Theo bia đá còn lưu giữ tại đây, ngôi chùa gần 500 năm tuổi có niên đại từ năm Bính Thìn 1556. Tính đến nay, chùa đã trải qua nhiều lần trùng tu, 2 lần tu bổ gần đây nhất là năm Tân Mùi 1991 và năm Canh Thìn 2000.
Tọa lạc số 44 đường Điện Biên Phủ (phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long), Phước Minh Cung - biểu tượng văn hóa đáng tự hào của cộng đồng người Hoa - đón du khách bằng sắc vàng rực rỡ và vẻ uy nghiêm của một di tích quốc gia.
Người dân địa phương vẫn quen gọi nơi đây là "chùa Ông" - cách gọi dành cho nơi thờ Quan Thánh Đế Quân (Quan Công), biểu tượng của lòng trung nghĩa, tiết liệt và trí tuệ.
Phước Minh Cung được xây dựng trên diện tích hơn 800 m2, theo phong cách “nội công ngoại quốc”, truyền thống kiến trúc các nơi thờ tự của người Hoa trên đất Việt, với 3 tòa nhà nằm ngang song song nhau, gồm tiền điện, trung điện và chánh điện theo hình chữ “Tam”. Dọc hai bên chùa là hai dãy tả điện và hữu diện hướng vào tòa nhà tạo thành một công trình khép kín hình chữ “Khẩu”.
Toàn bộ mái chùa lợp ngói đỏ âm dương tiểu đại cong vút, được thiết kế theo kiểu “trùng thềm điệp ốc” lợp ngói âm dương tiểu đại, diềm mái bằng ngói tráng men màu xanh ngọc.
Bước qua cổng chính, khách hành hương ấn tượng ngay với hệ thống 16 cột gỗ quý vững chãi, chân cột kê trên đá xanh hình cánh sen bát giác tinh xảo. Các nghệ nhân xưa đã khéo léo kết hợp giữa cột tròn và cột vuông, tượng trưng cho quan niệm "trời tròn đất vuông" của phương Đông.
Trên đỉnh mái, những hình tượng lưỡng long tranh châu, bát tiên, tứ linh được chạm trổ sống động, không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn mang theo khát vọng về sự cát tường, hạnh phúc của người dân. Đặc biệt, tại đây còn lưu giữ tượng ngựa Xích Thố kết bằng mây. Sự tinh tế trong cách tạo hình khiến người xem cảm nhận được thần thái oai phong của con chiến mã gắn liền với điển tích về Quan Công.
Các khánh thờ, bàn thờ đều chạm khắc tinh vi theo phong cách mỹ thuật truyền thống phương Đông, độc đáo nhất là các phù điêu với các đề tài song phụng tranh châu, lưỡng long triều nhật.... Nội thất chùa cũng như tiền sảnh, trên mái và trên vách, chỗ nào cũng bố trí hoành phi, liễn đối, phù điêu.
Tại trung điện, ấn tượng đầu tiên đập vào mắt chúng ta là hình tượng bát tiên kỵ thú kể về quá trình tu tiên đắc đạo của 8 vị tiên cưỡi 8 loài thú khác nhau.
Lộng lẫy nhất là chính điện gồm 3 gian thờ, nơi nào cũng được bài trí tôn nghiêm, các khánh thờ đều chạm khắc kỳ công, tinh xảo, nổi bật là long - vân, hoa - điểu. Gian giữa thờ Quan thánh đế quân với bức hoành phi bằng đại tự “Kiền khôn chính khí” thếp vàng. Bên phải thờ Chúa sanh nương nương, khánh thờ chạm “Lưỡng long tranh châu” và “ Long vân hoa điểu”. Bên trái thờ Phước Đức chánh thần, cũng trang trí thật tinh vi.
Bà Mai Thị Rê (77 tuổi), người đã dành nhiều năm trông coi chùa Phước Minh Cung, cho biết: "Chùa là hội quán của cộng đồng người Hoa, là điểm tựa tinh thần cho bà con. Những ngày tết, ngày vía, người đến đây đông lắm. Ai cũng cầu mong một năm bình an, vạn sự hanh thông.
Ông A Chẩy (45 tuổi, một người gốc Hoa ở phường Hòa Thuận) chia sẻ: "Với chúng tôi, việc bảo tồn ngôi chùa này không đơn thuần là giữ gìn một công trình kiến trúc cổ. Mỗi viên gạch, mỗi hàng cột đều thấm đẫm những giá trị đạo đức mà tiền nhân để lại: đó là lòng trung thành, sự chính trực và tinh thần tương thân tương ái. Giữa bộn bề cuộc sống, mỗi lần ghé chùa thắp nén nhang, lòng chợt nhẹ nhõm lạ kỳ. Đến đây không chỉ để cầu mong bình an, may mắn cho gia đình, mà còn để nhắc mình sống sao cho xứng với khí chất của cha ông", ông Chẩy nói.
Với những giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc sắc, ngày 16.11.2005, Phước Minh Cung được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích quốc gia. Với kiến trúc độc đáo, Phước Minh Cung được xem như "bảo tàng" mỹ thuật, một công trình kiến trúc nghệ thuật cổ độc đáo, một biểu tượng văn hóa đáng tự hào của cộng đồng người Hoa đang sinh sống tại địa phương.
Nguồn: https://thanhnien.vn/ngoi-chua-gan-500-nam-tuoi-o-vinh-long-dep-nhu-bao-tang-my-thuat-185260407163714185.htm
