Theo Hãng tin Reuters, ngày 4-4, công ty cung cấp ảnh vệ tinh Planet Labs (Mỹ) đã thông báo sẽ ngừng cung cấp hình ảnh chụp Iran và khu vực xung đột Trung Đông vô thời hạn, thuận theo yêu cầu của Chính phủ Mỹ.
Trong email gửi khách hàng, công ty có trụ sở tại California này cho biết Washington đã yêu cầu tất cả nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại tạm ngưng phát hành hình ảnh vùng chiến sự. Lệnh hạn chế sẽ có hiệu lực cho đến khi xung đột kết thúc.
Quyết định này mở rộng đáng kể so với biện pháp trì hoãn 14 ngày mà Planet Labs áp dụng hồi tháng trước, vốn được hãng giải thích là nhằm ngăn các bên đối địch sử dụng ảnh vệ tinh để tấn công Mỹ và đồng minh. Lần này, toàn bộ hình ảnh được chụp từ ngày 9-3 sẽ bị ngừng cung cấp.
Động thái trên đặt ra nhiều câu hỏi bởi ảnh vệ tinh thương mại không chỉ phục vụ mục đích quân sự, mà còn là công cụ quan trọng giúp nhà báo và giới nghiên cứu giám sát tình hình tại những khu vực khó tiếp cận. Một số chuyên gia vũ trụ lo ngại Iran có thể đang tiếp cận ảnh vệ tinh thương mại thông qua các nước đối thủ của Mỹ.
Planet Labs là đơn vị vận hành một trong những đội tàu vệ tinh chụp ảnh Trái đất lớn nhất thế giới, cung cấp hình ảnh cập nhật thường xuyên cho chính phủ, doanh nghiệp và báo chí.
Hãng Vantor (tiền thân là Maxar Technologies), một nhà cung cấp ảnh vệ tinh thương mại lớn khác, cho biết không nhận được yêu cầu từ Chính phủ Mỹ.
Tuy nhiên, Vantor cho biết từ lâu hãng đã có chính sách “tăng cường kiểm soát truy cập trong thời kỳ xung đột địa chính trị” và hiện đang áp dụng biện pháp này cho một số khu vực ở Trung Đông, bao gồm giới hạn đối tượng được yêu cầu chụp mới hoặc mua ảnh hiện có tại những vùng quân đội Mỹ và đồng minh đang hoạt động.
Ngày 5-4, Kuwait và Bahrain cùng thông báo các cơ sở hạ tầng và khử mặn của mình chịu thiệt hại đáng kể sau các đợt tấn công mới nhất bằng máy bay không người lái (drone) của Iran.
Tại Kuwait, Bộ Điện lực và Nước nước này khẳng định drone Iran đã đánh trúng hai nhà máy phát điện kiêm khử mặn nước biển, gây “thiệt hại vật chất nghiêm trọng” và buộc phải ngừng vận hành hai tổ máy phát điện.
Cùng thời điểm, một vụ hỏa hoạn bùng phát tại khu phức hợp dầu khí Shuwaikh – nơi đặt trụ sở Bộ Dầu mỏ nước này và Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) – sau khi bị drone tấn công.
Truyền thông nhà nước Kuwait cũng dẫn nguồn Bộ Tài chính xác nhận một drone Iran đánh trúng khu văn phòng tập trung nhiều bộ ngành, gây thiệt hại vật chất lớn. Tuy nhiên không có trường hợp thương vong nào được ghi nhận trong toàn bộ các vụ tấn công tại Kuwait.
Tình hình tương tự diễn ra tại Bahrain. Tập đoàn Năng lượng Bapco xác nhận một bồn chứa tại cơ sở lưu trữ của hãng đã bốc cháy sau đợt tấn công của Iran, song nhấn mạnh không có thương vong.
Bộ Nội vụ Bahrain khẳng định lực lượng phòng vệ dân sự đã nhanh chóng dập tắt đám cháy, giúp tình hình được kiểm soát. Cơ quan chức năng đang tiến hành đánh giá thiệt hại.
Chiều 16-7, tại TP.HCM, Đại sứ quán Peru tại Việt Nam tổ chức tiệc chiêu đãi nhân kỷ niệm 205 năm Quốc khánh Peru, đồng thời khai mạc Lễ hội ẩm thực "Peru: Bản giao hưởng của hương vị".
Tham dự chương trình có Phó giám đốc Sở Ngoại vụ TP.HCM Trần Xuân Thủy, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM Trần Thị Thu Hiền, cùng đông đảo đại diện lãnh sự đoàn, giới doanh nghiệp và cộng đồng người Peru tại TP.HCM.
Phát biểu khai mạc buổi tiệc, Đại sứ Peru tại Việt Nam Ráez Portocarrero giới thiệu điểm nhấn của chương trình là những món ăn thuộc ẩm thực Peru và ẩm thực Nikkei, tức sự kết hợp tinh tế giữa di sản ẩm thực Peru và Nhật Bản. Theo bà, đây là "nhịp cầu bắc qua Thái Bình Dương", nơi tinh thần nồng nàn của Peru gặp gỡ kỹ thuật tinh tế của Nhật.
Bà Portocarrero cho rằng tinh thần này cũng lan tỏa đến ẩm thực Việt Nam. Dù bị Thái Bình Dương ngăn cách, ẩm thực hai nước vẫn "nói cùng một ngôn ngữ" với hải sản tươi ngon, sự trân trọng dành cho hạt gạo và hành trình theo đuổi sự cân bằng hương vị.
Đại sứ Peru giới thiệu buổi tiệc là mở màn cho Lễ hội ẩm thực "Peru: Bản giao hưởng của hương vị" kéo dài từ ngày 16 đến 19-7. Trong thời gian này, thực khách đến nhà hàng Nikura (khách sạn JW Marriott) có thể thưởng thức nhiều món ăn đặc sắc do chính tay bếp trưởng và bếp phó người Peru thực hiện.
Trao đổi riêng với Tuổi Trẻ, bà Portocarrero đánh giá quan hệ hai nước đang diễn tiến thuận lợi. Các đoàn cấp cao được trao đổi thường xuyên, trong khi thương mại và đầu tư cũng không ngừng tăng trưởng.
Đại sứ Peru cho biết kim ngạch thương mại song phương giữa hai nước đạt hơn 800 triệu USD và tăng đều qua từng năm. Việt Nam xuất khẩu sang Peru điện thoại, thiết bị và linh kiện điện tử, trong khi Peru xuất khẩu khoáng sản, trái cây và bột cá. Mối quan hệ này được bà Portocarrero đánh giá là "bổ sung mạnh mẽ cho nhau".
Đặc biệt, điểm nhấn của quan hệ Việt Nam - Peru còn nằm ở Bitel - thương hiệu của Viettel tại Peru. Sau 14 năm hiện diện, Bitel đã vươn lên thành công ty viễn thông lớn thứ hai tại đất nước Nam Mỹ.
Bà Portocarrero đặc biệt cảm kích vì Viettel đã làm điều "những doanh nghiệp khác khi đó không làm", khi vươn tới các vùng nông thôn để kết nối những người dân cần dịch vụ di động nhất. Với bà, đó không đơn thuần là đầu tư mà còn mang ý nghĩa kinh tế - xã hội sâu sắc.
Khép lại cuộc trao đổi, Đại sứ Portocarrero chia sẻ đã đi qua nhiều vùng đất của Việt Nam. Trên hành trình đó, bà nhận ra người Việt Nam và người Peru có nhiều điểm tương đồng đến bất ngờ, dù cách nhau nửa vòng Trái đất.
Cả hai dân tộc đều đặt gia đình làm trọng tâm, đều dành sự kính trọng sâu sắc cho tổ tiên. Cách người nông dân Việt Nam canh tác, làm nông cũng rất gần gũi với những gì diễn ra trên quê hương Peru của bà. Và trên hết, cả hai đều tự hào về nền ẩm thực của mình.
"Chúng ta có thể cách xa nhau về địa lý, nhưng sẽ không còn khoảng cách nào một khi ta có thể chia sẻ cùng nhau nhiều giá trị", Đại sứ Ráez Portocarrero khẳng định.
Truyền thông Mỹ ngày 9/7 dẫn lời một quan chức cho biết Washington đang áp dụng chiến thuật tiến hành các đợt không kích rồi tạm dừng có chủ đích để tránh leo thang xung đột với Iran, đồng thời tạo điều kiện cho các nỗ lực ngoại giao phát huy hiệu quả.
Theo đó, Mỹ vẫn duy trì một danh sách các mục tiêu tiềm năng nhằm làm đòn bẩy gây sức ép với Iran.
Nhiều quan chức Mỹ xác nhận Washington đã chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng tiến hành các cuộc không kích ngay trong đêm nếu cần thiết, nhưng hiện tại ngoại giao vẫn được ưu tiên.
Trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang hoạt động tại biển Ả rập, các kíp kỹ thuật đã nạp vũ khí cho các máy bay chiến đấu, trong khi các phi công tiến hành diễn tập để sẵn sàng cho mọi kịch bản tấn công có thể xảy ra.
Chỉ huy tàu sân bay đã thông báo với hàng nghìn thủy thủ trên tàu rằng tình hình đang trở nên căng thẳng hơn và yêu cầu toàn bộ lực lượng duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu như thường lệ.
Bên cạnh việc chuẩn bị cho các đợt không kích tiềm tàng vào Iran, các phi công chiến đấu cũng tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ phòng thủ thường xuyên, với các chuyến bay cất cánh liên tục cả ngày lẫn đêm.
Các quan chức Mỹ cũng bác bỏ tuyên bố của Iran rằng Mỹ đã tiến hành thêm các cuộc không kích trong đêm 9/7, khẳng định thông tin này là không chính xác. Tuy nhiên, họ lưu ý rằng tình hình đang diễn biến rất nhanh và các cuộc không kích có thể được nối lại nếu thấy cần thiết.
Trong khi đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin hai cơ sở quân sự của nước này tại hai thành phố đã trở thành mục tiêu của nhiều đợt không kích vào tối 9/7.
Hãng tin IRNA Ehsan Jahanian dẫn lời Phó Thống đốc tỉnh Bushehr phụ trách các vấn đề chính trị và an ninh cho biết một cơ sở quân sự gần thành phố Bushehr đã bị "các đầu đạn của Mỹ - Israel" tấn công. IRNA không cung cấp thông tin về mức độ thiệt hại hay thương vong.
Nhà máy điện hạt nhân của Iran nằm ở khu vực ngoại ô thành phố Bushehr.
Trong khi đó, Đài Phát thanh - Truyền hình Iran (IRIB) đưa tin một khu vực quân sự của lực lượng hải quân tại thành phố Konarak, miền nam Iran, đã "bị máy bay chiến đấu của đối phương tấn công thành hai đợt" vào tối 9/7.
IRIB dẫn lời ông Mohammad Younes Haqani, Thống đốc hạt Konarak, cho biết các đội cứu hộ và lực lượng an ninh đã được triển khai tới hiện trường.
Konarak là một thành phố cảng chiến lược nằm trên bờ biển Makran, thuộc tỉnh Sistan và Baluchestan của Iran, ở bờ phía tây Vịnh Oman. Trong khi đó, thành phố Bushehr nằm ở tỉnh ven biển ở miền nam Iran.
Mỹ đã thực hiện các đợt tấn công Iran liên tiếp trong hai ngày 8/7 và 9/7. Washington cho biết động thái này là đòn trừng phạt việc Iran tập kích 3 tàu thương mại qua eo biển Hormuz hồi đầu tuần.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 8/7 tuyên bố lệnh ngừng bắn tạm thời với Iran đã kết thúc, đồng thời cảnh báo không kích mạnh hơn nữa nếu Tehran tiếp tục tấn công tàu thuyền qua Hormuz. Iran đã đáp trả lại bằng việc tập kích các căn cứ quân sự của Mỹ ở khu vực.
"Mẫu bom lượn đầu tiên, có khối lượng 250 kg, từ Brave1 đã sẵn sàng triển khai chiến đấu. Quá trình phát triển kéo dài 17 tháng", Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov thông báo hôm 18/5. Brave1 là nền tảng do chính phủ Ukraine thành lập nhằm thúc đẩy các dự án quốc phòng nội địa.
Mẫu bom do công ty DG Industry phát triển và có tên gọi "Vyrivniuvach", tức là "Bộ cân bằng" theo tiếng Ukraine. Ông Fedorov cho biết loại bom này đã vượt qua mọi thử nghiệm, có khả năng tập kích chính xác mục tiêu nằm sâu trong phòng tuyến đối phương và được Ukraine tự phát triển hoàn toàn, "không sao chép từ các hệ thống của phương Tây hay Liên Xô".
Hình ảnh được công bố cho thấy bom triển khai từ cường kích Su-24. Nhà sản xuất nói rằng Vyrivniuvach tương thích với mọi máy bay của Ukraine, trong đó có tiêm kích F-16 và Mirage 2000 do phương Tây viện trợ, song sẽ cần thêm chứng nhận trước khi trang bị trên những mẫu chiến đấu cơ này.
"Các phi công đang diễn tập kịch bản chiến đấu và điều chỉnh hệ thống vũ khí mới để sử dụng trong điều kiện tác chiến thực tế. Bom lượn Ukraine sẽ sớm tấn công các mục tiêu đối phương", Bộ trưởng Fedorov cho biết.
Brave1 không nêu mức giá cụ thể, nhưng cho biết bom lượn Vyrivniuvach có chi phí thấp hơn gần 3 lần so với bom dẫn đường JDAM-ER do Mỹ sản xuất và viện trợ Ukraine. Vyrivniuvach có thể được triển khai trong mọi điều kiện thời tiết, quá trình chuẩn bị trước khi cất cánh không quá 30 phút.
JDAM là tên gọi chung của những loại bom thông thường được hoán cải thành bom thông minh bằng cách gắn bộ dẫn đường, gồm thiết bị định vị vệ tinh toàn cầu (GPS) và hệ thống điều khiển. Đây là phương án giúp tận dụng kho dự trữ bom thông thường, thay vì phải sản xuất những quả bom dẫn đường có chi phí cao.
Phiên bản tăng tầm JDAM-ER được bổ sung bộ cánh nâng giá rẻ, giúp tăng tầm bay lên hơn 65-80 km, gấp khoảng ba lần so với JDAM nguyên bản.
Nga và Ukraine đều sử dụng bom lượn, trong đó Kiev đang phụ thuộc nhiều vào mẫu JDAM-ER được Mỹ viện trợ, cùng HAMMER do Pháp sản xuất. các đồng minh châu Âu cung cấp.
