Trong báo cáo mới được công bố trong tháng 5, NOAA đưa ra các yếu tố khiến El Nino xuất hiện sớm và có thể đạt cường độ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026. Đầu tiên và quan trọng nhất chính là sự chuyển pha rất nhanh của nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm xích đạo trên Thái Bình Dương, khu vực NINO3.4.
Từ đầu năm 2026, vùng nước lạnh còn sót lại của pha lạnh La Nina đã suy yếu nhanh chóng và bị nước ấm thay thế. Đến giữa tháng 4, vùng nước ấm đã phát triển rất nhanh trên phần lớn khu vực xích đạo ở Thái Bình Dương.
Vào tháng 1.2026, các báo cáo khí hậu và dự báo mùa cho thấy khu vực NINO3.4 ở mức khoảng -0,5 °C; dự báo trong giai đoạn tháng 5 – 7.2026 ENSO vẫn ở trạng thái trung tính.
Chỉ 3 tháng sau, vào giữa tháng 4.2026 cho biết chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO3.4 chỉ còn khoảng -0,2 °C. Dự báo từ tháng 8 – 10.2026, khả năng xuất hiện El Nino.
Cập nhật đến giữa tháng 5, nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO3.4 cao hơn trung bình nhiều năm 0,4 °C, khả năng El Nino xuất hiện ngay trong tháng 6. Mức nhiệt chỉ cần tăng thêm 0,1 lên mức 0,5 °C là có thể xác định El Nino xuất hiện.
Theo NOAA, bên cạnh khu vực NINO3.4 những nơi lân cận như khu vực NINO4 và NINO3 nhiệt độ nước biển bề mặt đã đạt 0,5 °C; thậm chí NINO1 và 2 nhiệt độ còn lên tới 0,7 °C.
NOAA nhận định, ngoài nước biển trên bề mặt khu vực NINO 3,4 nóng lên, mà là nhiều tín hiệu của đại dương và khí quyển cùng xuất hiện đồng thời.
Yếu tố thứ 2 là nhiệt độ tầng nước dưới mặt biển cũng đang “nạp nhiệt” rất nhanh. Đây là tín hiệu rất quan trọng vì El Nino mạnh thường bắt đầu từ lớp nước ngầm. Hiện tại, nhiệt lượng tầng nước từ 0 – 300 m đã chuyển sang cao hơn mức trung bình. Xu hướng nhiệt độ dưới mặt biển ở trung tâm và phía đông Thái Bình Dương đã tăng mạnh trở lại từ cuối 2025 đến nay.
Yếu tố quan trọng thứ 3 là các đợt Kelvin wave nóng xuất hiện liên tiếp trong cuối 2025 và đầu 2026, tiếp tục đẩy nước ấm sang phía đông. Đây là cơ chế điển hình trước khi El Nino hình thành.
Kelvin wave hay sóng Kelvin là một khái niệm trong lĩnh vực khí tượng và hải dương học rất quan trọng để góp phần xác định việc hình thành El Nino. Nó giống như một “làn sóng nhiệt” chạy ngầm dưới mặt biển Thái Bình Dương, mang theo nhiệt lượng lớn và lan truyền rất nhanh dọc vùng xích đạo. Khi sóng Kelvin xuất hiện, nước ấm bị đẩy sang phía đông làm cho mặt biển trung tâm và đông Thái Bình Dương nóng lên, góp phần khiến cấu trúc khí quyển bắt đầu thay đổi. Vì vậy, nó còn được xem là “mồi lửa” cho El Nino phát triển.
NOAA nhận định, sóng Kelvin đã xuất hiện liên tiếp từ cuối năm 2025 và kéo dài đến hiện tại. Điều này giống như “một chiếc máy bơm nhiệt” bổ sung và cũng giải thích vì sao El Nino phát triển sớm hơn bình thường.
Ngoài 3 yếu tố liên quan đến đại dương thì có 2 yếu tố khác về mặt khí hậu là sự thay đổi của gió tín phong và hoạt động đối lưu trong không khí.
Báo cáo cập nhật của NOAA ghi nhận gió tín phong (yếu tố thứ 4) đã suy yếu cục bộ, thậm chí xuất hiện gió tây bất thường ở trung tâm Thái Bình Dương. Đặc điểm nổi bật của gió tín phong, chủ yếu là gió đông và thổi từ đông sang tây, khá ổn định quanh năm. Vì đặc tính này nên nó được gọi là gió tín phong. Vì vậy, gió tín phong suy yếu là một trong những dấu hiệu cổ điển báo El Nino đang hình thành.
Yếu tố thứ 5 liên quan tới sự đối lưu khí quyển, NOAA ghi nhận đối lưu khí quyển đã suy yếu ở Indonesia và Đông Nam Á, trong khi tăng gần trung tâm Thái Bình Dương. Dấu hiệu này cho thấy khí quyển đang bắt đầu phản ứng theo kiểu El Nino. Đây là dấu hiệu rất quan trọng vì El Nino không chỉ là nước biển nóng mà phải có cả khí quyển thay đổi theo.
Theo Cục Thuế, thời gian qua vẫn còn tình trạng doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế; không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký hoặc người đại diện theo pháp luật không phối hợp với cơ quan thuế để hoàn tất thủ tục. Tình trạng này có thể làm phát sinh nghĩa vụ thuế, tiền chậm nộp, xử phạt vi phạm hành chính, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế.
Cơ quan thuế cũng ghi nhận tình trạng một số tổ chức, cá nhân lợi dụng việc thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh không nhằm mục đích kinh doanh thực chất; lợi dụng hóa đơn điện tử để mua bán trái phép, gian lận, trục lợi ngân sách nhà nước. Đáng chú ý, có trường hợp thông tin cá nhân của người dân bị giả mạo hoặc sử dụng trái phép để thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh mà người đứng tên không biết, không tham gia quản lý, điều hành.
Để khắc phục, cơ quan thuế các cấp đang rà soát, chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế; xác định đúng trạng thái hoạt động của người nộp thuế; phân loại hồ sơ cần hỗ trợ xử lý; xác định các trường hợp cần khôi phục hoạt động, chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc phối hợp với cơ quan có thẩm quyền xử lý rủi ro về thuế, hóa đơn và pháp nhân liên quan.
Cục Thuế đề nghị chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật, chủ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các cá nhân có liên quan đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục mã số thuế chủ động kiểm tra tình trạng hoạt động, liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và các thủ tục theo quy định.
Đối với người dân, cơ quan thuế khuyến cáo không cho mượn, cho thuê, mua bán hoặc để người khác sử dụng căn cước công dân, thông tin cá nhân để thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh trái quy định. Trường hợp phát hiện thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép để đăng ký doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan công an và cơ quan thuế để được xác minh, xử lý.
Trong thời gian tới, ngành Thuế sẽ bổ sung chức năng tra cứu trên ứng dụng eTax Mobile nhằm hỗ trợ người dân phát hiện sớm trường hợp bị mạo danh.
Cục Thuế cũng lưu ý, người nộp thuế cần chủ động phối hợp khi nhận được thông báo hoặc thư mời làm việc của cơ quan thuế. Việc chậm thực hiện thủ tục có thể kéo dài tình trạng ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất hồ sơ, phát sinh thêm nghĩa vụ thuế, tiền chậm nộp, tiền xử phạt và các rủi ro pháp lý khác.
Cơ quan thuế sẽ tạo điều kiện hỗ trợ tối đa đối với người nộp thuế tự nguyện hợp tác, khắc phục sai sót. Đối với trường hợp cố tình không phối hợp hoặc có dấu hiệu lợi dụng pháp nhân, hóa đơn điện tử để vi phạm pháp luật, cơ quan thuế sẽ áp dụng các biện pháp quản lý theo quy định, phối hợp cơ quan có thẩm quyền xác minh, điều tra và xử lý nghiêm.
Sống trong một con ngõ nhỏ trên đường Lý Nam Đế (Hà Nội), chị Thanh Xuân luôn ưu tiên những mẫu xe nhỏ gọn, dễ sử dụng. Sau hơn 10 năm gắn bó với chiếc Cub 50, chị quyết định chuyển sang VinFast Evo Lite khi xe cũ ngày càng xuống cấp, động cơ yếu, cốp nhỏ và phải bảo dưỡng thường xuyên. Theo chị, mẫu xe điện của VinFast đã giải quyết trọn vẹn những bất tiện trên.
"Evo Lite có kích thước rất vừa vặn, dắt ra dắt vào ngõ nhỏ rất tiện. Xe chạy êm, không có tiếng động cơ, không có mùi xăng. Cảm giác đi nhàn hơn chiếc xe cũ rất nhiều", chị Xuân tấm tắc.
Những cảm nhận của chị Xuân đến từ chính thiết kế hướng tới nhu cầu di chuyển hằng ngày của Evo Lite. Xe sở hữu kích thước 1.856 x 683 x 1.133mm cùng cơ chế vận hành đơn giản, dễ làm quen. Kích thước gọn, ga điện mượt và vận tốc được giới hạn ở mức 49 km/h giúp Evo Lite mang lại cảm giác "đi phố không áp lực", nhất là trong điều kiện giao thông đông đúc.
Không chỉ phù hợp với người dùng cần một phương tiện gọn gàng để di chuyển trong đô thị, Evo Lite còn được nhiều học sinh, sinh viên lựa chọn nhờ không yêu cầu bằng lái và dễ sử dụng. Nguyễn Nhật Ánh, sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Hà Nội), cho biết mẫu xe đáp ứng tốt nhu cầu đi lại giữa trường, ký túc xá, nơi làm thêm hay những buổi gặp gỡ bạn bè.
"Evo Lite phù hợp với nhu cầu đi lại của sinh viên. Hơn nữa, xe không yêu cầu bằng lái nên chỉ cần mua về là chạy", nữ sinh cho biết.
Bên cạnh khả năng xoay trở linh hoạt, Evo Lite còn có nhiều trang bị hợp với người dùng trẻ như cổng sạc Type A và Type C, hệ thống đèn LED, màn hình điện tử, cốp chứa đồ tiện dụng và thiết kế hiện đại. Động cơ điện công suất 2.300W cho phản hồi ga mượt, giúp người dùng di chuyển trong phố đông nhẹ nhàng hơn, nhất là khi phải dừng, chạy liên tục.
"Không lo sạc, không ngại hết pin"
Điểm khác biệt lớn của Evo Lite so với nhiều mẫu xe điện phổ thông khác là hệ sinh thái đổi pin, sạc pin rộng khắp. Thay vì phải xếp hàng đổ xăng, người dùng có thể di chuyển nhanh chóng đến các tủ đổi pin và thao tác trong 1 phút. Công nghệ này giúp việc vận hành xe điện đã dễ nay còn tiện hơn.
"Ở ký túc xá không dễ cắm sạc qua đêm nên em thấy đổi pin là tiện nhất. Chỉ cần ghé tủ đổi pin gần nhất, đổi viên pin đầy là có thể đi tiếp ngay. Vừa tiện hơn đổ xăng, vừa sạch sẽ và an toàn hơn", Nhật Ánh nhận xét.
Ngoài ra, Evo Lite còn giúp người dùng tối ưu đáng kể chi phí vận hành. Hiện VinFast đang áp dụng chính sách miễn phí đổi pin 20 lần/tháng đến ngày 30/6/2028, trong khi chi phí thuê pin chỉ 175.000 đồng/tháng. Bên cạnh đó, nhờ sử dụng động cơ điện, xe không cần thay dầu máy, có ít chi tiết hao mòn hơn động cơ xăng truyền thống, qua đó giảm đáng kể chi phí bảo dưỡng trong quá trình sử dụng lâu dài.
Lợi thế về chi phí của Evo Lite còn được thể hiện ngay từ khâu mua xe. Với mức giá niêm yết từ 17 triệu đồng, giá lăn bánh của Evo Lite còn trở nên hấp dẫn hơn với loạt ưu đãi hè lên tới 16% giá trị xe. Trong đó, khách hàng nhận được ưu đãi 10% trong chương trình mùa hè, 6% từ chương trình "Mãnh liệt vì tương lai Xanh". Theo đại diện một số đại lý, giá lăn bánh của mẫu xe này hiện chỉ hơn 14 triệu đồng.
Bà Nguyễn Thị Thu Huyền - thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc VDSC nhấn mạnh, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một cột mốc quan trọng khi triển vọng nâng hạng bởi FTSE Russell trở nên rõ nét hơn, mở ra cơ hội đón nhận dòng vốn mới và tạo động lực cho một chu kỳ tăng trưởng mạnh mẽ. Tuy nhiên, trong bối cảnh cơ hội luôn đan xen rủi ro từ lạm phát, tỷ giá, lãi suất, chi phí sản xuất và căng thẳng địa chính trị toàn cầu, nhà đầu tư cần duy trì sự linh hoạt, thận trọng và có chiến lược rõ ràng.
Theo bà Nguyễn Thị Phương Lam - Giám đốc Phân tích VDSC, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch sang một chu kỳ tăng trưởng mới. Nếu giai đoạn 2011 - 2019 là chu kỳ tăng trưởng ổn định quanh mức 6 - 7% và giai đoạn 2020 - 2023 bị gián đoạn bởi đại dịch, thì từ năm 2024 nền kinh tế đã quay lại quỹ đạo phục hồi rõ hơn. Điểm khác biệt của chu kỳ tới không chỉ nằm ở mục tiêu tăng trưởng cao hơn, mà còn ở cách Việt Nam cần tăng trưởng để hướng tới mức trên 10% trong giai đoạn 2026 - 2030. Ở góc nhìn chính sách, ưu tiên điều hành trong giai đoạn tới là xử lý các điểm nghẽn nền tảng của nền kinh tế. Các thông điệp chính sách nổi bật xoay quanh tháo gỡ thể chế, tăng tốc thực thi, phân cấp - phân quyền đi kèm kiểm soát trách nhiệm, tinh gọn bộ máy, thúc đẩy đầu tư công, hạ tầng, logistics, khu công nghiệp và nâng cấp nền kinh tế lên các chuỗi giá trị công nghệ cao. Bức tranh nửa cuối năm 2026 vẫn đối mặt nhiều "cơn gió ngược" từ bên ngoài và trong nước. Đó là lạm phát toàn cầu chưa hoàn toàn hạ nhiệt do xung đột địa chính trị kéo dài khiến giá năng lượng và nguyên vật liệu biến động, chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn còn thận trọng. Trong nước, doanh nghiệp vẫn chịu áp lực chi phí đầu vào cao, khả năng hấp thụ vốn chưa đồng đều, một số cân đối vĩ mô chịu sức ép dẫn đến tâm lý đầu tư còn thận trọng.
Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam có phải là nhân tố chủ chốt để thu hút dòng vốn ngoại trở lại, TS Hồ Quốc Tuấn - giảng viên cao cấp Đại học Bristol, Anh quốc cho rằng, dòng vốn vào thị trường mới nổi trong nửa đầu năm 2026 chịu cạnh tranh mạnh từ độ tập trung vốn vào Mỹ, câu chuyện AI và các tài sản thanh khoản cao dạng "cash-like". Nếu loại trừ Trung Quốc, dòng vốn vào thị trường mới nổi châu Á tập trung nhiều vào trái phiếu hơn cổ phiếu, trong khi nhiều thị trường cổ phiếu lớn như Hàn Quốc, Ấn Độ và Brazil ghi nhận tình trạng rút ròng. Trong bối cảnh đó, định giá rẻ của châu Á không còn đủ hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài nếu thiếu một câu chuyện tăng trưởng rõ ràng. Việt Nam cần "bán" một câu chuyện đầu tư đủ thuyết phục hơn. Thách thức hiện nay của thị trường Việt Nam không chỉ do thanh khoản và động lượng, mà còn đến từ sự thuyết phục trong câu chuyện tăng trưởng bằng đầu tư công, nỗi lo ngại về thiếu hụt năng lượng và vốn, hay sức hút về lĩnh vực công nghệ. Từ góc nhìn quốc tế, TS Hồ Quốc Tuấn nhấn mạnh nâng hạng chỉ là bước khởi đầu nhưng không phải "đũa thần" giúp dòng vốn ngoại quay lại ngay lập tức. Câu chuyện nâng hạng chỉ có thể phát huy tác dụng bền vững nếu đi kèm cải thiện quản trị thị trường, thanh khoản, minh bạch và chất lượng doanh nghiệp niêm yết.
"Việt Nam có quyền kỳ vọng nâng hạng sẽ giúp thị trường gia tăng độ nhận diện, nhưng cơ hội từ nhà đầu tư nước ngoài có thể đến không chỉ qua dòng vốn ETF mà còn từ dòng vốn FDI, quỹ chủ động dài hạn và các nhà đầu tư tìm kiếm doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt", TS Hồ Quốc Tuấn cho hay.
