Năm 2022, FIFA ghi nhận gần 5,8 tỷ USD doanh thu khi khép lại kỳ World Cup tại Qatar. Khi đó, FIFA gọi đây là “một thành tựu tài chính chưa từng có. Mọi nguồn thu từ thương mại, bán vé, bản quyền truyền hình đều tăng vọt”. Chính cơ quan quản lý bóng đá thế giới khi đó cũng khó hình dung kỷ lục doanh thu mới tại World Cup 2026 có thể lên đến 11 chữ số.
“Gấp đôi Qatar” là cách mà Chủ tịch FIFA Gianni Infantino công khai dự báo về doanh thu của World Cup 2026. Đây cũng dự kiến trở thành sự kiện thể thao đầu tiên trong lịch sử tạo ra doanh thu vượt mốc 10 tỷ USD.
Theo The Athletic, không sự kiện thể thao nào hiện nay có thể tạo ra giá trị bằng World Cup. Trước đây, thế vận hội mùa hè Olympic thường là sự kiện lớn nhất để so sánh. Tuy nhiên, Olympic diễn ra ở Paris (Pháp) cách đây 2 năm cũng chỉ có doanh thu hơn 5 tỷ USD. Trong lĩnh vực bóng đá, Euro 2024 ghi nhận mức thu 2,9 tỷ USD.
Thời gian diễn ra giải đấu kéo dài 5 tuần là cơ hội để FIFA khai thác “mảnh đất màu mỡ” Bắc Mỹ. Canada và Mexico cùng tham gia đăng cai, nhưng World Cup 2026 chủ yếu diễn ra tại Mỹ, với 78 trong tổng số 104 trận. Thậm chí, từ vòng 1/8 trở đi, toàn bộ trận đấu đều được tổ chức ở xứ cờ hoa – cơ hội vàng để FIFA kiếm tiền.
Bên cạnh hiệu quả gia tăng từ bán vé và dịch vụ cao cấp (hospitality), kỳ World Cup với 75% trận trên đất Mỹ còn mang lại những lợi ích rõ ràng về thương mại. “Một số thị trường như Nga và Qatar rất khó khai thác thương mại. Còn World Cup tại Mỹ đều được các thương hiệu nhắm đến ngay từ đầu”, một lãnh đạo cấp cao am hiểu hoạt động thương mại của FIFA nói.
Đây là kỳ World Cup đầu tiên FIFA đổi mới cấu trúc thương mại, chia nhà tài trợ thành ba cấp: toàn cầu, theo giải đấu và quốc gia. Danh mục đối tác của FIFA gồm các tập đoàn toàn cầu, tài trợ cho toàn bộ sự kiện, nhà tài trợ riêng cho từng giải đấu và các đơn vị được hiện diện theo từng quốc gia.
Các đối tác thương mại chính thức của FIFA như Adidas, Coca-Cola, Visa, Aramco và Hyundai thường chi 80-100 triệu USD mỗi năm cho các hợp đồng dài hạn. Tại kỳ World Cup này, FIFA cũng đón thêm loạt nhà tài trợ mới, trong đó có Bank of America hay McDonald’s trả tới 100 triệu USD để gắn thương hiệu cùng giải đấu. 14 doanh nghiệp cũng đồng hành với gói tài trợ thấp hơn, trong đó có Home Depot và American Airlines, với các hợp đồng khoảng 40 triệu USD.
“Họ không muốn thị trường sân nhà của mình được đại diện bởi đối thủ, hoặc mang lại lợi ích cho doanh nghiệp nước khác”, Phil Carling, Giám đốc điều hành mảng bóng đá tại Octagon nhận định. Theo Carling, nhiều thương hiệu vốn không quan tâm đến bóng đá nhưng vì giải đấu diễn ra tại Mỹ, trùng dịp 250 năm quốc khánh nước này, nên họ thấy cần phải đồng hành cùng World Cup.
FIFA đã bán gần như hết quỹ tài trợ và kỳ vọng mang về doanh thu cao nhất từ trước đến nay với một sự kiện thể thao đơn lẻ. Ampere Analysis dự báo con số này có thể lên tới 2,4 tỷ USD, tăng 37% so với World Cup 2022.
Để tạo nên một giải đấu thành công, lượng người theo dõi vẫn là yếu tố then chốt. Khoảng hơn 6 triệu khán giả đã trực tiếp đến sân theo dõi 104 trận đấu ở World Cup.
Doanh thu bán vé và hospitality được dự báo ở mức 3 tỷ USD – cao gấp hơn 3 lần World Cup 2022. Giới phân tích đều nhận định giá vé đã được đẩy lên mức cao chưa từng có tại Bắc Mỹ – một thị trường vốn quen thuộc với việc chi khoản tiền lớn cho các sự kiện thể thao.
Do FIFA áp dụng cơ chế định giá linh hoạt, việc tính toán giá vé trung bình tại World Cup năm nay rất khó. Tuy nhiên, trong một đơn khiếu nại gửi Ủy ban châu Âu tháng trước, nhóm vận động Football Supporters Europe cho biết một người hâm mộ khuyết tật muốn theo dõi đội tuyển của mình từ trận đầu tiên đến chung kết phải trả ít nhất 6.900 USD cho tiền vé – cao gấp 5 lần so với World Cup ở Qatar.
Riêng trận chung kết hôm 19/7 trên sân MetLife, giá vé cao nhất lên đến 10.990 USD. Mức giá này gấp 7 lần vé hạng cao nhất của trận chung kết 4 năm trước.
FIFA cũng ước tính khoảng 6 tỷ người theo dõi giải đấu năm nay trên toàn cầu. Con số này có thể khó đo lường chính xác, nhưng dữ liệu từ các nhà đài vẫn cho thấy World Cup có sức hút bền bỉ và đang tiếp tục được mở rộng.
World Cup giúp “đánh thức” một số thị trường truyền hình trước đây không coi bóng đá là môn thể thao chủ đạo. Tại Mỹ, trận đấu giữa quốc gia này và Bỉ ở vòng 16 đội đã thu hút kỷ lục 30 triệu người xem trên kênh Fox. Ở Canada, Bell Media ghi nhận trung bình 5,4 triệu người xem trận Canada thua Morocco. Đây cũng được cho là trận đấu của tuyển Canada có lượng người xem qua truyền hình cao nhất lịch sử. Còn tại châu Âu, những quốc gia như Bồ Đào Nha và Na Uy, lượng khán giả xem giải đấu tương đương gần một nửa dân số.
Điều này cũng giúp FIFA có thể ghi nhận doanh thu kỷ lục 5,2 tỷ USD từ bản quyền truyền hình cho chu kỳ kinh doanh 2023-2026. Trong đó, World Cup 2026 được dự báo đóng góp tới 3,9-4,3 tỷ USD. Tại hai giải đấu trước ở Nga và Qatar, doanh thu bán bản quyền phát sóng lần lượt đạt 3,1 tỷ và 3,4 tỷ USD.
Quyết định gây tranh cãi của FIFA về việc tăng số đội tham dự từ 32 lên 48 đóng vai trò quan trọng cho mức tăng trưởng doanh thu bản quyền truyền hình. Điều này giúp tổng số trận đấu ở World Cup tăng từ 64 lên 104, đồng nghĩa với việc FIFA có nhiều nội dung hơn để các nhà đài khai thác.
Ở chiều ngược lại, tổ chức này đã chi 7,6 tỷ USD để tổ chức các giải đấu trong 4 năm qua. Trong đó, khoảng một nửa được dành để đầu tư cho World Cup 2026 với gần 3,8 tỷ USD. Chi phí vận hành giải đấu chiếm 30% – hơn 1,12 tỷ USD. Tiền thưởng và chương trình phúc lợi cho các đội tham dự giải đấu cũng ngốn phần lớn trong tổng chi phí của FIFA với hơn 1 tỷ USD, tương ứng 26%.
Nhận định với CNBC, ông Jeff Currie - Giám đốc chiến lược tại Tập đoàn đầu tư Carlyle Group (Mỹ), đồng thời là Đồng chủ tịch công ty công nghệ tài chính và hạ tầng giao dịch hàng hóa Abaxx Markets - cho rằng châu Á hiện gần chạm “mức vận hành tối thiểu”, tức nguồn cung chỉ còn đủ để duy trì hoạt động bình thường của hệ thống năng lượng.
“Tôi cho rằng châu Á đã tới ngưỡng. Châu Âu còn khoảng một tháng nữa, còn Mỹ có thể bắt đầu đối mặt vấn đề này từ tháng 7”, ông nói với báo chí.
Theo ông Currie, bức tranh tồn kho dầu toàn cầu hiện nay có thể gây hiểu nhầm. Dù dữ liệu cho thấy lượng dầu dự trữ vẫn còn lớn, phần đáng kể trong số đó thực chất là lượng tối thiểu bắt buộc để duy trì an toàn cho các đường ống, kho chứa và hệ thống vận hành. Phần dầu thực sự có thể đưa ra lưu thông trên thị trường hiện không còn nhiều.
Chuyên gia này cũng cho biết châu Âu hiện vẫn duy trì được nguồn cung nhờ các lô dầu từ Kho Dự trữ Dầu chiến lược Mỹ (SPR). Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp ngắn hạn và khó kéo dài lâu hơn. Dữ liệu từ Kpler cho thấy phần lớn dầu từ SPR gần đây được chuyển tới Tây Bắc Âu, Địa Trung Hải và khu vực Balkan.
Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết nguồn cung dầu toàn cầu trong tháng 4 tiếp tục giảm thêm 1,8 triệu thùng/ngày, xuống còn 95,1 triệu thùng/ngày.
Tính từ tháng 2, tổng mức sụt giảm đã lên tới 12,8 triệu thùng/ngày. Lượng tồn kho dầu quan sát được cũng giảm mạnh, mất 129 triệu thùng trong tháng 3 và tiếp tục giảm thêm 117 triệu thùng trong tháng 4.
IEA dự báo sản lượng lọc dầu toàn cầu trong quý II/2026 có thể giảm mạnh 4,5 triệu thùng/ngày, xuống còn 78,7 triệu thùng/ngày. Cơ quan này cảnh báo thị trường có nguy cơ rơi vào tình trạng thiếu cung nghiêm trọng trong mùa hè - giai đoạn nhu cầu tiêu thụ năng lượng tăng cao - đặc biệt nếu xuất khẩu dầu từ Trung Đông không sớm phục hồi và tồn kho tiếp tục suy giảm.
“Chúng ta có thể bước vào "vùng đỏ" trong tháng 7 hoặc tháng 8 nếu tình hình không cải thiện”, Giám đốc IEA Fatih Birol cảnh báo tuần trước.
Châu Á được đánh giá là khu vực chịu rủi ro lớn nhất do phụ thuộc nặng nề vào nguồn dầu đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 80% lượng dầu nhập khẩu của khu vực. Trước nguy cơ đứt gãy nguồn cung, nhiều quốc gia đã bắt đầu tìm kiếm nguồn thay thế và tăng cường dự trữ.
Tại Ấn Độ, sản lượng lọc dầu thô tháng 4 giảm 8,9% so với tháng trước, còn 5,23 triệu thùng/ngày. Các nhà máy lọc dầu nước này đang đẩy mạnh nhập dầu từ Mỹ Latinh và châu Phi, đồng thời duy trì nguồn cung từ Nga nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Đông.
Philippines cũng chuyển hướng sang nguồn dầu từ Mỹ, Canada, Colombia và Argentina. Theo Kpler, một lô dầu thô 616.000 thùng từ SPR của Mỹ hiện đang trên đường tới Philippines - đánh dấu chuyến dầu dự trữ khẩn cấp đầu tiên của Mỹ tới châu Á kể từ tháng 11/2022.
Pakistan - quốc gia phụ thuộc khoảng 90% nguồn cung dầu khí đi qua eo biển Hormuz - đang lên kế hoạch yêu cầu các nhà máy lọc dầu duy trì lượng dầu thô đủ dùng trong 15 ngày, trong khi các công ty phân phối phải dự trữ lượng nhiên liệu thành phẩm đủ cho 30 ngày. Chính phủ nước này đồng thời xúc tiến xây dựng kho dự trữ dầu chiến lược.
Theo các chuyên gia, việc khôi phục hoàn toàn dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz vẫn là giải pháp then chốt để ổn định thị trường dầu toàn cầu. So với trước thời điểm xung đột bùng phát, sản lượng dầu từ các quốc gia vùng Vịnh đã giảm khoảng 14,4 triệu thùng/ngày.
IEA dự báo nếu hoạt động vận chuyển qua Hormuz dần được nối lại từ tháng 6, nguồn cung dầu toàn cầu năm nay có thể đạt trung bình 102,2 triệu thùng/ngày, song vẫn thấp hơn khoảng 3,9 triệu thùng/ngày so với năm ngoái.
Báo cáo tài chính quý 1-2026 vừa công bố của Tập đoàn Bảo Việt (BVH) cho thấy danh mục đầu tư tài chính của doanh nghiệp đạt 283.242 tỉ đồng, tăng gần 6% so với đầu năm.
Trong đó danh mục đầu tư vào cổ phiếu niêm yết chiếm 3.846 tỉ đồng, tăng 9%. Mức tăng chủ yếu do BVH bỏ ra gần 320 tỉ đồng "gom" thêm cổ phiếu FPT trong quý 1.
Cũng trong quý này, cổ phiếu FPT ghi nhận mức giảm tới 25%, khiến nhiều cổ đông "đau tim".
Như vậy khi tính gộp lại, tại thời điểm cuối tháng 3-2026, BVH ghi nhận đang đầu tư vào FPT 442 tỉ đồng. Khoản đầu tư này được ghi nhận tạm lỗ gần 5 tỉ đồng sau khi trích lập dự phòng.
Ngược lại, BVH thoái bớt vốn khỏi cổ phiếu VNM của Vinamilk, đưa giá trị đầu tư mã này từ 419 tỉ đồng về 351 tỉ đồng.
Trong khi các khoản đầu tư vào ACB, CTG được tập đoàn giữ nguyên so với cuối năm ngoái.
Với đặc thù doanh nghiệp bảo hiểm, sở hữu lượng tiền mặt dồi dào, BVH chỉ rót một phần vào đầu tư chứng khoán, còn lại chủ yếu đem gửi ngân hàng và đầu tư trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu chính phủ.
Nhờ vậy khoản doanh thu tài chính của BVH trong 3 tháng đầu năm nay đạt 3.990 tỉ đồng, tăng gần 26% so với cùng kỳ.
Trong đó lãi từ tiền gửi tăng mạnh lên 2.290 tỉ đồng trong bối cảnh lãi suất tăng cao hơn. Tiếp đến lãi đầu tư trái phiếu đạt 1.401 tỉ đồng. Còn lãi đầu tư, kinh doanh chứng khoán mang về cho BVH hơn 41 tỉ đồng.
Sở hữu 100 gốc sầu riêng 6 năm tuổi tại Đồng Nai, ông Mạnh cho biết năm nay vườn đạt khoảng 5 tấn trái, tăng 20% so với năm ngoái. Tuy nhiên, toàn bộ sầu riêng Monthong chỉ bán được 55.000 đồng một kg, giảm 21% so với cùng kỳ và là mức thấp nhất từ trước đến nay.
"Giá này vẫn có lời nhưng không nhiều vì chi phí phân bón, nhân công đều tăng", ông nói.
Không chỉ giá giảm, nhiều nhà vườn còn thấp thỏm vì chất lượng trái năm nay không bằng mọi năm. Bà Hạnh, chủ hơn một ha sầu riêng tại Đăk Lăk, cho biết dù chưa đến ngày thu hoạch vẫn quyết định nhận cọc của thương lái vì lo mưa kéo dài làm ảnh hưởng chất lượng.
"Monthong hiếm khi xuống dưới 60.000 đồng một kg giữa vụ. Năm nay giá thấp chưa từng có. Tôi chỉ lo nếu trái không đạt yêu cầu thì thương lái sẽ hủy cọc", bà nói.
Không chỉ người trồng chịu áp lực, thương lái cũng giảm lượng thu mua.
Ông Hoàng, chuyên thu mua sầu riêng tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ, cho biết mỗi ngày chỉ gom được vài tấn, bằng khoảng một phần ba năm ngoái do doanh nghiệp xuất khẩu siết chặt tiêu chuẩn chất lượng.
"Nếu mua nhầm lô hàng không đạt chuẩn hoặc bị phát hiện tồn dư Cadimi là lỗ nặng. Vì vậy, năm nay chúng tôi chỉ dám mua số lượng vừa phải, phần còn lại tiêu thụ trong nước", ông nói.
Theo ông Hoàng, vụ thu hoạch tại Đồng bằng sông Cửu Long gần kết thúc, nguồn cung chuyển dần sang khu vực Đông Nam Bộ. Tuy nhiên, khu vực này cũng chịu mưa lớn kéo dài nên chất lượng chưa ổn định. Trong khi đó, Đăk Lăk - vùng được đánh giá có chất lượng sầu riêng ổn định nhất nhiều năm qua - vẫn chưa bước vào chính vụ.
Khảo sát thị trường cho thấy, bên cạnh giá giảm, các doanh nghiệp xuất khẩu cũng siết chặt tiêu chuẩn thu mua. Nhiều kho chỉ nhận trái đạt chất lượng đồng đều và từ chối những lô có dấu hiệu sượng, non, vỏ dày hoặc không đáp ứng yêu cầu về hình thức.
Monthong tại kho hiện được thu mua 46.000-68.000 đồng một kg, còn Ri6 ở mức 28.000-38.000 đồng, giảm khoảng 20-30% so với cùng kỳ năm ngoái.
Theo nhiều nhà vườn và thương lái, đây là lần hiếm hoi giá Monthong giảm sâu ngay giữa vụ. Diễn biến này phản ánh sức mua xuất khẩu chậm lại khi chất lượng trái giảm dưới tác động của thời tiết.
Theo ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp, nguyên nhân chính khiến giá giảm không phải do nguồn cung tăng mà do chất lượng trái suy giảm.
Ông cho biết mưa kéo dài khiến nhiều vùng trồng xuất hiện tình trạng sầu riêng bị sượng, có nơi tỷ lệ lên tới 30-40%, làm giảm lượng hàng đạt chuẩn xuất khẩu. Ri6 dễ bị sượng nước, còn Monthong cũng xuất hiện nhiều trái sượng khô, khiến việc tuyển chọn hàng loại A (2.7 hộc, 1,5-5kg) ngày càng khắt khe.
"Chất lượng không đảm bảo nên phía Trung Quốc chủ động hạ giá thu mua. Thương lái trong nước cũng không dám mua mạnh vì rủi ro hàng xuất khẩu không đạt yêu cầu", ông Lợi nói.
Ngoài yếu tố chất lượng, giá sầu riêng Thái Lan giảm cũng kéo mặt bằng giá của Việt Nam đi xuống.
Theo ông Lợi, năm nay ngành sầu riêng rơi vào nghịch lý khi sản lượng tăng nhưng chất lượng giảm. Nhiều diện tích cây bước vào giai đoạn kinh doanh, cây tơ bắt đầu cho thu hoạch giúp sản lượng cao hơn năm trước. Tuy nhiên, thời tiết bất lợi làm tỷ lệ trái đạt chuẩn xuất khẩu giảm, buộc các nhà nhập khẩu siết chặt thu mua và hạ giá.
Yêu cầu ngày càng cao về chất lượng cũng là thông điệp phía Trung Quốc nhiều lần nhấn mạnh trong thời gian gần đây.
Tại diễn đàn Thương mại Việt Nam - Trung Quốc diễn ra gần đây tại TP HCM, ông Hà Vĩ, đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, cho biết người tiêu dùng nước này ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc. Theo ông, việc kiểm tra chất lượng và kiểm dịch là yêu cầu bình thường trong thương mại quốc tế. Nếu doanh nghiệp kiểm soát tốt chất lượng từ vùng trồng và đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn nhập khẩu, tần suất lấy mẫu tại cửa khẩu có thể được giảm, giúp rút ngắn thời gian thông quan.
"Xu hướng hiện nay không chỉ là tăng sản lượng mà còn phải nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường", ông nói.
