Ngày 6-4, Cục Hải quan cho biết tình hình buôn lậu, gian lận thương mại trong mấy tháng qua tiếp tục diễn biến phức tạp trên nhiều tuyến, địa bàn và cả không gian mạng.
Đáng chú ý, các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử và mạng xã hội như Shopee, Lazada, Sendo, Facebook, TikTok, Zalo, YouTube cùng dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh để kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc.
Từ giữa tháng 10-2025 đến 15-3 vừa qua, lực lượng hải quan đã phát hiện, xử lý 8.879 vụ vi phạm, trị giá khoảng 8.041 tỉ đồng, trong đó có 83 vụ có dấu hiệu hình sự. Cơ quan chức năng đã khởi tố 10 vụ, kiến nghị khởi tố 55 vụ.
Vi phạm chủ yếu liên quan buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ. Tuyến biển chiếm nhiều nhất với 4.956 vụ, tiếp đến là đường bộ 2.569 vụ, hàng không 423 vụ, chuyển phát nhanh 703 vụ. Tang vật vi phạm chủ yếu là ngoại tệ, thuốc lá, điện thoại, thực phẩm, vàng.
Trước tình hình trên, Cục Hải quan cho biết từ nay đến hết năm sẽ tăng cường kiểm soát các loại hình rủi ro cao như gia công, tạm nhập tái xuất, quá cảnh; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như máy soi container, camera giám sát, để kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.
Ngân hàng Nhà nước công bố tỉ giá trung tâm ở mức 25.106 đồng/USD. Với biên độ giao dịch ±5%, tỉ giá USD tại các ngân hàng thương mại trong phiên đầu tuần dao động trong khoảng 23.850,7 – 26.361,3 đồng/USD.
Trên thị trường tự do, tỉ giá VND/USD phổ biến ở mức 27.300 – 27.350 đồng/USD, giảm mạnh 130 đồng ở chiều mua vào và 120 đồng ở chiều bán ra so với cuối tuần trước.
Trước đó, trong tháng 3, tỉ giá tự do lập đỉnh lịch sử mới ở mức 28.055 VND/USD (tương ứng tăng 4,2% so với đầu năm).
Tại báo cáo phân tích mới công bố, Chứng khoán MB (MBS) cho rằng vẫn còn các áp lực lên tỉ giá trong thời gian tới, bao gồm việc giá dầu thế giới tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông dự kiến sẽ tiếp tục là yếu tố thúc đẩy đà tăng của đồng USD và tạo áp lực đáng kể lên tỉ giá USD/VND.
Thêm vào đó, đồng USD cũng được hỗ trợ bởi kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục trì hoãn việc giảm lãi suất, thậm chí một số quan chức Fed đã bày tỏ sự ủng hộ đối với việc tăng lãi suất nếu lạm phát chưa hạ nhiệt như kỳ vọng.
Ngoài ra, thặng dư thương mại thu hẹp khi mức tăng trưởng nhập khẩu vẫn cao hơn đáng kể so với xuất khẩu nhằm phục vụ cho hoạt động sản xuất. Theo đó, MBS cho rằng tỉ giá USD/VND trên thị trường chính thức sẽ dao động quanh mức 26.350 – 26.700 đồng trong quý 2 này.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM cảnh báo rằng tình trạng nắng nóng cực đoan đang trở thành mối nguy đáng kể đối với những người thường xuyên làm việc hoặc vận động ngoài trời.
Đặc biệt, sốc nhiệt do gắng sức không chỉ xảy ra ở người có thể trạng yếu mà còn có thể xuất hiện ở cả những người trẻ khỏe nếu cơ thể chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết khắc nghiệt và cường độ hoạt động lớn.
Khi thời tiết chuyển sang nắng nóng, việc đột ngột tham gia các hoạt động nặng có thể khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt bị quá tải. Trên thực tế, cơ thể cần khoảng 10-14 ngày để thích nghi, tăng khả năng tản nhiệt và ổn định nhịp tim.
Vì vậy quá trình này nên được thực hiện từ từ, bắt đầu bằng các hoạt động nhẹ trong thời gian ngắn, sau đó tăng dần cường độ theo từng ngày.
Ngoài ra, việc sắp xếp thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý đóng vai trò rất quan trọng. Làm việc liên tục dưới nắng gắt dễ khiến cơ thể tích tụ nhiệt, gây suy kiệt. Do đó cần có những khoảng nghỉ xen kẽ tại nơi thoáng mát, có bóng râm để cơ thể hạ nhiệt hiệu quả.
Bên cạnh đó, lựa chọn trang phục phù hợp và bổ sung đủ nước cũng là yếu tố thiết yếu. Quần áo rộng, thoáng và thấm hút mồ hôi tốt sẽ hỗ trợ tản nhiệt. Đồng thời nên uống nước thường xuyên, từng ngụm nhỏ và có thể bổ sung điện giải khi ra nhiều mồ hôi. Chủ động thích nghi sẽ giúp bảo vệ sức khỏe và duy trì hiệu suất làm việc trong điều kiện nắng nóng.
Việc này có thể ảnh hưởng đến chi phí vận hành chung của các nhà bán hàng trên nền tảng, từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến giá bán dành cho người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh trong lĩnh vực thương mại điện tử.
Trên cơ sở các thông tin, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết đã tổ chức làm việc với một số người bán hàng trên nền tảng Shopee và TikTok Shop để tìm hiểu, ghi nhận những bất cập, khó khăn khi thực hiện điều chỉnh các loại phí mà Shopee, TikTok Shop đã hoặc dự kiến áp dụng.
Cùng đó, cơ quan này đã gửi văn bản yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu và tổ chức làm việc với đại diện một số nền tảng số trung gian bán lẻ. Trong đó, sàn thương mại điện tử Shopee phải làm rõ cơ sở xây dựng, lý do điều chỉnh, phương thức áp dụng cũng như tác động của các chính sách phí mới đối với người bán hàng và môi trường cạnh tranh.
Đặc biệt, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia lưu ý đối với việc Shopee dự kiến áp dụng loại phí mới thông qua chương trình duy trì hiển thị từ nạp tiền tự động trích từ doanh thu đơn hàng, dự kiến triển khai từ ngày 29-5.
Với chương trình này, Shopee dự kiến sẽ tự động trích một tỉ lệ nhất định từ doanh thu đơn hàng thành công của người bán để nạp vào tài khoản dịch vụ hiển thị trên nền tảng nhằm duy trì hoạt động quảng bá, hiển thị sản phẩm.
Mức duy trì hiển thị tiêu chuẩn được áp dụng ở mức 1% doanh thu đơn hàng thành công (chưa bao gồm thuế GTGT). Đồng thời người bán có thể thiết lập mức linh hoạt từ 1% đến 50% theo nhu cầu. Khoản tiền này được khấu trừ trực tiếp trước khi doanh thu được chuyển vào tài khoản của người bán.
Qua quá trình làm việc và rà soát thông tin, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết đã yêu cầu Shopee rà soát cơ sở áp dụng và các tác động có thể phát sinh của chương trình nêu trên đối với cộng đồng nhà bán hàng trên nền tảng.
Theo đó, ngày 27-5, Công ty TNHH Shopee đã có báo cáo gửi Ủy ban Cạnh tranh quốc gia về kết quả rà soát và chủ động đề xuất hoãn triển khai chính sách phí mới nêu trên, đồng thời cho biết sẽ gửi thông báo chính thức đến người bán hàng trong ngày 28-5.
Đối với việc điều chỉnh các loại phí hiện đang được các nền tảng số trung gian bán lẻ áp dụng đối với người bán hàng, bao gồm phí cố định, phí xử lý giao dịch, phí hạ tầng và các loại phí dịch vụ khác, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia sẽ tiếp tục tăng cường công tác theo dõi, giám sát việc xây dựng, điều chỉnh và áp dụng chính sách phí trên thị trường.
Đồng thời, cơ quan này yêu cầu Shopee, TikTok Shop và các doanh nghiệp liên quan tiếp tục cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu và giải trình về cơ sở xây dựng. Thông tin rõ về căn cứ điều chỉnh, phương thức áp dụng, cơ chế thu phí cũng như tính hợp lý, minh bạch. Cùng đó, đánh giá tác động của các chính sách phí này đối với hoạt động kinh doanh, đảm bảo môi trường cạnh tranh và quyền lợi người tiêu dùng.
Dù duy định "mạnh tay" này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 25-5, song đang khiến nhiều chủ trọ lo lắng về bài toán chi phí vận hành bấy lâu nay vốn được "gộp" vào giá điện.
Cụ thể, Nghị định 133/2026 của Chính phủ có hiệu lực từ hôm nay, về các hành vi vi phạm quy định về sử dụng điện sẽ bị xử phạt hành chính. Đáng chú ý, nghị định quy định phạt tiền 20 - 30 triệu đồng đối với người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê nhà cao hơn quy định trong trường hợp mua điện theo giá bán lẻ điện để phục vụ mục đích sinh hoạt.
Như vậy, nếu chủ nhà áp dụng giá điện sinh hoạt, nhưng thu của người thuê vượt mức quy định, có thể bị xử phạt đến 30 triệu đồng.
Tuy nhiên ghi nhận thực tế, giá điện tại nhiều khu trọ ở TP.HCM hiện vẫn phổ biến ở mức 3.500 - 5.000 đồng/kWh, trong khi giá bán lẻ điện sinh hoạt cao nhất chỉ khoảng 3.460 đồng/kWh (chưa VAT).
Dù quy định đã rõ ràng, nhưng không ít chủ nhà trọ bày tỏ sự lúng túng khi phải tách bạch các khoản chi phí.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, một chủ dãy trọ tại quận Tân Bình (cũ) chia sẻ, mức giá 4.500 đồng/kWh lâu nay thực chất bao gồm cả chi phí vận hành thang máy, wifi, hệ thống camera, đèn hành lang. Đó còn là các khoản phí bảo trì, thay thế đồng hồ điện hỏng hóc. Nếu chỉ thu đúng giá điện trong phòng, các khoản "điện chung" này chủ nhà sẽ phải tự gánh toàn bộ.
Vị này còn khẳng định dù mức giá 4.500 đồng/kWh có cao hơn so với giá điện nhà nước đưa ra, tuy nhiên mỗi tháng chủ trọ vẫn phải "móc túi" một khoản để bù vào khoản lỗ là chi phí chung.
Bà Thảo My, chủ dãy trọ trên đường Trần Khắc Chân (phường Tân Định, TP.HCM), cho rằng nhiều người chỉ nhìn vào giá điện mà chưa thấy các khoản hao hụt để vận hành cả khu trọ. Nếu siết giá điện mà không có cơ chế tính các chi phí dịch vụ hợp lý thì chủ nhà rất dễ rơi vào cảnh thua lỗ.
Theo một số chủ nhà trọ, áp lực còn đến từ việc tính giá điện bậc thang. Nhiều khu trọ do chưa thực hiện kê khai định mức theo số người nên toàn bộ lượng điện tiêu thụ của cả dãy thường bị đẩy lên bậc 6 (mức giá cao nhất), khiến hóa đơn tổng hằng tháng tăng vọt.
Để đối phó với quy định mới và tránh nguy cơ bị xử phạt từ 20 - 30 triệu đồng, nhiều chủ trọ đang cân nhắc phương án "lấy bên này bù bên kia".
Một số chủ nhà dự kiến sẽ giảm giá điện về đúng mức quy định, nhưng đồng thời tăng giá thuê phòng thêm từ 200.000 - 500.000 đồng/tháng, hoặc thu thêm các khoản phí dịch vụ tách biệt để cân đối tài chính.
"Nếu không cho thu chênh lệch tiền điện, chúng tôi buộc phải tăng tiền nhà hoặc tiền nước sinh hoạt, nếu không sẽ không đủ chi phí duy tu cơ sở hạ tầng vốn xuống cấp rất nhanh do cường độ sử dụng cao của người thuê mà đa phần là công nhân, người lao động", ông T., chủ một dãy trọ 15 phòng ở xã Vĩnh Lộc, TP.HCM, phân trần.
Trước vấn đề này, chị Ngọc Bích (công nhân tại Khu công nghiệp Tân Bình) tâm tư, nói rất lo lắng. Giá điện mà chủ nhà trọ thu với phòng chị Bích là 4.500 đồng/kWh, mỗi tháng nếu dùng máy lạnh ban đêm nhiều thì sẽ rơi vào khoảng 500.000 đồng tiền điện/tháng.
"Việc được áp dụng giá điện nhà nước thì cũng vui vì chắc chắn sẽ tiết kiệm được một chút, thêm tiền mua sữa cho con, nhưng nếu chủ trọ tăng giá, đôi khi lỗ", chị Bích cười ngậm ngùi.
Cụ thể, tổng số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại ba ngân hàng gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt 563.035 tỉ đồng, tăng gần 39% so với thời điểm cuối năm 2025.
Tại VietinBank (CTG), tính đến cuối quý 1-2026, lượng tiền Kho bạc Nhà nước gửi tại ngân hàng này đạt khoảng 185.250 tỉ đồng, tăng gần 38% so với đầu năm.
Ở BIDV (BID), số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước cũng tăng, lên gần 188.626 tỉ đồng, tăng gần 39% so với đầu năm. Trong đó, tiền gửi không kỳ hạn đạt gần 3.376 tỉ đồng, còn lại chủ yếu là tiền gửi có kỳ hạn với 185.250 tỉ đồng.
Dữ liệu cũng cho thấy, Vietcombank (VCB) vẫn là nơi giữ lượng tiền lớn nhất từ Kho bạc Nhà nước. Đến cuối quý 1 năm nay, tiền gửi thanh toán của Kho bạc Nhà nước tại VCB đạt hơn 189.159 tỉ đồng, tăng 39% so với đầu năm.
Cơ cấu tiền gửi chủ yếu là tiền có kỳ hạn bằng VND với 185.250 tỉ đồng, trong khi tiền gửi không kỳ hạn chiếm tỷ trọng nhỏ hơn, gồm 2.656 tỉ đồng bằng VND và 1.252 tỉ đồng bằng ngoại tệ.
Tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại các ngân hàng thường mang tính mùa vụ. Ở một số thời điểm còn phụ thuộc vào tiến độ giải ngân đầu tư công.
Song với các ngân hàng quốc doanh, đây vẫn là nguồn hỗ trợ thanh khoản quan trọng khi việc huy động vốn trên thị trường dân cư gặp áp lực.
Theo chuyên gia phân tích Chứng khoán SSI, tỉ lệ cho vay trên huy động của toàn hệ thống ở mức gần 112% vào cuối tháng 3-2026, cho thấy "áp lực vốn dai dẳng".
Các biện pháp bơm tiền qua OMO và nâng trần tiền gửi Kho bạc Nhà nước đã giúp ổn định tình hình, nhưng chưa hoàn toàn giải quyết được vấn đề, theo chuyên gia SSI.
Gần đây, Thông tư 22/2019/TT-Ngân hàng Nhà nước có điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh cách tính tỉ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR), chuyển sang một khái niệm cập nhật hơn là CDR, với trần vẫn giữ ở mức 85% nhưng thay đổi đáng kể về cấu phần tính toán.
Trong đó Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động.
Trước đó, lộ trình từng bước loại tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo tỉ lệ từ 50% lên 100% vào năm 2026 góp phần tạo sức ép thanh khoản, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ lượng lớn tiền gửi từ kho bạc.
Việc điều chỉnh này được xem là một bước "nới lỏng tương đối", giúp các ngân hàng như BID, CTG hay VCB cải thiện hệ số thanh khoản mà không cần đẩy mạnh huy động bằng mọi giá.
Tuy nhiên ở chiều ngược lại, công thức mới lại loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng khỏi nguồn vốn huy động. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường 2 - chủ yếu là khối tư nhân - có thể đối mặt áp lực lớn hơn trong việc cân đối vốn.
