Sau khi có kết quả kỳ thi lớp 10, rất nhiều học sinh đạt điểm tốt. Đó quả thực đó là một chiến thắng xứng đáng được cha mẹ vinh danh, ghi nhận. Nhưng ở chiều ngược lại, những cha mẹ có con không đủ điểm, làm ơn, đừng coi đó là thất bại nhé!
Đây mới chỉ là kỳ thi đầu tiên, chưa phải là kỳ thi cuối cùng trong cuộc đời con. Trượt không phải là chấm hết, mà là bắt đầu một lựa chọn khác. Con chỉ trượt vào trường công lập, chỉ trượt nguyện vọng đã đăng ký. Nó giống như khi con bước vào quán phở nhưng số tiền trong túi chưa đủ hoặc quán phở đó đã hết bàn vậy (hoặc tăng giá). Ta vẫn có thể đi ăn phở quán khác hoặc chọn một món ăn khác mà!
Thất bại không phải là ngược lại với thành công. Thất bại, hiểu đúng thì nó là nguồn dữ liệu đắt giá mà cuộc đời ném cho con để giúp con trả lời câu hỏi: Tôi cần học điều gì?
Con trượt nguyện vọng 1, 2 thậm chí 3 thì vẫn còn những nguyện vọng 4, 5, 6, n+1 ở những ngã rẽ khác. Nếu cha mẹ không đủ tiền cho con học trường tư thục thì không sao, con có thể học nghề, học giáo dục thường xuyên. Điều quan trọng nhất là đừng biến việc này thành… mặt mũi, sĩ diện của cha mẹ. Thật bất công nếu như chuyện học hành của con lại trở thành “sĩ diện” của cha mẹ. Con học cho con chứ con có học cho bố mẹ đâu!
Trượt là điều không ai mong muốn, nhưng nếu con lỡ không đạt nguyện vọng thì lúc này hãy xem đó là cơ hội để nhận ra mình cần học điều gì cú trượt này? Hãy bắt đầu từ việc từ bỏ tư duy điểm 10 là vinh quang, điểm 0 là nhục nhã. Việc trượt này chỉ là một “sự việc” chứ không phải “nhân phẩm”.
Đừng đánh đồng việc trượt lớp 10 thành nỗi nhục nhã, sự ê chê, kẻ thua cuộc, thằng thất bại. Bởi trong cuộc đời ai cũng đôi ba phen “trượt vỏ chuối”. Từ công việc, các mối quan hệ, thậm chí lấy vợ sai, cưới nhầm chồng khiến cũng khiến cuộc hôn nhân trượt hạnh phúc.
Đừng sợ trượt. Sợ trượt, sợ sai là cách nhanh nhất biến ta thành kẻ tầm thường. Chính nỗi sợ bị cười chê ấy đã sản sinh ra một thế hệ những người chọn cách “không làm gì cả để không bao giờ sai”.
Thế nên hãy coi cú trượt này chỉ như một cách đóng học phí để vượt qua kỳ thi này vậy. Có hơi đắt cũng không sao khi các con mới 15 tuổi, các con còn rất nhiều thời gian để trở thành người thành công mai này.
Đừng giống những kẻ mới trượt một cái đã ngã lăn và không buồn đứng dậy. Nằm vạ đổ lỗi cho nền giáo dục Việt Nam, đổ thừa cho việc thiếu trường công, đời thiếu công bằng. Đừng như những kẻ ngã không chịu dậy, cứ thế sống bò toài suốt cuộc đời còn lại. Trượt là khách quan, ngã là lựa chọn. Cuộc đời không đánh giá con qua cú trượt ở tuổi 15, cuộc đời sẽ nhìn cách con đứng dậy và chọn lối đi tiếp theo như thế nào.
Các bậc cha mẹ cũng nên thay đổi tư duy. Không đậu lớp 10 công lập thì vẫn còn rất nhiều con đường khác dẫn đến thành công và giúp con chúng ta thành người.
Như các trường tư thục. Không thì con hãy chọn một nghề yêu thích tại trường CĐ, trung cấp để học. Thị trường lao động ngoài kia đang khát những người thợ lành nghề, khát những người giải quyết được công việc thực tế.
Ở tuổi 15, rẽ hướng sang học nghề (hệ 9+) song song với học văn hóa là một chiến lược tối ưu. Con ra trường ở tuổi 18 với một cái nghề vững chắc, tự kiếm tiền, ngẩng cao đầu với đời, trong khi nhiều đứa trẻ khác vẫn đang hoang mang tìm định hướng. Đó là lợi thế cạnh tranh, tuyệt đối không phải sự lùi bước.
Hay con cũng có thể chọn học tại các trung tâm giáo dục thường xuyên, cũng là một “phương tiện” giúp các con tới đích. Nếu coi trưởng thành là đích đến, có người chọn đi máy bay (trường chuyên), đi xe khách (trường công), thì con ta đi tàu hỏa (GDTX) cũng có sao đâu? Khung chương trình nhẹ nhàng hơn, biết đâu lại là khoảng trống để con có thời gian khám phá thế mạnh thực sự của bản thân.
Đường đời là một mạng lưới giao thông đa luồng chứ không phải đường một chiều. Tắc đường này, ta xi-nhan rẽ sang đường khác.
Nên nhớ, thất bại không phải ngược chiều với thành công, mà nó là một phần trong hành trình đi đến thành công. Cánh cửa này đóng lại, ta tự tay mở ra một cánh cửa khác. Trượt một nguyện vọng trường học, ta đăng ký một nguyện vọng trường đời. Hít một hơi thật sâu, phủi bụi trên quần áo và mạnh mẽ bước tiếp nào!
Chia sẻ trong Hội nghị tuyển sinh năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức ngày 20.4, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) nhấn mạnh sự khác biệt giữa quy định nguồn tuyển với ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (ngưỡng điểm sàn xét tuyển).
GS Thảo cho hay, theo điều 6 quy chế tuyển sinh, nguồn xét tuyển vào chương trình đào tạo trình độ ĐH là thí sinh (TS) có tổng điểm 3 môn thi kỳ thi tốt nghiệp THPT (kỳ thi trung học nghề đối với đối tượng trung học nghề) các năm theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn thi khác) đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30. Quy định này áp dụng đối với TS thi tốt nghiệp từ năm 2026 (không áp dụng với TS thi tốt nghiệp năm 2025 trở về trước và không áp dụng đối với TS được đặc cách xét tốt nghiệp THPT).
Trong khi đó, điều 9 quy chế quy định ngưỡng đầu vào các chương trình đào tạo với 3 lĩnh vực đặc thù gồm: đào tạo giáo viên, đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề, đào tạo thuộc lĩnh vực pháp luật. Căn cứ trên ngưỡng quy định chung của Bộ GD-ĐT, các trường xác định và công bố ngưỡng đầu vào cho các chương trình đào tạo và phương thức tuyển sinh trước thời gian kết thúc đăng ký dự tuyển. TS xét tuyển vào các ngành thuộc những lĩnh vực trên cần đạt từ ngưỡng điểm này mới đủ điều kiện xét tuyển.
Như vậy với quy định năm nay, TS cần chú ý quy định nguồn tuyển với mọi ngành và phương thức xét tuyển. Nếu không đạt từ 15 điểm 3 môn theo quy định trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, TS không đủ điều kiện xét tuyển các ngành trình độ ĐH mà phải tham gia các bậc học thấp hơn. Riêng với 3 lĩnh vực đặc thù (sức khỏe, sư phạm, luật), TS cần đạt đủ ngưỡng theo quy định mới được tham gia xét tuyển, ngưỡng này cao hơn so với các ngành còn lại ở tất cả các phương thức.
Dự thảo hướng dẫn tuyển sinh ĐH năm 2026 của Bộ GD-ĐT cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng phương thức xét tuyển (tổ hợp, bài thi độc lập) với các cơ sở đào tạo.
Theo đó, các tổ hợp môn hoặc bài thi đánh giá độc lập dùng để xét tuyển phải được xây dựng một cách khoa học, thực tiễn và đảm bảo lựa chọn được TS có kiến thức nền tảng cùng năng lực cốt lõi phù hợp với chương trình đào tạo. Trường hợp chương trình đào tạo yêu cầu kiến thức nền tảng ở một môn học nhất định thì cơ sở đào tạo cần phải quy định ngưỡng đầu vào đối với môn học đó để bảo đảm TS đã được học môn học đó ở bậc THPT. Ví dụ, chương trình đào tạo ngành y khoa có yêu cầu kiến thức nền tảng là môn sinh học thì cần quy định điều kiện về điểm môn sinh học ở THPT hoặc thi tốt nghiệp THPT.
Cũng theo dự thảo, cơ sở đào tạo phải quy định tỷ lệ điểm tối thiểu của phần nội dung cốt lõi liên quan đến chương trình đào tạo mà TS cần đạt trong tổng điểm bài thi. Ví dụ, khi xét tuyển chương trình đào tạo toán học bằng bài thi đánh giá độc lập, cơ sở đào tạo cần quy định rõ tỷ lệ điểm phần toán học trong bài thi. Tuy nhiên, các yêu cầu trên có thể không áp dụng cho các ngành đào tạo ngôn ngữ mà người học bắt đầu từ trình độ cơ bản, ví dụ học ngôn ngữ Pháp từ đầu hay các ngành như sư phạm công nghệ hoặc sư phạm tin học cũng có thể có những điều chỉnh phù hợp.
Đáng chú ý, dự thảo cũng lưu ý việc nhân, chia hệ số đối với các môn trong tổ hợp xét tuyển đối với các phương thức tuyển sinh dựa trên kết quả học tập các môn học cấp THPT, kết quả các môn thi tốt nghiệp THPT bảo đảm môn toán hoặc ngữ văn với trọng số tính điểm xét tối thiểu 1/3.
Ví dụ, tổ hợp xét tuyển gồm toán-lý-Anh thì trọng số tính điểm xét của môn toán là 1/3. Tổ hợp sử dụng 3 môn trong đó toán x 2 + lý x 1 + Anh x 1 thì trọng số tính điểm xét của môn toán là 2/4. Phân tích quy định này, tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, lưu ý điều này có nghĩa là trong bất kỳ tổ hợp môn xét tuyển nào cũng phải có 1 trong 2 môn toán hoặc ngữ văn và chiếm trọng số 1/3 trong tổ hợp môn xét tuyển.
"Hiểu theo một cách đơn giản là trong tổ hợp môn xét tuyển cần có môn toán hoặc môn ngữ văn và chiếm tỷ lệ 1/3 trong tổ hợp môn xét tuyển chứ không phải điểm thi môn toán hoặc môn ngữ văn chiếm 1/3 trong tổng số điểm xét tuyển", tiến sĩ Hải nói thêm.
Cũng tại hội nghị nói trên, đại diện Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) nêu nguyên tắc xét tuyển năm nay. Cụ thể, nguyên tắc xét chọn bình đẳng theo từng phương thức, tổ hợp xét tuyển, không phụ thuộc thứ tự ưu tiên của nguyện vọng đăng ký trừ 2 trường hợp. Thứ nhất là cùng điểm xét ở cuối danh sách, thứ tự xét ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn. Thứ hai là cùng điểm xét ở cuối danh sách, điểm cộng bằng nhau, ưu tiên nguyện vọng cao hơn.
Với điểm mới này, tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết quy định phù hợp khi xét ưu tiên TS có điểm thực tế cao hơn trong trường hợp đồng điểm. Bởi lẽ khi ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn nghĩa là tổng điểm xét tuyển thực tế TS cao hơn TS còn lại.
Tuy nhiên, theo tiến sĩ Nhân, quy định này sẽ tác động nhiều ở những ngành/chương trình đào tạo thu hút nhiều TS quan tâm mà chỉ tiêu hạn chế, một số ngành đặc thù khối y dược, sư phạm, các ngành công nghệ chiến lược… Hầu hết các ngành còn lại, các trường chỉ đưa ra quy định tiêu chí phụ dự phòng sử dụng trong trường hợp cần thiết. Ví dụ, năm nay tiêu chí phụ xét ưu tiên TS trong trường hợp đồng điểm vào Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM là ưu tiên TS có điểm toán cao hơn. Tiêu chí phụ này áp dụng với tất cả các ngành bởi toán cũng là môn bắt buộc trong tổ hợp mọi xét tuyển năm nay.
Cùng cách xử lý này, Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch cũng đưa ra tiêu chuẩn phụ dùng để xét trong trường hợp các TS có tổng điểm xét tuyển bằng nhau, được xếp ưu tiên theo điểm thi tốt nghiệp THPT môn toán năm 2026. Ngoài ra, trường còn áp dụng các quy tắc xử lý TS đồng điểm của hệ thống xét tuyển Bộ GD-ĐT.
Trong khi đó, Trường ĐH Y dược TP.HCM đã công bố tiêu chí phụ trong trường hợp nhiều TS có cùng điểm xét ở cuối danh sách. Cụ thể là thứ tự xét ưu tiên đối với các TS có điểm cộng thấp hơn. Trường hợp nhiều TS có cùng điểm xét ở cuối danh sách và có điểm cộng bằng nhau, trường tiếp tục xét ưu tiên đối với các TS có thứ tự ưu tiên nguyện vọng cao hơn…
Hoàn thành bài thi môn tiếng Anh, nhiều thí sinh bước ra khỏi điểm thi Trường THPT Phan Đình Phùng với tâm trạng vui vẻ và cho biết đề thi khá dễ, học sinh khá cũng có thể đạt trên 8 điểm, chỉ có khoảng 2-4 câu hỏi phân loại thí sinh.
Thí sinh Trần Nam Phong, học lực giỏi môn tiếng Anh, nhận xét đề thi vừa sức, cậu làm được trên 9 điểm. "Chỉ có 2-4 câu em hơi phân vân. Theo em học sinh khá cũng có thể làm được từ 8 điểm. Đề thi rất dễ", Phong nói.
Thí sinh Trần Nguyễn Uyên Nhi với "sở trường" tiếng Anh cũng đánh giá đề thi năm nay khá dễ, không có câu hỏi bẫy thí sinh.
"Theo em có khoảng 3 câu về từ vựng phân loại thí sinh nhưng em thấy đều có thể đoán nghĩa. Em làm được 40/40 câu. Em nghĩ học sinh khá cũng có thể hoàn thành 85%", Nhi nói.
Bộ cho biết tài khoản dùng đăng nhập hệ thống đã được các Sở và trường THPT cấp cho thí sinh. Sau khi đăng nhập hệ thống, thí sinh nên đổi mật khẩu để bảo mật, rồi điền thông tin theo yêu cầu. Các thông tin này tương tự phiếu đăng ký dự thi trực tiếp.
Sau 5 ngày, hệ thống sẽ xóa toàn bộ dữ liệu đăng ký thử để chuẩn bị cho đợt đăng ký chính thức, từ ngày 24/4 đến 17h ngày 5/5.
Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý điểm mới năm nay là mã số đơn vị hành chính tỉnh, thành đã thay đổi do sáp nhập, thí sinh cần chú ý để điền chính xác.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 dự kiến diễn ra trong hai ngày 11-12/6 với khoảng một triệu thí sinh, điểm thi được công bố vào 8h ngày 1/7.
Thí sinh làm bốn bài thi, bắt buộc có Toán và Ngữ văn và hai môn tự chọn (Hóa học, Vật lý, Sinh học, Địa lý, Lịch sử, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ Nông nghiệp, Công nghệ Công nghiệp và Ngoại ngữ).
Trong công thức tính điểm xét tốt nghiệp, điểm thi các môn chiếm 50%; còn lại là điểm học bạ ba năm (50%) và điểm ưu tiên (nếu có).
