Xem xét thi hành kỷ luật nguyên Phó viện trưởng Viện KSND tỉnh Quảng Ngãi

Tại hồ sơ dự thảo chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Công an đề xuất bổ sung cơ chế miễn trách nhiệm hình sự ngay trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm, mà không cần chờ đến khi có quyết định khởi tố vụ án hình sự.

Theo Bộ Công an, bộ luật Hình sự hiện hành quy định chỉ được miễn trách nhiệm hình sự sau khi có quyết định khởi tố vụ án.

Song, có những tin báo, tố giác tội phạm, trong giai đoạn giải quyết, cơ quan có thẩm quyền đã có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự, nhưng vì quy định nên không thể thực hiện, vẫn phải khởi tố vụ án.

Điều này khiến phát sinh các thủ tục tố tụng, không đáp ứng yêu cầu về tính nhân đạo, nhân văn.

Bộ Công an cho rằng, việc bổ sung cơ chế miễn trách nhiệm hình sự ngay trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm (thông qua quyết định không khởi tố vụ án) sẽ giúp giảm số lượng vụ án phải khởi tố không cần thiết, tiết kiệm thời gian, nhân lực, chi phí cho cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án.

Chính sách này còn nâng cao hiệu quả phân hóa xử lý tội phạm, bảo đảm chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước; tác động tích cực đối với doanh nghiệp có quản lý hoặc người lao động thuộc diện được miễn trách nhiệm hình sự.

Nếu giải quyết ngay từ giai đoạn tin báo, tố giác tội phạm sẽ giúp hạn chế tác động tiêu cực của việc khởi tố vụ án hình sự đối với uy tín, hoạt động sản xuất, kinh doanh, quan hệ tín dụng, đối tác và thị trường của doanh nghiệp.

Đồng thời, thúc đẩy người vi phạm chủ động bồi thường, khắc phục hậu quả sớm hơn, qua đó giúp doanh nghiệp (bên bị thiệt hại) nhanh chóng thu hồi tài sản.

Để đảm bảo chặt chẽ, tránh nguy cơ áp dụng không thống nhất, thậm chí bỏ lọt tội phạm, Bộ Công an lưu ý cần quy định rõ căn cứ áp dụng, trách nhiệm chứng minh, sự phê chuẩn hoặc kiểm sát của viện kiểm sát và cơ chế bảo vệ quyền lợi của người bị hại.

Góp ý về dự thảo, Viện KSND tối cao cho rằng, trách nhiệm hình sự là trách nhiệm pháp lý đặt ra đối với người có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm được quy định trong bộ luật Hình sự.

Cơ sở để xác định người có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm hay không phải căn cứ vào quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Không thể áp dụng miễn trách nhiệm hình sự đối với người không có hành vi thỏa mãn dấu hiệu pháp lý của một cấu thành tội phạm hoặc không phải là bị can, bị cáo.

"Do đó, nếu muốn miễn trách nhiệm hình sự thì phải căn cứ vào quyết định khởi tố bị can", Viện KSND tối cao nhận định.

Cơ quan này cũng viện dẫn điều 18 bộ luật Tố tụng hình sự quy định về trách nhiệm khởi tố và xử lý vụ án hình sự, rằng "khi phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm khởi tố vụ án, áp dụng các biện pháp do bộ luật này quy định để xác định tội phạm…". Nếu áp dụng miễn truy cứu trách nhiệm hình sự trước khi khởi tố bị can thì phải sửa đổi nguyên tắc này.

Phản hồi, Bộ Công an cho rằng, cần phân biệt giữa việc xác định có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự với việc xác định một người là có tội.

Miễn trách nhiệm hình sự trong giai đoạn giải quyết nguồn tin chỉ là xác định có căn cứ pháp lý để không tiếp tục quy trình truy cứu trách nhiệm hình sự, không phải là tuyên bố người đó có tội.

Thực tế, ở giai đoạn giải quyết nguồn tin, cơ quan có thẩm quyền đã được kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản. Nếu đã có đủ căn cứ thì việc miễn trách nhiệm hình sự ngay ở giai đoạn này là phù hợp, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí tố tụng, tránh việc phải khởi tố rồi mới đình chỉ.

Cùng cho ý kiến, Văn phòng Chủ tịch nước nhận định bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành chưa quy định căn cứ không khởi tố tương ứng với các trường hợp miễn trách nhiệm hình sự ở giai đoạn tiền khởi tố. Cần nghiên cứu đồng bộ, tránh tình trạng "luật nội dung đi trước, luật hình thức không theo kịp".

Bộ Công an tiếp thu, cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với Viện KSND tối cao trong quá trình xây dựng dự án bộ luật Tố tụng hình sự, thống nhất các vấn đề cần sửa đổi, bổ sung để bảo đảm thống nhất.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 28.5, trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, ông Lê Quốc Cường, Chủ tịch UBND phường Bình Định, tỉnh Gia Lai (trước đây thuộc thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định), cho biết đã yêu cầu các đơn vị liên quan báo cáo vụ việc hỗ trợ thiệt hại bão lũ. Trong ngày 28.5, phường mời người dân đến đối thoại, xác minh cụ thể.

"Nếu các hộ nhận thiếu thì phải chi trả cho đủ. Nếu có vượt mức thì cán bộ sẽ lấy tiền túi bù thêm, không thể để dân thiếu", ông Cường nói.

Liên quan phản ánh về việc chuồng trại, công trình phụ bị tốc mái nhưng không được hỗ trợ, ông Cường cho hay chính sách hỗ trợ chỉ áp dụng với trường hợp nhà ở bị tốc mái từ 30% trở lên. Đối với các công trình phụ, chuồng trại bị thiệt hại dưới 30% thì không được hỗ trợ. Đợt hỗ trợ nhà ở thiệt hại đã hoàn tất trước đó. Đợt chi trả lần này chủ yếu hỗ trợ thiệt hại cây cối, hoa màu.

Theo phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Bình Định, việc chi trả diễn ra trong ngày 18.5, chính quyền địa phương tổ chức chi hỗ trợ cho 10 tổ dân phố. Để người dân không phải đi xa, địa phương đã tổ chức 3 điểm chi tiền hỗ trợ tập trung. Ngoài ra do địa bàn rộng, cán bộ ít nên không thể đến từng tổ dân phố để chi hỗ trợ.

Trong khi đó, ông Cao Thanh Thương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết việc tổng hợp thiệt hại do địa phương thực hiện, sau đó sở thẩm định theo tiêu chí và danh mục cây trồng được hỗ trợ rồi phân bổ kinh phí từ nguồn Trung ương. Ông Thương cũng cho biết từ trước đến nay hầu như chưa từng nghe trường hợp hỗ trợ chỉ 1.000 - 2.000 đồng.

Thời gian qua, nhiều người dân phản ánh phải đi lại nhiều cây số, chờ hàng giờ để nhận hỗ trợ thiệt hại bão lũ, nhưng rồi chỉ nhận được vài nghìn đồng.

Ông Nguyễn Hồng Sơn (75 tuổi, ở tổ dân phố Hiếu An, phường Bình Định) cho biết sau bão số 13, gia đình bị tốc mái, vỡ kính cửa và hư hỏng 2 chậu cây cảnh. Giữa tháng 5, ông được mời đến trụ sở tổ dân phố An Hòa cách nhà khoảng 5 km để nhận hỗ trợ nhưng chờ nhiều giờ dưới nắng nóng nên phải về trước do sức khỏe yếu. Sau đó, người thân nhận thay và được thông báo gia đình được hỗ trợ 2.600 đồng nhưng thực nhận chỉ 2.000 đồng vì "không có tiền lẻ".

Tương tự, bà Nguyễn Thị Kim Hoàn (47 tuổi) cho biết nhà bị tốc mái hoàn toàn, nhiều cây cối hư hỏng, được xác định hỗ trợ 24.000 đồng. Tuy nhiên, sau nhiều giờ chờ đợi, bà chỉ nhận 20.000 đồng do "không có tiền lẻ". Theo bà Hoàn, khi bà thắc mắc vì số tiền quá ít so với công đi lại, người chi trả nói: "Coi như lấy đổ xăng".

Trao đổi với PV Thanh Niên, bà Huỳnh Thị Như Hạnh, Phó trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị phường Bình Định, cho biết việc lập danh sách và hỗ trợ được thực hiện theo đúng quy trình từ khâu kê khai, tổng hợp, thẩm định đến phê duyệt kinh phí.

Tin Gốc: Thanh Niên

Các dự án sai phạm gồm: khu phức hợp thương mại dịch vụ, cao ốc văn phòng Eros Palace, khu đô thị Sơn Tiên, khu du lịch sinh thái Vườn Xoài, cụm công nghiệp trái phép 72 ha ở phường Phước Tân và dự án cải tạo cảnh quan ven sông Đồng Nai.

Cụ thể, với khu phức hợp thương mại dịch vụ, cao ốc văn phòng Eros Palace, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai giao Sở Xây dựng phối hợp với UBND phường Tam Hiệp tiếp tục theo dõi việc tháo dỡ của Công ty CP Xây lắp 1 Đồng Nai, bảo đảm hoàn thành trong tháng 4.

Dự án khu phức hợp thương mại dịch vụ, cao ốc văn phòng Eros Palace nằm trên diện tích 23.667 m2 do nhà nước quản lý và cho Công ty CP Xây dựng dân dụng công nghiệp số 1 Đồng Nai thuê làm dự án.

Tại đây chủ đầu tư xây dựng 3 công trình nhưng đều không có giấy phép. Vào tháng 8.2025, chủ đầu tư đã tự tháo dỡ 2 công trình, còn 1 công trình vẫn đang tồn tại.

Đối với dự án khu đô thị Sơn Tiên, UBND tỉnh giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Thanh tra tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng cùng các đơn vị liên quan rà soát các nội dung kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Chính phủ, Thanh tra Chính phủ và hướng dẫn của các cơ quan Trung ương đối với dự án để xin hướng dẫn các biện pháp khắc phục và phương án tháo gỡ vướng mắc dự án theo quy định. Trên cơ sở đó, tham mưu đề xuất UBND tỉnh để xin hướng dẫn của các cơ quan Trung ương có liên quan.

Dự án khu đô thị Sơn Tiên (180 ha) nằm trong dự án thành phố du lịch sinh thái Sơn Tiên với tổng diện tích quy hoạch 380 ha, diện tích còn lại khoảng 200 ha là dự án khu du lịch.

Đối với cụm công nghiệp trái phép 72 ha ở phường Phước Tân, UBND tỉnh Đồng Nai giao phường Phước Tân khẩn trương di dời 4 doanh nghiệp còn lại ra khỏi khu vực trước ngày 30.4.

Đồng thời giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Công an tỉnh, phường Phước Tân và các đơn vị liên quan xem xét hồ sơ của các trường hợp sai phạm để xử lý theo quy định.

Đối với khu du lịch sinh thái Vườn Xoài, UBND tỉnh Đồng Nai giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục theo dõi, đôn đốc Công ty TNHH Khu du lịch sinh thái Vườn Xoài thực hiện di dời theo đúng tiến độ.

Khu du lịch Vườn Xoài ban đầu chỉ là trang trại chăn nuôi và trồng cây ăn trái, khoảng 1,6 ha. Đến năm 2006 mở rộng và phát triển thành khu du lịch.

Hiện nay, diện tích của khu du lịch Vườn Xoài khoảng 42 ha. Cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai (cũ) xác định, trong quá trình xây dựng khu du lịch, chủ đầu tư đã cải tạo, sửa chữa và xây dựng thêm các công trình nhưng chưa được cơ quan chức năng có thẩm quyền cấp phép xây dựng.

Giữa năm 2025, UBND tỉnh Đồng Nai đã xử phạt khu du lịch Vườn Xoài số tiền hơn 1,5 tỉ đồng vì sử dụng đất sai mục đích và không có giấy phép môi trường; ngoài ra còn buộc khu du lịch Vườn Xoài nộp lại số tiền 154 tỉ đồng thu lợi bất hợp pháp.

Đối với dự án cải tạo cảnh quan ven sông Đồng Nai, UBND tỉnh Đồng Nai giao UBND phường Trấn Biên khẩn trương đẩy nhanh tiến độ lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 dự án theo đúng quy định trong tháng 5.

Vào tháng 12.2025, UBND tỉnh Đồng Nai ra quyết định về việc bãi bỏ quyết định số 2230/QĐ-UBND ngày 21.7.2014 của UBND tỉnh về việc chấp thuận đầu tư dự án cải tạo cảnh quan và phát triển đô thị ven sông Đồng Nai tại phường Quyết Thắng, thành phố Biên Hòa (nay là phường Trấn Biên), tỉnh Đồng Nai do Công ty CP Đầu tư kiến trúc xây dựng Toàn Thịnh Phát làm chủ đầu tư.

Tin Gốc: Thanh Niên