Nhiều năm gần đây, các trường ĐH thuộc ĐH Quốc gia Hà Nội, ĐH Quốc gia TP.HCM, ĐH Đà Nẵng, ĐH Bách khoa Hà Nội, Trường ĐH Đà Lạt… đã đi đầu trong tuyển sinh và đào tạo nhiều ngành thuộc chuỗi năng lực cốt lõi như toán, lý, hóa, vật liệu, điện tử, vi mạch, điều khiển, tính toán, AI và robot… Đây đều là những ngành học hướng đến các công nghệ cốt lõi mà VN đang đưa vào chiến lược phát triển trong kỷ nguyên mới, trong đó có công nghệ lượng tử và vật liệu mới.
Những ngành học nói trên tại nhiều trường nhận được sự quan tâm lớn của thí sinh. PGS-TS Nguyễn Hữu Hiếu, Hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa (ĐH Đà Nẵng), cho biết: “Nhóm ngành liên quan đến công nghệ lõi của trường như công nghệ thông tin, AI, vi điện tử – thiết kế vi mạch, điện tử viễn thông, kỹ thuật máy tính, điều khiển – tự động hóa và các ngành kỹ thuật nền tảng có mức cạnh tranh lớn, điểm đầu vào thuộc nhóm cao của trường”.
PGS-TS Hiếu cũng cho rằng với những ngành này phải học nền tảng nặng hơn, thời gian tích lũy dài hơn, trong khi tín hiệu thu nhập ban đầu có thể không nhanh như một số ngành đang nóng. “Vì vậy, thách thức của chúng tôi không chỉ là tuyển đủ chỉ tiêu, mà là làm sao thu hút được nhiều hơn học sinh giỏi, xuất sắc chọn con đường khó nhưng rất cần cho đất nước”, ông Hiếu nhận định.
Còn theo tiến sĩ Lê Văn Tùng, Phó trưởng khoa Vật lý và kỹ thuật hạt nhân Trường ĐH Đà Lạt, khi VN đặt mục tiêu phát triển công nghiệp bán dẫn, vật liệu mới, công nghệ lượng tử, năng lượng mới và công nghệ hạt nhân, nhu cầu nhân lực nền tảng về vật lý, toán học, hóa học sẽ tăng lên đáng kể trong 10 – 20 năm tới. Những lĩnh vực này không thể phát triển nếu chỉ dựa vào kỹ sư ứng dụng mà thiếu đội ngũ nghiên cứu khoa học cơ bản.
Trong bối cảnh công nghệ lượng tử, vật liệu mới đang trở thành bài toán chiến lược quốc gia, các trường ĐH đang tìm hướng kích hoạt cấu trúc đào tạo cũ, biến những thế mạnh hàn lâm sẵn có thành các chương trình ứng dụng liên quan đến những công nghệ cốt lõi này.
“Với công nghệ lượng tử, hướng đi phù hợp là chuẩn bị đội ngũ kỹ sư và nhà khoa học có nền tảng tốt về vật lý, đo lường, cảm biến, điện tử, vật liệu, vi mạch và tính toán. Từ nền tảng đó, trường có thể từng bước tiếp cận các hướng như cảm biến lượng tử, vật liệu lượng tử, thiết bị bán dẫn thế hệ mới và các hệ thống đo lường chính xác cao. Đây là những hướng còn rất mới, cần đầu tư dài hạn, nhưng nếu không chuẩn bị từ bây giờ thì sẽ khó tham gia vào giai đoạn sau”, PGS-TS Nguyễn Hữu Hiếu chia sẻ.
Với vật liệu mới, ông Hiếu cho biết trường đặt trọng tâm vào nhóm vật liệu phục vụ công nghiệp lõi: bán dẫn, vi mạch, cảm biến, pin và lưu trữ năng lượng, năng lượng tái tạo, thiết bị điện tử thế hệ mới, robot, quốc phòng và an ninh.
“Một trong những hướng đi quan trọng của Trường ĐH Đà Lạt sắp tới là kết nối giữa vật lý và công nghệ thông tin, phát triển các học phần liên ngành về lập trình lượng tử, mô phỏng hệ lượng tử, thuật toán lượng tử và AI ứng dụng trong thiết kế vật liệu mới. Đây là cách nhiều trường ĐH trên thế giới đang triển khai để đào tạo nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp lượng tử”, tiến sĩ Lê Văn Tùng thông tin.
PGS-TS Trần Lê Quan, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết hiện nay trường đang đào tạo nhiều ngành công nghệ mới. Đối với lĩnh vực vật liệu, có ngành khoa học vật liệu mở từ năm 2002 và ngành công nghệ vật liệu từ năm 2020, với quy mô tuyển sinh hằng năm khoảng 150 – 200 sinh viên/ngành. Trong đó có các chuyên ngành: vật liệu bán dẫn, vật liệu nano, vật liệu năng lượng, vật liệu y sinh, vật liệu xanh, và mô phỏng lượng tử cho vật liệu.
Ngành công nghệ bán dẫn bắt đầu tuyển sinh trình độ ĐH từ năm 2024, thạc sĩ từ năm 2025 và tiến sĩ từ tháng 4.2026. Đối với định hướng công nghệ lượng tử, trường đã mở chuyên ngành tính toán lượng tử thuộc ngành vật lý từ khóa tuyển 2025. Bên cạnh đó, trường đang thực hiện thủ tục để mở ngành đào tạo thí điểm công nghệ lượng tử, tập trung vào tính toán lượng tử, dự kiến tuyển sinh vào năm 2027.
“Công nghệ vật liệu và công nghệ lượng tử được xác định là hai trong những hướng ưu tiên chiến lược của trường trong đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao của VN trong giai đoạn tới”, PGS-TS Trần Lê Quan chia sẻ.
Theo PGS-TS Trần Lê Quan, việc mở các ngành và chương trình đào tạo mới xuất phát từ yêu cầu phát triển của KH-CN cũng như nhu cầu ngày càng lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực chiến lược như AI, bán dẫn, công nghệ vật liệu, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học và khoa học dữ liệu. Đặc biệt, trong thời gian gần đây, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương quan trọng, khẳng định công nghệ lượng tử là lĩnh vực chiến lược ưu tiên quốc gia.
Cũng theo PGS-TS Quan, trong thời gian tới, trường có thể tiếp tục nghiên cứu và phát triển các chương trình đào tạo tiên tiến hoặc tài năng ở cả bậc ĐH và sau ĐH, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ trọng điểm như: công nghệ bán dẫn, công nghệ vật liệu, công nghệ lượng tử, AI, khoa học dữ liệu và các ngành khoa học liên ngành.
PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM), cũng cho biết những năm gần đây, trường đã chủ động phát triển và mở rộng các ngành đào tạo mới về công nghệ chiến lược nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao của đất nước. Đối với lĩnh vực vi mạch bán dẫn, nhà trường đã xây dựng nền tảng đào tạo và nghiên cứu hơn 20 năm, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh về thiết kế, chế tạo thử nghiệm, làm chủ và chuyển giao công nghệ vi mạch số, vi mạch tương tự và vi mạch siêu cao tần. Trên cơ sở đó, năm 2024, trường chính thức chuẩn hóa và phát triển ngành thiết kế vi mạch ở bậc ĐH và sau ĐH, góp phần khẳng định vai trò là một trong những đơn vị tiên phong, dẫn dắt lĩnh vực vi mạch bán dẫn tại VN.
Năm 2025, trường mở mới các chuyên ngành năng lượng tái tạo, công nghệ sinh học số, quản trị kinh doanh (chuyên ngành kinh doanh số) và kinh tế tuần hoàn nhằm đón đầu xu thế phát triển của KH-CN và chuyển đổi số.
PGS-TS Thắng nhìn nhận: “Với các lĩnh vực công nghệ trọng điểm như công nghệ bán dẫn và năng lượng hạt nhân, trường xác định đây là những lĩnh vực chiến lược có vai trò quan trọng đối với sự phát triển KH-CN và năng lực cạnh tranh quốc gia trong tương lai. Vì vậy, nhà trường chủ động xây dựng lộ trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ giảng viên và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu trong và ngoài nước nhằm tạo nền tảng cho việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở các lĩnh vực này”.
Không gian sự kiện được thiết kế như hành trình trải nghiệm thay vì buổi tư vấn tuyển sinh. Trước phần hội thảo, phụ huynh, học sinh đã tham quan hệ thống phòng học, phòng lab, studio; trao đổi với giảng viên theo hình thức 1-1 để giải đáp băn khoăn về ngành học, môi trường đào tạo.
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm là phiên đối thoại giữa phụ huynh và nhà trường.
Trước lo ngại về việc sinh viên tham gia OJT thực sự được giao việc hay "chỉ mang tính hình thức", ThS Lê Bình Trung (Phó giám đốc Trường đại học FPT cơ sở TP.HCM) cho biết OJT không phải là kỳ thực tập thuần túy mà là nơi sinh viên được hướng dẫn, tham gia làm việc tại doanh nghiệp.
Ông Trung cho biết trường có mạng lưới hơn 500 đối tác và triển khai OJT theo nhiều đợt để đảm bảo chất lượng. "Nếu mỗi năm có khoảng 4.000 sinh viên thì không phải tất cả đều tham gia cùng lúc. Chất lượng từng kỳ OJT phụ thuộc vào doanh nghiệp đối tác và năng lực tổ chức của nhà trường. Trong gần 20 năm qua, đây là một trong những giá trị cốt lõi chưa từng mai một của FPTU", ông nói.
Hay trong thời điểm AI là chủ đề nóng, nhiều phụ huynh không khỏi băn khoăn: "Kỹ sư phần mềm làm gì trong thời đại AI?". ThS Lâm Hữu Khánh Phương (Giảng viên Kỹ thuật phần mềm) cho biết: "Công việc của Kỹ sư phần mềm không chỉ là viết code mà còn thu thập yêu cầu, xây dựng sản phẩm, kiểm thử, bàn giao, bảo trì. Vậy nên dù AI có thể hỗ trợ các công việc lặp lại nhưng về tổng thể, kỹ thuật phần mềm vẫn giữ vai trò quan trọng và là chương trình đào tạo cốt lõi của FPTU".
Về khác biệt của chương trình Logistics tại FPTU, TS Nguyễn Hoàng Dũng (Chủ nhiệm bộ môn Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng toàn cầu) nhấn mạnh:"Điểm khác biệt lớn nhất là chương trình đào tạo được xây dựng với sự tham vấn từ doanh nghiệp. Sinh viên được 'nhúng' mình vào các chuyến kiến tập, dự án thực tế. Việc cọ xát liên tục giúp các em tích lũy kinh nghiệm tương đương 1 - 2 năm làm việc, khi còn ngồi trên giảng đường".
Ngoài ra, hội thảo còn mang đến góc nhìn rất khác của giảng viên FPTU. Theo ThS Phan Thùy Thiên Hương (Chủ nhiệm bộ môn tiếng Anh) mục tiêu của nhà trường không phải đào tạo ra những sinh viên giống giảng viên, mà là tạo điều kiện để người học vượt qua giới hạn của thế hệ đi trước.
"Tại FPTU, giảng viên không phải là 'trần nhà' của sinh viên. Bởi nếu chúng tôi là 'trần nhà' của sinh viên thì thế hệ sau sẽ không thể tiến bộ được", ThS Hương chia sẻ.
Bên cạnh nội dung về chương trình đào tạo, nhiều phụ huynh còn trao đổi trực tiếp cùng nhà trường về học phí, học bổng, cơ hội học tập quốc tế,…
Là phụ huynh tham dự hội thảo, chị Trần Anh Minh Chiêu (TP.HCM) quan tâm đặc biệt đến chuyên ngành Truyền thông đa phương tiện. Chị Minh Chiêu bày tỏ: "Điều tôi đánh giá cao là nhà trường chú trọng ứng dụng công nghệ và AI vào đào tạo. Tôi thấy chương trình đào tạo có thế mạnh về công nghệ, truyền thông trong môi trường doanh nghiệp, khả năng ứng dụng thực tiễn".
Tương tự, chị Huỳnh Bích Thùy (TP.HCM) - phụ huynh có con gái lớn đang học năm cuối ngành Quản trị kinh doanh tại FPTU và nay tiếp tục đưa con trai thứ hai đến tìm hiểu về trường chia sẻ:"Sau gần 4 năm quan sát con gái lớn học tập, tôi thấy quyết định vào FPTU là đúng đắn. Môi trường học tập giúp con trưởng thành hơn khi liên tục chủ động nghiên cứu, tìm hiểu kiến thức, dù áp lực nhưng kết quả xứng đáng".
Không chỉ phụ huynh, nhiều học sinh cũng dành mối quan tâm cho môi trường trải nghiệm thực tế tại FPTU.
Lê Huỳnh Hải Đăng, Trường THPT Nguyễn Khuyến (TP.HCM), cho biết em quan tâm đến lĩnh vực công nghệ vì thấy phù hợp với thế mạnh bản thân. "Đến hội thảo, mục tiêu có thêm thông tin về chương trình đào tạo và định hướng nghề nghiệp của em trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết", Đăng cho biết.
Trong khi đó, Nguyễn Cảnh Bé, Trường THPT Trịnh Hoài Đức (Bình Dương cũ), lại quan tâm đến Công nghệ tài chính và thích chương trình đào tạo có định hướng thực tiễn, giúp sinh viên kết nối với doanh nghiệp, tạo cơ hội làm việc để tích lũy kinh nghiệm ngay từ khi ngồi trên giảng đường.
Thông qua hoạt động trải nghiệm và đối thoại trực tiếp do FPTU tổ chức, phụ huynh, học sinh không tiếp nhận thông tin một chiều mà được trực tiếp quan sát, đặt câu hỏi, tìm thấy điểm giao giữa mục tiêu của gia đình và sứ mệnh của nhà trường, để từ đó có thêm cơ sở lựa chọn hành trình đại học phù hợp.
Ngày 30/6, thông tin từ Sở GD&ĐT TPHCM, kỳ khảo sát vào lớp 6 năm học 2026-2027 Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa diễn ra vào ngày 1/7, với 4.225 thí sinh tham gia sẽ được diễn ra tại 7 điểm khảo sát, gồm: Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa, phường Sài Gòn; Trường THPT Lê Quý Đôn, phường Xuân Hoà; Trường THPT Lương Thế Vinh, phường Cầu Ông Lãnh; Trường THCS Bàn Cờ, phường Bàn Cờ; Trường THCS Trần Văn Ơn, phường Tân Định; Trường THCS Võ Trường Toản, phường Sài Gòn; Trường THCS Đoàn Thị Điểm, phường Nhiêu Lộc.
Sở GD&ĐT TPHCM lưu ý các loại giấy tờ học sinh cần mang theo khi dự khảo sát, bao gồm: Phiếu khảo sát; Thẻ học sinh (hoặc giấy tờ cá nhân có dán ảnh).
Các vật dụng thí sinh được phép mang vào phòng khảo sát là bút chì 2B, gôm, đồ chuốt bút chì, bút mực hoặc bút bi có màu mực xanh, đen hoặc tím, thước có hệ số đo mm, máy tính cầm tay không có chức năng soạn thảo văn bản và không có thẻ nhớ.
Tham dự khảo sát, thí sinh cần có mặt tại điểm khảo sát trước 7 giờ ngày 1/7.
Theo Sở GD&ĐT, bài khảo sát sẽ diễn ra trong thời gian 90 phút, gồm 2 phần: Phần trắc nghiệm: 20 câu trắc nghiệm (làm trong thời gian 30 phút); Phần tự luận (làm trong thời gian 60 phút) gồm 3 phần: Khảo sát năng lực tiếng Anh (nghe hiểu, đọc hiểu, viết): học sinh làm bài bằng tiếng Anh; Khảo sát năng lực toán học và tư duy logic: học sinh làm bài bằng tiếng Việt; Khảo sát năng lực đọc hiểu và làm văn: học sinh làm bài bằng tiếng Việt.
Khi làm bài khảo sát phần trắc nghiệm, Sở GD&ĐT TPHCM lưu ý: Học sinh cần sử dụng bút mực hoặc bút bi ghi đầy đủ các thông tin ở phần phách phía trên của bài khảo sát trắc nghiệm.
Với mỗi câu trả lời, học sinh sử dụng bút chì tô kín 1 ô tròn tương ứng với phương án trả lời được chọn. Khi muốn đổi phương án trả lời, học sinh chỉ cần tẩy sạch ô đã tô và tô lại ô tròn mới.
Sau khi hết 30 phút làm khảo sát trắc nghiệm, cán bộ coi khảo sát sẽ hướng dẫn học sinh nộp bài (ký tên) và chờ hướng dẫn làm bài khảo sát phần tự luận.
Khi làm bài khảo sát tự luận, Sở GD&ĐT TPHCM lưu ý: Học sinh cần điền thông tin trên tất cả các giấy tờ làm bài. Phần ghi thông tin trên phách và phần làm bài phải ghi cùng một màu mực.
Học sinh làm bài bằng bút mực hoặc bút bi trực tiếp trên bài khảo sát tự luận.
Khi sửa nội dung trả lời, học sinh không được sử dụng bút xoá mà phải gạch ngang nội dung bỏ và ghi lại nội dung điều chỉnh.
Theo ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, nội dung đề khảo sát vào lớp 6 Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa năm nay được giữ ổn định như các năm trước nhằm đảm bảo không gây xáo trộn và áp lực cho học sinh. Đề thuộc nhiều lĩnh vực như toán, khoa học tự nhiên, lịch sử, địa lý, đạo đức, năng lực sử dụng tiếng Anh, kiến thức thường thức đời sống xã hội…
“Đề khảo sát khuyến khích học sinh tiếp cận với thực tiễn, rèn luyện, các câu hỏi không nhằm kiểm tra liều lượng kiến thức cụ thể nào trong chương trình tiểu học mà đòi hỏi thí sinh phải tư duy, biết vận dụng các kiến thức đã học để xử lý tình huống đặt ra. Học sinh không thể học tủ học vẹt được…”, ông Quốc nhấn mạnh.
"Với thế hệ gen Z, gen Y, kỹ năng quan trọng nhất chính là khả năng thích nghi và có thể làm việc hiệu quả trong những môi trường khác nhau, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay".
Đó là chia sẻ của bà Karin Greve-Isdahl, Tham tán Thương mại, Đại sứ quán Na Uy tại Việt Nam, khi trao đổi về chủ đề "Quản trị đa văn hóa trong môi trường đội ngũ toàn cầu", nằm trong hội thảo "Từ giảng đường đến dự án toàn cầu: Góc nhìn Bắc Âu" do Đại sứ quán Na Uy, Học viện Gokstad từ Na Uy và Trường ĐH Văn Lang đồng tổ chức sáng nay 9.5.
Đây là sự kiện được tổ chức trong bối cảnh Na Uy và Việt Nam kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước (1971–2026).
Bà Karin cho biết bà đã sống tại 8 quốc gia khác nhau, làm việc ở nhiều công ty và quản lý nhiều nơi trên thế giới. "Thực tế là chúng ta luôn liên tục bước vào và rời khỏi những môi trường văn hóa khác nhau. Chính vì thế, khả năng thích nghi, hòa nhập được với một nền văn hóa, môi trường mới khi sống và làm việc, sẽ giúp bạn tồn tại và thành công", bà Karrin nhận định.
Cùng với chuyên đề "Quản trị đa văn hóa trong môi trường đội ngũ toàn cầu", 2 chuyên đề "Khác biệt hoặc bị thay thế: Tiếp thị bản thân trong kỷ nguyên AI" và "Ứng dụng AI trong quản lý dự án toàn cầu" tại hội thảo, lần lượt khai thác các góc nhìn về kinh nghiệm làm việc trong môi trường đa quốc gia, kỹ năng cần thiết cho thị trường lao động toàn cầu, và cơ hội hợp tác giáo dục và nghề nghiệp giữa Việt Nam và các nước Bắc Âu.
Diễn giả của các phiên chuyên đề trên đến từ các doanh nghiệp nổi tiếng của Bắc Âu đang hoạt động đầu tư và kinh doanh thành công tại Việt Nam như Jotun, SalMar (Na Uy); Ekko, Carlsberg (Đan Mạch). Sinh viên được chia sẻ về kỹ năng và xu hướng nghề nghiệp, thực tiễn quản trị, văn hóa làm việc và yêu cầu chuyên môn từ góc độ nhà tuyển dụng.
Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài, riêng Na Uy hiện có gần 60 dự án đầu tư trực tiếp tại Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực hàng hải, năng lượng tái tạo, nuôi trồng thủy sản và sơn công nghiệp.
Ông Erlend Skutlaberg, Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Na Uy tại Hà Nội, cho biết giáo dục đã và đang là một trong các trụ cột quan trọng của hợp tác song phương Na Uy – Việt Nam, trong đó phải kể tới hợp tác chặt chẽ giữa các cơ sở giáo dục ĐH của Việt Nam như ĐH Quốc gia Hà Nội, Trường ĐH Ngoại thương, Trường ĐH Nha Trang, ĐH Cần thơ… với các trường ĐH của Na Uy như ĐH Bergen, ĐH Oslo, ĐH Khoa học Công nghệ Na Uy, ĐH Kinh doanh Na Uy...
"Trong một thế giới thay đổi nhanh chóng và ngày càng phức tạp, việc đối thoại, học hỏi lẫn nhau và xây dựng sự hiểu biết giữa các nền văn hóa ngày càng trở nên quan trọng. Giáo dục đóng vai trò then chốt trong quá trình này. Sự hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp và trường ĐH giúp bảo đảm rằng việc học tập và nghiên cứu trong trường mang tính thực tiễn, bao trùm và gắn kết với các thách thức toàn cầu", ông Erlend Skutlaberg chia sẻ.
Theo PGS-TS Trần Thị Mỹ Diệu, Hiệu trưởng Trường ĐH Văn Lang, trong bối cảnh thế giới ngày càng kết nối như hiện nay, việc đào tạo của các trường ĐH không thể chỉ tồn tại trong phạm vi lớp học.
"Thông qua những chia sẻ từ các diễn giả trong hội thảo hôm nay, sinh viên có thể nhìn thấy rõ hơn cách học ở trường ĐH được kết nối với thực tiễn, với những thách thức thực tế, với trải nghiệm nghề nghiệp và với con đường sự nghiệp trong tương lai", PGS-TS Mỹ Diệu nhìn nhận.
Cũng tại hội thảo, ông Simon Hansen Elvestad, Chủ tịch, người sáng lập Học viện Goksta (Na Uy) cho biết Gokstad Academy và Trường ĐH Văn Lang sẽ triển khai mô hình giáo dục thực nghiệp.
Đây là mô hình đào tạo kết hợp giữa nền tảng học thuật vững chắc và phương pháp giáo dục dựa trên dự án thực tế, đã được kiểm nghiệm rộng rãi tại Na Uy và các nước Bắc Âu, nhằm giúp sinh viên chuẩn bị kiến thức, kỹ năng cho một thị trường lao động đa văn hóa và khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn nghề nghiệp toàn cầu trong kỷ nguyên AI.
