Ngày 20-6, Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM) đã tổ chức “Hội thảo tập huấn chuẩn Châu Âu về giải phẫu bệnh tiết niệu 2026”.
PGS Trần Vĩnh Hưng – Giám đốc Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM) cho hay theo cơ sở dữ liệu GLOBOCAN (Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế) năm 2022, chỉ riêng 3 loại ung thư tiết niệu phổ biến nhất là ung thư tuyến tiền liệt, ung thư bàng quang và ung thư thận đã ghi nhận hơn 10.000 trường hợp mắc mới mỗi năm tại Việt Nam.
Là một trung tâm ngoại khoa chuyên sâu về tiết niệu, mỗi năm bệnh viện tiếp nhận và điều trị ngoại trú hơn 30.000 lượt khám chuyên khoa này, thực hiện hơn 5.000 ca phẫu thuật ung thư tiết niệu, chủ yếu là ung thư tuyến tiền liệt, bàng quang, thận.
Năm 2025, bệnh viện đã phân tích hơn 25.700 mẫu bệnh phẩm giải phẫu bệnh. Trong đó, có hơn 6.200 mẫu bệnh phẩm về ung thư tiết niệu.
TS Phạm Phú Phát – Trưởng khoa niệu A, Bệnh viện Bình Dân cho hay thời gian gần đây phát hiện ung thư tuyến tiền liệt nhiều hơn.
Chỉ cần nhìn vào lịch phẫu thuật tại bệnh viện cũng có thể thấy số ca ung thư tuyến tiền liệt chiếm tỉ lệ lớn.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Thứ nhất, khả năng phát hiện bệnh hiện nay tốt hơn trước nhờ trang thiết bị hiện đại hơn. Thứ hai, tuổi thọ dân số ngày càng tăng.
Thứ ba, công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu được cải thiện giúp nam giới quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe tuyến tiền liệt và chủ động đi kiểm tra.
Bác sĩ Phát cho biết, đến nay vẫn chưa xác định được một nguyên nhân cụ thể gây ung thư tuyến tiền liệt. Nhưng yếu tố nguy cơ rõ ràng nhất là tiền sử gia đình. Nếu người cha mắc ung thư tuyến tiền liệt thì nguy cơ mắc bệnh ở người con trai sẽ cao hơn đáng kể so với dân số chung.
Do đó, nam giới bình thường nên bắt đầu tầm soát từ khoảng 50 tuổi. Riêng những người có cha mắc ung thư tuyến tiền liệt nên tầm soát sớm hơn, từ khoảng 40 tuổi.
Ngoài ra, các yếu tố môi trường như hóa chất, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thừa cân, hút thuốc lá hay uống rượu bia cũng được xem là những yếu tố nguy cơ chung, nhưng chưa có bằng chứng xác định là nguyên nhân trực tiếp.
“Theo kinh nghiệm của tôi, chỉ khoảng 20% bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn sớm. Đây là nhóm có thể điều trị triệt để bằng phẫu thuật robot và khả năng khỏi bệnh rất cao.
Ngược lại, khoảng 80% bệnh nhân đến khám khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Khi đó khả năng chữa khỏi thấp hơn nhiều, thời gian sống cũng như chất lượng sống đều giảm đáng kể”, bác sĩ Phát cho hay.
Cũng theo bác sĩ Phát, hiện nay việc điều trị ung thư tuyến tiền liệt tại nhiều nơi vẫn còn phụ thuộc vào khả năng kỹ thuật của từng bệnh viện hơn là đặc điểm của bệnh nhân.
Chẳng hạn bệnh viện có xạ trị sẽ thường tư vấn xạ trị; nơi có thế mạnh phẫu thuật sẽ tư vấn phẫu thuật hoặc phẫu thuật robot; còn nơi không có nhiều lựa chọn thì có thể tư vấn các phương pháp khác như cắt tinh hoàn hoặc nội soi giảm nhẹ.
Điều đó có thể khiến bệnh nhân mất đi cơ hội tiếp cận phương pháp điều trị tối ưu. Vì vậy, muốn cá thể hóa điều trị và điều trị đúng đích thì trước hết phải chẩn đoán thật tốt.
Để phòng ngừa, nam giới từ 40-50 tuổi nên duy trì lối sống lành mạnh như kiểm soát cân nặng, ăn uống hợp lý, giữ gìn sức khỏe sinh sản, duy trì đời sống tình dục phù hợp, hạn chế thuốc lá và rượu bia.
Bệnh viện Sir Run Run Shaw liên kết với trường Y thuộc Đại học Chiết Giang hôm 28/4 thông tin về trường hợp vợ chồng chị Li và anh Zhang ở thành phố Hàng Châu, khiến nhiều người xúc động, theo Sohu. Suốt 19 năm chung sống, cả hai được người ngoài ngưỡng mộ như một cặp hoàn hảo nhưng ít ai ngờ họ chưa từng giao hợp như những đôi vợ chồng bình thường.
Nguyên nhân bắt nguồn từ việc chị Li mắc hội chứng sợ bẩn (mysophobia) nghiêm trọng, cùng tâm lý lo âu và bài trừ đụng chạm thân thể. Suốt từng ấy năm, anh Zhang chọn cách bao dung, tôn trọng và kiên nhẫn bảo vệ cuộc hôn nhân của mình.
Tuy nhiên, khi tuổi tác ngày một lớn và chứng kiến con cái của bạn bè dần trưởng thành, nỗi khao khát về một mái ấm trọn vẹn trong hai vợ chồng càng thêm cháy bỏng, thôi thúc cả hai tìm đến sự hỗ trợ của y tế.
Kết quả kiểm tra cho thấy dự trữ buồng trứng của chị Li đang suy giảm, trong khi chức năng sinh sản của anh Zhang vẫn bình thường. Ban đầu, bác sĩ chỉ định lộ trình tư vấn tâm lý trong ba tháng để hướng tới việc thụ thai tự nhiên. Tuy nhiên, những rào cản tinh thần của chị Li quá lớn khiến nỗ lực này không mang lại kết quả.
Trước tình hình đó, các chuyên gia đã xây dựng một phác đồ hỗ trợ sinh sản (ART - gồm các phương pháp như thụ tinh nhân tạo IUI hay thụ tinh trong ống nghiệm IVF) chuyên biệt dành riêng cho cặp vợ chồng. Sau thất bại ở lần điều trị đầu tiên, hai vợ chồng không bỏ cuộc mà cùng nhau điều chỉnh tâm lý để bước vào liệu trình thứ hai. Sự bền bỉ của họ cuối cùng được đền đáp xứng đáng khi chị Li mang thai và sinh một bé gái khỏe mạnh. Giờ đây, tổ ấm nhỏ của họ tràn ngập tiếng cười và niềm vui nhờ sự hiện diện của thành viên mới.
Hội chứng sợ bẩn, hay còn gọi là mysophobia hoặc chứng sợ vi trùng, là một dạng rối loạn lo âu đặc trưng bởi nỗi sợ hãi tột độ, phi lý và dai dẳng đối với bụi bẩn, vi khuẩn hoặc sự lây nhiễm, thường liên quan mật thiết đến chứng rối loạn ám ảnh cưỡng chế.
Khác với thói quen ưa sạch sẽ thông thường, nỗi sợ của người bệnh lớn đến mức chi phối hoàn toàn các hoạt động sống. Họ thường có những hành vi làm sạch cưỡng chế như rửa tay hoặc tắm rửa liên tục đến mức bong tróc da, đồng thời né tránh việc đụng chạm thân thể, bắt tay, ôm ấp hay thậm chí là quan hệ tình dục. Họ cũng rất sợ không gian công cộng, từ chối chạm vào tay nắm cửa hay đi phương tiện giao thông chung, và nếu buộc phải đối mặt với môi trường mà họ cho là ô nhiễm, người bệnh có thể hoảng loạn, tim đập nhanh, khó thở, đổ mồ hôi và run rẩy.
Nguyên nhân dẫn đến hội chứng này thường là sự kết hợp của nhiều yếu tố như trải nghiệm sang chấn tâm lý trong quá khứ, yếu tố di truyền từ gia đình có người mắc rối loạn lo âu, hoặc do ảnh hưởng từ cách giáo dục quá khắt khe về vấn đề vệ sinh từ khi còn nhỏ. Đôi khi, các đợt dịch bệnh lớn cũng có thể kích hoạt chứng bệnh này ở những người nhạy cảm.
Việc điều trị không thể chỉ dựa vào những lời khuyên thông thường mà đòi hỏi sự can thiệp của y khoa thông qua liệu pháp nhận thức - hành vi, đặc biệt là phương pháp cho bệnh nhân tiếp xúc dần với các tác nhân gây sợ hãi trong môi trường kiểm soát để họ từ từ làm quen và giảm bớt lo âu. Trong những trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể cần sử dụng thêm thuốc chống lo âu hoặc thuốc chống trầm cảm để kiểm soát các triệu chứng đi kèm.
PGS.TS.BS Phan Minh Hoàng, Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TP HCM, tại hội thảo sức khỏe cộng đồng ngày 4/6, cho rằng điều quan trọng của y học hiện đại không chỉ là giúp người dân sống lâu hơn mà còn kéo dài số năm sống khỏe mạnh, độc lập và có chất lượng.
"Tuổi tác mỗi năm đều tăng lên, nhưng độ tuổi sinh học có thể chậm hơn nếu quản lý sức khỏe tốt", ông nói. Ví dụ, một người 40 tuổi vẫn có thể duy trì thể trạng, chức năng cơ thể tương đương nhiều năm trước nếu kiểm soát tốt dinh dưỡng, vận động và bệnh lý nền. Theo cách hình tượng, có thể "5 năm mới già đi một tuổi".
Thực tế, nhiều người cùng tuổi nhưng tốc độ lão hóa rất khác nhau. Có người ở tuổi 60-70 vẫn đi lại linh hoạt, tự chăm sóc bản thân, sinh hoạt bình thường, trong khi người khác đã phụ thuộc hoàn toàn vào người thân. Sự khác biệt nằm ở cách quản lý sức khỏe nhiều năm, gồm dinh dưỡng, tập luyện, kiểm soát bệnh nền và duy trì tinh thần tích cực.
Tuổi sinh học phản ánh mức độ lão hóa thực sự của cơ thể, độc lập với năm sinh trên giấy tờ. Nó được xác định thông qua các xét nghiệm mẫu nước bọt, máu hoặc nước tiểu để đánh giá các chỉ dấu sinh học như viêm mãn tính, độ đàn hồi tế bào và chức năng trao đổi chất. Một nghiên cứu năm 2023 đăng trên tạp chí Nature Aging cho thấy lối sống, đặc biệt là chế độ dinh dưỡng, có thể làm chậm hoặc đảo ngược tuổi sinh học đáng kể hơn yếu tố di truyền trong nhiều trường hợp.
Theo bác sĩ Hoàng, trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, điều đáng lo không chỉ là tuổi thọ tăng mà là số năm sống cùng bệnh tật và suy giảm chức năng. Nhiều người cao tuổi hiện đối mặt đồng thời tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, thoái hóa khớp, loãng xương, nguy cơ đột quỵ, sa sút trí tuệ hoặc Parkinson.
Do đó, y tế cần chuyển từ tư duy "chữa bệnh" sang "chăm sóc sức khỏe", lấy phòng bệnh, phát hiện sớm và duy trì chức năng làm trung tâm. Theo ông Hoàng, phục hồi chức năng là một trong những trụ cột quan trọng trong chăm sóc người lớn tuổi nhằm giảm nguy cơ té ngã, hạn chế biến chứng và kéo dài khả năng sống độc lập.
BS.CK2 Trần Ngọc Triệu, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho rằng ngành y tế đang đứng trước thách thức lớn khi tốc độ già hóa dân số tăng nhanh. Người cao tuổi không chỉ cần điều trị bệnh mà cần được chăm sóc toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần, trong đó phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng giúp họ sống khỏe, vui vẻ và hòa nhập cộng đồng.
Theo ThS.BS Đoàn Duy Tân, phụ trách Khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TP HCM, dinh dưỡng và vận động là hai "chìa khóa" quan trọng để làm chậm lão hóa. Người lớn tuổi cần chế độ ăn cá thể hóa theo từng bệnh lý, đảm bảo đủ đạm, vitamin, chất xơ, tránh bỏ bữa hoặc kiêng khem quá mức, đồng thời duy trì vận động phù hợp để bảo tồn khối cơ, tăng sức bền và giữ thăng bằng.
Một yếu tố thường bị bỏ quên là sức khỏe tinh thần. Theo PGS Hoàng, nhiều người cao tuổi suy giảm nhanh không hoàn toàn do bệnh lý mà còn vì cô đơn, thiếu giao tiếp, ít vận động hoặc mất động lực sống. Các hoạt động cộng đồng, trị liệu tâm lý, sinh hoạt nhóm đồng trang lứa có thể cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.
Từ thực tế này, Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp triển khai mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày kết hợp phục hồi chức năng. Người cao tuổi đến bệnh viện ban ngày để tập vật lý trị liệu, tư vấn dinh dưỡng, tham gia hoạt động trị liệu và theo dõi sức khỏe, sau đó trở về nhà cùng gia đình vào cuối ngày.
"Mục tiêu không phải giúp người dân 'không già', mà là già đi khỏe mạnh hơn, giữ được sự độc lập và chất lượng cuộc sống lâu nhất có thể", bác sĩ Hoàng nói.
Chiều 1/5, đại diện Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa cho biết số ca nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến bánh mì tiếp tục tăng, từ hơn 46 trường hợp ghi nhận rạng sáng nay lên 68 người vào chiều cùng ngày. Trong đó, một người đã xuất viện.
Các bệnh nhân hiện điều trị tại Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và Chống độc, Khoa Truyền nhiễm, sức khỏe tạm ổn định, không có ca nặng phải chuyển tuyến trên. Đa số bệnh nhân còn sốt cao, đau bụng quặn từng cơn, đại tiện phân lỏng nhiều lần, mệt mỏi.
Bệnh nhân chủ yếu từ 11 đến 15 tuổi, trong đó nhỏ nhất 28 tháng tuổi, lớn nhất 87 tuổi.
Theo UBND xã Tân Lập, tất cả bệnh nhân đều có chung nguồn thức ăn là bánh mì mua tại một cơ sở ở thôn Tân Sơn, trong khoảng thời gian từ ngày 28 đến 29/4. Cơ quan chức năng đang lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để kiểm tra, làm rõ nguyên nhân. Cơ sở bánh mì ngừng hoạt động từ ngày 30/4.
Thời gian qua, cả nước liên tục xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì. Nguyên nhân thường do nguyên liệu ăn kèm như pate, rau, thịt... nhiễm khuẩn Salmonella, gây nhiễm khuẩn chéo.
