Sáng 6.4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội (QH) khóa XVI đã khai mạc trọng thể tại thủ đô Hà Nội. Tham dự phiên khai mạc có Tổng Bí thư Tô Lâm; Chủ tịch nước Lương Cường; Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN Bùi Thị Minh Hoài.
Cùng tham dự có nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; các nguyên Chủ tịch QH: Nguyễn Văn An, Nguyễn Sinh Hùng, Nguyễn Thị Kim Ngân. Các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Ủy ban T.Ư MTTQ VN, các vị khách quốc tế… cùng dự.
Trước giờ khai mạc kỳ họp, các lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ VN, các đại biểu QH đã đến đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh; đại diện các đoàn đại biểu QH đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.
Cùng với kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước, kỳ họp cũng thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo nền tảng pháp lý, thể chế và động lực chính sách để đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới: phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc, dựa trên KH-CN, đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của toàn dân tộc.
Phát biểu tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm cho hay, Đại hội XIV của Đảng đã xác định rất rõ mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, khơi thông mọi nguồn lực, phát huy cao nhất sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong tiến trình đó, QH phải đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn để thực hiện đầy đủ, xứng đáng trọng trách hiến định của mình.
Tổng Bí thư đề nghị QH khóa XVI đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được một hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển. QH cần chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, kiên quyết khắc phục tình trạng “luật bó”, chồng lấn, đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật; phải làm sao để luật ban hành ra là đi được vào cuộc sống, người dân dễ hiểu, doanh nghiệp dễ thực hiện, cơ quan nhà nước dễ áp dụng.
Đặc biệt, phải đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển. Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có, mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu, mà còn phải kiến tạo tương lai. Luật không chỉ “mở đường” mà còn phải “sửa đường”. Hiệu quả thực thi và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp phải là thước đo cao nhất của chất lượng lập pháp.
Hoạt động Giám sát tối cao của QH cũng cần nâng tầm theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Giám sát không chỉ để “kiểm tra việc đã làm” mà còn phải giúp “định hình việc cần làm”, nhận diện sớm những bất cập có thể phát sinh và phải trả lời được câu hỏi “vấn đề đã được giải quyết hay chưa”.
Nhiệm kỳ này, QH tập trung giám sát những vấn đề lớn, then chốt, “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trong phát triển; đặc biệt là việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, việc tổ chức thi hành pháp luật, việc sử dụng nguồn lực quốc gia, quản lý tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước.
Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị QH nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn khi quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; quyết định phải đúng, trúng, kịp thời, vì lợi ích lâu dài của quốc gia; “bởi chậm một quyết sách có thể làm lỡ một thời cơ chiến lược”.
QH cũng cần tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn. Trong một thế giới biến động không ngừng, QH không thể vận hành theo nhịp độ cũ, cách thức cũ mà phải có năng lực thích ứng nhanh hơn, phản ứng chính sách kịp thời hơn, nhưng vẫn đảm bảo chặt chẽ, đúng đắn.
Tổng Bí thư lưu ý cần tiếp tục nghiên cứu tăng hợp lý số kỳ họp, đa dạng hóa và linh hoạt hóa các hình thức hoạt động của QH và các cơ quan của QH, nhất là ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, hình thức trực tuyến và hệ sinh thái số để nâng cao tính kịp thời, chủ động và hiệu quả trong xem xét, quyết định chính sách.
QH phải gắn bó mật thiết hơn với nhân dân; mở rộng các kênh tiếp nhận, lắng nghe ý kiến của cử tri, nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học; tăng cường công khai, minh bạch trong toàn bộ hoạt động của mình. “Khi lòng dân được lắng nghe, khi ý dân được phản ánh trung thực, khi quyết sách xuất phát từ thực tiễn đời sống, thì QH sẽ mạnh hơn, Nhà nước sẽ vững hơn, niềm tin xã hội sẽ lớn hơn”, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh.
Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn cho biết, chương trình kỳ họp thứ nhất QH khóa XVI có nhiều nội dung quan trọng. Trong đó, QH sẽ xem xét, quyết định cơ cấu tổ chức và bầu, phê chuẩn nhân sự cấp cao của bộ máy nhà nước.
Đồng thời, QH xem xét các báo cáo về KT-XH, tài chính, ngân sách nhà nước; bao gồm việc đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, đề xuất các giải pháp có tính đột phá, khả thi trước bối cảnh tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, nhất là những tác động do xung đột tại khu vực Trung Đông, nhằm hoàn thành mục tiêu kế hoạch phát triển KT-XH giai đoạn 2026 – 2030 ngay từ năm đầu nhiệm kỳ.
QH cũng sẽ xem xét, quyết định các kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026 – 2030 về phát triển KT-XH, tài chính quốc gia, vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn; đồng thời thông qua 8 luật và 1 nghị quyết quy phạm pháp luật, Nghị quyết về Chương trình giám sát của QH năm 2027, Nghị quyết về thành lập Đoàn giám sát chuyên đề của QH và Nghị quyết chung kỳ họp thứ nhất, QH khóa XVI.
Trả lời báo chí về chuyến thăm cấp nhà nước tới Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định, chuyến thăm lần này có ý nghĩa hết sức đặc biệt.
"Đây là chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư Đảng ta tới Philippines, diễn ra trong bối cảnh hai nước đang hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, đồng thời Philippines đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN 2026", ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho biết, chuyến thăm thể hiện sự coi trọng cao của Việt Nam đối với quan hệ hữu nghị và hợp tác với Philippines cũng như đối với ASEAN và khu vực Đông Nam Á. Đây cũng là dịp để lãnh đạo cấp cao hai nước trao đổi sâu rộng về các định hướng lớn nhằm đưa quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Philippines phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn trong giai đoạn mới.
Một kỳ vọng quan trọng của chuyến thăm là tiếp tục củng cố và làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chính trị giữa hai nước. Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới đang có nhiều diễn biến phức tạp, việc tăng cường trao đổi chiến lược, duy trì tiếp xúc cấp cao và phối hợp lập trường có ý nghĩa rất quan trọng. Đây là nền tảng để hai nước tiếp tục mở rộng hợp tác trên tất cả các lĩnh vực.
Đặc biệt, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới để đưa hợp tác kinh tế trở thành một trụ cột quan trọng hơn trong quan hệ song phương. Hợp tác kinh tế giữa hai nước còn nhiều dư địa để phát triển, nhất là trong các lĩnh vực như: thương mại, đầu tư, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số và kinh tế biển.
Trong lĩnh vực nông nghiệp và an ninh lương thực, Việt Nam mong muốn tiếp tục là đối tác tin cậy của Philippines, đồng thời mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực chế biến nông sản, thủy sản, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là lĩnh vực có ý nghĩa thiết thực đối với phát triển bền vững và đời sống người dân hai nước.
Hợp tác biển và đại dương tiếp tục là một nội dung rất quan trọng. Hai nước có lợi ích chung trong duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải ở Biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.
Bên cạnh đó, hai bên cũng kỳ vọng mở rộng hợp tác quốc phòng - an ninh, nhất là trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh hàng hải, tìm kiếm cứu nạn, ứng phó thiên tai và các thách thức an ninh phi truyền thống. Đây là những lĩnh vực có ý nghĩa trực tiếp đối với an ninh và phát triển của mỗi nước.
Một nội dung quan trọng khác là tăng cường phối hợp giữa hai nước trong ASEAN và các cơ chế đa phương. Trong bối cảnh Philippines giữ vai trò Chủ tịch ASEAN 2026, hai nước được kỳ vọng sẽ phối hợp chặt chẽ nhằm củng cố đoàn kết ASEAN, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và thúc đẩy một cấu trúc khu vực mở, bao trùm và dựa trên luật lệ.
Chuyến thăm cũng sẽ góp phần thúc đẩy giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, văn hóa, du lịch và kết nối địa phương. Đây là nền tảng xã hội quan trọng để quan hệ Việt Nam - Philippines phát triển bền vững trong dài hạn.
"Có thể khẳng định rằng, với nền tảng hữu nghị tốt đẹp, tin cậy chính trị ngày càng cao và nhiều tiềm năng hợp tác rộng mở, chuyến thăm lần này sẽ tạo thêm xung lực mới, đưa quan hệ Việt Nam - Philippines phát triển mạnh mẽ hơn nữa, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển ở khu vực", ông Nguyễn Mạnh Cường khẳng định.
Việt Nam và Philippines là hai quốc gia Đông Nam Á có quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp, cùng chia sẻ nhiều lợi ích chiến lược trong việc duy trì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết, trong những năm gần đây, quan hệ Việt Nam - Philippines tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực, trong đó nổi bật là sự gia tăng tin cậy chính trị, mở rộng hợp tác kinh tế và tăng cường phối hợp trên các vấn đề khu vực và quốc tế.
Trong không khí trang nghiêm, đoàn đại biểu bày tỏ lòng thành kính, tưởng nhớ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam
ẢNH: TUẤN MINH
Tiếp đó, đoàn đại biểu đã đến đặt vòng hoa và dâng hương tưởng niệm các Anh hùng, liệt sĩ tại đài tưởng niệm trên đường Bắc Sơn (Hà Nội); vòng hoa của đoàn mang dòng chữ “Đời đời nhớ ơn các Anh hùng, liệt sĩ”
Tại buổi lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trao tặng Huân chương Độc lập hạng nhất cho Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Huân chương Quân công hạng nhất cho: đại tướng Lương Cường, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch nước; đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; ông Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; thượng tướng Trần Quang Phương, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Phó chủ tịch Quốc hội; ông Nguyễn Chí Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Phó thủ tướng Chính phủ.
Cũng tại buổi lễ, Chủ tịch nước Lương Cường và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao tặng Huân chương Độc lập hạng nhì cho: Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Phó thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Phó thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn.
Chủ tịch nước Lương Cường và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao tặng Huân chương Quân công hạng nhì cho: đại tướng Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; đại tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; thượng tướng Phạm Hoài Nam, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã trao tặng Huân chương Độc lập hạng ba cho: Ủy viên Trung ương Đảng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng; Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư chuyên trách Đảng ủy Quốc hội (nguyên Bộ trưởng Bộ Công thương) Nguyễn Hồng Diên; Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Bộ trưởng Bộ KH-CN Nguyễn Mạnh Hùng; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo (nguyên Bộ trưởng Bộ LĐ-TB-XH) Đào Ngọc Dung; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Phó trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương (nguyên Bộ trưởng Bộ KH-CN) Huỳnh Thành Đạt; Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII, Bí thư Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (nguyên Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) Châu Văn Minh.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cũng trao tặng Huân chương Quân công hạng ba cho: trung tướng Tào Đức Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội; thượng tướng Nguyễn Văn Nghĩa, nguyên Phó tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam; trung tướng Nguyễn Trọng Bình, nguyên Phó tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã trao tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhì cho: thượng tướng Đỗ Xuân Tụng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; trung tướng Lê Văn Hướng, Phó tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam; trung tướng Trần Minh Đức, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu Cần - Kỹ thuật; trung tướng Trần Công Chính, Tổng cục trưởng Tổng cục II.
Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, đây là những phần thưởng cao quý, là sự khẳng định và ghi nhận công lao, trí tuệ, bản lĩnh, trách nhiệm và sự tận hiến của những cán bộ đã dành trọn tâm trí, sức lực cho sự nghiệp cách mạng.
Tổng Bí thư tin tưởng các lãnh đạo tiếp tục là chỗ dựa tinh thần, là tấm gương sáng về ý chí, trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho đội ngũ cán bộ, chiến sĩ và các thế hệ tiếp nối; mong muốn đội ngũ cán bộ, đảng viên, chiến sĩ hôm nay nhìn vào những tấm gương được tôn vinh để thêm tự hào, thêm trách nhiệm, thêm quyết tâm phấn đấu. Sự ghi nhận hôm nay phải trở thành động lực cho ngày mai.
Đại diện các lãnh đạo và cán bộ cao cấp được nhận huân chương, Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương bày tỏ xúc động, niềm vinh dự, tự hào lớn lao khi được trao tặng Huân chương Quân công hạng nhất.
Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương khẳng định sẽ tiếp tục giữ gìn phẩm chất, đạo đức, phát huy kiến thức, kinh nghiệm của mình, đóng góp trong khả năng có thể cho sự nghiệp chung của Đảng, Nhà nước và đất nước trong giai đoạn tới.
Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương tin tưởng dưới sự lãnh đạo của Đảng, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư Tô Lâm, đất nước ta sẽ phát triển mạnh mẽ trong nhiệm kỳ tới, từng bước hiện thực hóa thành công 2 mục tiêu 100 năm, đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
