen tay kìm, tay búa, cắt gọt rồi tạo nên những sản phẩm từ đơn sơ đến phức tạp. Mỗi lần làm khách hàng hài lòng với món đồ mình làm ra là thấy vui lắm. Có lẽ chính cảm giác ấy đã tạo động lực để tôi ở lại với nghề đến tận bây giờ”, ông Huy nói thêm.
Ở Xuân Am hôm nay, tiếng búa không còn rộn ràng như mấy chục năm trước. Những khoảng sân chất đầy sản phẩm từ tôn chỉ còn đếm trên đầu ngón tay. Dẫu vậy, mỗi nhịp búa vẫn vang lên đều đặn, như một cách để những người thợ gìn giữ “cái nghề” mà cha ông đã trao lại.
“Dù nghề giúp chúng tôi tạo được đồng ra đồng vào, nhưng để đi với thời đại thì rất khó. Con em chúng tôi bây giờ cũng không mấy mặn mà với nghề mà tìm hướng đi khác. Đó cũng là điều tất yếu và phải chấp nhận!”, ông Huy nói thêm.
Theo ông Hoàng Anh Tiến, Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên, nghề sản xuất gò hàn tôn hiện nay đang gặp nhiều khó khăn. Giá nguyên liệu đầu vào tăng cao, sức tiêu thụ không nhiều, dẫn đến lợi nhuận không cao.
Cặp đôi Võ Điền Gia Huy và Tam Triều Dâng được khán giả yêu thích sau thành công của phim Vì Mẹ Anh Phán Chia Tay. Sự kết hợp ăn ý trên phim và những cử chỉ quan tâm của hai nghệ sĩ dành cho nhau tại hậu trường khiến người xem tin rằng họ đã bước sang giai đoạn "phim giả tình thật".
Nếu chỉ dừng lại ở màn ảnh, cặp đôi Triệu Phú (Võ Điền Gia Huy thủ vai) - Thanh Tâm (Lê Tam Triều Dâng thủ vai) cũng đã đủ để khán giả yêu thích. Nhưng điều khiến cặp đôi trở thành hiện tượng chính là những khoảnh khắc ngoài đời mà không có kịch bản nào viết sẵn.
Trong nhiều sự kiện, Võ Điền Gia Huy ôm eo bạn diễn rất tự nhiên, trong khi phản ứng của Tam Triều Dâng thoải mái và vui vẻ như thể cô đã quen với những hành động tương tự. Trên trang cá nhân, 2 người không ngại đăng tải loạt ảnh thân thiết từ hậu trường đến ngoài đời.
Mới đây, một đoạn clip hậu trường cho thấy Tam Triều Dâng đang chụp ảnh cho Võ Điền Gia Huy. Nữ diễn viên tận tâm hướng dẫn anh tạo dáng và còn chỉnh quần áo cho Gia Huy. Tuy nhiên, vị trí mà nữ diễn viên đặt tay có phần nhạy cảm, khiến người hâm mộ của cả hai cho rằng họ phải vượt mức đồng nghiệp mới có thể tự nhiên ở bên nhau như thế.
Mặt khác, chính Võ Điền Gia Huy thừa nhận có những rung động nhất định với bạn diễn. Nam diễn viên cho biết Tam Triều Dâng là người chủ động kết nối, quan tâm và tạo năng lượng tích cực trong suốt quá trình làm việc.
Vì Mẹ Anh Phán Chia Tay là một trong những phim ngôn tình Việt đầu tiên khai thác niềm tin tâm linh như mấu chốt kịch tính của chuyện đôi lứa. Nam chính Phú (Võ Điền Gia Huy) vì muốn trốn tránh việc ly hôn nên đã lừa gia đình rằng anh bị liệt. Ai ngờ hộ lý được mời đến giúp đỡ là "oan gia lâu năm" Tâm (Tam Triều Dâng). Tâm được trả 30 triệu để chăm sóc Phú. Từ những va chạm mâu thuẫn, cả hai nhận ra tình cảm dành cho nhau, cùng vượt qua định kiến số phận lẫn hiểm nguy để chứng minh tình yêu đích thực còn mạnh mẽ hơn mọi lời đoán định mê tín.
Bộ đôi Lê Tam Triều Dâng và Võ Điền Gia Huy đang được khán giả rất yêu thích và "đẩy thuyền" mạnh mẽ vì có nhiều tương tác ngọt ngào trước và sau ống kính.
Võ Điền Gia Huy sinh năm 1996 tại Tây Ninh, tốt nghiệp Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM. Trước khi bước vào điện ảnh, anh từng diễn kịch tại Sân khấu Kịch Hồng Vân, làm người mẫu và tham gia diễn xuất trong các MV. Năm 2019, anh gây chú ý với vai chính trong phim Thưa mẹ con đi và tiếp tục ghi dấu ấn qua các tác phẩm Fanti, Kẻ ăn hồn, Thám tử Kiên, Tử chiến trên không. Võ Điền Gia Huy từng giành Giải thưởng Đặc biệt của Ban giám khảo tại Liên hoan phim châu Á New York 2025.
Cặp đôi trẻ đang được yêu thích trên truyền hình.
Lê Tam Triều Dâng sinh năm 1998, quê gốc ở Tây Ninh, vào showbiz từ năm 12 tuổi. Cô từng tạm rút khỏi làng giải trí suốt 3 năm để theo học ngành Quản trị kinh doanh tại Đại học Greenwich rồi mới trở lại với màn ảnh bằng tinh thần chững chạc hơn. Các dự án nổi bật của cô gồm Hoa vương, Tiểu tam không có lỗi?, Bẫy tiền và Vì mẹ anh phán chia tay.
Năm 2025, cụm từ "xé túi mù Baby Three" phủ kín TikTok, Facebook và các sàn thương mại điện tử. Từ học sinh, sinh viên đến dân văn phòng, ai cũng háo hức livestream cảnh bóc hộp, chờ đợi khoảnh khắc nhân vật bên trong lộ diện. Những chú thú bông mắt long lanh, tạo hình ngộ nghĩnh cùng yếu tố "may rủi" đã biến Baby Three thành món đồ chơi khiến hàng nghìn người phát cuồng. Có giai đoạn, doanh thu Baby Three trên Shopee và TikTok Shop được ghi nhận lên tới gần 9 tỷ đồng chỉ trong một tháng, đủ thấy sức nóng khủng khiếp của trào lưu này.
Không ít bạn trẻ thừa nhận, họ không mua Baby Three chỉ vì thích thú bông, mà vì cảm giác hồi hộp khi xé túi. Mỗi lần bóc hộp là một lần đánh cược: hoặc nhận được phiên bản thường, hoặc trúng mẫu hiếm có đôi mắt "ướt", "Dora", "nước mắt" được săn lùng với giá cao gấp nhiều lần. Chính yếu tố bất ngờ ấy khiến Baby Three không còn đơn thuần là đồ chơi mà trở thành một dạng "trò chơi dopamine" – càng mở càng muốn mở tiếp.
Trên nhiều diễn đàn quốc tế, các tín đồ blind box cũng thừa nhận Baby Three tạo ra cảm giác nghiện tiêu dùng rất mạnh. Một người chơi trên Reddit mô tả bản thân "như vừa tỉnh khỏi cơn sốt Baby Three" sau khi nhìn lại đống thú bông mua vô thức, trong khi người khác thú nhận đã chi tiền mua liên tục chỉ để tìm kiếm "cảm giác phấn khích khi unbox".
Và đây chính là điểm khiến trào lưu Baby Three bị chỉ trích gay gắt: nhiều người cho rằng nó đang biến giới trẻ thành "con nghiện tiêu dùng cảm xúc". Ban đầu chỉ mua một hai hộp cho vui, nhưng vì sợ bỏ lỡ phiên bản hiếm, sợ thua bạn bè trên mạng, nhiều người lao vào săn bằng được cả bộ sưu tập. Có người chi cả chục triệu đồng nhưng đến lúc trend hạ nhiệt lại ngồi thanh lý trong tiếc nuối. Thực tế đã xuất hiện không ít câu chuyện "vỡ mộng" khi Baby Three từng mua vài trăm nghìn đến gần triệu đồng nay rao bán lại chỉ vài chục đến hơn trăm nghìn vẫn khó có người mua.
Không dừng ở chuyện tốn tiền, Baby Three còn bị cho là tạo ra một kiểu áp lực khoe mẽ mới trên mạng xã hội. Các video khoe trúng hàng secret, khoe tủ kính đầy Baby Three vô tình kích thích tâm lý FOMO – sợ bị tụt hậu. Nhiều bạn trẻ thú nhận mua không phải vì cần mà vì "thấy ai cũng có". Khi giá trị món đồ được đo bằng độ hiếm và số lượt thả tim, thú vui sưu tầm bắt đầu bị biến dạng thành cuộc đua đốt tiền.
Tranh cãi càng bùng nổ khi đầu năm 2025, Baby Three vướng nghi vấn hình ảnh trên một số sản phẩm có chi tiết nhạy cảm giống "đường lưỡi bò", làm dấy lên làn sóng tẩy chay mạnh mẽ tại Việt Nam. Nhiều cửa hàng đồng loạt bán tháo, các KOL ngừng hợp tác quảng bá, thậm chí hãng phải tổ chức đổi trả hàng để xoa dịu dư luận. Từ món đồ chơi từng "cháy hàng", Baby Three bỗng lao dốc không phanh chỉ sau vài tuần.
Sự đổi chiều chóng mặt ấy khiến nhiều người đặt câu hỏi: Baby Three thật sự đáng yêu hay chỉ là một "cái bẫy mua sắm" được dựng lên quá khéo? Khi cảm giác hồi hộp của việc xé túi qua đi, thứ còn lại đôi khi chỉ là hàng chục món đồ giống nhau nằm phủ bụi trong góc phòng cùng chiếc ví mỏng đi thấy rõ.
Có lẽ tranh cãi lớn nhất mà Baby Three tạo ra không nằm ở hình dáng chú thú bông, mà ở việc nó phản chiếu một lối sống đang lan rộng: mua vì cảm xúc, săn vì đám đông và hối hận khi cơn sốt tan biến. Từ một món đồ chơi nhỏ bé, Baby Three đã vô tình trở thành minh chứng rõ nhất cho câu hỏi nhức nhối của thời đại mạng xã hội: chúng ta đang mua thứ mình thích, hay đang mua vì sợ mình đứng ngoài cuộc?
Những ngày qua, tại các cánh đồng ở xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị, xuất hiện hàng trăm con cò nhạn về kiếm ăn, thu hút sự quan tâm của người dân địa phương.
Theo ghi nhận, đàn cò thường xuất hiện vào sáng sớm và chiều muộn tại các khu vực ruộng lúa, đầm lầy sau thu hoạch.
Khi thì sà xuống đồng tìm thức ăn, khi lại chao liệng thành từng tốp lớn trên bầu trời tạo nên khung cảnh sinh động, đẹp mắt giữa vùng quê yên bình.
Thức ăn chủ yếu của loài chim này là ốc bươu vàng, châu chấu, giun và các loại côn trùng trên đồng ruộng.
Người dân địa phương cho biết, vào chiều tối đàn cò thường bay về trú ngụ tại các khu vực rừng tràm xung quanh cánh đồng.
Những diện tích ruộng vừa thu hoạch, môi trường còn khá nguyên sơ đã tạo điều kiện thuận lợi để đàn cò tìm về sinh sống và kiếm ăn.
Sự xuất hiện của đàn cò nhạn không chỉ tạo nên cảnh quan đẹp mắt mà còn cho thấy môi trường sinh thái trên địa bàn vẫn được bảo tồn khá tốt. Đây cũng là loài chim có vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng hệ sinh thái tự nhiên.
Theo lãnh đạo UBND xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị, đây là loài cò nhạn, người dân địa phương còn gọi là cò ốc, có tên khoa học là Anastomus oscitans.
Đây là loài chim quý hiếm thuộc họ hạc, có tên trong Sách Đỏ Việt Nam và thường sinh sống tại các vùng đất ngập nước.
