Tại hội thảo Xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới – những vấn đề lý luận và thực tiễn ngày 21/5, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho rằng xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa là một trong những nền tảng để đất nước bước sang giai đoạn phát triển mới, phù hợp xu hướng chuyển từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị cộng đồng hiện đại, lấy người dân và chất lượng sống làm trung tâm.
Theo ông, xã phường xã hội chủ nghĩa hiện nay không phải quay về mô hình bình quân, bao cấp hay quản lý theo kiểu cũ, mà hướng tới xây dựng những cộng đồng cơ sở văn minh, hiện đại, có năng lực tự quản và thích ứng với thời đại số. Như Singapore có kinh nghiệm với mô hình đô thị thông minh gắn dịch vụ công số và sự hài lòng của người dân, hay Nhật Bản với các cộng đồng tự quản địa phương trong bối cảnh già hóa dân số.
“Mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa cần hướng tới 10 giá trị gồm dân chủ, pháp quyền, kỷ cương, an toàn, xanh, số, mở, nhân văn, phát triển và hạnh phúc”, GS Thắng nói. Trong đó, dân chủ phải trở thành nền tảng của niềm tin xã hội và sức mạnh cộng đồng cơ sở. Pháp quyền không chỉ bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước mà còn là điều kiện củng cố công bằng xã hội, bảo vệ quyền con người và quyền công dân. Kỷ cương là điều kiện để cộng đồng vận hành ổn định và niềm tin xã hội được bồi đắp từ cơ sở.
Ông cho rằng xã phường xã hội chủ nghĩa phải là nơi người dân cảm thấy yên tâm, tin cậy và được bảo vệ trong đời sống hằng ngày; đồng thời là mô hình phát triển có trách nhiệm với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tạo dựng không gian sống chất lượng cao cho người dân.
Những cộng đồng này cũng cần có khả năng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo vào quản trị và phát triển xã hội; có khả năng kết nối rộng rãi, thích ứng linh hoạt và không ngừng đổi mới sáng tạo. Con người được xác định là trung tâm của phát triển, được chăm lo an sinh, hỗ trợ người yếu thế, gắn kết cộng đồng và bảo vệ các giá trị tốt đẹp.
“Một xã phường xã hội chủ nghĩa phát triển phải là nơi khơi dậy được khát vọng vươn lên, tinh thần đổi mới sáng tạo và năng lực tự phát triển của người dân và cộng đồng xã hội”, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nói và nhấn mạnh đây phải là nơi người dân muốn sống, gắn bó và cảm thấy hạnh phúc trong đời sống hàng ngày.
Mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa đi từ thí điểm đến nhân rộng
Tại hội thảo, PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng chủ trương xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam cần được xem là bước đi để đưa các giá trị của chủ nghĩa xã hội vào đời sống ở cấp cơ sở.
Theo ông, việc thí điểm ở quy mô xã phường là cách làm phù hợp thực tiễn vì đây là cấp gần dân nhất, nơi trực tiếp kiểm chứng hiệu quả của mọi chủ trương, chính sách. Người dân vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa là chủ thể tham gia vận hành và kiểm chứng mô hình.
PGS.TS Đoàn Minh Huấn cho rằng mô hình xã hội chủ nghĩa không thể triển khai đồng loạt trên phạm vi toàn quốc, mà cần đi từ thí điểm đến nhân rộng, phù hợp điều kiện phát triển khác nhau giữa đô thị và nông thôn, đồng bằng và miền núi, cũng như đặc điểm văn hóa, dân tộc ở từng địa phương.
Ông nói Việt Nam đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội nên việc xây dựng xã phường xã hội chủ nghĩa không nên cầu toàn. Với mục tiêu xây dựng xã hội dân giàu, giai đoạn hiện nay cần hướng tới hình thành tầng lớp trung lưu đông đảo, nâng dần chất lượng sống của người dân trước khi tiến tới những mục tiêu cao hơn. Nhiều xã phường xã hội chủ nghĩa vận hành hiệu quả sẽ là cơ sở để nghiên cứu mở rộng mô hình ở quy mô lớn hơn.
Về hệ thống tiêu chí, PGS.TS Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh các xã phường xã hội chủ nghĩa phải bám những thuộc tính cơ bản của chủ nghĩa xã hội với 8 đặc trưng, trong đó bao trùm là “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Điểm chung là lấy con người làm trung tâm, tạo điều kiện để người dân phát triển toàn diện, có cuộc sống ấm no, tự do và hạnh phúc.
Ông đồng thời lưu ý cần phân biệt tiêu chí xã phường xã hội chủ nghĩa với tiêu chí nông thôn mới hay đô thị văn minh. Mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa cũng không thể tồn tại biệt lập mà phải đặt trong tổng thể phát triển của tỉnh thành và cả nước, tương tự phát triển kinh tế cần cả hệ sinh thái vận hành đồng bộ, không thể chỉ giới hạn trong phạm vi một xã hay phường.
Bên cạnh đó, mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa phải bảo đảm khả năng tự phát triển bằng năng lực nội sinh, cùng sự hỗ trợ của Nhà nước và vai trò chủ thể của người dân. Người dân không chỉ thụ hưởng thành quả mà còn trực tiếp tham gia tổ chức thực thi và vận hành mô hình.
Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cũng đề xuất xây dựng khung tiêu chí chung cho mô hình xã phường xã hội chủ nghĩa trên phạm vi toàn quốc để tránh mỗi địa phương triển khai một cách khác nhau, song vẫn cần tạo dư địa cho sự sáng tạo và linh hoạt của từng nơi.
Ngày 6.7, hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 7 kết thúc sau 1 buổi làm việc. Phát biểu kết luận hội nghị, ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và sự đồng thuận cao của các Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM đối với các nội dung quan trọng trình tại hội nghị.
Đánh giá tình hình kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh 6 tháng đầu năm, Bí thư Thành ủy TP.HCM cho rằng những kết quả đạt được là chưa từng có. Nhiều nhiệm vụ trọng tâm đã được cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch, đề án, tạo chuyển biến trong hoàn thiện thể chế, công tác quy hoạch, phát triển hạ tầng, bảo vệ môi trường, chống ngập, an sinh xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Trong đó, tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) 6 tháng đầu năm tăng 8,55%. "Đây là con số rất có giá trị, cao hơn trung bình cả nước. Chất lượng tăng trưởng có sự thay đổi theo hướng thực chất hơn, gắn với thực tế hơn", Bí thư Thành ủy TP.HCM đánh giá. Dù vậy, con số này vẫn còn xa so với mục tiêu tăng trưởng "2 con số" mà TP.HCM đã cam kết.
Bí thư Trần Lưu Quang nhận định chưa bao giờ TP.HCM có cơ chế thoáng và rộng mở như hiện nay. Bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp ngày càng vận hành tốt hơn; có sự tư duy, có cách làm mới và bước đầu xử lý công việc thuận lợi hơn. Đây là những tín hiệu để thành phố tự tin hướng tới tương lai.
Tuy nhiên, người đứng đầu Thành ủy TP.HCM cũng chỉ ra những khó khăn, hạn chế hiện nay đó là áp lực về mục tiêu tăng trưởng của thành phố và xử lý những vụ việc tồn tại là rất lớn. Bên cạnh đó, bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp dù có những chuyển biến nhưng vẫn còn quá nhiều việc, nhiều khó khăn; chưa có sự hướng dẫn rõ ràng, chi tiết trong việc phân cấp, ủy quyền.
Chưa kể, khả năng thực thi nhiệm vụ của một một số cán bộ, công chức còn chưa đáp ứng yêu cầu; công tác phối hợp giữa các ngành, các cấp chưa thật sự đồng bộ…
Về phương hướng, nhiệm vụ trong 6 tháng cuối năm 2026, Bí thư Thành ủy TP.HCM yêu cầu tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đầu tư, đất đai, quy hoạch, tài chính, ngân sách; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.
Ông Quang cũng lưu ý cần rà soát, cụ thể hóa các nhiệm vụ đã được giao thành danh mục công việc có tiến độ, sản phẩm đầu ra, cơ quan chủ trì và trách nhiệm của người đứng đầu.
Trong những tháng tới, TP.HCM sẽ tập trung thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và các dự án đang vướng mắc; ưu tiên các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thành phố đạt mục tiêu "2 con số", chú trọng phát triển du lịch.
Bí thư Trần Lưu Quang nhấn mạnh một nhiệm vụ hết sức quan trọng là tập trung hoàn thiện hồ sơ dự án luật Đô thị đặc biệt bảo đảm chất lượng, tiến độ và tính khả thi để kịp trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp dự kiến diễn ra vào tháng 8.2026. "Ngay từ bây giờ, phải chuẩn bị các khâu, các bước, hướng dẫn để triển khai ngay sau khi luật được Quốc hội thông qua", ông Quang lưu ý.
Đề cập công tác xây dựng Đảng, Bí thư Thành ủy TP.HCM yêu cầu cần tổng rà soát lại các nội dung để tập trung thực hiện đạt hiệu quả trong thời gian tới. Trong đó, tập trung cụ thể hóa, triển khai thực hiện các nghị quyết của Trung ương và Thành ủy về công tác tổ chức xây dựng Đảng; tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy, hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Sắp tới, Bí thư Thành ủy TP.HCM cho biết sẽ rà soát để áp dụng rộng rãi bộ chỉ số đo lường và đánh giá hiệu quả công việc (KPI) trên toàn địa bàn, với tinh thần chung là công việc phải có sự định lượng cụ thể, hướng tới xây dựng một bộ máy công quyền năng động và minh bạch.
Chiều 3.5, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây hướng từ thành phố Đồng Nai về TP.HCM xảy ra ùn ứ do lượng xe từ Phan Thiết, Vũng Tàu đổ về quá đông.
Theo đó, tình trạng ùn ứ kéo dài trên 10 km, từ nút giao với quốc lộ 51 đến cầu Long Thành (bắt qua sông Đồng Nai nối thành phố Đồng Nai với TP.HCM. Các phương tiện di chuyển được nhưng đi với tốc độ chậm.
Lực lượng cảnh sát giao thông phải đóng lối vào cao tốc TP.HCM - Long Thành ở nút giao với quốc lộ 51, hướng dẫn các phương tiện đi trên quốc lộ 51 hướng về cầu Đồng Nai để về TP.HCM.
Ngoài ra tinh trạng ùn ứ nhiều km cũng xảy ra tại đoạn trước trạm thu phí cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây, nơi giao với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Trước tình trạng giao thông ùn ứ như trên, chiều 3.5, Phòng Cảnh sát giao thông Công an thành phố Đồng Nai phát đi thông báo cho biết lưu lượng phương tiện di chuyển từ Phan Thiết về TP.HCM trên tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đang rất đông, các phương tiện di chuyển chậm ở nhiều đoạn.
Để hạn chế ùn tắc, Cảnh sát giao thông Công an thành phố Đồng Nai khuyến cáo các bác tài chủ động lựa chọn lộ trình phù hợp như quốc lộ 1 hoặc các hướng thay thế khác, hoặc cân nhắc thời gian di chuyển hợp lý để giảm tải cho tuyến cao tốc.
Phòng Cánh sát giao thông Công an thành phố Đồng Nai cũng lưu ý các tài xế, để đảm bảo an toàn khi lưu thông trên cao tốc phải giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước; chú ý quan sát, làm chủ tốc độ; chỉ vượt xe đúng quy định; đi đúng phần đường, làn đường; tuyệt đối không lưu thông vào làn dừng xe khẩn cấp.
Trường hợp phương tiện gặp sự cố thì nhanh chóng đưa xe vào làn dừng khẩn cấp hoặc điểm dừng khẩn cấp gần nhất; bật đèn cảnh báo nguy hiểm; đặt vật cảnh báo phía sau xe tối thiểu 150 m, hoặc liên hệ hotline 19008099 để được hỗ trợ kịp thời.
Cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây dài 54,72 km. Mỗi bên có 2 làn xe cùng 1 làn dừng khẩn cấp. Do lưu lượng xe đi vào đây khá đông nên thường xảy ra kẹt xe, ùn ứ, nhất là vào dịp lễ, tết.
Vào tháng 8.2025, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đoạn TP.HCM - Long Thành được khởi công mở rộng lên 8 - 10 làn xe, mục đích giảm thiểu tình trạng kẹt xe cũng như đáp ứng nhu cầu đi lại giữa TP.HCM và Long Thành khi dự án sân bay Long Thành đưa vào khai thác.
Cập nhật mới nhất về áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông đang có xu hướng mạnh lên bão số 1, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, lúc 1 giờ sáng nay 2.7, tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 16,8 độ vĩ bắc và 115,2 độ kinh đông, trên khu vực bắc Biển Đông và cách đặc khu Hoàng Sa khoảng 400 km về phía đông.
Vùng gần tâm áp thấp nhiệt đới, sức gió mạnh nhất đạt cấp 7, tương đương từ 50 - 61 km/giờ, giật cấp 9; di chuyển theo hướng tây bắc với tốc độ khoảng 25 km/giờ. Như vậy, so với ngày hôm qua 1.7, tốc độ chỉ 15 - 20 km/giờ, áp thấp nhiệt đới đang di chuyển nhanh hơn.
Dự báo trong đêm nay 2.7 và rạng sáng ngày mai 3.7, áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão số 1. Dự báo đến 1 giờ sáng ngày 3.7, vùng tâm áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão số 1 ở vào khoảng 17,5 độ vĩ bắc và 111,9 độ kinh đông, trên vùng biển phía bắc đặc khu Trường Sa.
Trong 24 giờ tới, vùng biển nguy hiểm là từ 16,0 - 18.5 độ vĩ bắc và 110,0 - 116,0 độ kinh đông.
Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới sẽ mạnh lên thành bão số 1, vùng biển bắc Biển Đông (bao gồm đặc khu Hoàng Sa) có gió mạnh cấp 6 - 7, giật cấp 9, sóng biển cao 2 - 3 m, biển động mạnh.
Dự báo từ chiều hôm nay 2.7, vùng gần tâm áp thấp nhiệt đới sẽ mạnh lên thành bão số 1, gió mạnh cấp 8 - 9, giật cấp 11 - 12, sóng biển cao 3 - 5 m, biển động rất mạnh.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo, tàu thuyền hoạt động trong các vùng nguy hiểm nói trên đều có khả năng chịu tác động của giông, lốc, gió mạnh, sóng lớn.
Ngày 1.7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp đã ký công điện yêu cầu các tỉnh ven biển từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa và các bộ, ngành chủ động ứng phó áp thấp nhiệt đới, bão.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các bộ, ngành, địa phương tổ chức kiểm đếm, thông báo cho chủ các phương tiện, thuyền trưởng các tàu, thuyền đang hoạt động trên biển biết vị trí, hướng di chuyển và diễn biến của áp thấp nhiệt đới, bão để chủ động phòng tránh, thoát ra hoặc không di chuyển vào khu vực nguy hiểm.
Đặc biệt, các địa phương chủ động hướng dẫn chủ phương tiện, thuyền trưởng các tàu, thuyền triển khai các biện pháp phòng ngừa, ứng phó với giông, lốc, gió mạnh có thể xảy ra trước, trong và sau áp thấp nhiệt đới, bão .
Ngoài ra, các địa phương chủ động triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn cho người dân, khách du lịch tại các điểm du lịch ven biển, trên các đảo và các hoạt động kinh tế ven biển, trên biển.
