Trên các diễn đàn mạng xã hội, chủ đề ô tô hao xăng bất thường luôn thu hút sự quan tâm và bàn tán sôi nổi. Phần lớn ý kiến đều cho rằng nguyên nhân chính đến từ cách vận hành của người lái, đặc biệt là thói quen đạp thốc ga hoặc di chuyển liên tục trong đô thị.
Thực tế, vẫn có những trường hợp mức tiêu hao nhiên liệu tăng vọt không xuất phát từ yếu tố con người. Nhiều bộ phận, linh kiện trên xe khi hao mòn hoặc hư hỏng theo thời gian trực tiếp làm giảm hiệu suất đốt cháy nhiên liệu.
Dưới đây là 4 bộ phận đóng vai trò quyết định đến mức tiêu hao xăng trên ô tô:
Bu-gi đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong hệ thống đánh lửa của động cơ xăng, nhận nhiệm vụ phát tia lửa điện để đốt cháy hỗn hợp hòa khí. Quá trình đốt cháy tạo ra áp suất đẩy piston di chuyển, từ đó sinh công giúp xe vận hành.
Sau thời gian dài hoạt động, các điện cực của bu-gi sẽ bị hao mòn hoặc bám muội carbon làm giảm khả năng đánh lửa. Tia lửa điện phát ra yếu khiến hỗn hợp xăng và không khí không được đốt cháy hoàn toàn trong buồng đốt.
Giải thích vấn đề này, anh Huỳnh Thanh Phong, kỹ thuật viên garage ô tô tại TP.HCM chia sẻ: “Tình trạng cháy sót làm giảm công suất động cơ, khiến xe vận hành ì ạch. Để bù đắp lượng công suất hao hụt, hệ thống điều khiển trung tâm (ECU) buộc phải bơm thêm nhiên liệu, dẫn đến xe hao xăng bất thường”.
Cảm biến oxy được lắp đặt trên hệ thống ống xả để đo lượng oxy dư thừa trong khí thải của động cơ. Từ các thông số thu thập được, cảm biến sẽ truyền tín hiệu điện áp về bộ điều khiển trung tâm ECU để hệ thống tính toán.
Dựa vào dữ liệu này, ECU sẽ tinh chỉnh tỷ lệ hỗn hợp xăng và không khí sao cho đạt mức lý tưởng nhất ở các chu kỳ đốt kế tiếp. Do đó, khi cảm biến bị bám muội than hoặc hư hỏng, thiết bị này sẽ gửi tín hiệu sai lệch về trung tâm điều khiển.
Lúc này, ECU thường nhận định sai rằng động cơ đang trong tình trạng thiếu xăng và tự động tăng lượng nhiên liệu bơm vào buồng đốt. Việc điều chỉnh sai lệch này khiến mức tiêu thụ xăng tăng vọt so với bình thường.
Kim phun nhiên liệu chịu trách nhiệm phun xăng trực tiếp vào buồng đốt hoặc đường ống nạp dưới dạng sương. Việc phun tơi nhiên liệu giúp xăng hòa trộn đều với không khí, tạo điều kiện lý tưởng cho quá trình cháy diễn ra trọn vẹn và tối ưu nhất.
Khi sử dụng lâu ngày hoặc dùng nhiên liệu kém chất lượng, kim phun rất dễ bị đóng cặn bẩn, gây tắc nghẽn các lỗ phun siêu nhỏ. Xăng thay vì tơi dưới dạng sương sẽ tụ lại tạo thành những giọt lớn, làm giảm diện tích tiếp xúc với không khí.
Nói về hậu quả của việc này, anh Phong cho biết thêm: “Khi kim phun tắc nghẽn, hỗn hợp hòa khí cháy không hết, sinh ra muội than và một lượng xăng chưa kịp cháy đã bị đẩy ra ngoài theo đường ống xả. Sự thất thoát trực này là nguyên nhân khiến ô tô ngốn xăng”.
Lọc gió động cơ được ví như lá phổi của ô tô, có chức năng ngăn chặn bụi bẩn và tạp chất lọt vào buồng đốt. Do đó, lọc gió sạch sẽ đảm bảo luồng không khí vào luôn thông suốt, đạt lưu lượng tiêu chuẩn.
Tuy nhiên, điều kiện giao thông tại Việt Nam khá nhiều bụi bặm, lọc gió động cơ nhanh bám bẩn chỉ sau khoảng 10.000 – 20.000 km, tùy điều kiện đường. Nếu không được vệ sinh hoặc thay thế định kỳ, màng lọc sẽ bị tắc, làm giảm lượng không khí được hút vào xi-lanh trong kỳ nạp.
Khi buồng đốt thiếu gió nhưng lượng xăng phun vào vẫn giữ nguyên, tỷ lệ hòa khí sẽ mất cân bằng và chuyển sang trạng thái dư xăng. Lượng xăng thừa không thể cháy hết sẽ bị lãng phí, đồng thời làm suy giảm hiệu suất động cơ.
Sau một thời gian dài chưa mở rộng đáng kể danh mục sản phẩm tại Việt Nam, đầu năm 2026, hãng xe sang đến từ Đức công bố kế hoạch ra mắt loạt xe mới tại Việt Nam, bao gồm cả xe thuần điện.
Trong năm nay, Audi sẽ giới thiệu tới khách Việt 7 mẫu xe mới, bao gồm: Q5 SUV, Q5 Sportback, Q3 SUV, Q3 Sportback, Q6 Sportback e-tron, A6 Sportback e-tron và S6 Sportback e-tron.
Như vậy, sau mẫu xe thuần điện S6 Sportback e-tron, người dùng trong nước sẽ có thêm những lựa chọn mới là Q3 và Q5 thế hệ mới.
Đây cũng là hai mẫu SUV được kỳ vọng sẽ giúp Audi tăng doanh số tại thị trường Việt Nam.
Trong đó, Q5 SUV đóng vai trò chủ lực doanh số khi nằm ở phân khúc SUV hạng sang cỡ trung, cạnh tranh trực tiếp với Mercedes-Benz GLC, Lexus NX, BMW X3 và Volvo XC60.
Định vị dưới Q5 SUV trong danh mục sản phẩm của Audi, mẫu Q3 SUV sở hữu kích thước nhỏ hơn, cạnh tranh trực tiếp với Volvo XC40. Phân khúc này từng có Mercedes-Benz GLA và BMW X1 nhưng đã bị khai tử tại Việt Nam do doanh số không ấn tượng.
Là hai mẫu xe có thiết kế mới, trang bị nhiều công nghệ, nhưng Q3 và Q5 sẽ tham gia vào phân khúc tương đối khó tại thị trường Việt Nam.
Với Q3, phân khúc SUV hạng sang cỡ nhỏ tại Việt Nam hiện không có nhiều lựa chọn cạnh tranh trực tiếp, cho thấy quy mô thị trường còn khá hạn chế.
Trong khi đó, Q5 sẽ phải cạnh tranh với những đối thủ mạnh và có lượng khách hàng trung thành tại thị trường Việt Nam, như Mercedes-Benz GLC, BMW X3 hay Volvo XC60.
Quyết định mở rộng dải sản phẩm của Audi Việt Nam dựa theo lộ trình giảm thuế theo Hiệp định Thương mại tự do EU - Việt Nam (EVFTA).
Cụ thể, theo lộ trình của EVFTA, thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ EU sẽ giảm dần theo từng năm. Từ năm 2025, mức thuế đối với các dòng xe có dung tích xy-lanh 1.5-2.5L chỉ còn 31,2-35,4%, và mức của năm 2026 vào khoảng 24-29%.
Nhờ đó, các sản phẩm của Audi tại Việt Nam có mức giá tốt hơn, hoặc bổ sung trang bị, tính năng để tăng sức cạnh tranh trước các đối thủ.
Bên cạnh việc đưa về các mẫu xe mới, trong nửa đầu năm 2026 này, Audi cũng thực hiện các chương trình giảm giá bán để kích cầu. Theo công bố của thương hiệu xe sang đến từ Đức, loạt xe sedan, SUV cũng như xe thuần điện đều được giảm giá trong tháng 5 và tháng 6.
Giảm giá ít nhất là dòng xe Audi A7 Sportback và Audi A8, với mức giảm 100 triệu đồng, còn mẫu xe có mức giảm nhiều nhất là Audi Q8, giảm 300 triệu đồng.
Trao đổi với Nikkei Asia, bà Sayaka Arai - Tổng giám đốc Honda Việt Nam - cho biết mẫu xe máy điện UC3 sẽ được lắp ráp tại nhà máy của hãng ở Phú Thọ.
Dù sản lượng ban đầu sẽ còn hạn chế, việc chuyển dây chuyền từ Thái Lan sang Việt Nam sẽ giúp Honda đón đầu xu hướng điện hóa đang tăng tốc tại thị trường trong nước.
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam bắt đầu triển khai chính sách vùng phát thải thấp (LEZ). Theo lộ trình, Hà Nội sẽ từng bước áp dụng các biện pháp hạn chế xe máy chạy xăng lưu thông tại khu vực trung tâm vào một số thời điểm, trong đó có cuối tuần.
Theo bà Arai, tốc độ chuyển đổi sang xe máy điện của người tiêu dùng đang diễn ra nhanh hơn dự báo. Lượng khách đến các đại lý tìm hiểu xe điện liên tục tăng, trong khi xu hướng chuyển từ xe số sang xe tay ga và xe máy điện cũng được thúc đẩy bởi giá nhiên liệu tăng.
Honda kỳ vọng gia tăng thị phần với một mẫu xe điện mới trong năm sau. Theo lãnh đạo hãng, phân khúc xe điện có doanh số lớn nhất hiện nay là nhóm xe có giá dưới 30 triệu đồng. Đây cũng sẽ là khoảng giá mà Honda hướng đến.
Số liệu của Honda Việt Nam cho thấy từ năm 2023 đến nay, tổng doanh số xe hai bánh của các nhà sản xuất lớn, bao gồm cả xe máy điện, dao động 2,5 - 2,65 triệu chiếc mỗi năm.
Dù thấp hơn khoảng 20% so với giai đoạn thị trường đạt đỉnh, nhu cầu đối với xe máy chạy xăng vẫn duy trì ổn định.
Theo bà Arai, thay vì thay thế hoàn toàn xe máy xăng, nhiều người tiêu dùng hiện lựa chọn mua thêm xe điện nhờ giá bán ngày càng dễ tiếp cận. Xu hướng này khiến số lượng xe sở hữu trong mỗi hộ gia đình có chiều hướng gia tăng.
Lãnh đạo Honda Việt Nam cũng cho biết chưa loại trừ khả năng nhu cầu mua xe đang được kéo về sớm hơn dự kiến do những thay đổi của thị trường. Tuy nhiên, doanh nghiệp cho rằng còn quá sớm để đánh giá đầy đủ tác động của xu hướng này đối với sức mua trong thời gian tới.
Để phục vụ mẫu UC3, các đại lý Honda tại Hà Nội và nhiều địa phương đã bắt đầu lắp đặt trạm sạc. Hiện UC3 là mẫu xe hai bánh duy nhất sử dụng chuẩn sạc CHAdeMO.
Theo Honda Việt Nam, nếu có thêm nhiều nhà sản xuất cùng sử dụng chuẩn sạc CHAdeMO, khả năng tương thích giữa các dòng xe điện sẽ được cải thiện, góp phần thúc đẩy quá trình điện hóa tại Việt Nam.
Trên cơ sở đó, hãng đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng mạng lưới trạm sạc đến các trung tâm thương mại và nhiều địa điểm công cộng trong thời gian tới.
Tại Việt Nam, độ xe là cách nhiều chủ phương tiện thể hiện phong cách cá nhân hoặc tăng tính thẩm mỹ cho ô tô. Tuy nhiên, không phải mọi hình thức độ xe đều được cho phép. Những trường hợp thay đổi liên quan đến khung gầm, động cơ, kích thước, kiểu dáng hoặc kết cấu an toàn kỹ thuật của xe... đều bị xem là hành vi tự ý cải tạo phương tiện trái quy định.
Như vậy, ô tô đã thay đổi những kết cấu dạng này sẽ không được đăng kiểm nếu không khôi phục về đúng nguyên trạng ban đầu.
Thực tế thời gian qua, nhiều chủ xe đã bị lực lượng chức năng xử phạt vì tự ý độ xe, thay đổi kết cấu. Sau khi bị xử lý, không ít người băn khoăn "Sau khi phục hồi nguyên trạng, có nhất thiết phải đăng kiểm lại hay không?"
Theo quy định hiện hành, việc tự tháo bỏ các chi tiết đã độ và đưa xe về nguyên trạng ban đầu là chưa đủ để phương tiện được phép lưu thông hợp pháp.
Cụ thể, tại điểm d, khoản 19, điều 32, Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168) quy định biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi tự ý thay đổi kết cấu xe là buộc khôi phục lại hình dáng, kích thước, tình trạng an toàn kỹ thuật ban đầu của xe và phải thực hiện đăng kiểm lại trước khi đưa phương tiện tham gia giao thông.
Như vậy, sau khi khôi phục nguyên trạng, chủ xe bắt buộc phải đưa phương tiện đến cơ sở đăng kiểm để kiểm tra, đánh giá lại tình trạng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Chỉ khi được cấp giấy chứng nhận kiểm định mới, phương tiện mới đủ điều kiện lưu thông hợp pháp.
Điều này đồng nghĩa việc chủ xe tự tháo đồ độ nhưng chưa đăng kiểm lại vẫn có thể bị xem là chưa hoàn thành đầy đủ yêu cầu khắc phục hậu quả theo quy định.
Không chỉ buộc khôi phục nguyên trạng và đăng kiểm lại, hành vi tự ý thay đổi kết cấu phương tiện còn bị xử phạt khá nặng theo quy định mới.
Cụ thể, điểm c, khoản 16, điều 32, Nghị định 168 nêu rõ cá nhân tự ý thay đổi tổng thành khung, tổng thành máy (động cơ), hệ thống phanh, hệ thống truyền động, hệ thống chuyển động hoặc tự ý cải tạo kết cấu, hình dáng, kích thước của xe không đúng với thiết kế của nhà sản xuất hoặc thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt sẽ bị phạt tiền từ 65 - 75 triệu đồng. Đối với tổ chức là chủ phương tiện vi phạm, mức từ 130 - 150 triệu đồng.
Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định nêu trên.
Có thể thấy, chủ phương tiện chỉ nên nâng cấp những hạng mục được pháp luật cho phép và không làm thay đổi kết cấu an toàn kỹ thuật của xe. Trước khi thực hiện bất kỳ hạng mục nâng cấp nào, chủ xe nên tìm hiểu kỹ quy định, tránh bị xử phạt và phát sinh thêm chi phí khôi phục, đăng kiểm lại phương tiện.
