Lương y Đỗ Minh Tuấn, Hội Nam Y Việt Nam, cho biết người thường xuyên sợ lạnh, tay chân buốt hoặc dễ đầy bụng khi ăn đồ lạnh là những tín hiệu cho thấy cơ thể thuộc thể hàn. Ngoài điều chỉnh chế độ ăn uống, giấc ngủ đến chế độ vận động phù hợp sẽ giúp cân bằng lại thể trạng này.
5 nguyên tắc để cải thiện tình trạng này, như sau:
Ăn uống ưu tiên sự ấm áp
Người thể hàn thường không thích ứng tốt với việc dung nạp các loại thức ăn, đồ uống quá lạnh trong thời gian dài. Nhiều người có thói quen uống nước đá quanh năm, ăn hoa quả vừa lấy từ tủ lạnh ra hoặc ưa chuộng các món lạnh giải nhiệt.
Nếu chỉ sử dụng một vài lần có thể chưa nhận thấy sự thay đổi. Trường hợp duy trì thường xuyên, hệ tiêu hóa sẽ bị ảnh hưởng rõ rệt. Người bệnh dễ bị đầy bụng, tiêu hóa kém hoặc cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi. Do đó, bạn nên duy trì thói quen ăn uống đúng bữa, ưu tiên thức ăn đã được nấu chín, uống đủ nước ấm và hạn chế tối đa việc lạm dụng đồ ăn, thức uống lạnh.
Ngủ đủ giấc
Nhiều người ban ngày mệt mỏi nhưng ban đêm lại thức rất khuya. Người thể hàn vốn dĩ dễ thiếu sức sống và có mức năng lượng thấp hơn so với các thể trạng khác. Nếu thường xuyên ngủ muộn, cơ thể sẽ càng mất đi cơ hội để phục hồi tổn thương và tái tạo năng lượng.
Bạn không cần ép bản thân đi ngủ thật sớm ngay lập tức, nhưng nên ngủ sớm hơn từ 15–30 phút mỗi ngày so với thói quen cũ và nên ngủ trước 23h.
Giữ ấm cơ thể ngay cả khi trời nóng
Nhiều người có quan niệm sai lầm rằng chỉ mùa đông mới cần giữ ấm. Trên thực tế, nhiều trường hợp ghi nhận người thể hàn vẫn bị đau nhức xương khớp, lạnh bụng hoặc khó chịu vào mùa hè khi phải ngồi trong phòng điều hòa quá lâu.
Các vùng cơ thể nhạy cảm như cổ, vai gáy, bụng và bàn chân cần được đặc biệt lưu ý giữ dễ chịu, tránh để khí lạnh xâm nhập kéo dài.
Vận động nhẹ nhàng nhưng đều đặn
Do thể trạng dễ mệt mỏi, nhiều người có tâm lý ngại vận động. Tuy nhiên, việc lười vận động sẽ vô tình khiến cơ thể càng trở nên trì trệ hơn.
Các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ, tập dưỡng sinh hoặc các bài tập phù hợp với sức khỏe cá nhân sẽ kích thích khí huyết lưu thông, giúp cơ thể linh hoạt và dễ chịu hơn. Điều quan trọng không nằm ở cường độ tập luyện quá nhiều mà là sự duy trì đều đặn mỗi ngày.
Không rập khuôn theo phương pháp của người khác
Mỗi cá nhân đều sở hữu một thể trạng và cơ địa hoàn toàn riêng biệt. Có những người có thể uống nước đá, ăn đồ lạnh một cách bình thường, nhưng cũng có những người lại ngay lập tức bị phản ứng.
“Việc hiểu rõ cơ thể mình không phải để lo lắng, mà là để tìm ra phương pháp chăm sóc, bảo vệ sức khỏe phù hợp nhất cho bản thân thay vì cố gắng áp dụng một cách máy móc công thức của người khác”, lương y nói.
"Họ bỏ lỡ thời điểm vàng điều trị, lạm dụng thực phẩm chức năng, detox cực đoan hoặc các liệu pháp phản khoa học từ tự chẩn đoán bằng cách xem mạng xã hội, diễn đàn, video ngắn", TS.BS Trương Hồng Sơn, Phó Tổng thư ký Tổng hội Y học Việt Nam, nói tại lễ ra mắt văn phòng Trung tâm Truyền thông và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng hôm 22/5.
Ngày nay, sự phát triển của Internet và trí tuệ nhân tạo (AI) giúp người dân tiếp cận kiến thức sức khỏe dễ dàng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, chính môi trường này tồn tại điểm yếu lớn khi các nền tảng tìm kiếm và AI hiện chưa thể tự phân biệt được thông tin đúng - sai.
"Google hay AI chủ yếu dựa vào tần suất xuất hiện của thông tin để đưa ra kết quả, đồng nghĩa những nội dung được quảng cáo mạnh, lan truyền nhiều sẽ dễ xuất hiện hơn dù chưa chắc là thông tin chính thống hay có cơ sở khoa học", TS Sơn phân tích.
Thực tế, các nội dung quảng cáo sản phẩm, thực phẩm chức năng hay mẹo chữa bệnh dân gian xuất hiện dày đặc trên không gian mạng. Nhiều người đang có xu hướng tin vào những lời quảng bá như "uống chanh chữa tiểu đường", "thanh lọc cơ thể", "thực phẩm siêu dinh dưỡng giúp tiêu u" hoặc các sản phẩm được quảng cáo như thuốc điều trị mà không có căn cứ khoa học rõ ràng.
Ví dụ trào lưu sử dụng chanh liều cao. Chánh giàu vitamin C - vi chất quan trọng với cơ thể. Tuy nhiên, sử dụng quá nhiều nước cốt chanh, đặc biệt khi bụng đói, có thể gây kích ứng dạ dày, ảnh hưởng tiêu hóa và làm thay đổi khả năng hấp thu thức ăn.
"Điều nguy hiểm là nhiều người tin rằng phương pháp này chữa bệnh hoặc tăng cường sức khỏe thần kỳ trong khi không có bằng chứng khoa học chứng minh", TS Sơn nói.
ThS Nguyễn Chính Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng, cũng cho hay ngoài tin vào "bác sĩ Google", nhiều người còn có tâm lý "đợi bệnh rồi chữa", chỉ đi khám khi bệnh đã nặng. Không ít trường hợp âm thầm chịu đựng các dấu hiệu bất thường như mất ngủ kéo dài, tăng huyết áp, đau tức ngực, mệt mỏi, đường huyết cao... đến khi biến chứng mới nhập viện.
Vì vậy, ttheo định hướng đến năm 2030, Trung tâm sẽ lấy truyền thông và giáo dục sức khỏe cộng đồng làm trụ cột cốt lõi, hướng tới xây dựng văn hóa chăm sóc sức khỏe chủ động trong người dân.
Tại sự kiện, PGS Nguyễn Thị Xuyên, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, nói rằng khoảng nửa thế kỷ trước phần lớn ca tử vong do bệnh truyền nhiễm. Còn hiện nay mô hình này đã thay đổi, các bệnh không lây nhiễm trở thành gánh nặng lớn nhất đối với hệ thống y tế và từng gia đình.
"Tỷ lệ tử vong do các bệnh mạn tính không lây tại Việt Nam hiện chiếm khoảng 80%, cho thấy mô hình bệnh tật đang thay đổi mạnh, từ bệnh truyền nhiễm sang các bệnh liên quan lối sống như tim mạch, đái tháo đường, ung thư, tăng huyết áp", bà Xuyên nói.
Ytế hiện đại cần chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ bệnh tật ngay từ cộng đồng, theo các chuyên gia. Chăm sóc sức khỏe chủ động không đơn thuần là khám bệnh định kỳ, mà cần thay đổi toàn diện lối sống mỗi ngày. Các yếu tố nguy cơ lớn nhất của bệnh mạn tính gồm hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ít vận động, ăn uống mất cân bằng, căng thẳng kéo dài và thiếu ngủ.
Ngày 24.5, đại diện Bệnh viện đa khoa Bà Rịa (TP.HCM) cho biết các bác sĩ của bệnh viện vừa phẫu thuật thành công, cứu sống 1 nữ bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch do bị thủng tim, mất máu nặng.
Theo thông tin từ bệnh viện, khoảng 1 giờ ngày 19.5, nữ bệnh nhân được đưa vào cấp cứu trong tình trạng lơ mơ, không tiếp xúc, da niêm mạc nhợt nhạt. Các chỉ số sinh tồn đều ở mức báo động đỏ với mạch nhanh, nhỏ, khó bắt, huyết áp tụt sâu chỉ còn 70/40 mmHg.
Qua thăm khám và thực hiện các cận lâm sàng khẩn cấp, các bác sĩ xác định bệnh nhân rơi vào tình trạng sốc mất máu nguy kịch do chèn ép tim cấp, tràn máu màng ngoài tim lượng nhiều. Đáng lo ngại, người bệnh có một vết thương thấu tim, đe dọa trực tiếp tính mạng nếu không được can thiệp ngay lập tức.
Bác sĩ Ngô Tuấn An, Khoa Ngoại tổng hợp, cho biết thời điểm nhập viện, nữ bệnh nhân không có người thân đi cùng. Người đưa bệnh nhân đến chỉ là người quen và không đủ thẩm quyền ký giấy cam đoan phẫu thuật.
"Nhận được báo cáo khẩn cấp của ê kíp trực, lãnh đạo bệnh viện đã chỉ đạo bỏ qua các thủ tục hành chính, ưu tiên cứu người trước. Đây là tình huống không thể chậm trễ dù chỉ vài phút", bác sĩ An chia sẻ.
Ngay sau đó, bệnh nhân được chuyển thẳng vào phòng mổ. Khi ê kíp tiến hành mở ngực cấp cứu, máu từ màng ngoài tim trào ra ồ ạt. Qua kiểm tra, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân có một vết thương ở vùng tâm nhĩ phải, kích thước khoảng 0,5 cm, đang phun máu dữ dội theo từng nhịp tim.
Trước tình huống đặc biệt nguy cấp, ê kíp phẫu thuật đã khẩn trương phối hợp xử lý, vừa hồi sức tích cực vừa tiến hành khâu vá vết thương tim. Sau khoảng 3 giờ, các bác sĩ đã khâu vá thành công vị trí thủng tim, kiểm soát được tình trạng mất máu và duy trì ổn định tuần hoàn cho bệnh nhân.
Sau phẫu thuật, các chỉ số sinh tồn của nữ bệnh nhân dần hồi phục. Hiện bệnh nhân tiếp tục được theo dõi và chăm sóc tích cực tại bệnh viện.
Theo các bác sĩ, tổn thương tim là một trong những chấn thương nguy hiểm nhất, tỷ lệ tử vong rất cao nếu không được cấp cứu kịp thời. Việc nhanh chóng đưa ra quyết định mổ khẩn cấp đã giúp giành lại sự sống cho nữ bệnh nhân trong gang tấc.
Thận là cơ quan có khả năng thích nghi và bù trừ rất tốt. Ngay cả khi một số đơn vị lọc máu của thận bị tổn thương, phần còn lại vẫn có thể “gồng gánh” hoạt động để duy trì chức năng lọc chất thải và cân bằng dịch trong cơ thể. Vì thế, nhiều người vẫn cảm thấy bình thường dù chức năng thận đã suy giảm âm thầm qua nhiều năm, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Tiến sĩ - bác sĩ David Goldfarb, chuyên gia về bệnh thận và sỏi thận, làm việc tại hệ thống y tế NYU Langone Health (Mỹ), cho biết bệnh thận mạn thường tiến triển rất âm thầm vì cơ thể có khả năng thích nghi dần với sự suy giảm chức năng thận.
Theo ông David Goldfarb, nhiều bệnh nhân không nhận thấy dấu hiệu bất thường cho đến khi thận đã tổn thương đáng kể.
Một trong những lý do khiến suy thận khó phát hiện là các triệu chứng ban đầu rất dễ bị bỏ qua. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi, ăn kém, mất ngủ, phù nhẹ ở chân hoặc đi tiểu nhiều vào ban đêm. Đây đều là những biểu hiện thường gặp trong cuộc sống hằng ngày nên nhiều người chủ quan.
Các bác sĩ tại hệ thống y tế Cleveland Clinic (Mỹ) cho biết bệnh thận mạn thường không gây đau rõ rệt ở giai đoạn đầu. Không giống nhiều cơ quan khác, thận có ít dây thần kinh cảm nhận đau nên tổn thương ban đầu hiếm khi tạo cảm giác khó chịu rõ ràng.
Tiến sĩ - bác sĩ Andrew Smyth, làm việc tại Bệnh viện Đại học Galway (Ireland) nhận định việc phát hiện muộn là thách thức lớn trong điều trị suy thận. Theo ông, nhiều người thuộc nhóm nguy cơ cao như tiểu đường hoặc tăng huyết áp nhưng không kiểm tra chức năng thận định kỳ nên bỏ lỡ “giai đoạn vàng” để kiểm soát bệnh.
Khi chức năng thận suy giảm nặng hơn, cơ thể mới bắt đầu xuất hiện những biểu hiện rõ ràng như buồn nôn, ngứa kéo dài, thiếu máu, khó thở hoặc tăng huyết áp kéo dài. Lúc này, việc điều trị thường phức tạp hơn nhiều so với giai đoạn sớm.
Ngoài ra, các bệnh lý mạn tính như tiểu đường, cao huyết áp và béo phì cũng góp phần khiến suy thận tiến triển âm thầm hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo người trưởng thành, đặc biệt là người có bệnh nền, nên xét nghiệm chức năng thận ít nhất mỗi năm 1 lần. Những xét nghiệm đơn giản như kiểm tra creatinine máu, độ lọc cầu thận (eGFR) hoặc xét nghiệm nước tiểu có thể giúp phát hiện tổn thương thận từ rất sớm.
