Sáng 6.4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội (QH) khóa XVI đã khai mạc trọng thể tại thủ đô Hà Nội. Tham dự phiên khai mạc có Tổng Bí thư Tô Lâm; Chủ tịch nước Lương Cường; Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN Bùi Thị Minh Hoài.
Cùng tham dự có nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; các nguyên Chủ tịch QH: Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân. Các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Ủy ban T.Ư MTTQ VN, các vị khách quốc tế... cùng dự.
Trước giờ khai mạc kỳ họp, các lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ VN, các đại biểu QH đã đến đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh; đại diện các đoàn đại biểu QH đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.
Cùng với kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước, kỳ họp cũng thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo nền tảng pháp lý, thể chế và động lực chính sách để đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới: phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc, dựa trên KH-CN, đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của toàn dân tộc.
Phát biểu tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm cho hay, Đại hội XIV của Đảng đã xác định rất rõ mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, khơi thông mọi nguồn lực, phát huy cao nhất sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong tiến trình đó, QH phải đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn để thực hiện đầy đủ, xứng đáng trọng trách hiến định của mình.
Tổng Bí thư đề nghị QH khóa XVI đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được một hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển. QH cần chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, kiên quyết khắc phục tình trạng "luật bó", chồng lấn, đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật; phải làm sao để luật ban hành ra là đi được vào cuộc sống, người dân dễ hiểu, doanh nghiệp dễ thực hiện, cơ quan nhà nước dễ áp dụng.
Đặc biệt, phải đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển. Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có, mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu, mà còn phải kiến tạo tương lai. Luật không chỉ "mở đường" mà còn phải "sửa đường". Hiệu quả thực thi và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp phải là thước đo cao nhất của chất lượng lập pháp.
Hoạt động Giám sát tối cao của QH cũng cần nâng tầm theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Giám sát không chỉ để "kiểm tra việc đã làm" mà còn phải giúp "định hình việc cần làm", nhận diện sớm những bất cập có thể phát sinh và phải trả lời được câu hỏi "vấn đề đã được giải quyết hay chưa".
Nhiệm kỳ này, QH tập trung giám sát những vấn đề lớn, then chốt, "điểm nghẽn của điểm nghẽn" trong phát triển; đặc biệt là việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, việc tổ chức thi hành pháp luật, việc sử dụng nguồn lực quốc gia, quản lý tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước.
Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị QH nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn khi quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; quyết định phải đúng, trúng, kịp thời, vì lợi ích lâu dài của quốc gia; "bởi chậm một quyết sách có thể làm lỡ một thời cơ chiến lược".
QH cũng cần tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn. Trong một thế giới biến động không ngừng, QH không thể vận hành theo nhịp độ cũ, cách thức cũ mà phải có năng lực thích ứng nhanh hơn, phản ứng chính sách kịp thời hơn, nhưng vẫn đảm bảo chặt chẽ, đúng đắn.
Tổng Bí thư lưu ý cần tiếp tục nghiên cứu tăng hợp lý số kỳ họp, đa dạng hóa và linh hoạt hóa các hình thức hoạt động của QH và các cơ quan của QH, nhất là ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, hình thức trực tuyến và hệ sinh thái số để nâng cao tính kịp thời, chủ động và hiệu quả trong xem xét, quyết định chính sách.
QH phải gắn bó mật thiết hơn với nhân dân; mở rộng các kênh tiếp nhận, lắng nghe ý kiến của cử tri, nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học; tăng cường công khai, minh bạch trong toàn bộ hoạt động của mình. "Khi lòng dân được lắng nghe, khi ý dân được phản ánh trung thực, khi quyết sách xuất phát từ thực tiễn đời sống, thì QH sẽ mạnh hơn, Nhà nước sẽ vững hơn, niềm tin xã hội sẽ lớn hơn", Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh.
Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn cho biết, chương trình kỳ họp thứ nhất QH khóa XVI có nhiều nội dung quan trọng. Trong đó, QH sẽ xem xét, quyết định cơ cấu tổ chức và bầu, phê chuẩn nhân sự cấp cao của bộ máy nhà nước.
Đồng thời, QH xem xét các báo cáo về KT-XH, tài chính, ngân sách nhà nước; bao gồm việc đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, đề xuất các giải pháp có tính đột phá, khả thi trước bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, nhất là những tác động do xung đột tại khu vực Trung Đông, nhằm hoàn thành mục tiêu kế hoạch phát triển KT-XH giai đoạn 2026 - 2030 ngay từ năm đầu nhiệm kỳ.
QH cũng sẽ xem xét, quyết định các kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026 - 2030 về phát triển KT-XH, tài chính quốc gia, vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn; đồng thời thông qua 8 luật và 1 nghị quyết quy phạm pháp luật, Nghị quyết về Chương trình giám sát của QH năm 2027, Nghị quyết về thành lập Đoàn giám sát chuyên đề của QH và Nghị quyết chung kỳ họp thứ nhất, QH khóa XVI.
Nguồn: https://thanhnien.vn/doi-moi-tu-duy-lam-luat-kien-tao-phat-trien-185260406235640162.htm
