Việt Nam xếp thứ 5 tại Olympic toán học quốc tế

GS.TS Nguyễn Đình Đức - Trường đại học Công nghệ Hà Nội - nhận định phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày truyền thống Đại học Quốc gia Hà Nội hôm 16-5 là chỉ đạo có ý nghĩa chiến lược, không chỉ đối với riêng Đại học Quốc gia Hà Nội, mà còn đối với toàn bộ hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.

Thông điệp cốt lõi nhất trong bài phát biểu là: Đại học Quốc gia Hà Nội phải ý thức sâu sắc hơn nữa sứ mệnh quốc gia của mình. Hai chữ "quốc gia" không chỉ là danh xưng, mà là trách nhiệm, danh dự và sứ mệnh phụng sự đất nước.

Theo ông Đức, trong bối cảnh hiện nay, cạnh tranh giữa các quốc gia trước hết là cạnh tranh về tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực.

Một quốc gia muốn phát triển nhanh, bền vững và tự chủ thì phải có những đại học mạnh, những trung tâm nghiên cứu mạnh, những nhóm nghiên cứu mạnh và những thế hệ trí thức có khát vọng lớn. Vì vậy, Đại học Quốc gia Hà Nội không thể chỉ dừng lại ở vai trò đào tạo và nghiên cứu theo nghĩa truyền thống, mà phải vươn lên thành một đại học tinh hoa hiện đại, đa ngành, đa lĩnh vực, vận hành theo mô hình đại học đổi mới sáng tạo và có năng lực dẫn dắt quốc gia.

Muốn hiện thực hóa yêu cầu đó, trước hết cần đột phá về quản trị đại học. Đại học Quốc gia Hà Nội cần được vận hành theo mô hình "one VNU - một mái nhà chung Đại học Quốc gia Hà Nội", khai thác tối đa các nguồn lực dùng chung, gắn với mục tiêu, chất lượng, kết quả đầu ra và tác động xã hội.

Mỗi trường đại học thành viên, mỗi viện nghiên cứu, mỗi phòng thí nghiệm, mỗi nhóm nghiên cứu mạnh của Đại học Quốc gia Hà Nội cần có nhiệm vụ rõ ràng, chỉ tiêu rõ ràng và trách nhiệm rõ ràng. Không thể chỉ đánh giá đại học bằng số lượng tuyển sinh, số lượng đề tài hay số bài báo công bố.

Những tiêu chí đó là cần thiết, nhưng chưa đủ.

Cần đánh giá bằng chất lượng học thuật, bằng sáng chế, sản phẩm công nghệ được chuyển giao, doanh nghiệp khoa học - công nghệ được hình thành, chính sách được tư vấn, nhân tài được đào tạo và mức độ đóng góp thực chất cho đất nước.

Thứ hai, cần tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, tài chính, nhân lực và tự chủ đại học. Đại học Quốc gia Hà Nội cần được trao quyền chủ động cao hơn nữa trong học thuật, trong tuyển dụng, đãi ngộ nhân tài, sử dụng nguồn lực, hợp tác quốc tế, đầu tư phòng thí nghiệm, triển khai các hoạt động khoa học - công nghệ, thành lập doanh nghiệp khoa học - công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Nếu đặt mục tiêu đến năm 2030 Đại học Quốc gia Hà Nội thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu châu Á, đến năm 2035 thuộc nhóm 300 đại học hàng đầu thế giới và có một số ngành mũi nhọn đứng trong nhóm 100 toàn cầu, thì cơ chế phát triển dành cho Đại học Quốc gia Hà Nội cũng phải tương xứng với mục tiêu đó.

Không thể yêu cầu một đại học cạnh tranh quốc tế nhưng lại vận hành bằng những cơ chế chưa đủ linh hoạt, chưa đủ sức hấp dẫn nhân tài và chưa đủ mạnh về nguồn lực.

Thứ ba, phải đầu tư có trọng điểm cho các lĩnh vực mũi nhọn. Đó là những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, vật liệu mới, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn, năng lượng mới, công nghệ xanh, khoa học bền vững, khoa học giáo dục, khoa học chính sách, văn hóa và Việt Nam học.

Trong mỗi lĩnh vực, cần hình thành các trung tâm xuất sắc và nhóm nghiên cứu mạnh theo chuẩn quốc tế. Những nhóm này phải có trưởng nhóm đủ uy tín, đội ngũ kế cận mạnh, nghiên cứu sinh giỏi, phòng thí nghiệm hiện đại, hợp tác quốc tế thực chất và ngân sách ổn định dài hạn. Không thể có nghiên cứu đỉnh cao nếu đầu tư ngắn hạn, manh mún, dàn trải và thiếu tính liên tục.

Thứ tư, Đại học Quốc gia Hà Nội cần gắn nghiên cứu khoa học với các bài toán lớn của đất nước. Đây là yêu cầu rất đúng và rất cấp thiết. Đại học không thể chỉ nghiên cứu những gì mình có, mà phải nghiên cứu những gì đất nước đang cần và sẽ cần.

Đặc biệt, Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành "túi khôn" của quốc gia. Khi Nhà nước cần luận cứ khoa học cho những quyết sách chiến lược, Đại học Quốc gia Hà Nội phải là một địa chỉ tin cậy. Khi doanh nghiệp cần công nghệ, nhân lực chất lượng cao và mô hình đổi mới sáng tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội phải là một đối tác chiến lược. Khi địa phương cần mô hình phát triển, chuyển đổi số, quản trị đô thị, phát triển nguồn nhân lực, Đại học Quốc gia Hà Nội phải có khả năng đồng hành.

Thứ năm, Khu đô thị Đại học Quốc gia Hà Nội tại Hòa Lạc cần được phát triển như một thành phố đại học - công nghệ - đổi mới sáng tạo, chứ không chỉ là một khu giảng đường mới.

Một đại học đổi mới sáng tạo trước hết phải có khoa học cơ bản rất mạnh, có như vậy mới làm chủ được các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, đồng thời phải tạo được dòng chảy liên tục từ đào tạo đến nghiên cứu, từ nghiên cứu đến công nghệ, từ công nghệ đến sản phẩm, từ sản phẩm đến doanh nghiệp, và từ doanh nghiệp quay trở lại nuôi dưỡng đại học.

Thứ sáu, cần đột phá về chính sách nhân tài. Cạnh tranh đại học ngày nay thực chất là cạnh tranh nhân tài. Muốn Đại học Quốc gia Hà Nội vươn lên tầm khu vực và quốc tế, phải có cơ chế đủ mạnh để thu hút giáo sư giỏi, nhà khoa học trẻ xuất sắc, chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài và học giả quốc tế.

Chính sách nhân tài không thể chỉ dừng ở lời mời gọi, mà phải đi kèm điều kiện làm việc, phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu, kinh phí, nhà ở, học bổng nghiên cứu sinh, quyền tự chủ học thuật và môi trường khoa học chuyên nghiệp.

Thứ bảy, Đại học Quốc gia Hà Nội phải đổi mới đào tạo theo hướng khai phóng, liên ngành, hiện đại và gắn với trách nhiệm quốc gia. Đại học phải đào tạo con người có tư duy phản biện, năng lực tự học, năng lực liên ngành, năng lực số, ngoại ngữ, tinh thần sáng tạo và ý thức phụng sự.

Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội phải có năng lực toàn cầu, nhưng đồng thời phải có căn cốt văn hóa Việt Nam, lòng tự trọng dân tộc và trách nhiệm với đất nước.

Cuối cùng, Đại học Quốc gia Hà Nội cần phát huy mạnh mẽ vai trò ngoại giao học thuật. Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành địa chỉ tiêu biểu của trí tuệ Việt Nam, triển khai thật tốt đối ngoại nhân dân và ngoại giao nhà nước, nơi các học giả lớn, các đại học hàng đầu, các tập đoàn công nghệ và sinh viên quốc tế tìm đến để hợp tác, trao đổi và hợp tác.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 93/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà giáo. Theo đó, những nhà giáo là giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ hoặc nhà giáo làm việc trong lĩnh vực chuyên sâu đặc thù được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn tuổi nghỉ hưu thông thường.

Những người trong diện này có thể kéo dài thời gian làm việc từ 5-10 năm kể từ thời điểm đến tuổi nghỉ hưu, với điều kiện cơ sở giáo dục có nhu cầu, nhà giáo có đủ sức khỏe, tự nguyện và đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện của cơ sở giáo dục.

Cụ thể, với nhà giáo có trình độ tiến sĩ, thời gian nghỉ hưu ở độ tuổi cao hơn không quá 5 tuổi. Tương tự không quá 7 tuổi với nhà giáo là phó giáo sư và không quá 10 tuổi với nhà giáo là giáo sư. Trong thời gian kéo dài công tác, nhà giáo thuộc diện này không giữ chức vụ quản lý.

Tại Điều 19 của Nghị định 93 cũng có hướng dẫn thêm về việc nghỉ hưu ở tuổi cao hơn đối với nhà giáo làm việc trong ngành, lĩnh vực chuyên sâu đặc thù.

Theo đó, trường hợp không có chức danh giáo sư, phó giáo sư hoặc không có trình độ tiến sĩ nhưng có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với đặc thù của ngành, lĩnh vực chuyên sâu đặc thù như lĩnh vực y tế, văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao có thể được hưởng chế độ nghỉ hưu ở tuổi cao hơn. Thời gian kéo dài trong nhóm này không quá 5 năm.

Với nhóm này, Bộ trưởng Bộ Y tế và Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ quy định chi tiết về đối tượng, tiêu chuẩn và điều kiện áp dụng.

Theo quy định mới, mỗi năm các cơ sở giáo dục công lập có thể căn cứ vào nhu cầu nhân lực và định hướng phát triển để thông báo chủ trương, nhu cầu sử dụng nhà giáo nghỉ hưu muộn.

Hồ sơ đề nghị được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn bao gồm: Đơn đề nghị được nghỉ hưu ở tuổi cao hơn, hồ sơ nhà giáo theo quy định của pháp luật về viên chức. Ngoài ra còn có các tài liệu, minh chứng đáp ứng điều kiện nghỉ hưu ở tuổi cao hơn.

Những nhà giáo đáp ứng điều kiện có thể gửi hồ sơ trực tiếp hoặc trực tuyến trước thời điểm nghỉ hưu ít nhất 6 tháng.

Theo Nghị định, trong vòng 30 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ sở giáo dục phải xem xét, đánh giá và quyết định việc kéo dài thời gian công tác.

Trường hợp không chấp thuận, các đơn vị cũng phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Quyết định nghỉ hưu muộn được gửi trước ít nhất 3 tháng và cập nhật vào hồ sơ điện tử của nhà giáo.

Theo đó, cơ sở giáo dục sẽ ký thỏa thuận hoặc phụ lục hợp đồng làm việc, quy định cụ thể về chế độ, chính sách đối với nhà giáo trong thời gian kéo dài.

Nguồn: https://tuoitre.vn/nhung-nha-giao-nao-thuoc-dien-duoc-nghi-huu-muon-tu-5-10-nam-20260406132946064.htm

Trả lời phóng viên Dân trí trưa nay (14/5), đại diện Đại học (ĐH) Bách khoa Hà Nội cho biết, thông tin này chưa chính xác và chưa đúng với chủ trương của thành phố cũng như định hướng của nhà trường.

Cụ thể, theo chủ trương, ĐH Bách khoa sẽ có 3 không gian phát triển.

Thứ nhất, không gian lịch sử (tại địa điểm ở nội thành Hà Nội đang hoạt động hiện nay); thứ hai không gian mở rộng phân hiệu ở Hưng Yên và không gian thứ 3 là phát triển cùng hệ sinh thái đại học của Thủ đô (tại Hòa Lạc).

Định hướng của ĐH Bách khoa trước đó, không gian ở Hưng Yên sẽ có quy mô khoảng 30.000 người học. Việc phát triển Phân hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên được nhà trường xem là bước quan trọng trong chiến lược xây dựng mô hình “đại học đa trung tâm”, hướng tới việc tạo lập không gian học thuật rộng mở, hiện đại và bền vững.

“Dự án ở Hưng Yên dựa trên Đề án đưa ĐH Bách khoa Hà Nội vào nhóm đại học hàng đầu châu Á do Thủ tướng phê duyệt.

Còn dự án tại Hòa Lạc là chủ trương của TP Hà Nội nhằm xây dựng hệ thống cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn. Cả ba không gian này đều là định hướng phát triển song song, không thay thế lẫn cho nhau”, theo đại diện ĐH Bách khoa Hà Nội thông tin thêm.

Tìm hiểu của phóng viên, sở dĩ có thông tin lan truyền trên đây bởi theo thông tin từ cuộc họp thành ủy chiều qua (13/5), ông Trương Việt Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, ĐH Bách khoa Hà Nội đã chính thức đồng ý di dời và chuyển khối đào tạo sinh viên lên cơ sở tại Hòa Lạc. Hơn 20.000 sinh viên của trường dự kiến sẽ học tập tại khu đô thị đại học mới này trong thời gian tới.

Phát biểu tại cuộc họp, ông cho rằng, hơn 20.000 sinh viên chuyển về cơ sở mới sẽ giảm tải hạ tầng cho thành phố. Các vị trí cũ của nhà trường có thể sẽ được sử dụng để đào tạo sau đại học hoặc bàn giao lại cho thành phố làm công viên, vườn hoa.

Thông tin này nằm trong chiến lược dài hạn của TP Hà Nội nhằm sắp xếp lại mạng lưới giáo dục đại học, phát triển khu đô thị đại học tại Hòa Lạc, kèm theo các dự án hạ tầng giao thông như tuyến đường sắt đô thị Văn Cao - Hòa Lạc.

Do đó đại diện nhà trường cho rằng, việc một số trang mạng xã hội chưa hiểu đúng thông tin về định hướng chiến lược quy hoạch của Thủ đô nên lan truyền sai chủ trương. Thông tin nhà trường sẽ bỏ cơ sở Hưng Yên để lên Hòa Lạc là chưa chính xác.

Trước đó, ngày 25/3/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 663/QĐ-TTg, phê duyệt Đề án Phát triển Đại học Bách khoa Hà Nội thuộc nhóm cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á.

Trong bức tranh chiến lược này, dự án cơ sở 2 - Phân hiệu Đại học Bách khoa Hà Nội tại Hưng Yên được xác định là một mảnh ghép quan trọng - như một hạ tầng chiến lược - nhằm mở rộng không gian đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của Đại học.Phân hiệu đã được UBND tỉnh Hưng Yên chấp thuận chủ trương tại Văn bản số 2031/UBND-KGVX ngày 25/6/2025.

Ngày 30/9/2025, quy hoạch chi tiết về phân hiệu ở Hưng Yên đã được phê duyệt với tổng quy mô diện tích khoảng 68,21 ha, phục vụ 27.000 người học và 1.200 cán bộ giảng dạy, người lao động.

Hiện ở Hòa Lạc có một số trường đại học đã xây dựng, đi vào hoạt động hoặc đang trong quá trình xây dựng/bàn giao như sau:

Các khối trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN); Trường Đại học FPT; Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH - Đại học Việt Pháp); Học viện Tài chính...

Tin Gốc: Dân Trí