Mùa hè thường được nhiều người xem là thời điểm thuận lợi để giảm cân. Thời tiết nóng khiến cơ thể dễ đổ mồ hôi, nhu cầu ăn uống cũng có xu hướng giảm so với mùa lạnh. Tuy nhiên, không ít người lại chọn cách ép cân bằng việc bỏ bữa tối, chỉ uống nước hoặc ăn rất ít trong thời gian dài.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, giảm cân bền vững không đồng nghĩa với việc bỏ đói cơ thể. Điều quan trọng là kiểm soát tổng năng lượng nạp vào, lựa chọn thực phẩm phù hợp và duy trì chế độ ăn cân đối.
Dưới đây là 5 thực phẩm quen thuộc, dễ tìm, phù hợp để bổ sung vào bữa tối trong mùa hè:
Bí đao
Bí đao là thực phẩm có hàm lượng nước cao, năng lượng thấp và thường được dùng trong các bữa ăn thanh mát mùa hè. Nhờ chứa nhiều nước cùng một lượng chất xơ nhất định, bí đao giúp tạo cảm giác no mà không làm tăng quá nhiều calo.
Một bát canh bí đao nấu cùng thịt nạc, tôm hoặc nấm có thể là lựa chọn phù hợp cho bữa tối. Món ăn này vừa dễ tiêu, vừa giúp bổ sung nước sau một ngày nắng nóng. Người đang kiểm soát cân nặng có thể dùng bí đao luộc, hấp hoặc nấu canh thay cho các món nhiều dầu mỡ.
Dưa chuột
Dưa chuột chứa khoảng 95% là nước, ít năng lượng và có thể ăn trực tiếp. Đây là loại thực phẩm phù hợp để bổ sung vào bữa tối, đặc biệt với người có thói quen ăn vặt vào cuối ngày.
Một đĩa dưa chuột ăn kèm trong bữa tối có thể giúp tăng khối lượng thực phẩm trong khẩu phần mà không làm tăng quá nhiều năng lượng.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng của Trường Y tế Công cộng Harvard (Mỹ), việc tăng lượng rau quả ít tinh bột trong bữa ăn có thể góp phần kiểm soát cảm giác thèm ăn và hỗ trợ quản lý cân nặng lâu dài.
Tuy nhiên, dưa chuột không nên được dùng thay thế hoàn toàn bữa chính. Cách hợp lý hơn là kết hợp với nguồn đạm như trứng, cá, thịt nạc hoặc đậu phụ.
Súp lơ
Súp lơ xanh là thực phẩm thường xuất hiện trong thực đơn của người muốn kiểm soát cân nặng. Loại rau này giàu chất xơ, vitamin và các hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.
Theo Harvard Health Publishing, súp lơ xanh là nguồn cung cấp chất xơ tốt trong khi có hàm lượng năng lượng khá thấp. Chất xơ giúp kéo dài cảm giác no, hỗ trợ hoạt động tiêu hóa và có thể góp phần kiểm soát lượng thức ăn tiêu thụ trong ngày.
Súp lơ xanh có thể luộc, hấp, xào nhanh với tỏi hoặc kết hợp cùng ức gà, tôm, nấm. Khi chế biến, nên hạn chế dùng nhiều dầu, bơ, sốt béo để tránh làm tăng năng lượng của món ăn.
Rong biển
Rong biển là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều nền ẩm thực châu Á. Thực phẩm này chứa ít năng lượng, có chất xơ hòa tan và một số khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Một số nghiên cứu cho thấy rong biển chứa alginate – loại chất xơ có khả năng tạo độ nhớt trong đường tiêu hóa. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả giảm cân trực tiếp của rong biển ở người hiện vẫn chưa thống nhất. Vì vậy, rong biển nên được xem là thực phẩm hỗ trợ đa dạng hóa khẩu phần hơn là một thực phẩm giảm cân.
Người có bệnh lý tuyến giáp, tăng huyết áp hoặc đang phải kiểm soát lượng muối nên thận trọng với các loại rong biển chế biến sẵn, do một số sản phẩm có thể chứa nhiều natri.
Rau muống là loại rau phổ biến, dễ mua và có giá thành phải chăng. Loại rau này chứa chất xơ, nhiều nước và phù hợp với bữa ăn gia đình trong mùa hè.
Một đĩa rau muống luộc hoặc xào với lượng dầu vừa phải có thể giúp tăng lượng rau trong khẩu phần, hỗ trợ cảm giác no và giảm nhu cầu ăn các món giàu năng lượng.
Để bữa tối cân bằng hơn, rau muống nên được ăn cùng cá, thịt nạc, trứng hoặc đậu phụ. Người có bệnh thận, gout hoặc các vấn đề sức khỏe đặc biệt nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần điều chỉnh chế độ ăn dài hạn.
Nhiều người kỳ vọng một số loại rau củ có thể giúp cơ thể đốt mỡ ngay cả khi đang ngủ. Tuy nhiên, về mặt dinh dưỡng, không có thực phẩm nào có khả năng trực tiếp làm tan mỡ thừa trong lúc ngủ.
Hiệu quả giảm cân phụ thuộc vào thâm hụt năng lượng hợp lý, chế độ ăn cân đối, giấc ngủ đủ và vận động đều đặn. Các thực phẩm ít calo, giàu chất xơ và nước chỉ đóng vai trò hỗ trợ, giúp người ăn no lâu hơn, giảm nguy cơ nạp dư năng lượng vào buổi tối.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo không nên bỏ bữa tối kéo dài. Việc nhịn ăn có thể khiến cơ thể mệt mỏi, dễ thèm ăn vào đêm khuya và ăn bù vào ngày hôm sau.
Thay vào đó, nên ăn tối trước giờ ngủ khoảng 2-3 tiếng, ưu tiên rau xanh, protein nạc, hạn chế đồ chiên rán, bánh ngọt và nước uống có đường.
Cục An toàn thực phẩm nhận được thông tin ngày 18-4 trên địa bàn xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An ghi nhận hơn 20 người nhập viện cấp cứu nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì với các triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao… và đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Nghệ An khẩn trương triển khai chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc, lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân; điều tra và xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.
Đồng thời tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nâng cao vai trò, trách nhiệm của người quản lý, người sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng.
Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, tập trung truyền thông vào nhóm cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh sản phẩm thực phẩm liên quan đến thức ăn đường phố.
Thực hiện nghiêm các nội dung về việc tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.
Cục An toàn thực phẩm cũng đề nghị các đơn vị theo dõi, cập nhật diễn biến tình hình vụ ngộ độc, thực hiện báo cáo nhanh theo hướng dẫn, chủ động truyền thông thông tin vụ việc và sớm công khai kết quả điều tra ngộ độc thực phẩm, đồng thời báo cáo về Cục An toàn thực phẩm theo quy định.
Trước đó, như Tuổi Trẻ Online đã đưa tin theo thông tin ban đầu, từ sáng 17 đến sáng 18-4, các bệnh nhân nhập viện rải rác, sau đó tăng nhanh vào buổi tối. Hầu hết đều có triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, một số trường hợp sốt cao.
Bệnh nhân nhập viện từ 4 - 85 tuổi, ngụ ở các xã của huyện Diễn Châu (cũ) như Diễn Ngọc, Diễn Hoa, Diễn Thọ, Diễn Bích.
Trong số các bệnh nhân, có khoảng 20 người có ăn bánh mì tại tiệm bánh Q. ở xã Diễn Châu. 5 trường hợp còn lại có ăn các thực phẩm khác như bánh ngọt, xoài, dứa, ốc xào… nên chưa thể khẳng định nguyên nhân cụ thể.
Sức khỏe một số người đã ổn định nhưng vẫn cần tiếp tục giám sát do triệu chứng tiêu hóa còn nặng. Cơ quan chức năng đã kiểm tra cơ sở kinh doanh nghi liên quan, đồng thời lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để xét nghiệm, xác định nguyên nhân.
Kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa biến chứng như tim mạch, đột quỵ, suy thận hay tổn thương thần kinh. Tuy nhiên, việc kiểm soát ở nhóm này cần linh hoạt hơn do cơ thể đã suy giảm chức năng và thường có nhiều bệnh lý đi kèm.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA), khi tuổi càng lớn, cơ thể giảm độ nhạy insulin, tuyến tụy hoạt động kém hiệu quả hơn và khối cơ giảm dần. Những thay đổi này khiến đường huyết dễ tăng cao, đặc biệt sau bữa ăn.
Tiến sĩ Robert Gabbay, Giám đốc khoa học của ADA, cho biết việc kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi không chỉ nhằm đạt con số lý tưởng mà còn phải đảm bảo an toàn, tránh hạ đường huyết quá mức.
Chế độ ăn đóng vai trò then chốt. Người lớn tuổi nên ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, đậu, ngũ cốc nguyên hạt để làm chậm hấp thu đường. Đồng thời, hạn chế đường đơn và tinh bột tinh chế như bánh kẹo, nước ngọt.
Bà Erin Palinski-Wade, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết việc kết hợp tinh bột với protein và chất béo lành mạnh có thể giúp ổn định đường huyết sau ăn và giảm nguy cơ tăng đường huyết đột ngột, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health.
Thay vì ăn 3 bữa lớn, người cao tuổi nên chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Cách này giúp duy trì đường huyết ổn định hơn và hạn chế tình trạng tăng - giảm thất thường.
Hoạt động thể chất giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn. Người lớn tuổi có thể lựa chọn các hình thức nhẹ nhàng như đi bộ, tập dưỡng sinh hoặc yoga. Theo khuyến nghị của các chuyên gia, chỉ cần khoảng 30 phút vận động mỗi ngày cũng mang lại lợi ích rõ rệt.
Việc theo dõi đường huyết tại nhà giúp phát hiện sớm bất thường. Người bệnh cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ khi dùng thuốc hoặc insulin, tránh tự ý điều chỉnh liều.
Tiến sĩ Anne Peters, chuyên gia nội tiết tại Trường Y Keck (Đại học Nam California, Mỹ), nhấn mạnh rằng người cao tuổi đặc biệt cần cảnh giác với hạ đường huyết vì triệu chứng có thể không điển hình nhưng lại rất nguy hiểm.
Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng và kiểm soát tốt các bệnh như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu sẽ giúp ổn định đường huyết hiệu quả hơn.
Người lớn tuổi nên đi khám nếu có các dấu hiệu như khát nước nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi kéo dài. Việc phát hiện sớm giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và giảm nguy cơ biến chứng.
Kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi cần sự kết hợp giữa dinh dưỡng hợp lý, vận động, theo dõi thường xuyên và tuân thủ điều trị. Chủ động chăm sóc sức khỏe sẽ giúp người lớn tuổi sống khỏe và hạn chế rủi ro lâu dài.
Thạc sĩ - bác sĩ Ngô Thị Tường Vi, Trường đại học Khoa học Sức khỏe - Đại học Quốc gia TP.HCM, chia sẻ bữa cơm gia đình đóng vai trò như một sợi dây kết nối các thế hệ và gìn giữ những giá trị truyền thống lâu đời. Hình ảnh cả nhà quây quần bên mâm cơm, cùng gắp thức ăn cho nhau, chấm chung bát nước mắm đã trở nên quen thuộc qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, ít ai nghĩ rằng chính những thói quen tưởng như vô hại ấy lại có thể trở thành con đường lây lan của vi khuẩn HP - Helicobacter pylori - một trong những tác nhân hàng đầu gây viêm loét dạ dày tráng tràng và có thể diễn tiến triển thành ung thư dạ dày.
Theo bác sĩ Tường Vi, vi khuẩn Helicobacter pylori, thường gọi là vi khuẩn HP, là một trong những loại vi khuẩn phổ biến nhất trên thế giới. Sau khi xâm nhập cơ thể, chúng có thể tồn tại nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, theo thời gian, vi khuẩn này có thể gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày - tá tràng, xuất huyết tiêu hóa và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Điều đáng lo ngại là phần lớn người nhiễm HP không biết mình mang vi khuẩn, nên vô tình trở thành nguồn lây cho người thân trong gia đình.
Các nghiên cứu cho thấy vi khuẩn HP có thể lây truyền qua đường miệng - miệng hoặc phân - miệng. Vi khuẩn có thể tồn tại trong nước bọt và dịch tiết khoang miệng. Vì vậy, trong sinh hoạt hằng ngày, các thói quen như:
Dùng chung bát nước chấm, gắp thức ăn cho nhau bằng đũa cá nhân, dùng chung muỗng, chén, ly uống nước; mớm thức ăn cho trẻ nhỏ đều có nguy cơ làm lây truyền vi khuẩn HP từ người này sang người khác. Tương tự, việc nhiều người cùng chấm vào một chén nước chấm cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo
Những năm gần đây, nhiều gia đình và nhà hàng đã hình thành thói quen chuẩn bị thêm đũa, muỗng riêng cho từng đĩa thức ăn để mọi người gắp, chia phần về chén của mình. Đây là thay đổi nhỏ nhưng sẽ hạn chế lây lan các vi khuẩn đường tiêu hóa, đặc biệt là vi khuẩn HP.
Một số thói quen nhỏ nên được duy trì như dùng đũa hoặc muỗng riêng để gắp thức ăn từ đĩa chung, hạn chế chấm trực tiếp nhiều lần vào chén nước chấm chung, chia nước chấm thành từng chén nhỏ nếu có thể, tập cho trẻ em sử dụng dụng cụ ăn uống riêng, khám và điều trị HP khi có triệu chứng đau dạ dày kéo dài.
"Một đôi đũa chung trên mâm cơm có thể là chi tiết rất nhỏ, nhưng lại góp phần ngăn chặn những bệnh lý cho cả gia đình. Việc thay đổi những thói quen cũ chưa phù hợp là điều cần thiết để giữ gìn sức khỏe lâu dài", bác sĩ Vi khuyến cáo.
