Em 18 tuổi. Chỉ còn vài tháng nữa, em bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT, kỳ thi mà người lớn vẫn nói là “bước ngoặt quan trọng nhất của đời học sinh”. Lẽ ra ở tuổi 18, em nên cảm thấy háo hức, nên có chút hồi hộp pha lẫn hy vọng. Nhưng thay vào đó, điều em cảm nhận rõ nhất mỗi ngày là sự căng thẳng, mệt mỏi và áp lực đè nặng trong lòng. Em viết những dòng này với mong muốn được tư vấn, được lắng nghe và biết đâu tìm ra một cách nào đó để cân bằng lại chính mình trước khi quá muộn.
Bố mẹ em luôn nói rằng mọi điều họ làm đều vì tương lai của em. Em biết điều đó. Em biết bố mẹ đã vất vả nuôi em khôn lớn, đã hy sinh nhiều thứ để em được học hành đầy đủ. Ước mơ của bố mẹ là em có thể đỗ vào một trường đại học có tiếng ở Hà Nội, để sau này “có tương lai”, “có chỗ đứng trong xã hội”, “không phải vất vả như bố mẹ”. Mỗi lần nghe những câu nói ấy, em vừa thương bố mẹ, vừa thấy lòng mình nặng trĩu.
Từ đầu năm lớp 12 đến nay, cuộc sống của em gần như chỉ xoay quanh hai chữ: học tập. Mỗi ngày em đi học ở trường, học thêm buổi tối. Về đến nhà, việc đầu tiên không phải là nghỉ ngơi mà là ngồi vào bàn học: học bài cũ, làm đề, luyện thêm bài tập nâng cao. Em học liên tục, học không ngừng, học đến khi mắt mờ đi, đầu óc quay cuồng. Có những hôm, em chỉ được ngủ khi đã hoàn thành hết số bài bố mẹ yêu cầu.
Cuối tuần – khoảng thời gian lẽ ra để nghỉ ngơi – với em lại là những ngày học từ 8 giờ sáng đến tận đêm. Em hầu như không được ra ngoài, không được đi chơi cùng gia đình hay bạn bè. Có những lần gia đình có việc, em vẫn phải ở nhà một mình để học. Em nhìn qua cửa sổ, thấy mọi người vui vẻ ra ngoài, còn mình thì ngồi trước chồng sách vở cao ngất, lòng trống rỗng.
Em không phủ nhận rằng việc học là quan trọng. Em cũng có ước mơ của riêng mình. Nhưng em cảm thấy mình đang học trong trạng thái bị dồn ép hơn là tự nguyện. Mỗi ngày trôi qua như một cuộc chạy đua không có điểm dừng. Nếu em lỡ cầm điện thoại lướt Facebook vài phút để thư giãn, bố mẹ sẽ mắng em ngay. Có hôm, chỉ vì em xem điện thoại chưa đến 10 phút mà bị trách móc gay gắt rằng: “Không lo học thì sau này đừng trách ai”.
Những lời mắng ấy cứ lặp đi lặp lại, khiến em dần cảm thấy mình lúc nào cũng sai, lúc nào cũng chưa đủ cố gắng. Em bắt đầu sợ những tiếng bước chân của bố mẹ khi đi ngang qua phòng. Em sợ bị hỏi: “Học xong chưa?”, “Làm được bao nhiêu đề rồi?”, “Điểm thử thế nào?”. Em cảm thấy như mình đang sống trong một vòng lặp của áp lực và kỳ vọng.
Có những đêm, em nằm trên giường mà tim vẫn đập nhanh vì lo lắng. Em nghĩ đến kỳ thi sắp tới, nghĩ đến viễn cảnh nếu mình không đạt kết quả như mong muốn. Em sợ làm bố mẹ thất vọng, sợ ánh mắt buồn của họ. Nhưng càng sợ, em càng mất tập trung. Có những hôm ngồi trước trang đề thi mà đầu óc trống rỗng, chữ nghĩa nhảy múa trước mắt.
Em nhận ra mình đang stress thật sự. Em dễ cáu gắt hơn, dễ bật khóc hơn. Có lúc em chỉ muốn được ngủ một giấc thật dài mà không phải nghĩ đến bài vở. Có lúc em ước mình được nói với bố mẹ rằng em mệt rồi, rằng em cần nghỉ một chút. Nhưng rồi em lại im lặng vì sợ bị cho là lười biếng, là không biết quý trọng cơ hội.
Em hiểu bố mẹ không có ý xấu. Họ chỉ muốn tốt cho em nhưng cách họ dồn ép khiến em cảm thấy mình như một chiếc lò xo bị nén quá mức. Em không còn cảm nhận được niềm vui trong việc học. Những môn học từng khiến em thích thú giờ trở thành nỗi ám ảnh. Mỗi lần cầm bút lên là một lần tim em thắt lại.
Em tự hỏi: liệu học nhiều như vậy có thực sự giúp em thi tốt hơn không, hay chỉ khiến em kiệt sức trước khi bước vào phòng thi? Em đọc ở đâu đó rằng khi tinh thần căng thẳng kéo dài, hiệu suất học tập cũng giảm đi. Nhưng em không biết làm sao để thuyết phục bố mẹ hiểu điều đó.
Em ước gì mình có thể giảm thiểu áp lực để bước vào kỳ thi này với tâm thế nhẹ nhàng hơn. Em không mong được bỏ học, không mong được chơi bời vô tư. Em chỉ mong có một khoảng thời gian ngắn trong ngày để thở, để đi dạo, để nói chuyện với bạn bè, để xem một bộ phim mà không phải lo sợ bị trách mắng. Em mong cuối tuần có thể nghỉ ngơi vài tiếng thay vì học từ sáng đến đêm.
Em cũng tự hỏi liệu có cách nào để nói chuyện với bố mẹ một cách bình tĩnh và hiệu quả hơn không. Em nên chia sẻ cảm xúc của mình như thế nào để bố mẹ không hiểu lầm rằng em đang chống đối? Em nên làm sao để bố mẹ tin rằng em vẫn nghiêm túc với kỳ thi, nhưng em cần một nhịp độ học phù hợp hơn?
Hiện tại, em cảm thấy mình đứng giữa hai áp lực: một bên là kỳ thi quan trọng, một bên là kỳ vọng của bố mẹ. Em sợ nếu mình không cố hết sức sẽ hối hận. Nhưng em cũng sợ nếu cứ tiếp tục như thế này, em sẽ kiệt quệ trước khi kỳ thi diễn ra.
Em viết bài này không phải để trách móc bố mẹ, mà để tìm một lời khuyên. Làm thế nào để em có thể cân bằng giữa học tập và sức khỏe tinh thần? Làm thế nào để em giảm bớt cảm giác bị ép buộc và tìm lại động lực từ bên trong? Và làm thế nào để bố mẹ hiểu rằng áp lực quá mức đôi khi không tạo ra kết quả tốt hơn, mà chỉ khiến con cái thêm mệt mỏi?
Em thực sự mong nhận được sự tư vấn. Em muốn bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT với sự tự tin và bình tĩnh, chứ không phải trong trạng thái căng thẳng đến nghẹt thở. Em tin rằng một tâm lý ổn định sẽ giúp em làm bài tốt hơn rất nhiều so với việc học đến kiệt sức.
Ở tuổi 18, em vẫn còn nhiều điều phải học, không chỉ kiến thức sách vở mà còn cách quản lý cảm xúc và áp lực. Em hy vọng mình có thể tìm được cách tháo gỡ nút thắt này trước khi kỳ thi đến gần hơn. Em không muốn kỳ thi quan trọng nhất đời học sinh của mình bị phủ bóng bởi stress và nước mắt.
Em chỉ mong được học trong sự động viên thay vì sợ hãi, được cố gắng vì ước mơ của mình thay vì vì nỗi lo làm người khác thất vọng. Và trên hết, em mong mình đủ mạnh mẽ để vượt qua giai đoạn này một cách lành mạnh và trưởng thành hơn.
Tôi kết hôn được năm năm, có một con trai bốn tuổi. Hai vợ chồng làm công nhân trong khu công nghiệp, thu nhập mỗi tháng cộng lại khoảng hơn 20 triệu. Tiền thuê trọ, tiền ăn, tiền học của con và sinh hoạt hàng ngày đã chiếm gần hết, nên tháng nào cũng phải tính toán khá kỹ.
Chồng tôi là con trai lớn trong nhà, dưới còn hai em đang học. Từ khi cưới nhau đến giờ, tháng nào anh cũng gửi tiền về quê cho bố mẹ, ít thì hai triệu, nhiều thì bốn, năm triệu. Lúc đầu tôi không nói gì vì nghĩ gia đình khó khăn thì mình hỗ trợ một chút cũng hợp lý. Nhưng sau này chi tiêu ngày càng nhiều, nhất là từ khi có con, tôi bắt đầu thấy áp lực.
Có tháng con ốm phải đi viện, tiền thuốc men đã gần hai triệu, trong khi chồng vẫn gửi về quê ba triệu như mọi khi. Tôi hỏi thì anh nói bố mẹ đang sửa lại mái nhà, em gái đóng tiền học nên không thể giảm. Cuối tháng hai vợ chồng phải vay tạm tiền bạn để trả tiền phòng trọ.
Nhiều lần tôi góp ý rằng nên giảm bớt để lo cho gia đình nhỏ trước, khi ổn định hơn sẽ gửi về nhiều hơn. Chồng tôi nói anh là con trưởng, không thể để bố mẹ thiếu thốn, còn gia đình mình thì cố gắng xoay xở. Từ đó, chuyện tiền bạc trở thành chủ đề dễ gây căng thẳng nhất trong nhà.
Có những tháng tôi phải tính từng bữa ăn, hạn chế mua sữa cho con loại tốt hơn vì sợ không đủ tiền. Trong khi đó, chồng vẫn đều đặn chuyển tiền về quê. Anh vẫn đưa tiền sinh hoạt cho tôi nhưng phần lớn thu nhập đã chia ra hai nơi nên lúc nào cũng thiếu trước hụt sau.
Tôi không phản đối việc anh lo cho bố mẹ, vì tôi cũng hiểu trách nhiệm của người con. Nhưng sống trong cảnh tháng nào cũng lo tiền nhà, tiền học, tiền ăn uống khiến tôi khá mệt. Nhiều khi muốn tiết kiệm để sau này mua một căn nhà nhỏ ở thành phố cũng không dám nghĩ tới. Trong thời buổi giá cả tăng cao thế này, tôi thực sự cảm thấy mệt mỏi và chưa biết phải làm thế nào.
Tôi lấy chồng được hơn hai năm, có bé gần một tuổi. Chồng tôi đi làm xa, thường cuối tuần mới về nhà một lần nên phần lớn thời gian chỉ có hai mẹ con ở nhà với ông bà nội. Tôi bán hàng online, không quá bận, túc tắc kiếm chút bỉm sữa cho con. Từ ngày sinh con, tôi vẫn thỉnh thoảng đưa bé về ngoại chơi (thường đi về trong ngày), vừa để ông bà ngoại gặp cháu, vừa để mình được thoải mái hơn.
Cuối tuần rồi, chồng không về, tôi có nói trước với ông bà nội là sẽ đưa con về ngoại ăn cơm rồi ngủ một đêm. Mọi người cũng không ý kiến gì. Hôm sau hai mẹ con về lại nhà nội như bình thường. Vừa bế con vào nhà, ông bà nhìn cháu rồi nói nửa đùa nửa thật: "Hôm qua đi ngủ lang ngủ bụi về rồi hả?". Tôi hơi khựng lại, im lặng, tự nhiên thấy không thoải mái. Nhà ngoại là nơi tôi sinh ra và lớn lên hơn 20 năm, là nhà ông bà ngoại của cháu, vậy mà lại bị gọi là "ngủ lang ngủ bụi".
Lúc mới sinh, tôi ở cữ bên ngoại một thời gian. Đến ngày đưa con về nội, ông bà cũng hay nói với cháu kiểu: "Đây, về nhà mình rồi nhé con". Nghe một lần thì thấy bình thường, nhưng nghe nhiều lần, tôi bắt đầu để ý. Tôi nghĩ việc mẹ con tôi thường qua lại nhà ngoại chơi là bình thường, càng không phải là "đi lang bạt". Tôi cũng luôn nói trước, không phải tự ý đi hay giấu giếm gì. Chưa lần nào tôi nói lại ông bà, chỉ im lặng nhưng có vẻ ông bà càng ngày càng nói quá đáng hơn. Tôi có nên nói lại một lần cho ông biết không? Tôi sợ ông bà lại bảo tôi láo, bảo bố mẹ tôi không biết dạy con.
Tôi 43 tuổi, kết hôn 19 năm và có hai con. Chồng gia trưởng và bạo hành tôi về thể chất lẫn tinh thần. Đặc biệt, mỗi lần đi nhậu về là chửi bới, đánh đập, khủng bố tinh thần tôi và các con. Ngoài ra, chuyện kinh tế trong nhà, hai vợ chồng không thống nhất được. Lương chồng bao nhiêu tôi không được biết; lương tôi không được cao vì làm công việc chân tay, cụ thể là công nhân may. Phần lớn chi tiêu trong nhà do tôi chi trả. Chồng đóng tiền học theo kỳ, còn tôi lo tiền học thêm cho các con. Chồng không tôn trọng tôi, những khoản mua sắm vật dụng hay những khoản khác, chồng không bao giờ hỏi ý kiến tôi. Anh sử dụng tiền vào việc gì tôi không được hỏi, không được biết. Mỗi lần tôi đề cập tới là chồng sẽ kiếm chuyện gây sự. Lâu dần, vì muốn được sống yên ổn, tôi không đề cập tới.
Chồng tôi hào phóng với người ngoài nhưng tính toán với vợ, có thể bỏ tiền mời bạn bè nhậu nhưng không đưa tiền cho tôi chi tiêu trong nhà. Tôi từng nghĩ sẽ cố gắng chịu đựng vì con, để hai con học xong đại học sẽ giải thoát cho bản thân. Nhưng gần đây, tôi phát hiện chồng vay tiền từ các app ngân hàng và công ty tín dụng. Khi tôi hỏi, chồng không thừa nhận nhưng vẫn mang tiền đi đóng lãi hàng tháng, số nợ lên đến hơn 300 triệu đồng và con số có dừng lại hay còn tăng nữa tôi không chắc. Tôi có nói chuyện với chồng về số nợ nhưng mỗi lần mở lời là chồng lại phản ứng ngược, la lối và chửi bới tôi, cho rằng tôi đặt điều và do thu nhập của tôi thấp nên dẫn đến việc chồng vay nợ. Trong khi những khoản nợ đó không hề được chồng bàn bạc và thông báo cho tôi là vay để sử dụng vào mục đích gì.
Giờ tôi không thể chịu đựng được thêm và muốn làm thủ tục đơn phương ly hôn. Tôi đã nói chuyện nhưng mỗi lần đề cập tới là chồng đe dọa không để cho tôi sống yên ổn. Ám ảnh tâm lý và những việc trước đây chồng từng làm khiến tôi lo sợ nếu làm đơn ly hôn. Tôi cũng lo lắng với mức lương công nhân hiện tại không lo được cho hai con, một cháu năm nay thi đại học và một cháu đang học lớp mười.
Tôi không rành thủ tục ly hôn nên không biết phải bắt đầu từ đâu, cũng không đủ tiền thuê luật sư vì lo lắng chi phí thuê quá cao. Kính mong quý anh chị độc giả cho lời khuyên tôi nên làm gì lúc này. Thủ tục ly hôn đơn phương có phức tạp và thời gian giải quyết trong bao lâu? Chúng tôi có tài sản chung là một căn nhà nhỏ, tôi mong muốn ly hôn thì sang tên cho con để không bị mất nhà nếu chồng tôi vỡ nợ, liệu tòa có chấp nhận không? Tôi xin chân thành cảm ơn.
