Thưa ông! Ông nghĩ gì khi nhiều người nhắc đến tên ông sau khi câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”? xuất hiện trong đề thi môn ngữ văn kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026?
Ông Nguyễn Tử Quảng: Tôi nghĩ mọi người nhắc đến tên tôi vì họ đã chứng kiến trọn vẹn một hành trình đầy thử thách và khốc liệt của cá nhân tôi từ khi còn là sinh viên cho đến tận bây giờ.
Họ thấy ông Quảng này “vất vả, gian nan” và đầy khát vọng dân tộc suốt ba thập kỷ, tự bỏ hàng ngàn tỷ đồng từ nguồn lực tự có để đầu tư cho công nghệ lõi, rồi phải “trầy trật” đối diện với rất nhiều sóng gió, định kiến từ dư luận, trong khi cái đích thành công vang dội về thương mại toàn cầu vẫn đang là một bài toán cần lời giải.
Thường thì người ta nhìn vào những khó khăn trước mắt và coi đó là thất bại, là yếu kém, nhưng thực chất đó là quá trình tất yếu, là bản chất của việc làm công nghệ cao, tương tự như câu chuyện của các vị tỉ phú công nghệ trên thế giới.
Những năm gần đây, tôi ít xuất hiện hay chia sẻ trên truyền thông là bởi từ thực tế điều hành Bkav, tôi đã đúc rút được những kinh nghiệm xương máu và biết rõ một quốc gia cần gì để thành công trong lĩnh vực công nghệ. Tôi dành phần lớn thời gian phối hợp, tư vấn cho các bộ, ngành và Chính phủ nhằm tháo gỡ những rào cản vĩ mô lớn hơn thuộc về thể chế quản lý.
Những điểm cốt lõi nhất để một quốc gia có thể cất cánh bằng công nghệ mà chúng tôi góp ý hiện đã được đưa vào các văn bản luật liên quan như: luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, luật Trí tuệ nhân tạo, luật An ninh mạng, luật chuyển đổi số… Chúng tôi vẫn đang tiếp tục theo đuổi việc cụ thể hóa những vấn đề đó vào các nghị định và chính sách thực thi.
Song song với đó, tại Bkav, chúng tôi đang tập trung toàn lực phát triển các công nghệ AI và Phone AI. Trong bối cảnh các hãng smartphone toàn cầu đang có dấu hiệu đuối sức trong lĩnh vực AI, đây là giai đoạn giống như Nokia đang phát triển rực rỡ nhưng không kịp đổi mới đã bị thay thế bởi các hãng smartphone. Hiện nay nhân loại đang bước sang thời kỳ Phone AI và 6G, đây chính là cơ hội vàng của Việt Nam thay thế các hãng smartphone hiện tại. Tôi vẫn tin rằng khi những điều kiện về cơ chế, môi trường phát triển và đổi mới sáng tạo được hoàn thiện, các doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể đứng trong nhóm dẫn đầu, thậm chí vươn lên top 3 thế giới.
Hiện nay, chủ trương của Đảng và Chính phủ là rất đúng đắn khi kiên định xác định khoa học công nghệ là động lực chủ chốt, là “chìa khóa” quan trọng nhất để đất nước bứt phá, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Khi chúng ta tháo gỡ được tận cùng các nút thắt về cơ chế này, Việt Nam chắc chắn sẽ xuất hiện thêm nhiều tập đoàn Big Tech, nhiều cá nhân và doanh nghiệp công nghệ xuất sắc đủ sức đưa đất nước trở thành một quốc gia phát triển, tham gia dẫn dắt thế giới trong kỷ nguyên mới.
Có ý kiến cho rằng Việt Nam không thiếu người giỏi, nhưng lại thiếu những cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu như Steve Jobs. Theo ông, đâu là rào cản lớn nhất khiến người Việt khó tạo ra những sản phẩm công nghệ mang tính đột phá?
Theo tôi, rào cản lớn nhất không nằm ở trí tuệ hay năng lực của người Việt Nam. Khi nhìn vào Steve Jobs, Elon Musk, Mark Zuckerberg hay Jensen Huang, nhiều người thường chỉ nhìn thấy thành công của họ. Nhưng nếu nhìn lại hành trình của họ, chúng ta sẽ thấy một điểm chung: tất cả đều từng trải qua những thất bại rất lớn.
Steve Jobs từng bị sa thải khỏi chính công ty mình sáng lập, Elon Musk từng đứng trước nguy cơ mất cả Tesla lẫn SpaceX vào năm 2008. Mark Zuckerberg từng khó khăn đến mức phải chào bán chính mình cho Google, Jensen Huang của Nvidia cũng từng 3 lần suýt phá sản trước khi đưa công ty đạt trị giá 5.700 tỉ USD như hiện tại…
Khi các tỉ phú này gặp thất bại, xã hội Mỹ có thể “ném đá”, nhưng phần lớn nhìn nhận đó là điều tất yếu của công nghệ. Ở Việt Nam thì ngược lại. Lịch sử chứng minh, những người chưa từng thất bại sẽ không bao giờ có đủ kinh nghiệm, sự thấu hiểu và lòng kiên nhẫn để làm công nghệ lớn.
Muốn có những “Steve Jobs Việt Nam”, trước hết xã hội phải nhìn nhận thất bại như một phần tự nhiên của đổi mới sáng tạo. Những người đi đầu luôn phải làm những việc chưa từng có tiền lệ, vì vậy thất bại là điều gần như không thể tránh khỏi. Nếu xã hội chỉ công nhận thành công mà không chấp nhận những thất bại trên con đường đi tới thành công, sẽ rất khó xuất hiện những người dám mở đường.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần tôn trọng những cá tính khác biệt. Những người muốn thay đổi thế giới thường phải có niềm tin rất mạnh vào điều mình đang theo đuổi. Họ phải dám nghĩ khác, dám làm khác và dám đặt ra những mục tiêu lớn. Một xã hội đổi mới sáng tạo cần khuyến khích những con người như vậy thay vì hoài nghi hay kỳ thị họ chỉ vì họ khác số đông…
Steve Jobs nổi tiếng với khả năng kết hợp công nghệ, thiết kế và tư duy trải nghiệm người dùng. Theo ông, người trẻ Việt hiện nay đang thiếu kỹ năng hay phẩm chất nào để có thể tạo ra những sản phẩm mang dấu ấn riêng như vậy?
Người Việt Nam không hề thiếu tài năng công nghệ ở đẳng cấp quốc tế. Chúng ta có kỹ sư Đỗ Đức Cường, người góp phần đặt nền móng cho hệ thống ATM hiện đại, ông được gọi là cha đẻ của máy ATM hiện đại. Kỹ sư Trương Trọng Thi, “cha đẻ của máy tính cá nhân”, người cùng cộng sự đã phát minh ra Micral N (1973), chiếc máy tính cá nhân đầu tiên trên thế giới sử dụng vi xử lý.
Trong kỷ nguyên mới này, chúng ta tiếp tục có những tài năng xuất chúng như Lê Viết Quốc và Lương Minh Thắng, là 2 nhà khoa học AI gốc Việt hàng đầu thế giới đang đảm nhận các vị trí chủ chốt tại Google DeepMind. Họ chính là những người đóng vai trò nền tảng trong việc kiến tạo, phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và các siêu AI hiện nay. Điều đó chứng minh rằng những thành tựu mang tính bước ngoặt thay đổi thế giới hoàn toàn có dấu ấn trí tuệ của người Việt.
Vấn đề của Việt Nam chưa bao giờ là thiếu người giỏi, mà là làm thế nào để tạo ra một môi trường đủ mạnh để những người giỏi ấy phát triển và dẫn dắt thế giới. Ngay như chiếc Bphone của Bkav ra mắt từ năm 2015, thiết kế phẳng và triết lý kiểu dáng tiên phong của nó đi trước các hãng Trung Quốc hay Samsung thời bấy giờ. Về phần mềm, hệ điều hành với giao diện cử chỉ và an ninh bảo mật đều tiên phong, đến nay hơn mười năm nhìn lại vẫn vẹn nguyên giá trị thời sự và trải nghiệm.
Cái người trẻ Việt đang thiếu duy nhất hiện nay không phải kỹ năng mà là một hệ sinh thái lành mạnh, một nguồn lực vốn của xã hội để nâng đỡ sản phẩm cạnh tranh ra toàn cầu. Hãy nhìn sang Mỹ, khi có trào lưu AI, xã hội và các quỹ của họ sẵn sàng đổ hàng tỷ đô để đầu tư cho các công ty khởi nghiệp. Nước mình hiện tại chưa có được nguồn lực vốn xã hội như vậy để tạo ra các doanh nghiệp lớn.
Nếu gửi gắm một thông điệp tới các thí sinh vừa bước ra khỏi kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 khát vọng trở thành những nhà sáng tạo, nhà khởi nghiệp công nghệ trong tương lai, ông sẽ nhắn nhủ điều gì để các em có thể tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành những “Steve Jobs Việt Nam”?
Tôi muốn nhắn nhủ rằng các em đang được bước vào đời đúng vào một thời khắc lịch sử, khi toàn Đảng và toàn dân đang sục sôi khát vọng vươn mình, mà khoa học công nghệ chính là động lực cốt lõi. Câu hỏi về Steve Jobs xuất hiện trong đề thi môn ngữ văn năm nay vô hình trung đã gieo một cái “nhân” rất lớn vào tư duy và tạo động lực mạnh mẽ cho các em.
Hãy nhìn vào những vĩ nhân như Bill Gates hay Mark Zuckerberg, mọi nền móng và hoài bão của họ đều bắt đầu từ chính môi trường đại học ngay từ năm thứ nhất, thứ hai chứ không phải tự nhiên mà có. Bản thân tôi cũng bắt tay làm những viên gạch đầu tiên của Bkav từ năm thứ 3 đại học, suốt hàng chục năm trời phụng sự miễn phí cho xã hội bằng đam mê thuần khiết của tuổi đôi mươi mà không màng tiền bạc. Khi các em có được tinh thần dấn thân không sợ hãi của tuổi trẻ, kết hợp với việc môi trường vĩ mô đất nước đang dịch chuyển tích cực, cái “nhân” được gieo ngày hôm nay chắc chắn sẽ gặt hái được những “quả ngọt” vĩ đại cho đất nước trong tương lai.
Ai cũng biết AI đang thay đổi cuộc sống hằng ngày, nhưng làm sao để biến công nghệ này thành "trợ thủ đắc lực" giúp học nhanh hơn, làm việc nhàn hơn thì không phải ai cũng rõ. Để mang đến cái nhìn trực quan nhất, hãy đến ngày hội công nghệ quy mô lớn mang tên TECHWORLD by Thế Giới Di Động 2026, diễn ra trong 2 ngày 20 và 21.6 tại Nhà thi đấu Tân Bình (TP.HCM).
Ngày hội dự kiến trở thành điểm hẹn 'cháy' nhất mùa hè khi thu hút mọi thế hệ, từ học sinh, sinh viên, dân văn phòng cho đến giới mộ điệu công nghệ và các game thủ. Sân chơi này mang đến một không gian trải nghiệm thực tế đầy phấn khích, nơi bất kỳ ai cũng có thể dễ dàng nắm bắt và sử dụng AI phù hợp nhất cho nhu cầu của riêng mình.
Điểm nhấn làm nên quy mô hoành tráng của ngày hội là sự quy tụ của hơn 20 "ông lớn" công nghệ hàng đầu thế giới như: Google, Microsoft, HP, ASUS, Lenovo, Dell, Acer, MSI, Samsung, OPPO, Xiaomi, Vivo...
Tại khu vực của các thương hiệu, khách tham quan được trực tiếp chạm tay vào các dòng điện thoại thông minh, laptop đời mới nhất để khám phá cách AI thay đổi cách học tập, làm việc và giải trí. Nhiều bạn trẻ không khỏi trầm trồ khi được các chuyên gia hướng dẫn cách ứng dụng AI để tối ưu hóa mọi tác vụ: từ sáng tạo nội dung "thần tốc" như: dựng video, làm nhạc, cho đến "chiến" việc nghiên cứu, xử lý dữ liệu hằng ngày.
Bên cạnh các gian hàng, khu vực sân khấu lớn sẽ là nơi tổ chức chuỗi tọa đàm cực cuốn từ dàn chuyên gia và KOL công nghệ, gaming hàng đầu như: Cu Hiệp, Duy Luân, Tuấn Ngọc và Tài Xài Tech. Khán giả sẽ có dịp "bỏ túi" hàng loạt bí kíp thực tế như cách dùng AI tối ưu hiệu suất học tập, làm việc, giải trí, đến cập nhật kiến thức AI đầy mới mẻ trong đa lĩnh vực. Những thông tin mang tính ứng dụng cao được chia sẻ theo cách dễ hiểu nhất, biến những kiến thức vốn phức tạp trở nên gần gũi, thú vị đối với mọi người dùng.
Song song với việc mang lại những trải nghiệm công nghệ đỉnh cao, TECHWORLD 2026 còn khẳng định một triết lý sâu sắc: "Sự phát triển của công nghệ phải luôn đi cùng trách nhiệm xã hội". Thế Giới Di Động sẽ cùng Báo Thanh Niên để công bố quỹ học bổng trị giá 1 tỉ đồng, trực tiếp hỗ trợ giáo dục cho các em học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn. Khoản tài trợ ý nghĩa này tương đương 100 suất học bổng thiết thực, nhằm tiếp thêm động lực cho các bạn trẻ mồ côi do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19.
Đại tiệc trải nghiệm của mùa hè 2026 càng thêm bùng nổ khi lần đầu tiên mang đến giải đấu Liên Minh Huyền Thoại dành riêng cho sinh viên toàn quốc do Thế Giới Di Động kết hợp cùng MSI tổ chức. Diễn ra trực tiếp tại sự kiện với thể thức thi đấu ARAM 5vs5 tốc độ cao và giàu tính giải trí, sân chơi E-Sport học đường này đã cống hiến những màn tranh tài đầy kịch tính. Sự xuất hiện của các caster, streamer nổi tiếng đã thổi bùng ngọn lửa đam mê, mang lại không gian giao lưu và gắn kết tinh thần đồng đội mạnh mẽ cho giới trẻ.
Siêu sự kiện TECHWORLD 2026 sẽ mở cửa (vào cổng tự do) chào đón các bạn trẻ
ẢNH: C.T.V
Không dừng lại ở đó, ban tổ chức còn chiêu đãi khách tham quan bằng loạt quyền lợi mua sắm vô cùng hấp dẫn. 100% người tham gia đều nhận được voucher mua hàng trị giá từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng để thỏa sức sắm sửa thiết bị mới. Đồng thời, cơ hội trúng thưởng mỗi ngày với nhiều phần quà giá trị như: Laptop AI, màn hình LCD, máy in cùng 9 suất ưu đãi mua laptop giảm giá sốc lên đến 50% đã mang lại niềm vui lớn cho người tham gia.
Hơn cả ngày hội triển lãm, TECHWORLD 2026 chứng minh vị thế của không gian kết nối cộng đồng đích thực. Bằng cách dung hòa hoàn hảo giữa những giải pháp AI tiên tiến và các giá trị nhân văn hướng về xã hội, Thế Giới Di Động đã thành công truyền đi nguồn cảm hứng mạnh mẽ, giúp thế hệ trẻ tự tin làm chủ công nghệ và gánh vác tương lai.
Trong lễ đính hôn mới đây, cô dâu Nguyễn Thị Lan Duy (26 tuổi, ngụ Tây Ninh) đã “thổi hồn” tuổi thơ vào ngày trọng đại theo phong cách Doraemon với gam màu xanh, trắng chủ đạo. Từ cổng chào, phông nền đến khu check-in đều được thiết kế đồng bộ, nổi bật với hình ảnh chú mèo máy Doraemon.
Cô dâu trang trí lễ đính hôn theo phong cách Doraemon
Lan Duy cho biết ý tưởng trang trí lễ đính hôn theo phong cách Doraemon đã được cô ấp ủ từ rất lâu. Từ nhỏ, cô đã yêu thích nhân vật mèo máy đáng yêu này, xem đó như một phần ký ức tuổi thơ không thể thiếu.
“Nhân vật mèo ú Doraemon là cả bầu trời tuổi thơ của mình và bao bạn trẻ khác. Có lẽ ai cũng từng đọc, từng xem và ao ước mình có được một người bạn như vậy. Khi lớn lên, mình vẫn thích xem Doraemon vì những tập phim mang lại sự vui vẻ, giúp mình thoải mái hơn, giảm stress sau ngày dài học tập, làm việc, đồng thời cũng rút ra được nhiều bài học ý nghĩa”, cô dâu chia sẻ.
Từ tình cảm đặc biệt đó, Lan Duy quyết định đưa hình ảnh Doraemon vào lễ đính hôn của mình như một cách lưu giữ kỷ niệm. Không gian buổi lễ được thiết kế theo tone xanh, trắng đặc trưng, đồng bộ từ cổng chào, phông nền chụp ảnh cho đến khu vực check-in. Các chi tiết trang trí đều xoay quanh hình ảnh chú mèo máy Doraemon.
Để hiện thực hóa ý tưởng, cô dâu đã chủ động tìm hiểu và tham khảo nhiều mẫu trang trí trên mạng xã hội trước khi trao đổi với đơn vị thi công. Trong toàn bộ không gian, khu vực khiến Lan Duy thích nhất là phần phông nền chụp ảnh. Theo cô, đây là nơi hội tụ đầy đủ yếu tố từ màu sắc đến hình ảnh, mang lại cảm giác siêu dễ thương cho cả người lớn lẫn trẻ nhỏ khi check-in.
Dù lựa chọn phong cách theo sở thích cá nhân, Lan Duy cho biết cô vẫn đặc biệt chú trọng đến yếu tố truyền thống trong lễ đính hôn. Khi chia sẻ ý tưởng với gia đình hai bên, cô nhận được sự ủng hộ.
“Khi mình chia sẻ ý tưởng này với gia đình hai bên thì mọi người không có ý kiến gì. Ba mẹ vui vẻ để mình làm theo sở thích vì đời người chỉ có một lần. Việc trang trí như vậy cũng không ảnh hưởng đến sự trang nghiêm ở bàn thờ ông bà, vì khu vực này mình vẫn giữ đúng lễ nghĩa. Hình ảnh Doraemon chỉ xuất hiện ở cổng, phông nền chụp hình hay nhãn dán trên chai nước để mọi người check-in”, cô dâu cho biết.
Chính sự phân chia rõ ràng giữa không gian sáng tạo và khu vực nghi lễ đã giúp buổi đính hôn vừa mang màu sắc trẻ trung, vừa đảm bảo tính trang nghiêm cần thiết. Điều này cũng góp phần giúp gia đình hai bên yên tâm, đồng thuận với ý tưởng của cô dâu.
Không chỉ nhận được sự ủng hộ từ gia đình, buổi lễ còn khiến khách mời thích thú. Theo Lan Duy, nhiều người, đặc biệt hơn là những khách lớn tuổi, cũng bày tỏ sự yêu thích với nhân vật Doraemon.
Lan Duy chia sẻ thêm rằng cô không ngờ những hình ảnh từ lễ đính hôn của mình lại nhận được sự quan tâm lớn trên mạng xã hội. “Mình chỉ nghĩ đơn giản đây là ngày trọng đại nên muốn làm những gì đẹp và ý nghĩa theo sở thích của bản thân. Không nghĩ lại được nhiều người quan tâm như vậy. Mình cũng mong mọi người xem và hoan hỉ đón nhận những hình ảnh dễ thương này”, cô bộc bạch.
Về phía chú rể Nguyễn Xuân Trinh (35 tuổi), anh cho biết luôn ủng hộ mọi mong muốn, sở thích của vợ. “Được làm điều cô ấy thích, cô ấy vui thì tôi cũng vui”, anh chia sẻ.
Là khách mời tham dự và là bạn của cô dâu, Phan Thị Như Hảo (26 tuổi, ngụ Tây Ninh), cho biết đây là lần đầu tiên dự một lễ đính hôn được trang trí theo phong cách hoạt hình. “Vì cô dâu rất thích Doraemon nên đã mang nhân vật này vào ngày trọng đại của mình. Tham dự một buổi tiệc như vậy, mình thấy vừa lạ vừa rất dễ thương. Không chỉ riêng mình mà hầu như mọi khách mời hôm đó ai cũng rất thích thú”, Hảo nói.
Để xác định được thế mạnh của bản thân để chọn ngành phù hợp, thủ khoa Trường ĐH Công nghệ TP.HCM năm 2024 cho rằng các bạn phải trả lời được những câu hỏi này: Mình học giỏi môn gì? Mình thích cái gì, ngành gì? Mình muốn làm gì trong tương lai? Mình muốn thu nhập ra sao, muốn một môi trường làm việc như thế nào?...
Tiến gợi ý một số hướng chuyên ngành theo sở thích và điểm mạnh của bản thân, chẳng hạn nếu bạn thích hay giỏi về tư duy logic, các môn tự nhiên thì có thể chọn khối ngành công nghệ thông tin; thích giao tiếp có thể thử tìm hiểu khối ngành truyền thông; nếu thích sự ổn định có thể cân nhắc sư phạm, y tế, công an, quân đội…
Với Tiến, khi chọn thi khối C00, trong đầu đã liệt kê một số ngành nghề liên quan và là thế mạnh của bản thân để sau này có cơ hội phát huy tốt hơn với nghề đã chọn. Tiến cho rằng khi chọn ngành nghề có thể tham khảo thêm ý kiến từ thầy cô, bạn bè. Là những người đi trước và đã trải qua nên chắc chắn họ sẽ có nhiều kinh nghiệm để tư vấn thêm giúp các bạn yên tâm hơn.
Bản thân Tiến thì tham khảo ý kiến từ chị của mình, vì chị đã theo học ngôn ngữ Hàn nên hiểu rõ về ngành này. Hơn nữa, Tiến cũng thấy tiếng Hàn có nhiều cơ hội phát triển nên lựa chọn học.
Ngoài ra, trong quá trình chọn ngành, Tiến đặc biệt nhấn mạnh: "Các bạn không nên chọn ngành chỉ vì hot trend, vì ngành đó hot; và tối kỵ là nhờ bạn bè chọn hộ hay vì gia đình bắt buộc. Bởi như thế bạn sẽ không thể có đủ nhiệt huyết, tâm huyết để đi theo ngành, vì vốn dĩ nó không thật sự phù hợp với bạn".
Tiến cho biết nhiều bạn chọn ngành theo bạn bè, đi theo số đông, thấy nhiều người chọn nên cũng lao theo, nhưng lại quên mất một điều, ngành nào càng đông người chọn thì sự cạnh tranh sẽ càng cao, không chỉ là lúc xét tuyển mà còn cả khi đi làm. Tiến ví dụ nếu bây giờ 1.000 thí sinh cùng chọn một ngành, nhưng thị trường sau đó chỉ cần khoảng 100 người để làm việc thì 900 người còn lại sẽ thế nào?
"Chúng ta nên hạn chế đi theo ngành mà bạn bè chọn hộ hay giới thiệu, rủ học cùng. Các bạn phải tìm hiểu thật kỹ về ngành mình muốn chọn, bởi vì khi xác định ngành đó rồi, chúng ta phải theo con đường đấy rất dài, không chỉ là 4 hay 5 năm ĐH mà còn cả thời gian dài đi làm sau này", Tiến bày tỏ.
Theo Tiến, việc chọn sai ngành không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần, nhiệt huyết học tập, mà sẽ tốn rất nhiều công sức, tiền bạc cho việc bỏ ngành và ôn thi lại.
Tiến khuyên thí sinh: "Các bạn phải xác định ngay từ bây giờ rằng mình muốn cái gì, phù hợp với điều gì và khả năng của mình đến đâu...; phải xác định thật kỹ vì chọn ngành không chỉ đơn giản để theo học mà còn là chọn cả tương lai; đừng vội đi theo phong trào mà hãy hiểu mình trước, bởi vì chỉ có mình mới hiểu được bản thân chính xác nhất. Chúc các bạn sẽ lựa chọn được ngành nghề thật sự yêu thích và phù hợp để phát triển sau này".
