Em 18 tuổi. Chỉ còn vài tháng nữa, em bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, kỳ thi mà người lớn vẫn nói là “bước ngoặt quan trọng nhất của đời học sinh”. Lẽ ra ở tuổi 18, em nên cảm thấy háo hức, nên có chút hồi hộp pha lẫn hy vọng. Nhưng thay vào đó, điều em cảm nhận rõ nhất mỗi ngày là sự căng thẳng, mệt mỏi và áp lực đè nặng trong lòng. Em viết những dòng này với mong muốn được tư vấn, được lắng nghe và biết đâu tìm ra một cách nào đó để cân bằng lại chính mình trước khi quá muộn.
Bố mẹ em luôn nói rằng mọi điều họ làm đều vì tương lai của em. Em biết điều đó. Em biết bố mẹ đã vất vả nuôi em khôn lớn, đã hy sinh nhiều thứ để em được học hành đầy đủ. Ước mơ của bố mẹ là em có thể đỗ vào một trường đại học có tiếng ở Hà Nội, để sau này “có tương lai”, “có chỗ đứng trong xã hội”, “không phải vất vả như bố mẹ”. Mỗi lần nghe những câu nói ấy, em vừa thương bố mẹ, vừa thấy lòng mình nặng trĩu.
Từ đầu năm lớp 12 đến nay, cuộc sống của em gần như chỉ xoay quanh hai chữ: học tập. Mỗi ngày em đi học ở trường, học thêm buổi tối. Về đến nhà, việc đầu tiên không phải là nghỉ ngơi mà là ngồi vào bàn học: học bài cũ, làm đề, luyện thêm bài tập nâng cao. Em học liên tục, học không ngừng, học đến khi mắt mờ đi, đầu óc quay cuồng. Có những hôm, em chỉ được ngủ khi đã hoàn thành hết số bài bố mẹ yêu cầu.
Cuối tuần – khoảng thời gian lẽ ra để nghỉ ngơi – với em lại là những ngày học từ 8 giờ sáng đến tận đêm. Em hầu như không được ra ngoài, không được đi chơi cùng gia đình hay bạn bè. Có những lần gia đình có việc, em vẫn phải ở nhà một mình để học. Em nhìn qua cửa sổ, thấy mọi người vui vẻ ra ngoài, còn mình thì ngồi trước chồng sách vở cao ngất, lòng trống rỗng.
Em không phủ nhận rằng việc học là quan trọng. Em cũng có ước mơ của riêng mình. Nhưng em cảm thấy mình đang học trong trạng thái bị dồn ép hơn là tự nguyện. Mỗi ngày trôi qua như một cuộc chạy đua không có điểm dừng. Nếu em lỡ cầm điện thoại lướt Facebook vài phút để thư giãn, bố mẹ sẽ mắng em ngay. Có hôm, chỉ vì em xem điện thoại chưa đến 10 phút mà bị trách móc gay gắt rằng: “Không lo học thì sau này đừng trách ai”.
Những lời mắng ấy cứ lặp đi lặp lại, khiến em dần cảm thấy mình lúc nào cũng sai, lúc nào cũng chưa đủ cố gắng. Em bắt đầu sợ những tiếng bước chân của bố mẹ khi đi ngang qua phòng. Em sợ bị hỏi: “Học xong chưa?”, “Làm được bao nhiêu đề rồi?”, “Điểm thử thế nào?”. Em cảm thấy như mình đang sống trong một vòng lặp của áp lực và kỳ vọng.
Có những đêm, em nằm trên giường mà tim vẫn đập nhanh vì lo lắng. Em nghĩ đến kỳ thi sắp tới, nghĩ đến viễn cảnh nếu mình không đạt kết quả như mong muốn. Em sợ làm bố mẹ thất vọng, sợ ánh mắt buồn của họ. Nhưng càng sợ, em càng mất tập trung. Có những hôm ngồi trước trang đề thi mà đầu óc trống rỗng, chữ nghĩa nhảy múa trước mắt.
Em nhận ra mình đang stress thật sự. Em dễ cáu gắt hơn, dễ bật khóc hơn. Có lúc em chỉ muốn được ngủ một giấc thật dài mà không phải nghĩ đến bài vở. Có lúc em ước mình được nói với bố mẹ rằng em mệt rồi, rằng em cần nghỉ một chút. Nhưng rồi em lại im lặng vì sợ bị cho là lười biếng, là không biết quý trọng cơ hội.
Em hiểu bố mẹ không có ý xấu. Họ chỉ muốn tốt cho em nhưng cách họ dồn ép khiến em cảm thấy mình như một chiếc lò xo bị nén quá mức. Em không còn cảm nhận được niềm vui trong việc học. Những môn học từng khiến em thích thú giờ trở thành nỗi ám ảnh. Mỗi lần cầm bút lên là một lần tim em thắt lại.
Em tự hỏi: liệu học nhiều như vậy có thực sự giúp em thi tốt hơn không, hay chỉ khiến em kiệt sức trước khi bước vào phòng thi? Em đọc ở đâu đó rằng khi tinh thần căng thẳng kéo dài, hiệu suất học tập cũng giảm đi. Nhưng em không biết làm sao để thuyết phục bố mẹ hiểu điều đó.
Em ước gì mình có thể giảm thiểu áp lực để bước vào kỳ thi này với tâm thế nhẹ nhàng hơn. Em không mong được bỏ học, không mong được chơi bời vô tư. Em chỉ mong có một khoảng thời gian ngắn trong ngày để thở, để đi dạo, để nói chuyện với bạn bè, để xem một bộ phim mà không phải lo sợ bị trách mắng. Em mong cuối tuần có thể nghỉ ngơi vài tiếng thay vì học từ sáng đến đêm.
Em cũng tự hỏi liệu có cách nào để nói chuyện với bố mẹ một cách bình tĩnh và hiệu quả hơn không. Em nên chia sẻ cảm xúc của mình như thế nào để bố mẹ không hiểu lầm rằng em đang chống đối? Em nên làm sao để bố mẹ tin rằng em vẫn nghiêm túc với kỳ thi, nhưng em cần một nhịp độ học phù hợp hơn?
Hiện tại, em cảm thấy mình đứng giữa hai áp lực: một bên là kỳ thi quan trọng, một bên là kỳ vọng của bố mẹ. Em sợ nếu mình không cố hết sức sẽ hối hận. Nhưng em cũng sợ nếu cứ tiếp tục như thế này, em sẽ kiệt quệ trước khi kỳ thi diễn ra.
Em viết bài này không phải để trách móc bố mẹ, mà để tìm một lời khuyên. Làm thế nào để em có thể cân bằng giữa học tập và sức khỏe tinh thần? Làm thế nào để em giảm bớt cảm giác bị ép buộc và tìm lại động lực từ bên trong? Và làm thế nào để bố mẹ hiểu rằng áp lực quá mức đôi khi không tạo ra kết quả tốt hơn, mà chỉ khiến con cái thêm mệt mỏi?
Em thực sự mong nhận được sự tư vấn. Em muốn bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT với sự tự tin và bình tĩnh, chứ không phải trong trạng thái căng thẳng đến nghẹt thở. Em tin rằng một tâm lý ổn định sẽ giúp em làm bài tốt hơn rất nhiều so với việc học đến kiệt sức.
Ở tuổi 18, em vẫn còn nhiều điều phải học, không chỉ kiến thức sách vở mà còn cách quản lý cảm xúc và áp lực. Em hy vọng mình có thể tìm được cách tháo gỡ nút thắt này trước khi kỳ thi đến gần hơn. Em không muốn kỳ thi quan trọng nhất đời học sinh của mình bị phủ bóng bởi stress và nước mắt.
Em chỉ mong được học trong sự động viên thay vì sợ hãi, được cố gắng vì ước mơ của mình thay vì vì nỗi lo làm người khác thất vọng. Và trên hết, em mong mình đủ mạnh mẽ để vượt qua giai đoạn này một cách lành mạnh và trưởng thành hơn.
Tôi quen một cô gái trong bữa tiệc sinh nhật của bạn bè. Chúng tôi nhắn tin, gặp gỡ vài lần thì lỡ qua đêm với nhau rồi có bầu. Khi thai được hơn ba tháng, cô ấy mới phát hiện ra và báo cho tôi rồi bảo sẽ sinh con ra. Vì chưa có nhiều tình cảm với nhau, chưa tìm hiểu gì về nhau nên chúng tôi quyết định sinh con ra rồi tính tiếp. Tới lúc con được 6 tháng tuổi, khi gia đình tôi giục cưới, cô ấy mới thú nhận đã có một đời chồng và một cô con gái 4 tuổi đang ở với bố bé. Tôi và gia đình khá sốc, chưa biết nên làm thế nào. Mong mọi người cho lời khuyên.
Tôi là độc giả lâu năm của chuyên mục Tâm sự. Sau khi đọc bài "Bài học tôi nhận ra được sau một năm ly hôn", tôi nhận thấy có nhiều điểm khá giống với hoàn cảnh gia đình mình. Tôi xin chia sẻ câu chuyện, mong nhận được góc nhìn khách quan để tránh những quyết định dẫn đến hối tiếc sau này.
Tôi 35 tuổi, vợ 31 tuổi, kết hôn được hai năm, chưa có con. Cả hai đến với nhau khi đã khá chín chắn, cảm thấy nhiều điểm phù hợp nên quyết định lập gia đình. Tuy nhiên, yêu và sống chung là hai chuyện rất khác. Khi về chung một nhà, nhiều vấn đề bắt đầu xuất hiện.
Thứ nhất, về cách xử lý mâu thuẫn: tôi và vợ đều có cái tôi cao. Khi bất đồng quan điểm, tôi thường chọn cách im lặng, lắng nghe, hạn chế phản bác để tránh xung đột leo thang. Ngược lại, vợ luôn muốn giải quyết ngay, không chấp nhận thua cuộc và luôn phải là người đúng. Những lần tranh cãi thường rất căng thẳng vì vợ hay dùng từ ngữ gây tổn thương và thiếu tôn trọng tôi như: hèn, nhu nhược, không tử tế... Tôi đã nhiều lần chọn thời điểm vui vẻ, tạo không gian riêng (quán cà phê, du lịch...) để góp ý và chia sẻ. Tuy nhiên, mọi việc chỉ cải thiện trong thời gian ngắn rồi đâu lại vào đó. Các vấn đề gốc rễ hiếm khi được giải quyết đến nơi đến chốn vì vợ khó lắng nghe và luôn muốn giữ thế thắng trong tranh luận.
Thứ hai, về quan điểm tài chính: Tôi là người cẩn trọng, có xu hướng lập kế hoạch tiết kiệm và chuẩn bị cho tương lai. Tôi ưu tiên tích lũy, dự phòng rủi ro. Vợ lại có quan điểm thoải mái hơn, cho rằng "tiền làm ra để tiêu, miễn hiện tại vui vẻ". Vợ cũng có tiết kiệm nhưng rất nhỏ và chủ yếu phụ thuộc bảo hiểm sức khỏe và phần thưởng để ra. Vợ đang nuôi em trai và học thêm thạc sĩ cũng là một khoản chi phí trong gia đình.
Thứ ba, về quan điểm hưởng thụ: Tôi hướng đến cuộc sống đơn giản, tiện lợi; ưu tiên dùng tiền để đầu tư cho tri thức và các mục tiêu dài hạn, hưởng thụ ở mức vừa phải. Vợ hướng nhiều hơn đến trải nghiệm, du lịch, làm mới bản thân. Điều này không sai nhưng việc lập kế hoạch và cân đối tài chính chưa phù hợp, dẫn đến áp lực lâu dài.
Thứ tư, về thu nhập và tài sản: Thu nhập của hai vợ chồng tương đương nhau, khoảng hơn 2x triệu mỗi tháng. Trước hôn nhân, tôi có một căn chung cư nhỏ; vợ không có tài sản riêng (do quan điểm dùng tiền cho việc cá nhân). Tôi tôn trọng điều này và không thấy vấn đề. Sau hôn nhân, chúng tôi góp tiền mua một chiếc ôtô để vợ đi làm, phần tôi đóng góp nhiều hơn vì đã có tài sản trước đó; phần còn lại trả góp. Tuy nhiên, vợ thường chê căn chung cư của tôi nhỏ, xa trung tâm, kẹt xe và chê dân cư nhà tôi ở thu nhập thấp làm vợ không thoải mái.
Thứ năm, về đối nội đối ngoại: Vợ mong muốn về thăm nhà ngoại thường xuyên (khoảng hai lần mỗi tháng). Việc về nhà nội, chỉ khi tôi về vợ mới đi cùng. Khi về nhà nội, vợ gần như không phụ giúp việc gì, luôn giữ tâm thế là khách. Vợ khó hòa hợp với bố mẹ tôi, hay cảm thấy bị soi xét, dạy dỗ kiểu bóng gió nên thường không ở lại quá hai ngày.
Thứ sáu, về việc nhà và hỗ trợ gia đình: Công việc của vợ theo giờ hành chính, còn công việc của tôi linh hoạt hơn dù thỉnh thoảng phải đi công tác. Tôi thường về nhà sớm và chủ động làm nhiều việc nhà như nấu ăn, dọn dẹp, giặt giũ... nhiều hơn vợ.
Thứ bảy, hiện trạng hôn nhân: Hiện tại, chúng tôi đang rơi vào trạng thái khủng hoảng và xa cách. Nhiều lúc tôi muốn buông tay, không phải vì hết yêu, mà vì cảm giác không được tôn trọng; khác biệt sâu sắc về quan điểm sống và giá trị gia đình; thiếu công bằng trong đối xử; các vấn đề gốc rễ không được giải quyết. Mỗi khi xảy ra mâu thuẫn, vợ thường chọn cách ôm ấp, thể hiện tình cảm để làm lành. Tuy nhiên, những nguyên nhân cốt lõi phía sau gần như không thay đổi.
Tôi thật sự băn khoăn: vợ đang thay đổi hay do tôi nghĩ quá nhiều? Trong hoàn cảnh này, tôi nên tiếp tục cố gắng hay dừng lại để cả hai không tổn thương thêm?
Tôi 30 tuổi, lấy chồng được 5 năm, có hai con, đang sống cùng bố mẹ đẻ vì chồng tôi đi làm xa, mỗi tháng anh về vài hôm. Nhà chồng cách nhà tôi 200 km. Khi tôi sinh con đầu, bà nội lên trông được một thời gian nhưng mẹ chồng nàng dâu có một số mâu thuẫn nên bà về quê, tôi gửi con đi nhà trẻ. Đến khi cai sữa con, chồng muốn đưa tôi gửi con về quê cho ông bà nội nuôi trông giúp, cũng là để ông bà đỡ buồn. Tôi không đồng ý, nghĩ con mình thì mình phải nuôi, không đứa trẻ nào lại muốn ở với ông bà hơn ở với bố mẹ. Hơn nữa ông bà cũng có vài cháu nội ngoại ở gần nhà.
Mọi chuyện trở nên phức tạp khi tôi mang bầu cháu thứ hai, mọi người đều bảo tôi nên cho cháu lớn về quê. Nhớ con quá tôi chẳng làm được việc gì nên con về được 3 tuần tôi lại đón lên. Vì chuyện này, vợ chồng tôi cãi nhau gay gắt. Tôi đang mang thai nên chồng cũng không nhắc đến chuyện này nữa. Khi tôi vừa sinh con ở viện về, anh lại bắt tôi về quê nội. Tôi đành mang theo hai đứa con về đó.
Hai đứa con ốm liên miên, cháu thứ hai khóc dạ đề đủ 3 tháng 10 ngày, đêm tôi trông đứa bé, ngày trông đứa lớn, lo ăn uống, tắm giặt cho cả hai. Tôi thấy thật sự stress giai đoạn này. Giờ tôi đã trở lại nhà ngoại để đi làm, anh vẫn tiếp tục bắt tôi đưa đứa lớn về cho ông bà nội. Tôi có thuê người trông đứa bé, bà ngoại lo cơm nước và đưa đón đứa lớn đi trẻ vì bà cũng không thể trông cả hai cháu được. Biết là cho con về nội sẽ nhàn hơn rất nhiều nhưng mẹ nào muốn xa con, những ai làm mẹ chắc sẽ hiểu cho tôi.
Hôm vừa rồi tôi và chồng lại cãi nhau vì chuyện này, trong lúc nóng giận tôi đã chửi bới chồng. Vì nói qua điện thoại chứ nếu không chắc anh đã đánh tôi rồi. Giờ tôi và anh viết đơn ly hôn nhưng trong lòng tôi rất sợ phải xa con. Nếu tòa xử cho chồng nuôi một đứa, chắc tôi không sống nổi. Làm sao để chồng hiểu nỗi lòng người mẹ như tôi, để gia đình không tan vỡ, con cái không phải mỗi đứa mỗi nơi? Xin mọi người cho tôi lời khuyên, chân thành cảm ơn.
