Trong vòng 30 năm qua, số người trẻ được chẩn đoán mắc ung thư đã tăng gần 80%. Trên toàn thế giới, số ca ung thư khởi phát sớm tăng từ 1,82 triệu ca năm 1990 lên 3,26 triệu ca vào năm 2019. Đồng thời, số ca tử vong do ung thư ở những người trong độ tuổi 40, 30 hoặc trẻ hơn cũng tăng khoảng 27%, theo The Guardian (Anh).
Các chuyên gia đang tìm cách lý giải nguyên nhân của xu hướng này. Nghiên cứu được trình bày tại hội nghị ung thư lớn nhất thế giới – cuộc họp thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) tại Chicago (Mỹ) – cho thấy thói quen ngủ thất thường ở người trẻ có thể là một trong những yếu tố liên quan.
Hai nghiên cứu do các nhà khoa học từ Mỹ thực hiện, phân tích dữ liệu sức khỏe của hơn 18 triệu người trưởng thành tại Mỹ trong độ tuổi từ 18 – 50.
Kết quả cho thấy những người có chất lượng giấc ngủ kém có nguy cơ mắc ung thư khởi phát sớm cao hơn, bao gồm ung thư đại trực tràng, ung thư vú, ung thư tử cung và ung thư buồng trứng. Trong một số trường hợp, người dưới 50 tuổi bị mất ngủ có nguy cơ được chẩn đoán ung thư vú trong vòng 5 năm cao gấp 3 lần so với người không bị mất ngủ.
Các nhà nghiên cứu nhận định: Những phát hiện mới cho thấy rối loạn giấc ngủ có thể là một yếu tố nguy cơ có ý nghĩa lâm sàng và có khả năng can thiệp được trong việc đánh giá nguy cơ ung thư khởi phát sớm.
Tiến sĩ David Garley, bác sĩ đa khoa tại Bristol (Anh), cho rằng tác động của mất ngủ đối với nguy cơ mắc nhiều bệnh, bao gồm ung thư, đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng các nghiên cứu mới chỉ cho thấy mối liên hệ giữa mất ngủ và ung thư, chứ chưa chứng minh được rằng mất ngủ là nguyên nhân trực tiếp gây ung thư ở người dưới 50 tuổi.
Ông David Garley cũng giải thích rằng, một trong những vai trò quan trọng của giấc ngủ là giúp phục hồi hệ miễn dịch. Nếu hệ miễn dịch bị suy giảm, nguy cơ mắc một số loại ung thư có thể tăng lên. Tuy nhiên, cũng có thể xảy ra theo chiều ngược lại, nếu một người đã mắc ung thư nhưng bệnh chưa biểu hiện rõ ràng, chính ung thư có thể gây ra những thay đổi trong giấc ngủ.
Trong lúc chờ thêm bằng chứng khoa học, chuyên gia khuyến cáo mọi người nên áp dụng các biện pháp đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ ung thư như không hút thuốc lá, duy trì cân nặng hợp lý và bảo vệ cơ thể khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời.
Ngày 22/6, đại diện Bệnh viện Đa khoa Medlatec cho biết bệnh nhân đến khám khi mất ngủ trầm trọng hơn kèm đau đầu âm ỉ. Kết quả chụp MRI não phát hiện khối u lớn vùng trán trái, bác sĩ chẩn đoán u màng não, chỉ định can thiệp.
U màng não là khối u phát triển từ lớp màng nhện của não, chiếm khoảng 15% trường hợp u não. Đây là bệnh lý thuộc hệ thần kinh trung ương, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở người trưởng thành, đặc biệt ở nữ giới. Một số trường hợp u màng não có thể tiến triển thành ung thư.
Phần lớn u màng não phát triển chậm, ít biểu hiện rõ ràng nên khó phát hiện sớm. Khi khối u lớn dần và chèn ép nhu mô não hoặc các dây thần kinh sọ, người bệnh có các triệu chứng khác nhau tùy vị trí tổn thương như đau đầu, tăng áp lực nội sọ hoặc rối loạn thần kinh.
Giai đoạn nặng, bệnh có thể gây mất ngủ, nhìn mờ, giảm hoặc mất thị lực, song thị, lác mắt, ù tai, giảm thính lực, tê bì vùng mặt, yếu hoặc liệt tiến triển, thậm chí co giật. Một số trường hợp thay đổi tính cách, rối loạn hành vi, suy giảm trí nhớ, rối loạn giấc ngủ hoặc động kinh.
Bác sĩ Lê Quỳnh Sơn, Phòng Chẩn đoán hình ảnh, cho biết những rối loạn tưởng chừng đơn giản như mất ngủ kéo dài hay đau đầu không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng. Bệnh nhân nên đến bệnh viện khám sớm, phát hiện bệnh ở giai đoạn thuận lợi điều trị, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Bác sĩ khuyến cáo người bị đau đầu kéo dài cần chụp MRI hoặc CT để phát hiện sớm, có phương án điều trị kịp thời.
Sáng 20/5, Phó thủ tướng dự Ngày hưởng ứng hiến tặng mô, tạng Việt Nam, tại Trường Đại học Y Hà Nội. Chương trình do Bộ Y tế phối hợp các đơn vị thực hiện nhằm kêu gọi người dân tham gia đăng ký hiến mô, tạng cứu người.
"Hiến mô, tạng không chỉ là hành động y học mà còn là nghĩa cử nhân đạo cao cả nhất, thể hiện triết lý sống 'cho đi là còn mãi'", Phó thủ tướng nói, cho biết "tự mình viết lá đơn đăng ký hiến mô tạng đúng ngày hưởng ứng đầy ý nghĩa này".
Phó thủ tướng nhắc lại câu chuyện một nữ du khách người Anh 19 tuổi gặp tai nạn ở Hà Giang, được các bác sĩ nỗ lực cứu chữa nhưng không qua khỏi. Gia đình quyết định hiến tạng con ghép cho 4 bệnh nhân và mang lại ánh sáng cho hai người khác.
"Một cô gái trẻ đã rời cuộc đời này nhưng trái tim nhân ái của em vẫn ở lại với đất nước Việt Nam", bà Trà nói.
Mỗi bộ phận cơ thể được hiến tặng là một hy vọng được thắp lên, một cuộc đời được hồi sinh, một gia đình có thêm cơ hội đoàn viên. Vì vậy, lãnh đạo Chính phủ kêu gọi người dân tham gia đăng ký hiến tạng, bởi mỗi lá đơn đăng ký hiến mô, tạng hôm nay có thể trở thành cơ hội sống cho nhiều người bệnh ngày mai.
Năm 2024, ông Phạm Minh Chính, khi ấy là Thủ tướng Chính phủ, cũng đăng ký hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời.
Ghép tạng là một trong những thành tựu quan trọng nhất của nền y học thế giới từ thế kỷ 20. Với lĩnh vực ghép tạng, Việt Nam đi sau thế giới 50 năm và sau các nước trong khu vực khoảng 20 năm, nhưng đến nay trình độ ghép tạng của nước ta ngang bằng nhiều nước. Tỷ lệ sống sau ghép tạng ở Việt Nam thậm chí cao hơn so với một số quốc gia phát triển, trong khi chi phí rẻ hơn rất nhiều.
Từ ca ghép tạng thành công đầu tiên cách đây hơn 30 năm, Việt Nam nay đã làm chủ được kỹ thuật ghép các loại tạng, liên tiếp thực hiện nhiều ca ghép đa tạng. Hai năm gần đây, các bệnh viện đã thực hiện thành công hơn 1.000 ca ghép tạng mỗi năm, cao nhất Đông Nam Á.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết Việt Nam hiện đã thực hiện hơn 10.800 ca ghép tạng, song nguồn tạng hiến chủ yếu từ người hiến sống, chiếm khoảng 90% tổng số ca ghép, trong khi số người chết não hiến tạng còn hạn chế.
Đến nay, cả nước có hơn 177.000 người đăng ký hiến mô, tạng sau khi qua đời. Năm 2025 ghi nhận 66 trường hợp chết não hiến tạng, tăng mạnh so với các năm trước. Lãnh đạo Bộ Y tế cho rằng nhận thức cộng đồng về hiến tạng đang dần thay đổi tích cực, ngày càng nhiều người xem đây là hành động nhân văn giúp nối dài sự sống cho người khác.
Ngày 20/5 được chọn là Ngày hưởng ứng hiến tặng mô, tạng tại Việt Nam. Năm 2026 là lần đầu chương trình được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, hướng tới nâng cao nhận thức cộng đồng, xóa bỏ rào cản tâm lý và tôn vinh những người đã trao đi sự sống bằng quyết định hiến tạng.
Cụ thể, Sở Y tế TP.HCM đề xuất kiến nghị đối với Bộ Y tế, Bộ Tài chính (Bảo hiểm xã hội Việt Nam) xem xét, nghiên cứu đề xuất mở rộng chính sách hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) đối với nhóm lao động khu vực phi chính thức, người có thu nhập thấp, người tạm trú dài hạn tại các đô thị lớn và các nhóm đối tượng có nguy cơ gián đoạn tham gia BHYT nhằm góp phần duy trì, phát triển bền vững tỉ lệ bao phủ BHYT.
Bạn đọc thắc mắc, những chính sách hỗ trợ mức đóng BHYT nào đang áp dụng ở TP.HCM?
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Quốc Thanh, Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM, cho biết TP.HCM đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ BHYT nhằm hướng tới mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân.
Hiện nay, TP.HCM đã sử dụng ngân sách để hỗ trợ toàn bộ hoặc một phần mức đóng BHYT cho nhiều nhóm đối tượng.
Cụ thể, TP.HCM thực hiện cấp thẻ BHYT cho người dân thường trú tại 19 xã, phường An toàn khu và 2 xã đảo.
Bên cạnh đó, theo Nghị quyết 56/2025 của HĐND TP, TP hỗ trợ 100% mức đóng BHYT (miễn phí thẻ BHYT) đối với các nhóm sau:
- Người từ đủ 65 tuổi đến dưới 75 tuổi có đăng ký thường trú tại TP.HCM và chưa được hưởng hỗ trợ BHYT từ các chính sách khác.
- Học sinh phổ thông.
- Người học chương trình giáo dục phổ thông, bao gồm học viên giáo dục thường xuyên cấp THCS và THPT tại các cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập trên địa bàn TP.
Ngoài ra theo Nghị quyết 75/2025 của HĐND TP, TP.HCM tiếp tục hỗ trợ 100% mức đóng BHYT cho các đối tượng:
- Người bệnh phong đang điều trị tại Bệnh viện Bến Sắn thuộc Sở Y tế.
- Người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của địa phương.
- Người mới thoát nghèo trong thời gian 36 tháng kể từ khi được công nhận thoát nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của địa phương.
- Trẻ em từ đủ 6 tuổi đến dưới 16 tuổi, có đăng ký thường trú hoặc tạm trú theo quy định trên địa bàn TP.HCM.
- Người từ đủ 60 tuổi đến dưới 65 tuổi sống đơn thân, neo đơn (là người có chồng/vợ, con, người trực tiếp chăm sóc đã tử vong), hoặc độc thân (không chồng/vợ, có giấy xác nhận sống độc thân theo quy định Luật Hộ tịch) hiện sống một mình hoặc sống với người thân được xác định có thu nhập thấp hơn mức thu nhập theo bộ tiêu chí đo lường chuẩn nghèo đa chiều của địa phương, có đăng ký thường trú hoặc tạm trú theo quy định tại TP.HCM.
- Người mắc bệnh hiểm nghèo theo danh mục bệnh hiểm nghèo của Bộ Y tế được xác định có thu nhập thấp hơn mức thu nhập theo bộ tiêu chí đo lường chuẩn nghèo đa chiều của địa phương, có đăng ký thường trú hoặc tạm trú theo quy định tại TP.HCM.
- Người khuyết tật nhìn và được xác định mức độ khuyết tật nhẹ do cơ quan có thẩm quyền xác nhận, có đăng ký thường trú hoặc tạm trú theo quy định tại TP.HCM.
