Phát biểu được người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đưa ra ngày 15/6, khi bình luận về việc Mỹ và Iran tuyên bố đạt thỏa thuận hòa bình.
“Việt Nam kêu gọi các bên liên quan sớm ký kết và thực hiện đầy đủ thỏa thuận, tạo điều kiện cho việc đạt một giải pháp toàn diện, bền vững, mang lại hòa bình, ổn định cho khu vực Trung Đông, trong đó có eo biển Hormuz, trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc (LHQ), vì lợi ích của các quốc gia trong khu vực, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực, trên thế giới”, bà Hằng cho hay.
Mỹ và Iran trước đó thông báo đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột, trong đó Mỹ sẽ “ngay lập tức” dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải với Iran. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, bên trung gian hòa giải, cho biết Washington – Tehran nhất trí chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có Lebanon, thêm rằng thỏa thuận sẽ được ký tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng thông báo eo biển Hormuz sẽ được mở lại “mà không có phí quá cảnh”. “Tàu thuyền trên thế giới hãy nổ máy đi. Hãy để cho dầu tuôn chảy”, ông cho hay.
Một quan chức cấp cao Iran tiết lộ dự thảo thỏa thuận có điều khoản Mỹ sẽ giải phóng 25 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran, trong khi Tehran đồng ý không sản xuất hoặc sở hữu vũ khí nguyên tử.
Iran cũng đồng ý duy trì hiện trạng của chương trình hạt nhân, không làm giàu uranium hoặc mở rộng cơ sở hạt nhân, cho đến khi đạt thỏa thuận cuối cùng.
Theo một quan chức Mỹ, thỏa thuận cuối cùng sẽ dẫn đến chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran, trong đó kho uranium làm giàu cao của nước này sẽ bị phá hủy và loại bỏ. Quan chức cấp cao Iran nói rằng dự thảo thỏa thuận sẽ cho phép Tehran pha loãng uranium làm giàu cao trong nước.
Đối thoại Shangri-La là hội nghị thượng đỉnh quốc phòng hàng đầu châu Á do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), trụ sở tại London (Anh), tổ chức từ năm 2002. Đây là dịp để các bên tập trung thảo luận những thách thức an ninh quan trọng mà khu vực châu Á - Thái Bình Dương phải đối mặt.
Diễn đàn năm nay kéo dài trong 3 ngày, từ 29 - 31.5, gồm 6 phiên họp toàn thể cùng 3 phiên đặc biệt. Và tối nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có bài phát biểu tại phiên khai mạc hội nghị.
Theo The Straits Times, một số đại biểu đáng chú ý khác tham dự diễn đàn gồm Tổng thống Timor-Leste Jose Ramos-Horta, Phó thủ tướng kiêm Quốc vụ khanh phụ trách quốc phòng Qatar Sheikh Saoud bin Abdulrahman Al Thani; Tổng thư ký Tổ chức Hợp tác Thượng Hải Nurlan Yermekbayev; và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth.
Đối thoại Shangri-La thường có sự tham dự của các quan chức quốc phòng cấp cao Trung Quốc và Mỹ. Vì thế diễn đàn cũng có truyền thống tạo cơ hội cho hai nước tiến hành các cuộc tiếp xúc và đối thoại ở cấp bộ trưởng.
Tuy nhiên, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ tham dự và phát biểu ngày 30.5, người đồng cấp Trung Quốc Đổng Quân lần thứ hai liên tiếp không tham gia. Bắc Kinh đã cử đại diện từ các viện nghiên cứu thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) và lực lượng hải quân tham dự.
Bộ trưởng Quốc phòng nước chủ nhà Singapore Chan Chun Sing sẽ chủ trì các phiên thảo luận bàn tròn với các bộ trưởng quốc phòng tham dự trong hai ngày 30 - 31.5.
Các cuộc làm việc với những bộ trưởng quốc phòng thuộc Hiệp ước Phòng thủ Ngũ cường (FPDA) cũng sẽ diễn ra. Được thành lập năm 1971, FPDA là thỏa thuận an ninh đa phương không ràng buộc giữa 5 nước lần lượt là Anh, Úc, New Zealand, Malaysia và Singapore.
Bên cạnh đó, các bộ trưởng quốc phòng Anh, Mỹ và Úc, thành viên của liên minh an ninh AUKUS, cũng dự kiến được tổ chức bên lề diễn đàn.
Theo Hãng tin AP, ngày 16-6, chính phủ Mỹ đã chuyển giao việc bảo vệ nhóm học sinh đặc biệt (bao gồm trẻ em khuyết tật và nhóm trẻ em có thể bị phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc, giới tính hoặc cơ quan khác) cho nhiều cơ quan khác, góp phần đẩy nhanh quá trình giải thể Bộ Giáo dục.
Giới chức Mỹ cho biết Bộ Tư pháp sẽ đảm nhiệm thực thi quyền dân sự trong lĩnh vực giáo dục. Bộ Y tế và Dịch vụ nhân sinh sẽ giám sát giáo dục đối với nhóm học sinh đặc biệt. Hiện phần lớn chức năng vốn là của Bộ Giáo dục đã được chuyển cho các cơ quan khác.
Các nhà hoạt động lo ngại sự thay đổi có thể dẫn đến giao tiếp thiếu hiệu quả giữa các gia đình và nhà trường.
Tổng thống Donald Trump đã hứa giải tán Bộ Giáo dục hồi vận động tranh cử, ông nói sẽ "trả lại quyền quản lý giáo dục cho các bang".
Mặc dù chỉ Quốc hội mới có quyền giải tán Bộ Giáo dục, nhưng Bộ trưởng Linda McMahon đã đạt được thỏa thuận bàn giao phần lớn công việc cho các cơ quan liên bang khác.
Bộ Giáo dục đã chuyển giao một số chương trình thông qua 10 thỏa thuận nội bộ trước đó. Cơ quan này dự kiến tiếp tục đảm nhận các nhiệm vụ như đánh giá kiểm toán và xử lý các vụ việc về quyền dân sự.
Giới phê bình cho rằng động thái trên có thể ảnh hưởng đến các dịch vụ mà hàng triệu học sinh và gia đình đang sử dụng.
Thượng nghị sĩ Patty Murray (đảng Dân chủ) cho biết các chương trình giáo dục đang bị phân tán cho các cơ quan không có chuyên môn.
Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 18.6 thông báo ông đã phê duyệt bản ghi nhớ thỏa thuận với Mỹ nhằm chấm dứt xung đột ở Trung Đông dù có "quan điểm khác", nhưng không giải thích chi tiết, theo AFP.
Trong một thông điệp bằng văn bản gửi tới toàn dân Iran, lãnh tụ Khamenei cho hay Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, với tư cách là người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, đã nhận trách nhiệm đảm bảo thỏa thuận bảo vệ lợi ích của Iran và cam kết sẽ không nhượng bộ nếu Mỹ đưa ra những yêu cầu mà ông mô tả là quá đáng.
Ông Khamenei còn khẳng định các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ trong tương lai với Iran sẽ không có nghĩa là chấp nhận lập trường của đối phương.
Thông điệp này là phản ứng đầu tiên của ông Khamenei đối với bản ghi nhớ thỏa thuận Mỹ - Iran nhằm chấm dứt xung đột. Thỏa thuận khung này đã được Tổng thống Pezeshkian và Tổng thống Mỹ Donald Trump ký hôm 17.6.
Lãnh tụ Khamenei nói rằng Tổng thống Trump đã "sử dụng mọi công cụ" để đạt được thỏa thuận "vì tuyệt vọng".
Trong khi đó, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội rằng thỏa thuận với Iran là một "chiến thắng" cho Mỹ, bác bỏ những lời chỉ trích ngày càng tăng, kể cả từ một số người trong chính đảng Cộng hòa của ông, theo AFP.
"Không có khoản thanh toán 300 tỉ USD nào cho Iran từ phía Mỹ. Đó là tin giả. Tất cả những gì Mỹ nhận được là thành công, giá dầu thấp hơn và chiến thắng. Hãy xem thị trường chứng khoán. Tuyên truyền của đảng Dân chủ đang có tác động", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Hôm 16.6, một nguồn thạo tin cho Reuters hay một quỹ tư nhân trị giá 300 tỉ USD được thiết kế để thúc đẩy đầu tư vào Iran đã được nêu rõ trong thỏa thuận khung giữa Mỹ và Iran. Quỹ này được thiết kế để tạo động lực kinh tế cho cả hai bên nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng để chấm dứt xung đột.
Ngoài ra, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance thông báo thời hạn 60 ngày đàm phán giữa Mỹ và Iran bắt đầu vào ngày 18.6, nhưng thỏa thuận giữa hai bên đã có hiệu lực từ ngày hôm trước, theo AFP.
Cũng trong ngày 18.6, lực lượng Mỹ đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran sau hơn hai tháng ngăn chặn tàu thuyền đi lại, theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Các tàu chiến Mỹ "sẽ vẫn ở trong khu vực chung để đảm bảo rằng tất cả các khía cạnh của thỏa thuận được tuân thủ", theo AFP dẫn thông báo của CENTCOM.
