Ung thư đại trực tràng là ung thư phát triển ở đại tràng hoặc trực tràng – phần cuối của ruột già. Bệnh thường khởi phát từ các polyp (khối tế bào nhỏ, lành tính) và có thể tiến triển thành ung thư theo thời gian. Yếu tố di truyền, lối sống và môi trường được cho là có liên quan.
Nếu được phát hiện sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm có thể đạt cao, đặc biệt ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, triệu chứng ban đầu thường nhẹ và dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa hoặc nhiễm trùng đường ruột, vì vậy cần lưu ý các dấu hiệu cảnh báo sớm.
Thay đổi thói quen đại tiện
Một trong những dấu hiệu ung thư sớm là sự thay đổi rõ rệt trong thói quen đại tiện. Người bệnh có thể bị tiêu chảy hoặc táo bón thường xuyên hơn, hoặc xen kẽ giữa hai tình trạng này. Phân có thể nhỏ và mỏng hơn bình thường.
Những thay đổi này dễ bị nhầm với chế độ ăn uống, căng thẳng hoặc nhiễm trùng đường ruột. Tuy nhiên, nếu kéo dài hoặc tái diễn, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo khối u ảnh hưởng đến hoạt động của đại tràng.
Có máu trong phân
Máu trong phân là dấu hiệu không nên bỏ qua bất kể nguyên nhân là gì. Máu có thể xuất hiện dưới dạng đỏ tươi hoặc phân sẫm màu, đen như hắc ín do máu cũ.
Trong một số trường hợp, lượng máu rất ít, không nhìn thấy bằng mắt thường nhưng có thể gây thiếu máu theo thời gian. Dù tình trạng này có thể liên quan đến bệnh trĩ hoặc nhiễm trùng, song vẫn cần loại trừ ung thư đại tràng, đặc biệt khi xuất hiện lặp lại hoặc kèm triệu chứng khác.
Đau hoặc khó chịu vùng bụng
Cảm giác khó chịu kéo dài ở bụng cũng là dấu hiệu sớm thường bị bỏ qua. Người bệnh có thể bị đau quặn, đầy hơi, chướng bụng hoặc cảm giác no kéo dài. Những biểu hiện này dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, nếu không liên quan đến ăn uống hoặc thay đổi lối sống và kéo dài dai dẳng, đây có thể là dấu hiệu của khối u gây kích thích hoặc tắc nghẽn trong đại tràng.
Mệt mỏi và suy nhược bất thường
Cảm giác mệt mỏi, yếu sức không rõ nguyên nhân cũng có thể là dấu hiệu tiềm ẩn của ung thư đại trực tràng, đặc biệt khi đi kèm các triệu chứng khác. Nguyên nhân có thể do chảy máu âm thầm trong đại tràng dẫn đến thiếu máu thiếu sắt.
Khi cơ thể thiếu hồng cầu, khả năng vận chuyển oxy giảm, gây mệt mỏi, khó thở và suy nhược. Những biểu hiện này dễ bị bỏ qua hoặc nhầm với căng thẳng, thiếu ngủ.
Sụt cân nhanh
Giảm cân không chủ ý là triệu chứng thường gặp ở nhiều loại ung thư, bao gồm ung thư đại tràng. Khi cơ thể phải chống lại ung thư, hệ miễn dịch hoạt động quá mức, đồng thời khối u có thể ảnh hưởng đến tiêu hóa và cảm giác thèm ăn. Nếu sụt cân đáng kể mà không thay đổi chế độ ăn hay vận động, nên đi khám. Dấu hiệu này thường xuất hiện muộn hơn nhưng đôi khi cũng có thể là cảnh báo sớm.
Phát hiện sớm ung thư đại trực tràng gặp khó khăn do các triệu chứng thường không đặc hiệu. Những biểu hiện như đau bụng, tiêu chảy hay thiếu máu cũng có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn, ngộ độc thực phẩm hoặc viêm dạ dày ruột do virus.
Tuy nhiên, khi triệu chứng kéo dài hoặc bất thường, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân, ngay cả khi nghi ngờ chỉ là các bệnh lành tính như trĩ.
Theo khuyến nghị, người trưởng thành từ 45 đến 75 tuổi nên tầm soát định kỳ và có thể thực hiện sớm hơn nếu có yếu tố nguy cơ hoặc dấu hiệu nghi ngờ.
Ngày 4.7, tin từ Bệnh viện Phụ sản thành phố Cần Thơ cho biết, các bác sĩ bệnh viện vừa phối hợp cùng Bệnh viện Tim mạch thành phố Cần Thơ phẫu thuật lấy thai cứu sống mẹ con sản phụ mang thai lần 2 trên nền bệnh tim bẩm sinh hiếm gặp, biến chứng loạn nhịp thất rất nặng.
Trước đó, ngày 30.6, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Phụ sản thành phố Cần Thơ, tiếp nhận sản phụ L.T.D.T (34 tuổi, ở tỉnh Vĩnh Long) nhập viện trong tình trạng mang thai 38 tuần 4 ngày, đau trằn bụng kèm theo các triệu chứng mệt mỏi, khó thở.
Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện thai nhi ở ngôi mông (tình trạng bé nằm dọc trong tử cung nhưng phần mông quay xuống dưới cổ tử cung, thay vì phần đầu - PV), tim thai phẳng... Đặc biệt, sản phụ có nhịp tim tăng rất cao lên đến 148 - 150 lần/phút, huyết áp 120/80 mmHg, có tiền sử tiểu đường thai kỳ tiết chế.
Trước sự phức tạp của ca cấp cứu, bệnh viện đã kích hoạt quy trình hội chẩn liên viện với Bệnh viện Tim mạch thành phố Cần Thơ. Kết quả siêu âm tim chuyên sâu xác định sản phụ mắc bệnh tim bẩm sinh Ebstein type B, hở van 2 lá và 3 lá mức độ 2/4, tăng áp lực động mạch phổi nhẹ, chức năng tâm thu thất trái giảm nhẹ, kết hợp điện tâm đồ (ECG) ghi nhận nhịp nhanh thất nguy hiểm.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hà Ngọc Uyên, Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Phụ sản thành phố Cần Thơ, nhận định bệnh tim bẩm sinh Ebstein là một dị tật nghiêm trọng của van 3 lá và thất phải, vô cùng hiếm gặp ở sản phụ cận ngày sinh. Khi bước vào giai đoạn chuyển dạ, sự thay đổi huyết động đột ngột kết hợp với tình trạng nhịp nhanh thất lên tới 150 lần/phút khiến bệnh nhân rơi vào nguy cơ suy tim cấp, sốc tim, ngưng tim hoặc thuyên tắc phổi do huyết khối bất cứ lúc nào.
"Bệnh nhân cần điều trị cắt cơn nhịp nhanh thất bằng thuốc truyền tĩnh mạch có thể ảnh hưởng đến thai nhi cho nên ê kíp phải chạy đua với thời gian, đưa ra chỉ định phẫu thuật lấy thai cấp cứu ngay lập tức; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng các phương án hồi sức tim mạch chuyên sâu ngay tại phòng mổ", bác sĩ Uyên nói.
Ngay sau đó, sản phụ được chuyển đến phòng mổ để thực hiện phẫu thuật lấy thai. Với sự phối hợp nhịp nhàng giữa ê kíp sản khoa, tim mạch và gây mê hồi sức, ca phẫu thuật đã thành công. Một bé trai nặng 3.240 gram chào đời an toàn. Sau phẫu thuật, sản phụ được chuyển về Khoa Phẫu thuật gây mê - Hồi sức tích cực - Chống độc để tiếp tục theo dõi điều trị chuyên sâu.
Qua ca cấp cứu trên, bác sĩ Uyên cũng lưu ý, đối với các thai phụ mắc bệnh lý tim bẩm sinh, đặc biệt là dị tật Ebstein, tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ diễn tiến nặng trong thai kỳ và lúc chuyển dạ do sự thay đổi đột ngột về huyết động của người mẹ. Do đó, việc chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cần được lưu ý.
Cụ thể cần có sự tư vấn, tầm soát và đánh giá kỹ lưỡng từ các bác sĩ chuyên khoa tim mạch lẫn sản khoa trước khi lập kế hoạch có con. Sản phụ bắt buộc phải tuân thủ lịch khám thai định kỳ một cách nghiêm ngặt tại các cơ sở y tế chuyên khoa sâu - nơi có sự phối hợp liên chuyên khoa chặt chẽ và năng lực hồi sức cấp cứu cao. Ngay khi xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, hồi hộp đánh trống ngực, khó thở hoặc đau trằn bụng, sản phụ cần đến ngay bệnh viện để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm đe dọa đến tính mạng của cả mẹ và con.
Nhiều người thích ăn chuối như một món ăn nhẹ trong ngày. Bên cạnh đó, chuối cũng thường được kết hợp với các loại trái cây như quả mọng, táo, lê hay nho để làm sinh tố, vừa ngon miệng vừa bổ dưỡng.
Các nhà khoa học tại Đại học California, Davis (Mỹ) đã thực hiện nghiên cứu nhằm tìm hiểu liệu việc thêm chuối vào sinh tố làm từ các loại trái cây giàu flavanol có ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dưỡng chất này của cơ thể hay không.
Những người tham gia được uống 2 loại sinh tố khác nhau:
Sau đó, họ được xét nghiệm máu và nước tiểu để xác định lượng flavanol cơ thể hấp thụ.
Kết quả đã phát hiện ra rằng cho chuối vào sinh tố quả mọng làm giảm mạnh khả năng hấp thụ flavanol vào cơ thể.
Cụ thể, thêm chuối vào xay cùng với sinh tố quả mọng làm giảm đến 84% lượng flavanol cơ thể hấp thụ so với đối chứng, theo trang tin khoa học Science Daily.
Trong khi đó, sinh tố quả mọng không làm giảm lượng flavanol cơ thể hấp thụ so với nhóm đối chứng.
Các tác giả cho biết họ rất bất ngờ vì chỉ 1 quả chuối cũng làm giảm nhanh mức flavanol trong sinh tố và lượng flavanol được hấp thụ trong cơ thể.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng sở dĩ chuối làm giảm lượng flavanol cơ thể hấp thụ là do hoạt động của enzyme PPO vốn có hoạt tính rất mạnh trong chuối, không chỉ làm giảm lượng flavanol khi xay chung chuối với quả mọng, mà ngay cả khi đã vào đến dạ dày, PPO vẫn hoạt động, khiến lượng flavanol hấp thụ bị giảm đi.
Flavanol là dưỡng chất thực vật hỗ trợ sức khỏe tim mạch và nhận thức, có nhiều trong dâu tây, táo, lê, việt quất, mâm xôi, nho, ca cao và các thành phần sinh tố phổ biến khác. Các hợp chất này đang được nghiên cứu về những lợi ích tiềm năng liên quan đến lưu lượng máu, huyết áp, cholesterol, điều hòa glucose và sức khỏe não bộ.
Nhóm nghiên cứu kết luận rằng chuối vốn rất tốt cho sức khỏe nhờ chứa chất xơ, kali và nhiều dưỡng chất khác. Tuy nhiên, hãy tránh thêm chuối vào sinh tố quả mọng, táo, lê, nho hoặc ca cao vì sẽ làm giảm lượng flavanol có lợi từ những thực phẩm này.
Cách tốt nhất để ăn chuối là kết hợp chuối với chất béo lành mạnh hoặc đạm như bơ đậu phộng, sữa chua hoặc các loại hạt. Điều này giúp ngăn ngừa lượng đường trong máu tăng đột biến và giúp no lâu hơn.
Chuối xanh, khi chưa chín hoàn toàn, chứa nhiều tinh bột kháng nên đặc biệt có lợi cho sức khỏe đường ruột. Trong khi đó, chuối chín với vị ngọt hơn lại cung cấp nguồn năng lượng nhanh và dễ hấp thu hơn, phù hợp để bổ sung năng lượng cho cơ thể, theo Healthline.
Cao huyết áp, hay còn gọi là tăng huyết áp, là một bệnh lý âm thầm nhưng cực kỳ nguy hiểm, đang ảnh hưởng đến khoảng 1/3 số người trưởng thành tại Anh. Việc bổ sung một loại củ màu đỏ đặc biệt vào chế độ ăn uống hàng ngày có thể là chìa khóa vàng giúp kiểm soát chỉ số này một cách tự nhiên.
Khi bị cao huyết áp, tim của bạn phải hoạt động vất vả hơn đáng kể so với bình thường để bơm máu đi khắp cơ thể. Tình trạng này kéo dài sẽ tạo thêm áp lực nặng nề lên tim, mạch máu và các cơ quan nội tạng khác. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, cao huyết áp có thể dẫn đến các biến chứng cấp cứu nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng như đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
Trong các yếu tố nguy cơ, chế độ ăn uống được xác định là tác nhân ảnh hưởng lớn nhất đến huyết áp, trong đó thói quen ăn mặn (tiêu thụ nhiều muối) là nguyên nhân hàng đầu. Muối khiến cơ thể giữ nước, từ đó làm tăng áp lực lên thành mạch và đẩy huyết áp lên cao. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, những gì chúng ta dung nạp cũng có thể mang lại hiệu quả đảo ngược kỳ diệu.
Trong một video chia sẻ trên nền tảng mạng xã hội TikTok, Bác sĩ Suraj Kukadia (được cộng đồng mạng biết đến với tên gọi Dr Sooj) đã phân tích những lợi ích vượt trội của củ dền đối với sức khỏe: "Củ dền là một nguồn cung cấp nitrate tự nhiên tuyệt vời cho chế độ ăn uống. Hoạt chất này đã được chứng minh là có khả năng hạ huyết áp hiệu quả ở cả hệ thống tuần hoàn trung ương lẫn ngoại vi. Không chỉ vậy, củ dền còn giúp cải thiện đáng kể hiệu suất tập luyện thể thao của bạn".
Lời khuyên của Bác sĩ Kukadia hoàn toàn được củng cố bởi các bằng chứng khoa học vững chắc nghiên cứu về tác động của nước ép củ dền đối với huyết áp.
Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa uy tín Hypertension vào năm 2015, các nhà nghiên cứu từ Đại học Queen Mary London phát hiện ra rằng: Chỉ cần uống một ly nước ép củ dền dung tích 250 ml mỗi ngày đã giúp giảm huyết áp trung bình khoảng 8/4 mmHg.
Nhờ đó, rất nhiều người tham gia thử nghiệm đã ghi nhận chỉ số huyết áp trở về ngưỡng an toàn. Các nhà nghiên cứu lưu ý kết quả này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi thực tế chỉ cần huyết áp tăng thêm mỗi 2mmHg thì nguy cơ tử vong do bệnh tim đã tăng 7% và nguy cơ tử vong do đột quỵ tăng tới 10%.
Khả năng hạ huyết áp vượt trội của củ dền được xác định là nhờ hàm lượng nitrate vô cơ đậm đặc có trong loại củ này. Ngoài củ dền, các loại thực phẩm giàu nitrate khác có thể kể đến như rau bina (cải bó xôi), đại hoàng, cần tây, xà lách và cải xoong.
Một phân tích gộp được công bố trên tạp chí Frontiers in Nutrition vào năm 2022 đã xem xét 7 nghiên cứu hiện có và đi đến kết luận tương tự: Các nitrate tìm thấy trong nước ép củ dền giúp giảm hiệu quả huyết áp tâm thu, nhưng không có tác động đáng kể đến huyết áp tâm trương ở những bệnh nhân bị tăng huyết áp động mạch. Các dữ liệu chỉ ra rằng việc uống nước ép củ dền đều đặn hàng ngày trong vòng 60 ngày sẽ mang lại kết quả tối ưu nhất.
Để chủ động kiểm soát và duy trì huyết áp ở ngưỡng an toàn, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến nghị người dân nên nghiêm túc thực hiện các nguyên tắc lối sống sau:
Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng: Tăng cường rau xanh, trái cây và các thực phẩm nguyên bản.
Tập thể dục thường xuyên: Đặt mục tiêu vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần với cường độ vừa phải.
Kiểm soát cân nặng: Chủ động giảm cân an toàn nếu bạn đang trong tình trạng thừa cân, béo phì.
Cắt giảm lượng muối: Hạn chế tối đa các thực phẩm mặn, đồ ăn chế biến sẵn và tránh thói quen nêm thêm muối vào các món ăn hàng ngày.
Hạn chế đồ uống có cồn: Tránh uống quá 14 đơn vị cồn mỗi tuần một cách thường xuyên.
Cắt giảm chất kích thích: Hạn chế các đồ uống chứa nhiều caffeine như cà phê, trà đặc và nước ngọt có ga (cola).
Tuyệt đối không hút thuốc lá.
Huyết áp cao thường không có triệu chứng rõ rệt nhưng lại để lại hậu quả khôn lường. Nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào về chỉ số huyết áp của mình, hãy chủ động liên hệ với các bác sĩ gia đình hoặc chuyên gia y tế để được thăm khám, tư vấn và có phác đồ điều trị phù hợp nhất.
