Khi công ty World Liberty Financial của gia đình Tổng thống Donald Trump mở bán các đồng tiền kỹ thuật số vào năm ngoái, Morten Christensen quyết định đặt một ván cược lớn, hy vọng giá trị tăng vọt của khoản đầu tư sẽ giúp ông có đủ tiền nghỉ hưu.
Nhưng trái với kỳ vọng, giá trị của các đồng tiền mã hóa này đã lao dốc không phanh. Trong khi Christensen và nhiều nhà đầu tư khác thua lỗ nặng nề, Tổng thống lại kiếm được khoản tiền khổng lồ, thu về 800 triệu USD từ dự án tiền số kể trên, theo bản kê khai tài chính do ông nộp tuần qua.
“Trong giới tiền số, người ta thường bảo dám chơi dám chịu”, Christensen nói. “Tổng thống đã chơi canh bạc này giỏi hơn tôi”.
Tổng thống Trump thu về lợi nhuận lớn nhờ phát hành các tài sản mới như mã token World Liberty (WLFI) và tiền memecoin. Tuy nhiên, những người lỡ mua với giá cao lại phải ngậm ngùi nhìn chúng giảm sốc trong làn sóng sụp đổ chung của thị trường tiền số. Những người ủng hộ chính trị và các tín đồ tiền số tin tưởng vào thương hiệu Trump cuối cùng lại là những người chịu hậu quả.
Theo đơn vị cung cấp dữ liệu tiền số Nansen, khoảng 2/3 nhà đầu tư vào đồng memecoin TRUMP của Tổng thống đang chịu lỗ. Nansen đã theo dõi 1,48 triệu ví tiền số từng mua đồng tiền này kể từ khi ra mắt hồi tháng 1/2025. Nhiều người hâm mộ chi vài nghìn USD để mua token mang thương hiệu Trump, nhưng cũng có những tay chơi lớn sẵn sàng bỏ ra hàng triệu USD cho đồng tiền này.
Phân tích của Nansen đối với 26.663 ví cũng cho thấy 85% người mua token WLFI của World Liberty trên thị trường thứ cấp cũng đang rơi vào cảnh thua lỗ.
Vỡ mộng
Tổng thống Trump, người từng mô tả bitcoin là “trò lừa đảo” đe dọa đồng USD hồi năm 2021, giờ đây lại cam kết biến Mỹ thành “thủ đô tiền số của thế giới”. Khi chính quyền Trump nới lỏng quản lý đối với lĩnh vực vốn nổi tiếng là trồi sụt thất thường này, hoạt động kinh doanh tiền số của gia đình Tổng thống đã vươn tới gần như mọi ngóc ngách trong ngành, làm dấy lên những lo ngại về xung đột lợi ích.
Thực tế trên khiến một số người ủng hộ nhiệt thành nhất lẫn các đồng minh của Tổng thống trong ngành tiền số cảm thấy thất vọng, đặc biệt khi giá bitcoin đang liên tục giảm.
Trên mạng xã hội Truth Social, một số người từ chỗ tin tưởng bắt đầu chuyển sang thái độ hoài nghi, chán nản.
“Khoản đầu tư của tôi giờ thành rác rồi”, một người dùng than thở về WLFI.
Nhưng trên thị trường tiền số, nơi các đồng memecoin có thể bốc hơi giá trị chỉ trong chớp mắt và những cú lừa “rút thảm” (rug pull) luôn là mối đe dọa chực chờ, nhiều nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận việc bị trắng tay.
Rug pull là chiêu trò mà các nhà phát triển dự án thổi phồng giá trị đồng tiền, thu hút dòng tiền từ nhà đầu tư, rồi đột ngột tháo thanh khoản, ôm tiền bỏ trốn và bỏ mặc dự án sụp đổ, khiến tài sản của người mua trở nên vô giá trị.
Vincent Deriu, chuyên viên tư vấn đầu tư 28 tuổi kiêm tín đồ tiền số tại New York, cho biết anh đã mua đồng TRUMP ngay khi nó mới ra mắt và tiếp tục gom thêm. Sau khi bán đi khoảng một nửa số đồng TRUMP nắm giữ vào cuối năm 2025, anh hiện vẫn sở hữu hơn 8.000 đồng.
“Chẳng ai ép ai phải đổ tiền vào mấy cái token này cả. Mọi người tự mua thì tự chịu rủi ro thôi”, Deriu nói. “Các chính trị gia khác nên nhìn vào đây mà rút kinh nghiệm, họ cần phải minh bạch hơn về cách kiếm tiền từ các dự án kinh doanh của mình”.
Ông Trump đã tung ra đồng memecoin TRUMP chỉ vài ngày trước khi nhậm chức. Đồng tiền này từng gây sốt khi vốn hóa thị trường có lúc đạt đỉnh gần 15 tỷ USD, trước khi lao dốc không phanh 97% xuống còn khoảng 400 triệu USD như hiện tại. Trước đó, vào tháng 9/2024, ông cùng các con trai đã cùng thành lập World Liberty Financial, dự án tiền số trọng điểm của gia đình.
Dự án này sau đó đã tung ra một đồng stablecoin neo giá vào đồng USD ngay trước khi ông Trump ký ban hành Luật Genius, tạo ra khung pháp lý cho các loại token neo giá vào đồng USD giống như vậy.
Giới chức Nhà Trắng khẳng định những động thái trên không cấu thành xung đột lợi ích. “Cả Tổng thống lẫn gia đình ông chưa bao giờ và sẽ không bao giờ vướng vào xung đột lợi ích”, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly tuyên bố. “Mọi quyết định mà Tổng thống Trump và chính quyền đưa ra đều vì lợi ích cao nhất của người dân Mỹ”.
Các tờ khai tài chính cho thấy khoản thu nhập từ tiền số tăng vọt vào năm ngoái chỉ là phần cộng thêm vào nguồn doanh thu vốn đang bùng nổ từ chuỗi khách sạn và sân golf truyền thống của gia đình Tổng thống Trump, bên cạnh lượng cổ phiếu không ngừng tăng giá tại các tập đoàn như Nvidia và Meta.
Ông Trump đã giảm nhẹ tầm quan trọng của khoản lợi nhuận khổng lồ này khi cho rằng tiền mình kiếm được là nhờ thị trường chứng khoán liên tục lập kỷ lục trong những tháng gần đây.
“Mọi người biết tại sao tôi có lãi không? Vì thị trường chứng khoán đang đi lên đấy”, ông trả lời phóng viên hôm 1/7. “Tất cả chúng ta đều đang kiếm được tiền”.
Mối lo xung đột lợi ích
Tờ khai tài chính mới nhất từ Tổng thống có thể khiến các cuộc đàm phán vốn đã căng thẳng về dự luật quản lý tiền số trở nên phức tạp hơn. Đây vốn là ưu tiên hàng đầu của nhiều công ty tiền số, những bên đã chi hàng triệu USD để vận động hành lang.
Nhiều nghị sĩ Dân chủ và một số nghị sĩ Cộng hòa đang kiên quyết yêu cầu dự luật phải có điều khoản cấm Tổng thống và các quan chức đắc cử hưởng lợi từ những hoạt động liên quan đến tiền số, vốn chịu ảnh hưởng từ những quy định do họ ban hành. Đây là một điểm nghẽn có thể trở nên khó tháo gỡ hơn sau khi thông tin trên được tiết lộ.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Cynthia Lummis, một trong những người bảo trợ dự luật, cho biết luật này sẽ chứa các quy định chặt chẽ và là phương án tốt nhất để giải quyết những lo ngại hiện nay. Dự luật sẽ cần một số nghị sĩ đảng Dân chủ ủng hộ nhằm đạt đủ 60 phiếu cần thiết để thông qua tại Thượng viện, sau khi Hạ viện phê duyệt trước đó.
“Vấn đề đó cần phải được giải quyết, bằng không tôi nghĩ họ sẽ không hội đủ số phiếu cần thiết”, thượng nghị sĩ Dân chủ Ruben Gallego, một trong những người cho biết sẽ ủng hộ dự luật nếu có điều khoản đạo đức, phát biểu hồi giữa tháng 5. Hôm 30/6, ông Gallego cũng bày tỏ thất vọng trên mạng xã hội X rằng Tổng thống Trump đang kiếm được hàng tỷ USD từ khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, trong khi nhiều người Mỹ đối mặt chi phí sinh hoạt tăng.
Christensen, người sáng lập trang airdropalert.com và sở hữu một “lượng lớn” token WLFI, cũng đã mua memecoin TRUMP để chắc suất nhận lời mời tham dự các sự kiện memecoin do Tổng thống Trump tổ chức. Dù bất ngờ trước khoản lợi nhuận lớn của ông Trump vào năm ngoái, ông không tỏ ra oán trách.
“Có vẻ như đây là một công cụ kiếm tiền tuyệt vời cho ông ấy cùng gia đình và Tổng thống rõ ràng phải lo cho người nhà mình trước”, Christensen nói.
"Chúng ta đã giải cứu được thành viên tổ lái F-15 bị thương nặng và rất dũng cảm, từ khu vực miền núi sâu trong lãnh thổ Iran. Đó là một đại tá rất được kính trọng. Đối phương truy tìm rất kỹ, huy động lượng lớn nhân lực và tiến rất sát vị trí của người này", Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm nay.
Ông Trump khẳng định những chiến dịch đột kích, giải cứu phi công như vậy "rất hiếm khi được tiến hành" bởi mối đe dọa đối với nhân lực và khí tài của quân đội Mỹ. "Đây là hoạt động rất khác thường. Chúng ta đã giải cứu phi công giữa ban ngày, sau 7 giờ hiện diện trong lãnh thổ Iran. Tất cả binh sĩ tham gia đã thể hiện tài năng và sự dũng cảm tuyệt vời", ông cho hay.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ca ngợi đây là "một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ".
Chiến dịch tìm kiếm cứu hộ được triển khai ngay sau khi tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị Iran bắn rơi hôm 3/4. Một thành viên tổ bay được giải cứu ngay trong ngày, trong khi người còn lại phải lẩn trốn trong hơn 36 giờ.
Theo tiết lộ từ các quan chức Mỹ, hàng trăm binh sĩ cùng lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ và hàng chục máy bay từ các quân chủng đã tham gia chiến dịch. Không có giao tranh trực diện giữa lực lượng hai bên, nhưng binh sĩ Mỹ đã nổ súng để ngăn đối phương tiếp cận khu vực giải cứu.
Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) dường như đã tiến hành chiến dịch đánh lạc hướng trước khi bắt đầu nhiệm vụ, trong đó họ phát thông tin rằng quân đội Mỹ đã sớm tiếp cận được phi công và đang sơ tán người này bằng đường bộ. Song song với tung hỏa mù, CIA còn sử dụng nguồn lực tình báo để định vị phi công, được cho là ẩn náu trong một khe núi.
Thông tin sau đó được chuyển tới Nhà Trắng và Lầu Năm Góc, dẫn tới quyết định triển khai chiến dịch giải cứu.
Một quan chức Mỹ mô tả cho biết chiến dịch giải cứu được chia làm hai giai đoạn, gồm bao vây khu vực và tiếp cận mục tiêu. Hoạt động diễn ra trong nhiều giờ, kéo dài từ đêm sang ngày, thay vì được tiến hành chớp nhoáng trong đêm như các chiến dịch giải cứu thông thường.
Một quan chức Mỹ nói với New York Times rằng hai vận tải cơ dùng để sơ tán lực lượng đặc nhiệm và phi công đã bị mắc kẹt tại căn cứ dã chiến ở Iran. Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay dự bị tới đón lực lượng ở địa điểm này, đồng thời phá hủy hai máy bay gặp sự cố để ngăn chúng rơi vào tay Iran.
Quân đội Iran tuyên bố đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ. Hình ảnh được Iran công bố sau đó cho thấy xác của hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J Commando II, mỗi chiếc có giá khoảng 114 triệu USD, cùng một hoặc hai trực thăng đa dụng AH/MH-6 Little Bird có giá 2-13 triệu USD tùy phiên bản.
Trong một bức thư gửi Đại sứ Ukraine Vasyl Bodnar, ông Kaminski liên kết quyết định của mình với "các hành động và tuyên bố của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, lại được tất cả các cựu tổng thống Ukraine và đại đa số giới chính trị Ukraine ủng hộ".
Ông Kaminski, thành viên của đảng Liên minh Dân chủ châu Âu (UPA) theo khuynh hướng tự do-bảo thủ, cho hay sẽ trả lại 2 huân chương do quan điểm của Ukraine về các vấn đề lịch sử. Ông đã được Kyiv trao tặng các huy chương này để ghi nhận đóng góp của ông trong nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine.
"Tôi đã nhận những huân chương này như một biểu hiện của các giá trị chung nhằm củng cố mối quan hệ giữa Ba Lan và Ukraine. Ngày nay, tôi không thể giữ lại, vì những quan chức cấp cao nhất của Ukraine và một phần đáng kể giới tinh hoa chính trị của nước này vẫn chưa thể lên án những kẻ gây ra vụ thảm sát Volyn và những vụ giết người hàng loạt đối với công dân Ba Lan", ông Kaminski viết trong thư.
Quyết định của ông Kaminski được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau khi Tổng thống Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo tên Quân Kháng chiến Ukraine (UPA), một tổ chức thời Thế chiến 2 mà Ba Lan lên án vì tiến hành vụ thảm sát Volyn, theo trang tin The Kyiv Independent.
Việc ông Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo tên UPA đã gây ra sự phản đối rộng rãi ở Ba Lan. Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki hôm 19.6 tước bỏ Huân chương Đại bàng Trắng đã được trao tặng cho ông Zelensky. Đây là huân chương nhà nước cao nhất của Ba Lan.
Đáp lại, một số quan chức Ukraine đương nhiệm và cựu quan chức, bao gồm cả các cựu tổng thống, đã trả lại các huân chương nhà nước do Ba Lan trao tặng.
Cuộc tranh cãi mới nhất đánh dấu một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất giữa hai nước láng giềng trong nhiều năm, bắt nguồn từ những quan điểm khác nhau về UPA.
Trong khi Ukraine nhấn mạnh di sản của UPA trong việc chống lại sự kiểm soát của Moscow, thì ở Ba Lan, nhóm này được xem là thủ phạm gây ra nhiều vụ thảm sát mà Warsaw cho là diệt chủng ở Volyn năm 1943-1945, khi khu vực này bị Đức Quốc xã chiếm đóng. Volyn hiện nay là miền tây Ukraine.
Kyiv cho rằng hàng ngàn người Ukraine đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công trả đũa. Vụ thảm sát Volyn vẫn là một trong những chương đau thương nhất trong lịch sử quan hệ Ba Lan - Ukraine, theo The Kyiv Independent.
"Hải quân Iran đã bị xóa sổ hoàn toàn với 158 con tàu đang nằm dưới đáy biển. Những gì chúng tôi chưa nhắm đến là một số lượng nhỏ cái mà họ gọi là 'xuồng tấn công nhanh', vì chúng tôi không coi chúng là mối đe dọa lớn", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/4 viết trên mạng xã hội Truth Social.
Xuồng tấn công nhanh là những phương tiện cỡ nhỏ có thể di chuyển với tốc độ cao, trang bị súng máy và một số loại tên lửa chống hạm. Đây được coi là vũ khí chính được lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) dùng để tuần tra hoặc rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, theo Chris Long, cựu sĩ quan hải quân Anh từng làm nhiệm vụ ở vịnh Ba Tư. Trước chiến sự, IRGC được cho là sở hữu 3.000-5.000 xuồng tấn công nhanh.
Báo WSJ của Mỹ dẫn các nguồn tin cho hay hơn 60% xuồng tấn công nhanh thuộc biên chế của IRGC vẫn nguyên vẹn sau 6 tuần chiến sự với Mỹ - Israel. Các xuồng này thường được cất giấu trong các hang ngầm dọc bờ biển Iran và tận dụng tốc độ cao, khả năng cơ động linh hoạt để né tránh vệ tinh do thám.
"Cảnh báo: Nếu bất kỳ xuồng nào trong số này đến gần vùng phong tỏa của chúng tôi, chúng sẽ lập tức bị tiêu diệt, bằng chính hệ thống mà chúng tôi đã sử dụng để đối phó những kẻ buôn lậu ma túy trên biển. Việc này sẽ diễn ra nhanh chóng và tàn khốc", ông Trump cho biết.
Tổng thống Trump dường như đang đề cập đến hàng chục cuộc không kích mà Mỹ đã thực hiện nhắm vào các xuồng nghi chở ma túy tại Caribe và Thái Bình Dương kể từ tháng 9 năm ngoái, khiến ít nhất 110 người thiệt mạng.
Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, cắt đứt tuyến đường thủy huyết mạch vốn vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, nhằm trả đũa các cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Bình luận của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) phát thông báo về việc bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz đối với tất cả tàu thuyền bất kể treo cờ nước nào từ 10h hôm nay (21h giờ Hà Nội).
"Bất kỳ tàu nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa mà không được cho phép đều có thể bị ngăn chặn, chuyển hướng và bắt giữ", thông báo cho hay. "Lệnh phong tỏa sẽ không cản trở việc di chuyển trung lập qua eo biển Hormuz để đến hoặc đi từ các cảng không thuộc Iran".
Lệnh phong tỏa "bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran, bao gồm nhưng không giới hạn ở các cảng và kho dầu", thông báo cho biết, thêm rằng các chuyến hàng nhân đạo gồm thực phẩm, vật tư y tế và hàng hóa thiết yếu khác sẽ được phép đi qua nhưng phải được kiểm tra.
Các nguồn tin ngành vận tải cùng ngày cho hay lệnh phong tỏa từ Mỹ là một trở ngại khác cho các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh.
"Việc Mỹ thông báo kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz mang lại nhiều bất ổn hơn. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã tăng lên trong những ngày gần đây, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng", công ty môi giới tàu biển Clarksons nhận định.
Iran đe dọa sẽ trả đũa nhằm vào cảng của các nước láng giềng vùng Vịnh sau khi cuộc đàm phán cuối tuần qua không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, khiến lệnh ngừng bắn rơi vào tình thế mong manh.
Hai tàu chở dầu liên quan đến Iran đã rời vùng Vịnh qua eo biển Hormuz trong ngày 13/4, trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực, theo dữ liệu từ công ty phân tích vận tải Kpler.
Hãng thông tấn Reuters dẫn lời các nguồn tin ngoại giao tiết lộ Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã nói với chính phủ các nước châu Âu rằng Tổng thống Trump muốn có những cam kết cụ thể từ họ trong tương lai gần nhằm giúp đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, một số thành viên NATO hôm nay tuyên bố họ sẽ không tham gia vào kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump, thay vào đó đề xuất chỉ can thiệp sau khi xung đột kết thúc.
"Chúng tôi không ủng hộ lệnh phong tỏa", Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu với BBC. "Quyết định của tôi rất rõ ràng, dù áp lực ra sao, và thực tế là đã có những áp lực đáng kể, chúng tôi sẽ không để mình bị lôi kéo vào cuộc chiến".
Tổng thống Emmanuel Macron cho hay Pháp sẽ tổ chức một hội nghị cùng Anh và các quốc gia khác nhằm thiết lập một lực lượng đa quốc gia để khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển.
"Lực lượng phòng thủ thuần túy này, tách biệt với các bên tham chiến, sẽ được triển khai ngay khi tình hình cho phép", ông Macron viết trên X.
Một nguồn tin ngoại giao Pháp cho biết cuộc họp để lập kế hoạch cho phái đoàn có thể diễn ra sớm nhất vào ngày 16/4 tại Paris hoặc London. Theo sáng kiến này, phái đoàn sẽ tập hợp khoảng 30 nước tham gia, trong đó có các quốc gia vùng Vịnh, Ấn Độ, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Italy, Hà Lan và Thụy Điển, nhằm thiết lập các quy tắc di chuyển an toàn và phối hợp với tàu quân sự để hộ tống tàu dầu.
IRGC hôm nay cho biết lực lượng nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, cảnh báo "đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm nào".
