Khi nói đến việc bổ sung protein (chất đạm), nhiều người thường nghĩ ngay đến trứng, bột protein hoặc các loại đồ uống dinh dưỡng bổ sung. Trên thực tế, bạn hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu protein của cơ thể mà không cần phụ thuộc vào các sản phẩm này.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, chỉ cần thay đổi nhỏ trong thói quen ăn uống hàng ngày và khéo léo kết hợp các loại thực phẩm, bạn đã có thể nâng cao hàm lượng protein trong mỗi bữa ăn. Cách làm này không chỉ giúp tăng cảm giác no lâu mà còn mang lại thực đơn cân bằng, ngon miệng hơn.
Nếu bạn đang tìm kiếm những phương pháp tăng cường chất đạm đơn giản và thực tế, hãy lưu lại 6 mẹo ăn uống dưới đây vào thực đơn hàng ngày của mình.
Thêm nước hầm xương vào thực đơn hàng ngày
Nước hầm xương là một trong những thực phẩm nhận được nhiều sự chú ý từ giới dinh dưỡng những năm gần đây, đồng thời là cách đơn giản nhất để tăng lượng protein nạp vào cơ thể.
Bà Abigail Collen, chuyên gia dinh dưỡng kiêm Điều phối viên dinh dưỡng lâm sàng ngoại trú tại Bệnh viện Mount Sinai (Mỹ), cho biết hàm lượng protein trong nước hầm xương sẽ khác nhau tùy thuộc vào cách chế biến, thời gian ninh và nguồn gốc nguyên liệu. Tuy nhiên, trung bình mỗi cốc nước hầm xương có thể cung cấp từ 2 đến 12 g protein.
Bên cạnh lợi ích về protein, nước hầm xương còn được ghi nhận là hỗ trợ sức khỏe đường ruột, tốt cho xương khớp và giúp bổ sung nước hiệu quả cho cơ thể.
Chuyên gia Collen cũng lưu ý thêm, các loại nước dùng có nguồn gốc thực vật giàu protein cũng rất đáng để thử nghiệm, chẳng hạn như nước cốt ninh từ các loại đậu, rong biển, tương miso hoặc men dinh dưỡng.
Đồng quan điểm, bà Amy Shapiro, chuyên gia dinh dưỡng kiêm nhà sáng lập tổ chức Real Nutrition, gợi ý bạn có thể dùng nước hầm xương/nước dùng giàu đạm để thay thế một phần nước lọc khi nấu ăn, ví dụ như dùng để nấu cơm, hầm canh, nấu các loại ngũ cốc, hoặc thậm chí uống trực tiếp như một món canh trong bữa ăn để bổ sung thêm protein.
Ưu tiên các nguồn protein từ thịt nạc
Để tăng nhanh lượng protein nạp vào cơ thể, protein động vật vẫn là lựa chọn trực tiếp và hiệu quả nhất. Chuyên gia Amy Shapiro khuyên người tiêu dùng nên ưu tiên các loại thịt nạc như thịt gà, thịt bò và thịt gà tây, bởi đây đều là những nguồn đạm chất lượng cao.
Dù là chế biến món bánh lạt Mexico (Tacos), bánh cuộn (Burritos), bánh mì nướng hở mặt (Open-face toast) hay các loại tô dinh dưỡng (Healthy bowl) đang thịnh hành gần đây, việc bổ sung một lượng thịt nạc vừa phải đều giúp nâng cao đáng kể hàm lượng protein tổng thể, đồng thời bảo đảm cảm giác no lâu và mật độ dinh dưỡng cho bữa ăn.
Bổ sung đậu nành Nhật Bản và các loại hạt vào món ăn
Nếu bạn là người ưa chuộng chế độ ăn dựa trên thực vật, vẫn có rất nhiều nguồn protein xuất sắc để lựa chọn. Chuyên gia Abigail Collen đặc biệt khuyến nghị đậu nành Nhật Bản cùng các loại hạt như hạt bí, hạt hướng dương và hạt lanh.
Những nguyên liệu này không chỉ giàu chất đạm mà còn vô cùng dễ dàng kết hợp vào chế độ ăn uống thường nhật. Bạn có thể rắc chúng lên món salad, các tô ngũ cốc để tăng thêm kết cấu giòn rụm cho món ăn, hoặc ăn trực tiếp như một món ăn vặt lành mạnh vào buổi chiều. Đây đều là những giải pháp bổ sung protein tiện lợi và nhanh chóng.
Dùng phô mai để tăng lượng đạm
Bên cạnh hương vị béo ngậy đặc trưng, phô mai là sản phẩm từ sữa sở hữu hàm lượng protein rất phong phú. Trong đó, chuyên gia Collen đặc biệt gợi ý phô mai tươi (Cottage Cheese) – loại thực phẩm đang ngày càng được ưa chuộng thời gian qua.
“Tôi rất thích thêm phô mai tươi vào các món mặn, chẳng hạn như mì Ý, cơm hoặc các tô rau củ dinh dưỡng”, bà Collen chia sẻ. Thông thường, mỗi phần phô mai tươi có thể cung cấp khoảng 12 g protein, không chỉ giúp món ăn thêm lạ miệng mà còn nâng cao giá trị dinh dưỡng tổng thể.
Mặc dù cơm trắng chứa một lượng protein nhất định, song cả hai chuyên gia Abigail Collen và Amy Shapiro đều chỉ ra rằng đây không phải là nguồn thực phẩm giàu đạm. Để tối ưu hóa hàm lượng protein trong bữa ăn, bạn nên kết hợp cơm trắng cùng các loại đậu.
Chuyên gia Collen cho biết, nửa chén đậu có thể cung cấp từ 7 đến 9 g protein. Trong khi đó, bà Amy Shapiro bổ sung thêm rằng các loại đậu rất giàu chất xơ, giúp tăng cảm giác no và duy trì hệ đường ruột khỏe mạnh. Sự kết hợp giữa gạo và đậu từ lâu đã được chứng minh là cấu thành nên một hồ sơ axit amin hoàn chỉnh, là công thức phối trộn quen thuộc và tối ưu cho những người theo đuổi chế độ ăn thuần chay.
Thay thế một số nguyên liệu bằng sữa chua Hy Lạp
Cuối cùng, không thể không nhắc đến sữa chua Hy Lạp – một trong những thực phẩm giàu protein được các chuyên gia dinh dưỡng yêu thích và khuyên dùng nhiều nhất. Chuyên gia Abigail Collen cho biết, một phần sữa chua Hy Lạp khoảng 7 ounce (tương đương 198 g) chứa tới 19 g protein.
Điều quan trọng là loại thực phẩm này vô cùng đa năng trong nhà bếp. “Bạn có thể trộn sữa chua Hy Lạp vào các loại nước sốt, sốt salad, hoặc kết hợp cùng yến mạch qua đêm”, bà Collen cho hay.
So với sữa chua thông thường, sữa chua Hy Lạp trải qua quá trình lọc bỏ bớt nước và váng sữa, giúp giữ lại hàm lượng protein cao hơn hẳn. Do đó, dù được sử dụng làm bữa sáng, món ăn nhẹ hay làm gia vị, nguyên liệu nấu ăn, đây đều là lựa chọn lý tưởng để bạn nâng cấp lượng protein nạp vào cơ thể mỗi ngày.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), số lần đo huyết áp phụ thuộc vào mục đích theo dõi và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Theo tiến sĩ Luke Laffin, bác sĩ tim mạch tại Mỹ, người có huyết áp ổn định và không mắc bệnh tim mạch không cần đo huyết áp hằng ngày. Chỉ cần kiểm tra định kỳ hoặc theo khuyến cáo của bác sĩ.
Trong khi đó, người mới được chẩn đoán tăng huyết áp, mới thay đổi thuốc hoặc đang theo dõi hiệu quả điều trị nên đo thường xuyên hơn.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo người cần theo dõi huyết áp tại nhà nên đo 2 lần vào buổi sáng và 2 lần vào buổi tối trong mỗi lần theo dõi. Hai lần đo nên cách nhau khoảng 1 phút, sau đó lấy kết quả trung bình.
Buổi sáng nên đo sau khi thức dậy, đi vệ sinh, trước khi ăn sáng và trước khi uống thuốc hạ huyết áp (nếu có). Buổi tối nên đo trước khi đi ngủ và tránh đo ngay sau bữa ăn, uống rượu hoặc vận động mạnh.
Thông thường, bác sĩ sẽ khuyến nghị thực hiện cách đo này liên tục trong ít nhất 3 đến 7 ngày trước mỗi lần tái khám để có dữ liệu phản ánh chính xác tình trạng huyết áp.
Theo giáo sư Bryan Williams, cựu chủ tịch Hiệp hội Tăng huyết áp Anh, kết quả đo chỉ đáng tin cậy khi thực hiện đúng kỹ thuật.
Trước khi đo, người bệnh nên nghỉ ngơi ít nhất 5 phút, không uống cà phê, hút thuốc hoặc tập thể dục trong vòng 30 phút. Khi đo, cần ngồi tựa lưng vào ghế, đặt 2 chân trên sàn, không bắt chéo chân và để cánh tay ngang mức tim.
Ngoài ra, nên sử dụng máy đo huyết áp bắp tay đã được kiểm định và đo trên cùng một cánh tay mỗi lần để dễ so sánh kết quả.
Theo AHA, nếu huyết áp tại nhà thường xuyên từ 135/85 mmHg trở lên, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá.
Nếu huyết áp tăng từ 180/120 mmHg trở lên và kèm các triệu chứng như đau ngực, khó thở, đau đầu dữ dội, yếu liệt tay chân, rối loạn thị lực hoặc nói khó, cần đến bệnh viện ngay vì có thể là cơn tăng huyết áp cấp cứu.
Trong hoạt động điều trị bệnh, truyền dịch vào cơ thể người bệnh đòi hỏi quy trình giám sát cực kỳ nghiêm ngặt. Tốc độ dịch truyền phải tuân thủ tuyệt đối theo chỉ định của bác sĩ.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo nếu để dịch chảy quá nhanh, đặc biệt trên nền bệnh nhân có tiền sử tim mạch hoặc suy thận, cơ thể sẽ đối mặt với nguy cơ quá tải tuần hoàn.
Tình trạng này dễ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm tính mạng như phù phổi cấp, suy tim, suy hô hấp đột ngột. Do đó, việc canh chỉnh chính xác số lượng giọt dịch chảy trong mỗi phút là nhiệm vụ bắt buộc của người điều dưỡng.
Dù vậy, tại nhiều cơ sở y tế hiện nay, bao gồm cả Bệnh viện Đa khoa Cà Mau, công việc này vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào đôi mắt và chiếc đồng hồ bấm giờ của người thầy thuốc.
Đối với các ca bệnh cần truyền tốc độ cao từ 80 đến 100 giọt/phút, việc đếm thủ công bằng mắt thường rất dễ gây nhầm lẫn và mỏi mắt. Để điều chỉnh hoàn tất một ca truyền dịch đạt chuẩn, mỗi nhân viên phải mất từ 2 đến 3 phút đứng túc trực bên giường bệnh.
Thống kê tại bệnh viện cho thấy mỗi ngày nơi đây tiếp nhận từ 300 đến 400 bệnh nhân có chỉ định truyền dịch.
Tính riêng một khoa phòng điều trị khoảng 60 người bệnh vào buổi sáng, đội ngũ điều dưỡng phải tiêu tốn đến gần 3 giờ đồng hồ chỉ cho việc đứng đếm giọt và xoay van chỉnh tốc độ.
Khoảng thời gian hao tổn này đã trực tiếp làm giảm quỹ thời gian dành cho các hoạt động chuyên môn và chăm sóc y tế thiết yếu khác.
Trước áp lực công việc quá lớn của các đồng nghiệp, thạc sĩ Huỳnh Minh Dương - Trưởng phòng Điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa Cà Mau đã tìm cách tự chế tạo một công cụ hỗ trợ.
Sau nhiều tháng thử nghiệm, chiếc máy đếm số giọt dịch truyền nội địa đầu tiên tại đơn vị đã ra đời thành công.
Cơ chế vận hành của thiết bị này rất đơn giản, ngay khi dòng dịch bắt đầu chảy qua và máy ghi nhận đủ 4 giọt đầu tiên, hệ thống cảm biến sẽ lập tức phân tích rồi hiển thị tốc độ dòng chảy thực tế lên màn hình điện tử.
Người điều dưỡng chỉ cần nhìn vào thông số này để xoay van cơ học về đúng mức y lệnh thay vì phải đứng chờ đợi đếm đủ một phút như trước đây. Sự thay đổi này giúp rút ngắn tối đa thời gian thao tác, trả lại thời gian để người làm công tác y tế theo dõi, chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân.
Nuôi bệnh tại Khoa Lão học, bà Phan Thị Chanh (ngụ phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau) chia sẻ trước đây mỗi lần thấy điều dưỡng vào phòng là phải vừa bấm đồng hồ vừa chăm chú nhìn vào chai dịch rất vất vả.
Giờ đây, chỉ cần gắn máy vào dây truyền và thiết lập thông số là thiết bị tự động tính toán, giúp công việc của nhân viên y tế nhẹ nhàng hơn hẳn.
"Trước kia người nhà phải thức trắng đêm canh chừng chai dịch, hễ thấy sắp cạn là phải chạy đi tìm nhân viên y tế để thay chai mới. Hiện tại, nhờ hệ thống tín hiệu cảnh báo thông minh được tích hợp, nhân viên trực có thể chủ động biết trước thời điểm dịch chuẩn bị hết để vào xử lý kịp thời, giúp người bệnh và gia đình không còn phải sống trong cảm giác lo âu", bà Chanh nói.
Bên cạnh công năng giảm tải áp lực cho nhân sự, thiết bị này còn là lá chắn bảo vệ an toàn cho người bệnh, hạn chế tối đa các sự cố tai biến y khoa do sai sót tốc độ truyền.
Điểm cộng lớn nhất của sáng chế này nằm ở bài toán kinh tế. Anh Dương cho biết chi phí cấu thành một chiếc máy đếm dịch truyền tự chế chỉ rơi vào khoảng 2 triệu đồng. Con số này thấp hơn hàng chục lần so với các dòng máy truyền dịch điện tử nhập khẩu hiện có trên thị trường vốn có giá dao động từ 30 đến 40 triệu đồng.
Hơn nữa, sản phẩm sở hữu kiểu dáng rất gọn nhẹ, dễ sử dụng, nhân viên dễ dàng xách tay di chuyển liên tục qua các giường bệnh và các khoa lâm sàng khác nhau. Lợi thế này vượt trội hơn so với hệ thống máy điện tử cồng kềnh thường phải lắp cố định tại một vị trí, giúp bệnh viện có thể dễ dàng đầu tư số lượng lớn với nguồn kinh phí hợp lý.
Nhận thấy hiệu quả rõ rệt sau giai đoạn thử nghiệm, Ban Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Cà Mau đã phê duyệt kế hoạch đưa thiết bị vào sử dụng rộng rãi ở tất cả các khoa phòng, đồng thời cấp nguồn kinh phí để Tác giả sản xuất thêm máy, phục vụ toàn diện cho công tác chuyên môn.
Hiện tại, thạc sĩ Dương đang hoàn thiện phiên bản thứ hai với hàng loạt cải tiến công nghệ mới. Thiết kế thế hệ mới sẽ bổ sung thêm tính năng đo chính xác thể tích dịch đã truyền vào cơ thể, tự động ngắt khóa dòng chảy khi đạt đủ định lượng, phát tín hiệu cảnh báo nếu xuất hiện bong bóng khí trong đường ống dẫn và truyền dữ liệu cảnh báo từ xa.
Điểm đột phá là các thông số về tốc độ và lượng dịch còn lại của từng bệnh nhân sẽ được đồng bộ trực tiếp về màn hình theo dõi tập trung tại phòng trực của các bác sĩ, điều dưỡng.
Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc dịch truyền sắp cạn, hệ thống sẽ tự động phát âm thanh cảnh báo để ekip trực đến xử lý ngay mà không cần phải đi kiểm tra từng giường như trước.
Tác giả kỳ vọng sản phẩm hoàn chỉnh sẽ nâng cao năng lực điều trị, giảm tải công việc cho ngành điều dưỡng và có thể chuyển giao rộng rãi đến các bệnh viện khác trong tương lai.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, hơn 7h sáng, Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú (TP.HCM) hàng trăm người dân xếp hàng dài, đợi đến lượt gọi tên để được tầm soát, thăm khám các bệnh như: đái tháo đường, tăng huyết áp, lao phổi, ung thư...
Phía trong lực lượng tình nguyện viên, y, bác sĩ liên tục hướng dẫn người dân thực hiện khám, đo huyết áp, khai thác tiền sử bệnh. Nhiều khoa phòng bên trong trạm y tế được thiết kế, bố trí như một "bệnh viện mini".
Đa phần người đến khám là những người lớn tuổi, với nhiều ngành nghề khác nhau như: bán vé số, tiểu thương… Nhiều người sau khi nghe tin trạm y tế khám dù không được phát giấy mời cũng đến khám.
6h sáng, vợ chồng bà L.T.H. (69 tuổi) và ông P.V.Đ. (78 tuổi) cùng ngụ phường Tăng Nhơn Phú đã tranh thủ dậy sớm, vệ sinh cá nhân để đến trạm y tế phường sát nhà.
Bà H. cho hay từ nhiều năm qua, cả hai vợ chồng đều không có điều kiện đến bệnh viện khám vì hoàn cảnh khó khăn. Trước khi đi khám, cả hai rất bất ngờ và vui mừng khi được khu phố phát giấy mời tận tay thông báo đến trạm khám bệnh miễn phí, trong đó có cả sàng lọc ung thư.
Kết quả khám cả hai đều không phát hiện dấu hiệu nghi ngờ ung thư, nhưng phát hiện cả hai đều mắc tăng huyết áp.
Còn tại Trạm y tế phường Cát Lái, đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Lê Văn Thịnh đã phối hợp trạm y tế khám chữa bệnh miễn phí cho 300 bệnh nhân. Bệnh nhân là người lớn tuổi, gia đình chính sách và hộ nghèo, cận nghèo.
Ngoài ra trạm y tế vận động phát nhiều phần quà cho bệnh nhân gồm gạo, đồ ăn sáng...
Cô Huệ cùng cô chú sinh sống chung cư Thạnh Mỹ Lợi (phường Cát Lái) hồ hởi chia sẻ:
"Rất vui khi được khám miễn phí. Một số người bạn tôi còn được hẹn đến bệnh viện khám chuyên sâu hơn và còn có quà mang về".
Còn tại điểm Trường THCS Phước Vĩnh An (xã Củ Chi), Bệnh viện Nhi đồng 1 cũng đã khám bệnh, sàng lọc và tầm soát bệnh lý tim mạch và béo phì cho trẻ em.
Bác sĩ Nguyễn Kiến Mậu - Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1 - cho biết chương trình được tổ chức nhằm đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với trẻ em ở địa phương.
