Tại hội thảo Xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới – những vấn đề lý luận và thực tiễn ngày 21/5, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho rằng xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa là một trong những nền tảng để đất nước bước sang giai đoạn phát triển mới, phù hợp xu hướng chuyển từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị cộng đồng hiện đại, lấy người dân và chất lượng sống làm trung tâm.
Theo ông, xã phường xã hội chủ nghĩa hiện nay không phải quay về mô hình bình quân, bao cấp hay quản lý theo kiểu cũ, mà hướng tới xây dựng những cộng đồng cơ sở văn minh, hiện đại, có năng lực tự quản và thích ứng với thời đại số. Như Singapore có kinh nghiệm với mô hình đô thị thông minh gắn dịch vụ công số và sự hài lòng của người dân, hay Nhật Bản với các cộng đồng tự quản địa phương trong bối cảnh già hóa dân số.
“Mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa cần hướng tới 10 giá trị gồm dân chủ, pháp quyền, kỷ cương, an toàn, xanh, số, mở, nhân văn, phát triển và hạnh phúc”, GS Thắng nói. Trong đó, dân chủ phải trở thành nền tảng của niềm tin xã hội và sức mạnh cộng đồng cơ sở. Pháp quyền không chỉ bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước mà còn là điều kiện củng cố công bằng xã hội, bảo vệ quyền con người và quyền công dân. Kỷ cương là điều kiện để cộng đồng vận hành ổn định và niềm tin xã hội được bồi đắp từ cơ sở.
Ông cho rằng xã phường xã hội chủ nghĩa phải là nơi người dân cảm thấy yên tâm, tin cậy và được bảo vệ trong đời sống hằng ngày; đồng thời là mô hình phát triển có trách nhiệm với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tạo dựng không gian sống chất lượng cao cho người dân.
Những cộng đồng này cũng cần có khả năng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo vào quản trị và phát triển xã hội; có khả năng kết nối rộng rãi, thích ứng linh hoạt và không ngừng đổi mới sáng tạo. Con người được xác định là trung tâm của phát triển, được chăm lo an sinh, hỗ trợ người yếu thế, gắn kết cộng đồng và bảo vệ các giá trị tốt đẹp.
“Một xã phường xã hội chủ nghĩa phát triển phải là nơi khơi dậy được khát vọng vươn lên, tinh thần đổi mới sáng tạo và năng lực tự phát triển của người dân và cộng đồng xã hội”, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nói và nhấn mạnh đây phải là nơi người dân muốn sống, gắn bó và cảm thấy hạnh phúc trong đời sống hàng ngày.
Mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa đi từ thí điểm đến nhân rộng
Tại hội thảo, PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng chủ trương xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam cần được xem là bước đi để đưa các giá trị của chủ nghĩa xã hội vào đời sống ở cấp cơ sở.
Theo ông, việc thí điểm ở quy mô xã phường là cách làm phù hợp thực tiễn vì đây là cấp gần dân nhất, nơi trực tiếp kiểm chứng hiệu quả của mọi chủ trương, chính sách. Người dân vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là chủ thể tham gia vận hành và kiểm chứng mô hình.
PGS.TS Đoàn Minh Huấn cho rằng mô hình xã hội chủ nghĩa không thể triển khai đồng loạt trên phạm vi toàn quốc, mà cần đi từ thí điểm đến nhân rộng, phù hợp điều kiện phát triển khác nhau giữa đô thị và nông thôn, đồng bằng và miền núi, cũng như đặc điểm văn hóa, dân tộc ở từng địa phương.
Ông nói Việt Nam đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội nên việc xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa không nên cầu toàn. Với mục tiêu xây dựng xã hội dân giàu, giai đoạn hiện nay cần hướng tới hình thành tầng lớp trung lưu đông đảo, nâng dần chất lượng sống của người dân trước khi tiến tới những mục tiêu cao hơn. Nhiều xã phường xã hội chủ nghĩa vận hành hiệu quả sẽ là cơ sở để nghiên cứu mở rộng mô hình ở quy mô lớn hơn.
Về hệ thống tiêu chí, PGS.TS Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh các xã phường xã hội chủ nghĩa phải bám những thuộc tính cơ bản của chủ nghĩa xã hội với 8 đặc trưng, trong đó bao trùm là “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Điểm chung là lấy con người làm trung tâm, tạo điều kiện để người dân phát triển toàn diện, có cuộc sống ấm no, tự do và hạnh phúc.
Ông đồng thời lưu ý cần phân biệt tiêu chí xã phường xã hội chủ nghĩa với tiêu chí nông thôn mới hay đô thị văn minh. Mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa cũng không thể tồn tại biệt lập mà phải đặt trong tổng thể phát triển của tỉnh thành và cả nước, tương tự phát triển kinh tế cần cả hệ sinh thái vận hành đồng bộ, không thể chỉ giới hạn trong phạm vi một xã hay phường.
Bên cạnh đó, mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa phải bảo đảm khả năng tự phát triển bằng năng lực nội sinh, cùng sự hỗ trợ của Nhà nước và vai trò chủ thể của người dân. Người dân không chỉ thụ hưởng thành quả mà còn trực tiếp tham gia tổ chức thực thi và vận hành mô hình.
Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cũng đề xuất xây dựng khung tiêu chí chung cho mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa trên phạm vi toàn quốc để tránh mỗi địa phương triển khai một cách khác nhau, song vẫn cần tạo dư địa cho sự sáng tạo và linh hoạt của từng nơi.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa biểu dương những thành tích tiêu biểu, xuất sắc mà Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội đã đạt được. Ông nhấn mạnh những cống hiến của ngành 80 năm qua đã trực tiếp góp phần xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, thực sự là lực lượng tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Trước yêu cầu mới ngày càng cao đối với công tác tư tưởng, đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa yêu cầu Cục Tuyên huấn luôn kiên định nền tảng tư tưởng, quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.
Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội cần thường xuyên nghiên cứu, tham mưu đổi mới toàn diện công tác tư tưởng, văn hóa trong Quân đội; đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, giáo dục khoa học xã hội và nhân văn phù hợp trong bối cảnh mới.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa yêu cầu Cục Tuyên huấn kịp thời định hướng tư tưởng gắn với tăng cường công tác thông tin, bảo đảm cho công tác tư tưởng luôn "đi trước, mở đường" nhằm thống nhất nhận thức và hướng dẫn hành động đúng đắn cho cán bộ, chiến sĩ toàn quân.
Cục cần tích cực nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số để nâng cao chất lượng, nâng tầm công tác tư tưởng, văn hóa trong tình hình mới. Ông cũng yêu cầu tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng, đấu tranh ngăn chặn, phản bác luận điệu xuyên tạc chống phá Đảng, Nhà nước, Quân đội, nhất là trên không gian mạng.
Trung tướng Nguyễn Văn Đức, Cục trưởng Cục Tuyên huấn, cho biết ngày 11/5/1946, Bộ Quốc phòng ra Nghị định số 27 về tổ chức Cục Chính trị Bộ Quốc phòng. Cục Chính trị gồm: Văn phòng, Phòng Huấn luyện, Phòng Tuyên truyền và Ban Thanh tra. Phòng Tuyên truyền và Phòng Huấn luyện thuộc Cục Chính trị Bộ Quốc phòng trở thành tổ chức tiền thân của Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội ngày nay. Với ý nghĩa đó, ngày 11/5/1946 đã trở thành Ngày truyền thống của Cục Tuyên huấn và ngành Tuyên huấn Quân đội.
"Trải qua 80 năm, ngành Tuyên huấn Quân đội đã phấn đấu hoàn thành tốt và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của toàn quân", trung tướng Nguyễn Văn Đức nói.
Ngày 6.5, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị đã thực hiện lệnh bắt khẩn cấp Nguyễn Viết Hoàng (28 tuổi, ở thôn Tân An, xã Tân Gianh, tỉnh Quảng Trị) để điều tra về tội giết người.
Theo hồ sơ vụ việc, khoảng 12 giờ 15 ngày 5.5, Nguyễn Viết Hoàng điều khiển xe đạp, mang theo một cây rựa dài khoảng 70 cm bất ngờ xông thẳng vào phòng trực ban hình sự của Công an phường Ba Đồn. Tại đây, Hoàng dùng hung khí chém liên tiếp nhiều nhát vào vùng đầu, chân của đại úy H.T.H (cán bộ Tổ cảnh sát trật tự, Công an phường Ba Đồn) và sau đó bỏ trốn.
Ngay khi nghe tiếng hô hoán, các cán bộ chiến sĩ trong ca trực đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường. Tại đây, đại úy H. bị thương rất nặng, mất nhiều máu, trong đó có vết thương nghiêm trọng dẫn đến đứt lìa 1/3 bàn chân phải. Lực lượng công an phường đã nhanh chóng đưa đại úy H. đi cấp cứu tại bệnh viện, đồng thời triển khai lực lượng truy đuổi gắt gao. Chỉ sau một thời gian ngắn, Nguyễn Viết Hoàng đã bị bắt giữ khi đang lẩn trốn trên địa bàn.
Tại cơ quan điều tra, bước đầu xác định Nguyễn Viết Hoàng và đại úy H.T.H không có mâu thuẫn hay quen biết từ trước. Sáng cùng ngày, do sử dụng rượu bia quá mức dẫn đến mất kiểm soát hành vi, Hoàng đã thực hiện hành động liều lĩnh và man rợ nêu trên.
Hiện vụ việc đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Quảng Trị tiếp tục củng cố hồ sơ, làm rõ các tình tiết liên quan để xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.
Chiều 5.5, Công an tỉnh Hưng Yên cho biết, cơ quan này vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam đối với Trương Văn Hải (52 tuổi, trú P.Mỹ Hào, Hưng Yên) về tội mua bán trái phép chất ma túy, quy định tại khoản 4 điều 251 bộ luật Hình sự.
Trước đó, khoảng 12 giờ 30 ngày 17.4, tổ công tác của Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04) Công an tỉnh Hưng Yên phối hợp với các lực lượng liên quan bắt quả tang Hải đang cất giấu số lượng lớn ma túy tại nhà để bán cho các đối tượng nghiện trên địa bàn P.Mỹ Hào và lân cận.
Quá trình bắt giữ, cảnh sát thu giữ 3 bánh heroin và các loại ma túy methaphetamine (ma túy đá), ma túy tổng hợp ketamine, MDMA (kẹo) tổng trọng lượng hơn 1,4 kg.
Ngoài ra, cảnh sát cũng thu giữ 1 khẩu súng ngắn, 1 hộp tiếp đạn và 7 viên đạn.
Làm việc với cảnh sát, Hải khai nhận vừa ra tù, chưa có việc làm ổn định nên mua số ma túy kể trên từ Sơn La về Hưng Yên bán kiếm lời. Khẩu súng Hải mua từ tháng 1 vừa qua để dùng trong quá trình mua bán trái phép chất ma túy.
Theo Công an tỉnh Hưng Yên, Hải từng có 2 tiền án về tội cướp tài sản; 1 tiền án về tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật và 2 tiền án về tội tàng trữ trái phép chất ma túy.
Công an tỉnh Hưng Yên đang mở rộng điều tra vụ án, làm rõ thêm các đối tượng liên quan để xử lý theo pháp luật.