Cấp thiết hoàn thiện hành lang pháp lý để bảo vệ trẻ em trên môi trường số
Suốt nhiều năm, khi nói đến việc bảo vệ trẻ em trên Internet, người ta thường nhấn mạnh vào giáo dục kỹ năng như nhận biết tin giả, bảo vệ thông tin cá nhân hay ứng xử văn minh trên mạng… Những điều đó vẫn đúng, nhưng trước bối cảnh hiện nay, có lẽ chỉ như vậy là chưa đủ.
Phát biểu gần đây của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho thấy tư duy quản lý đang có sự thay đổi đáng chú ý. Theo Bộ trưởng, không gian mạng đã trở thành nơi học sinh dành nhiều thời gian để học tập, giao lưu và tiếp cận thông tin. Tuy nhiên, sự phát triển rất nhanh của mạng xã hội và các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đặt ra những thách thức mới trong công tác bảo vệ trẻ em.
Do vậy, việc xây dựng các quy định quản lý trẻ em tiếp cận mạng xã hội và AI là bước chuyển cần thiết trong tư duy bảo vệ trẻ em trên môi trường số. Nếu trước đây trọng tâm là trang bị kỹ năng cho trẻ, thì nay giáo dục phải đi cùng pháp luật, giải pháp công nghệ, trách nhiệm của các nền tảng số và sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường với cơ quan quản lý. Nói cách khác, bảo vệ trẻ em trên môi trường số cần một hệ sinh thái bảo vệ nhiều tầng, thay vì những nỗ lực đơn lẻ, rời rạc.
Thông điệp ấy cho thấy một sự dịch chuyển trong tư duy. “Trường học an toàn” hôm nay không đơn thuần giới hạn trong hàng rào trường học, cũng không dừng lại ở việc giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, mà còn bao gồm việc bảo vệ học sinh trong môi trường số.
Một học sinh có thể không gặp bạo lực trong lớp học, nhưng vẫn đối diện với bắt nạt trên mạng, nội dung độc hại, lừa đảo trực tuyến, thông tin sai lệch hay những thuật toán liên tục giữ các em ở lại màn hình nhiều giờ mỗi ngày. Nếu những rủi ro ấy không được nhận diện như một phần của an toàn học đường, khái niệm “trường học an toàn” sẽ trở nên thiếu trọn vẹn.
Đây cũng là lý do nhiều quốc gia đã vào cuộc mạnh mẽ, với nhiều giải pháp thiết thực. Trọng tâm của các chính sách này xoay quanh việc quy định độ tuổi tối thiểu để sử dụng mạng xã hội, yêu cầu xác minh độ tuổi, tăng trách nhiệm của các nền tảng công nghệ hoặc thiết lập tài khoản trẻ em ở chế độ bảo mật cao hơn… Điểm chung là không đặt toàn bộ gánh nặng tự bảo vệ lên vai trẻ em hay cha mẹ, mà buộc cả hệ thống cùng tham gia bảo vệ trẻ.
Ở Việt Nam hiện chưa có địa phương nào ban hành quy định cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội theo nghĩa pháp lý đầy đủ. Tuy nhiên, nhiều trường học và địa phương đã bắt đầu siết việc học sinh sử dụng điện thoại trong trường học. Trong khi đó, đề xuất hạn chế hoặc cấm trẻ em tiếp cận một số nền tảng mạng xã hội vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu, thảo luận chính sách nhưng đã nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận.
Không ít phụ huynh bày tỏ sự đồng tình với việc cần có những giới hạn rõ ràng hơn để bảo vệ trẻ em trên môi trường số, miễn là các quy định ấy được xây dựng khoa học, khả thi và không cản trở nhu cầu học tập, tiếp cận tri thức của các em.
Mới đây, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Mai Thoa (đoàn Hải Phòng) đã đề nghị nghiên cứu các giải pháp phù hợp, trong đó có phương án hạn chế hoặc cấm trẻ em sử dụng một số nền tảng mạng xã hội phổ biến. Cùng với đó, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cũng tiến hành khảo sát tại một số địa phương như Đắk Lắk, Hưng Yên, Hải Phòng… về việc thực hiện chính sách, pháp luật bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.
Những động thái liên tiếp này là tín hiệu đáng mừng, bởi điều quan trọng không đơn thuần là có thêm đề xuất hay khảo sát, mà là việc bảo vệ trẻ em trên môi trường số đã bước ra khỏi phạm vi những lời khuyến nghị để trở thành một nội dung chính sách. Đây là tiền đề để Việt Nam tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý và xây dựng cơ chế bảo vệ trẻ em trên môi trường số phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước.
Cần “lá chắn” nhiều tầng cho trẻ em trên môi trường số
Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không thể chỉ là trách nhiệm của cha mẹ. Cũng không thể chỉ giao cho nhà trường hay chờ đợi sự tự giác của các nền tảng công nghệ. Điều mà chúng ta cần lúc này là xây dựng một hệ sinh thái toàn diện, đồng bộ, nhất quán bảo vệ trẻ em trên môi trường số phù hợp với điều kiện Việt Nam và xu thế trên thế giới.
Để làm được điều đó, trước hết cần sớm hoàn thiện khung pháp lý theo hướng quy định rõ trách nhiệm của các nền tảng trong việc bảo vệ người dùng chưa thành niên; nghiên cứu các giải pháp công nghệ như xác minh độ tuổi, thiết lập chế độ mặc định an toàn cho tài khoản trẻ em; tăng cường cơ chế báo cáo, tiếp nhận phản ánh và xử lý nhanh, nghiêm các nội dung độc hại, đặc biệt là những nội dung có nguy cơ tác động trực tiếp đến trẻ em; đồng thời tiếp tục hoàn thiện các tiêu chuẩn kỹ thuật về bảo vệ trẻ em trên môi trường số…
Bên cạnh đó, cơ chế quản lý cũng phải tính đến các “khoảng trống” dễ bị lợi dụng, hạn chế tối đa tình trạng lách luật, vượt qua các rào cản kỹ thuật hoặc sử dụng tài khoản của người khác để tiếp cận những nền tảng, nội dung không phù hợp với lứa tuổi.
Tuy nhiên, pháp luật chỉ tạo ra “hàng rào”. Để “lá chắn” ấy thực sự phát huy hiệu quả, giáo dục mới là yếu tố quyết định.
Trước mỗi năm học mới, việc tập huấn giáo viên và truyền thông tới phụ huynh cần được xem là một phần của công tác chuẩn bị. Giáo viên cần được trang bị kiến thức để hướng dẫn học sinh sử dụng AI và mạng xã hội có trách nhiệm. Phụ huynh cần được hỗ trợ để hiểu rằng quản lý con trên môi trường số không đơn thuần là giới hạn thời gian sử dụng thiết bị, mà còn là đồng hành, trò chuyện và cùng con xây dựng “hệ miễn dịch” số, kỹ năng số.
Ở cấp độ nhà trường, kỹ năng công dân số, sử dụng AI, kiểm chứng thông tin, nhận diện lừa đảo trực tuyến và ứng xử trên môi trường mạng,… cần trở thành những nội dung giáo dục định kỳ. Cùng với đó là tăng cường hoạt động thể thao, nghệ thuật, đọc sách, câu lạc bộ và trải nghiệm thực tế để giúp học sinh cân bằng giữa đời sống số và đời sống thực.
Báo chí, mạng xã hội, các tổ chức xã hội và doanh nghiệp công nghệ cũng cần đồng loạt triển khai những chiến dịch truyền thông bài bản, dài hạn về an toàn số bằng nhiều hình thức truyền tải gần gũi, hấp dẫn thông qua video, infographic, podcast, tọa đàm hay bộ tài liệu hướng dẫn dành cho phụ huynh và học sinh.
Chỉ khi việc “định hướng tư tưởng” được thực hiện thường xuyên, liên tục, theo cách “mưa dầm thấm lâu”, nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ mới dần trở thành một thói quen, thay vì chỉ được nhắc đến sau mỗi vụ việc đáng tiếc.
Bên cạnh đó, thông tin về Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 cùng các kênh tiếp nhận phản ánh, tư vấn và hỗ trợ cần được phổ biến rộng rãi để bất kỳ trẻ em nào cũng biết nơi tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần.
Điều quan trọng nhất, tôi cho rằng chúng ta không nên tiếp cận vấn đề bằng tư duy “cấm” hay “thả nổi”. Trẻ em có quyền tiếp cận Internet, AI và những thành tựu khoa học công nghệ của nhân loại. Nhưng quyền ấy phải đi cùng một môi trường đủ an toàn, đủ nhân văn và đủ trách nhiệm.
Thiết nghĩ, một xã hội văn minh không đo bằng việc trẻ em sử dụng công nghệ nhiều hay ít, mà bằng việc người lớn đã làm gì, đã tác động ra sao để các em được lớn lên an toàn trong kỷ nguyên số.
Và có lẽ, trước thềm năm học mới, đó là câu hỏi mà không chỉ ngành giáo dục, mà cả gia đình, nhà trường, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội đều cần cùng nhau trả lời.
Bà Đặng Việt Trinh là chuyên gia truyền thông, hoạt động trong lĩnh vực quản trị truyền thông – thương hiệu, quan hệ báo chí và xử lý khủng hoảng. Bên cạnh công việc chuyên môn, bà thường xuyên có các bài phân tích, bình luận đăng tải trên nhiều cơ quan báo chí, với mối quan tâm đặc biệt đến giáo dục, trí tuệ nhân tạo, phát triển bền vững và những chuyển động xã hội trong thời đại số.
Những ngày này, sức nóng ở các gia đình có con thi vào lớp 10 trường công lập Hà Nội cũng không kém cạnh gì cái nắng nóng kỷ lục ở miền Bắc. Chủ đề được các ông bố, bà mẹ chia sẻ nhiều nhất không còn là chọn thầy cô, chọn trường nào, ôn thi ra sao mà là những lo lắng về sức khỏe và tâm lý của con.
Chị Lam An, có con thi vào lớp 10 nguyện vọng 1 là Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, chia sẻ: "Nhiều ý kiến hay chỉ trích cha mẹ tạo áp lực cho con nhưng không biết rằng chính các con tự đặt mục tiêu cho mình từ rất sớm và quyết tâm để đạt được mục tiêu đó. Ví dụ con nhà tôi, mục tiêu số 1 của con là vào lớp 10 chuyên Anh và cháu tự đề xuất về kế hoạch ôn thi từ lớp 7. Gia đình đã "nhắm" cả một trường tư chất lượng tốt để con thoải mái tâm lý rằng, dù thế nào con cũng có một chỗ học tử tế".
Thế nhưng, theo chị, cháu vẫn "học ngày cày đêm" để đạt ước mơ của mình. Những ngày gần thi, bố mẹ muốn con dừng việc học lại để có một tâm lý thoải mái nhất. Thậm chí, đến 10 giờ đêm là tắt đèn, nhắc con đi ngủ thay vì học bài nhưng chờ bố mẹ ngủ rồi con vẫn lén dậy để tranh thủ học vì nói rằng nằm cũng không ngủ được vì lo. "Thương hơn cả chữ thương", chị An nói.
Kỳ thi vào 10 với tỷ lệ "chọi" căng thẳng nên không chỉ trường chuyên mà cuộc đua để có suất vào trường công lập không chuyên cũng không kém phần "khốc liệt".
Nhiều gia đình dành những điều kiện tốt nhất cho con, chăm sóc chu đáo từng bữa ăn, giấc ngủ. Nhiều phụ huynh cho biết, lên lớp 9 là "tạm hoãn" các việc nhà mà con phải làm trước đây để con chuyên tâm học hành.
Sát ngày thi, Hà Nội trải qua đợt nắng nóng kỷ lục khiến nhiều ông bố, bà mẹ càng bất an hơn. Nỗi lo thường trực là con ốm đúng ngày dự thi thì mọi nỗ lực sẽ uổng phí. Khác với kỳ thi tốt nghiệp THPT, thí sinh sẽ không được "đặc cách" trong kỳ thi này nếu chẳng may gặp tai nạn, ốm đau trước ngày thi. Phụ huynh lo lên mạng tìm kiếm, chia sẻ kinh nghiệm nên cho con ăn gì trong những ngày này để vừa an toàn, vừa bồi bổ sức khỏe và giúp tập trung nhất.
Nhiều phụ huynh tếu táo viết trên mạng xã hội: "Lưu ý: Nhà có con thi vào 10, xin đừng hỏi han nhiều. Nó khùng lên không ai chịu trách nhiệm". Có mẹ thì trào phúng: "Những ngày ngày cả nhà phải đi nhẹ, nói khẽ, cười duyên"…
Dù chỉ đùa vui nhưng đủ thấy mức độ căng thẳng, áp lực của thí sinh. Suốt gần 10 năm đi học, đây là kỳ thi cam go nhất mà hầu hết học sinh phải trải qua và ít có sự lựa chọn nếu muốn vào trường công lập.
Thời điểm này, việc tổ chức ôn tập cho học sinh lớp 9 của các trường đã dừng lại. Thầy cô không còn nhắc các con về những đề cương, "chiến thuật" ôn thi nữa mà dành chỗ cho những lời động viên và nhắc nhở về tâm lý, kỷ luật phòng thi để đạt kết quả tốt nhất.
Ngày 27.5, sân trường THCS Chu Văn An (P.Tây Hồ, Hà Nội) như lặng đi trong một bầu không khí thật đặc biệt. Tiếng chuông quen thuộc vang lên cũng là lúc buổi học cuối cùng của các học sinh khối 9 dưới mái nhà "Chu2" khép lại, nhẹ nhàng, lưu luyến và đầy yêu thương.
Không còn những tiết học vội vã hay bài giảng trên bục giảng, hôm nay là những lời dặn dò thật khẽ trước kỳ thi quan trọng, là ánh mắt tin yêu, những cái ôm siết chặt và những lời chúc bình an gửi đến từng học sinh 2K11. Có những giọt nước mắt đã rơi, có những nụ cười xen lẫn nghẹn ngào, có những cái ôm thật lâu…
Thầy Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh (Hà Nội) thì ân cần dặn dò học sinh từng chút về các thời điểm trước, trong và sau kỳ thi. Các em cần lắng nghe thật kỹ những phổ biến trong ngày 29.5, ngày mà các em phải có mặt tại các điểm thi, nghe phổ biến quy chế thi, thông báo bảng ghi tên dự thi để thí sinh kiểm tra, báo sai sót (nếu có) cho điểm thi.
Phụ huynh, học sinh cần đọc thông tin về điểm thi trong phiếu báo thi để đến đúng điểm thi và đúng giờ. Trong buổi phổ biến, học sinh cần lưu ý để xác nhận với cán bộ coi thi về những thông tin trên tờ giấy báo dự thi, bảng ghi tên dự thi, lắng nghe kỹ những quy định trong quá trình dự thi, những vật dụng được mang vào, không được mang vào phòng thi.
Thầy Cường cũng nhắc nhở các em về thiết bị cấm mang vào phòng thi, như điện thoại, đồng hồ thông minh… "Các em có thể mang theo chai nước uống trong suốt, không dán nhãn. Học sinh nên chuẩn bị 2 - 3 chiếc bút làm bài cùng loại, cùng màu. Bút tô trắc nghiệm nên dùng loại bút chì HB, 2B để tô cho nhanh và đậm đều, dễ tẩy nếu cần sửa. Các em nên mua 1 cục tẩy mới để tẩy sửa các ô trắc nghiệm cho sạch đẹp", thầy Cường ân cần.
Với cha mẹ trong những ngày kỳ thi cận kề, thầy hiệu trưởng mong muốn cha mẹ đồng hành cùng con mỗi ngày, cùng con điều chỉnh để con có nhịp sinh học cho phù hợp với thời gian của những buổi thi. Động viên con, không tạo áp lực không cần thiết cho con.
Trong thời gian thi, cha mẹ hoặc người thân nên bố trí đưa học sinh đi thi để đảm bảo yên tâm không đến sai điểm thi và một số tình huống có thể phát sinh mà học sinh xử lý chậm như quên giấy tờ, đồ dùng học tập... Động viên con tự tin, không đặt nặng vấn đề về điểm, đỗ, trượt cho con mình.
"Đặc biệt, không nên xem đáp án các môn sau mỗi buổi thi và yêu cầu con đối chiếu", thầy Cường đề nghị và cho rằng, sau kỳ thi, cha mẹ cần ổn định tâm lý cho con cho dù con làm bài tốt hay không tốt.
Với học sinh, thầy Cường cũng dặn dò các em không nên trao đổi với nhau về kết quả của bài thi đã làm trong mỗi buổi thi. Sau buổi, ngày thi không nên xem đáp án của buổi thi đó mà nên nghỉ ngơi chuẩn bị cho buổi thi tiếp theo.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027 của Hà Nội diễn ra trong các ngày 30 và 31.5; kỳ thi vào lớp 10 chuyên tổ chức ngày 1.6. Toàn thành phố có 224 điểm thi với khoảng 5.300 phòng thi chính thức và gần 400 phòng thi dự phòng.
Năm nay, có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng hơn 20.000 em so với năm trước, trong khi trường công lập chỉ đáp ứng khoảng 55% chỉ tiêu. Dù vậy, năm nay có khoảng 22.000 học sinh lớp 9 chủ động không đăng ký dự thi vào lớp 10 công lập.
Phát biểu tại hội thảo "Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới" hôm qua 8.4, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục cho rằng đào tạo và sử dụng nhân tài là giải pháp then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng "hai con số". Mặc dù các trường đại học đang được tạo điều kiện tối đa để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và hạt nhân của hệ sinh thái khoa học công nghệ nhưng "chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ" và "nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta".
"Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu hệ thống và chưa liên tục. Liên kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sử dụng còn lỏng lẻo. Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao. Hiện tượng "chảy máu chất xám" và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu", GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
GS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ, ĐH Quốc gia Hà Nội cho biết, dù điều kiện thực hành ở bậc đại học đã có những bước tiến dài, nhưng nếu nhìn vào các phòng thí nghiệm dành cho hệ sau đại học (thạc sĩ và tiến sĩ), Việt Nam vẫn còn ở khoảng cách "rất xa so với thế giới". Mặt khác, chúng ta chưa tạo ra được môi trường để những người có tài năng thiên bẩm mang kiến thức vào thực tế cuộc sống và dẫn dắt xã hội.
TS Đặng Văn Huấn, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cũng chia sẻ diễn biến triển khai Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 - 2035 và định hướng tới 2045 mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt hồi tháng 5.2025.
Theo đó, Bộ GD-ĐT đã có một lộ trình khắt khe để đưa thuật ngữ "tài năng" thoát khỏi sự xa xỉ và trở nên thực chất hơn. Chuẩn chương trình đào tạo tài năng sẽ không dành cho số đông. Để được gọi là "tài năng", sinh viên phải vượt qua những rào cản đầu vào gắt gao: hoặc là những người đoạt giải quốc gia, quốc tế; hoặc phải nằm trong nhóm 20% có điểm số cao nhất toàn quốc.
TS Đặng Văn Huấn đưa ra một bảng tiêu chí lựa chọn cơ sở đào tạo tài năng với thang điểm 100 đầy thách thức. Chẳng hạn, một trường đại học muốn đào tạo tài năng phải có uy tín trong đào tạo tiến sĩ (20 điểm), có hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại (10 điểm) và các nhóm nghiên cứu mạnh với nhiều công bố quốc tế (15 điểm). Trong đợt xét chọn đầu tiên, chỉ có 92 ngành đào tạo đáp ứng được các tiêu chuẩn này, phần lớn tập trung vào lĩnh vực kỹ thuật và máy tính.
Kết thúc thời gian làm bài Tiếng Anh ở điểm thi trường THPT Trưng Vương, phường Sài Gòn, nhiều thí sinh hồ hởi ùa ra cổng, khoe bố mẹ là làm bài tốt.
Quỳnh Anh, THCS Nguyễn Du, phường Bến Thành, cho biết đề thi gồm 7 phần với 40 câu, gồm các nội dung: ngữ âm, đọc hiểu và điền từ, đọc hiểu trả lời câu hỏi, tìm dạng đúng của từ, viết lại câu.
Trong đó, em đánh giá phần viết lại câu, dạng đúng của từ (word form) là thử thách nhất nhưng độ khó đã giảm đi nhiều so với đề năm ngoái. Thông thường, đây là hai phần khó, nhằm phân hóa thí sinh ở môn Tiếng Anh.
"Đề dễ hơn năm ngoái nhiều, không có nội dung nào ngoài chương trình", Quỳnh Anh nói, cho biết chỉ mất 30 phút để làm đề này. Thời gian còn lại em kiểm tra bài và chép lại gần như đầy đủ toàn bộ đề thi.
Quỳnh Anh tự tin lấy điểm 9,5, kết hợp với tình hình làm bài Văn buổi sáng, em hy vọng chinh phục lớp chuyên Sinh, trường THPT chuyên Lê Hồng Phong.
"Đề quá dễ, còn không khó bằng đề Tiếng Anh thi cuối học kỳ của trường em", Gia Bảo, THCS Đoàn Thị Điểm, phường Nhiêu Lộc, nói.
Tương tự Quỳnh Anh, Gia Bảo cũng mất 20-30 phút để giải quyết đề Tiếng Anh. Theo em, đề tương tự những năm trước, chỉ có một phần mới là đọc đoạn văn để chọn từ phù hợp điền vào chỗ trống. Nam sinh hy vọng giành điểm tuyệt đối, thêm làm lợi thế bước vào ngày thi thứ hai với môn Toán thường và chuyên.
Cách đó 50 m, tại điểm thi THCS Võ Trường Toản, Bảo Ngọc cũng phấn khởi vì "đề chính thức còn dễ hơn đề minh họa đã công bố hồi đầu năm". Em cho rằng các dạng câu hỏi đều quen thuộc, từ vựng đơn giản, không có câu bẫy. Tự đánh giá, Ngọc nghĩ làm đúng khoảng 80%, tiếc một số câu làm sai vì cẩu thả, vội vàng.
Tại điểm thi THPT Vũng Tàu, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, Trần Quốc Bảo cho biết có một số phần mới tiếp xúc và ôn luyện gần đây như dạng đúng của từ nhưng vẫn làm tốt.
"Đề vừa sức với em, có thể đạt 7-8 điểm", Bảo nói.
Ngày mai, các em làm bài thi môn Toán với 120 phút. Những em có nguyện vọng vào các lớp chuyên sẽ thi thêm môn tương ứng, dài 150 phút.
Năm ngoái, trước sáp nhập, khoảng 31,5% bài thi tiếng Anh của học sinh khu vực TP HCM dưới trung bình. Mức điểm phổ biến của thí sinh khoảng 5,75-8,25 điểm. Số bài đạt điểm tuyệt đối là 488.
