Một lon Coca-Cola hoặc Pepsi dung tích 330ml có giá hơn 6 USD tại Thụy Sĩ, bao thuốc lá gần 45 USD ở Australia hay chiếc iPhone 17 Pro có giá gần 2.600 USD tại Thổ Nhĩ Kỳ. Những con số tưởng như phi lý này đều xuất hiện trong báo cáo Mapping the World's Prices 2026 của Viện Nghiên cứu Deutsche Bank, khảo sát chi phí sinh hoạt tại 69 thành phố trên toàn cầu.
Điều đáng chú ý là mức giá cao chưa hẳn đồng nghĩa với cuộc sống đắt đỏ. Đằng sau mỗi nhãn giá là câu chuyện về thu nhập, sức mạnh đồng nội tệ, chính sách thuế và cả chiến lược phát triển của từng quốc gia.
Đắt đỏ nhất thế giới nhưng người dân vẫn "dễ thở"
Zurich và Geneva tiếp tục nằm trong nhóm thành phố có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới. Một ly cappuccino tại Zurich có giá hơn 7 USD, chuyến taxi khoảng 5 km lên tới gần 32 USD, trong khi một bữa tối 3 món cho 2 người tại nhà hàng tầm trung có giá khoảng 149 USD. Ngay cả những mặt hàng phổ thông cũng không rẻ. Một chiếc quần jeans cơ bản tại Geneva có giá khoảng 141 USD, gần gấp đôi so với New York.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào mức giá, người ta rất dễ đi đến kết luận sai rằng Thụy Sĩ là nơi khó sống nhất. Theo Business Insider, đây lại là quốc gia có thu nhập thuộc nhóm cao nhất thế giới. Sau khi trừ thuế, tiền thuê nhà và các chi phí thiết yếu, một cặp vợ chồng thuê căn hộ 3 phòng ngủ tại Zurich vẫn có thể còn dư hơn 10.000 USD/tháng để chi tiêu và tiết kiệm.
Theo ông Jim Reid, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô của Deutsche Bank, mức giá cao tại Thụy Sĩ phản ánh sức mạnh bền vững của đồng franc Thụy Sĩ trong nhiều thập kỷ. Đồng tiền mạnh khiến hầu hết hàng hóa và dịch vụ quy đổi sang USD đều trở nên đắt đỏ, nhưng đồng thời cũng giúp người dân địa phương duy trì sức mua rất cao.
Vì sao cùng một chiếc iPhone nhưng có nơi đắt gấp đôi?
Một trong những ví dụ rõ nhất về sự chênh lệch giá là iPhone 17 Pro. Theo Deutsche Bank, tại Thổ Nhĩ Kỳ, mẫu điện thoại này có giá khoảng 2.592 USD, gần gấp đôi thị trường Mỹ. Theo báo cáo, sự chênh lệch lớn này chủ yếu phản ánh tác động của hệ thống thuế, chi phí nhập khẩu và sự mất giá kéo dài của đồng lira. Khi một sản phẩm được định giá dựa trên USD nhưng đồng nội tệ suy yếu, giá bán đến tay người tiêu dùng sẽ tăng mạnh.
Chính vì vậy, Deutsche Bank xem iPhone là một trong những thước đo hữu ích để so sánh tác động của tỷ giá và chính sách thuế giữa các nền kinh tế.
Thuế cũng là lý do khiến nhiều mặt hàng tiêu dùng có mức giá cao bất thường. Tại Sydney, một bao thuốc lá có giá hơn 44 USD do Australia áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt rất cao nhằm hạn chế hút thuốc. Tại Singapore, giá rượu vang cũng thuộc nhóm đắt nhất thế giới nhờ chính sách đánh thuế theo dung tích cồn.
Trong khi đó, tại Dubai, người dân phải trả gần 95 USD mỗi tháng cho gói Internet băng thông rộng tốc độ cao và khoảng 13,6 USD cho một chai bia nhập khẩu, phản ánh đặc thù thị trường và chính sách quản lý của từng quốc gia.
Không chỉ hàng hóa, chi phí dịch vụ thiết yếu cũng chịu ảnh hưởng từ các quyết sách kinh tế. Tại Berlin, hóa đơn điện, nước và sưởi ấm cho căn hộ khoảng 85m2 đã tăng lên khoảng 410 USD mỗi tháng, cao hơn gần 50% so với một thập kỷ trước, sau quá trình chuyển dịch cơ cấu năng lượng và chi phí đầu vào tăng cao.
Nhật Bản trở thành điểm đến dễ chịu hơn
Ở chiều ngược lại, Tokyo đang nổi lên như một trong những thành phố có chi phí hợp lý nhất trong nhóm các nền kinh tế phát triển. Đồng yên suy yếu trong nhiều năm khiến giá thuê nhà, ăn uống và mua sắm tại Nhật Bản trở nên hấp dẫn hơn đáng kể đối với du khách quốc tế.
Theo Deutsche Bank, giá thuê một căn hộ 3 phòng ngủ tại đây chỉ bằng chưa đến 1/3 so với New York, một suất ăn nhanh McDonald's chỉ bằng 1/4 so với Tel Aviv, và đây cũng là nơi sở hữu mức giá mua iPhone rẻ nhất thế giới.
Sự thay đổi này phản ánh một xu hướng đáng chú ý, đó là bản đồ chi phí sinh hoạt toàn cầu đang dịch chuyển cùng với biến động của tỷ giá và dòng vốn quốc tế. Trong khi New York và San Francisco vẫn thuộc nhóm thành phố đắt đỏ nhất nước Mỹ, khoảng cách với nhiều trung tâm tài chính khác đã thu hẹp hơn trước.
Theo lý giải của chuyên gia Jim Reid, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Mỹ đang có dấu hiệu chậm lại. Nguyên nhân là các nhà đầu tư không còn muốn bỏ tất cả trứng vào một giỏ trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp.
Sự phân hóa về chi phí sinh hoạt toàn cầu cho thấy việc đánh giá độ đắt đỏ không chỉ dựa vào con số tuyệt đối của nhãn giá. Nó là sự giao thoa phức tạp giữa chính sách thuế, sức mạnh của đồng nội tệ và đặc biệt là cán cân thu nhập của người dân địa phương.
Đối với người tiêu dùng, đặc biệt là những người có kế hoạch du lịch, học tập, làm việc hoặc mua sắm xuyên biên giới, việc chỉ nhìn vào nhãn giá là chưa đủ. Thuế, tỷ giá, thu nhập và chi phí sinh hoạt mới là những yếu tố quyết định một nơi thực sự đắt đỏ hay chỉ "đắt trên giấy".
Tin Gốc: Dân Trí
