Reuters hôm qua (28.6) đưa tin chính phủ Úc tuyên bố tăng gấp đôi mức phạt tối đa, lên tới gần 70 triệu USD, đối với các công ty công nghệ không thực thi nghiêm túc lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.
Cơ quan An toàn điện tử Úc (eSafety) cũng được trao thêm thẩm quyền yêu cầu 5 nền tảng lớn như Facebook, Instagram, YouTube, Snapchat và TikTok phải cung cấp bằng chứng về việc ngăn chặn trẻ vị thành niên lập tài khoản. Thủ tướng Úc Anthony Albanese nhấn mạnh các tập đoàn công nghệ hàng đầu (Big Tech) “đang không làm đủ trách nhiệm để tuân thủ luật pháp”.
Hơn 6 tháng sau khi Úc thực thi lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội (tháng 12.2025), một số nước như Anh, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia cũng đã áp dụng lệnh cấm tương tự. Giới chức Anh còn đang xem xét mở rộng hạn chế sang lĩnh vực trò chơi điện tử và phát video trực tiếp (livestream).
Tại Mỹ, dù chưa có lệnh cấm toàn quốc, phong trào bảo vệ trẻ em trên không gian mạng đang gia tăng ở cả cấp địa phương lẫn liên bang. Tờ Politico cho biết sau làn sóng cấm trẻ dùng điện thoại trong giờ học, hiện có 6 bang (Iowa, Tennessee, Utah, Alabama, Virginia và Maine) đã mở rộng sang hạn chế thời gian dùng thiết bị điện tử (bao gồm máy tính bảng, dụng cụ trình chiếu). Báo Mỹ gọi đây là phong trào “mang giấy bút trở lại lớp học” do các phụ huynh vận động, trong bối cảnh ngày càng nhiều trường tiểu học áp dụng thiết bị điện tử vào giảng dạy. Ở cấp liên bang, thượng viện Mỹ tiếp tục thúc đẩy Đạo luật an toàn trực tuyến cho trẻ em (KOSA), được xem như một lá chắn pháp lý trước những ảnh hưởng rộng rãi của mạng xã hội và internet nói chung đối với trẻ.
Dù các biện pháp kiểm soát bước đầu đáng ghi nhận, giới chuyên gia chỉ ra thực tế triển khai đang bộc lộ nhiều lỗ hổng. Những tính năng của mạng xã hội liên tục được cập nhật khiến các công cụ quản lý khó bắt kịp, từ đó tạo thêm nhiều “vùng xám” pháp lý, nơi cả chính phủ và các công ty công nghệ đều có lý lẽ để bảo vệ lập trường.
Nghiên cứu đăng ngày 24.6 trên tạp chí British Medical Journal (Anh) khảo sát 408 thanh thiếu niên Úc (12-15 tuổi) cho thấy 85% trong số này vẫn dùng mạng xã hội sau 3 tháng lệnh cấm có hiệu lực. Theo Reuters, nhóm thiếu niên có thể dễ dàng khai gian tuổi hoặc vượt qua các công cụ xác minh khuôn mặt lỏng lẻo của nền tảng. Bộ trưởng Truyền thông Úc Anika Wells chỉ trích các công ty công nghệ “sử dụng mánh khóe” và chỉ thực hiện các biện pháp bảo vệ tối thiểu.
Về phía Big Tech, AP hôm 28.6 cho hay đã có một số thay đổi như việc nền tảng Instagram tự động chuyển tài khoản thanh thiếu niên sang chế độ riêng tư, hay YouTube tăng cường công cụ kiểm soát cho phụ huynh. Tuy nhiên, luật sư Matthew Bergman, thuộc Trung tâm pháp lý nạn nhân mạng xã hội (Mỹ), nói với AP rằng động lực cốt lõi của các nền tảng – thiết kế sản phẩm nhằm tối đa hóa sự tương tác để thu lợi nhuận – vẫn không hề thay đổi.
Việc siết chặt quản lý cũng dấy lên những tranh luận trong ngành giáo dục. Politico dẫn lời nhà thần kinh học nhận thức Jared Horvath (từ Đại học Melbourne, Úc) lập luận trước quốc hội Mỹ hồi tháng 1 rằng sự sụt giảm điểm số ở học sinh có liên quan trực tiếp đến việc phổ cập máy tính bảng tại trường học. Ngược lại, đại diện các hiệp hội phần mềm giáo dục nêu rằng chính quyền không nên gộp chung mạng xã hội tiêu khiển với các công cụ công nghệ hỗ trợ học tập. Những tranh cãi này cho thấy việc đưa ra các chính sách kiểm soát cần có sự phân định rạch ròi, linh hoạt thay vì một lệnh cấm cứng nhắc lên toàn bộ hệ sinh thái kỹ thuật số.
Theo nguồn tin quan chức Mỹ của báo Washington Post, các cơ quan tình báo nước này đã cảnh báo chính quyền Tổng thống Donald Trump về việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nhiều khả năng sẽ có những động thái làm suy yếu nỗ lực của nhà lãnh đạo Mỹ nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài với Iran.
Nhiều báo cáo tình báo, trong đó có một bản được lưu hành gần đây, chỉ ra kịch bản Israel duy trì các hoạt động quân sự nhắm vào lực lượng Hezbollah thân Iran ở Lebanon.
Trong bối cảnh Israel sắp tiến hành bầu cử trong năm nay, ông Netanyahu đang đối diện áp lực chính trị rất lớn khi phải chứng minh với cử tri rằng ông sẽ không rút quân khỏi Lebanon và sẵn sàng leo thang chiến sự với Hezbollah. Nếu không, đây sẽ bị coi là thất bại của nhà lãnh đạo Israel.
Dư luận Israel hiện vẫn ủng hộ mạnh mẽ chiến dịch nhắm vào lực lượng Hezbollah, khi hàng chục nghìn người dân đã phải sơ tán khỏi miền bắc Israel và yêu cầu chính phủ phải đánh bại lực lượng này.
Ngoài ra, tình báo Mỹ cho rằng Israel không hài lòng với các điều khoản trong bản ghi nhớ thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran, vì làm suy yếu mục tiêu duy trì sức ép tối đa lên Tehran.
Phản ứng trước những thông tin tình báo này, một quan chức Chính phủ Israel (đề nghị không nêu tên) khẳng định hoạt động quân sự ở Lebanon "chỉ nhằm bảo vệ công dân Israel trước các đòn tấn công của Hezbollah".
Việc Israel tiếp tục chiến dịch quân sự ở Lebanon sẽ vi phạm một điều kiện cốt lõi trong thỏa thuận Iran - Mỹ, vốn yêu cầu chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận, kể cả ở Lebanon.
Một quan chức Mỹ phân tích rằng ngay cả khi Israel ngừng ném bom "thành trì" của Hezbollah tại vùng ngoại ô phía nam thủ đô Beirut, việc từ chối rút quân khỏi Lebanon cũng có thể phá vỡ thỏa thuận mong manh Mỹ - Iran. Đây là "một công thức thảm họa" và khả năng xung đột Israel - Hezbollah tái diễn sẽ là rất lớn nếu Israel không rút quân.
Sau khi giao tranh bùng phát vào tháng 3, quân đội Israel đã kiểm soát hơn 500km² lãnh thổ Lebanon và khiến hơn 1 triệu người phải rời bỏ nhà cửa để thiết lập cái gọi là "vùng đệm an ninh". Các quan chức nước này vẫn giữ lập trường cứng rắn và khẳng định sẽ không rút quân khỏi miền nam Lebanon.
Về phía Mỹ, chính quyền Trump đã công khai cảnh báo Israel không nên phát động các cuộc tấn công chống lại Hezbollah, vì lo ngại hành động này có thể làm đổ vỡ thỏa thuận Washington - Tehran. Tuy nhiên Washington khẳng định các điều khoản không ngăn Israel đáp trả nếu bị Hezbollah tấn công.
Dù vậy, Mỹ hiện xem việc hoàn tất thỏa thuận và mở cửa lại eo biển Hormuz là quan trọng hơn những lo ngại của Tel Aviv.
Việc Israel tăng cường chiến dịch ở Lebanon nhiều khả năng sẽ làm rạn nứt mối quan hệ giữa ông Trump và ông Netanyahu. Hai nhà lãnh đạo gần đây đã thừa nhận một số bất đồng, trong đó ông Trump cho biết có vấn đề về Lebanon.
Theo Hãng tin Reuters, hôm 19-6, Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã phải hoãn chuyến đi đến Thụy Sĩ để đàm phán với Iran trong bối cảnh Israel không kích dữ dội vào miền nam Lebanon. Tình hình buộc Tổng thống Donald Trump can thiệp để yêu cầu Israel ngừng bắn với Lebanon.
Theo Hãng tin Reuters ngày 26-4, đám cháy rừng đầu tiên bùng phát hôm 22-4 tại khu vực miền núi. Sau đó một đám cháy khác gần đó đe dọa các khu dân cư ở thị trấn Otsuchi, tỉnh Iwate.
Địa hình đồi núi, thời tiết khô hanh và gió mạnh đang cản trở công tác chữa cháy, theo một quan chức cứu hỏa.
Tính đến thứ Bảy (ngày 25-4), lửa đã thiêu rụi khoảng 730ha, khiến chính quyền ban hành lệnh sơ tán với 1.541 hộ dân, tương đương 3.233 người - khoảng 1/3 dân số thị trấn Otsuchi.
Trực thăng từ nhiều tỉnh và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đang hỗ trợ lực lượng chữa cháy trên mặt đất, tiến hành thả nước từ trên không để ngăn lửa lan rộng.
"Đất quá khô nên lửa liên tục bùng phát. Dập được chỗ này thì lại phải chạy sang chỗ khác, cứ thế lặp đi lặp lại", ông Masashi Kikuchi (37 tuổi), lính cứu hỏa tình nguyện, cho biết.
Đến nay tám công trình, trong đó có một nhà dân, đã bị hư hại hoặc phá hủy. Chính quyền địa phương cho biết chưa ghi nhận thương vong.
Thị trấn Otsuchi vẫn còn mang ký ức nặng nề về thảm họa động đất và sóng thần tháng 3-2011, khi thị trấn mất gần 1/10 dân số.
"Ngay cả trong thảm họa năm 2011, khu vực này cũng không bị cháy. Khi đó có sóng thần nhưng không có hỏa hoạn", bà Taeko Kajiki (76 tuổi), cựu y tá, cho biết.
Bà nằm trong số những người phải sơ tán từ ngày 24-4, và đã thức trắng đêm theo dõi ánh lửa đỏ rực. Khi rời nhà, bà mang theo sổ tiết kiệm, thẻ y tế cùng con rùa nuôi từ năm 2010.
"Tôi không thể để người dân mất nhà thêm lần nữa sau khi họ đã mất nhà vì sóng thần" - Thị trưởng Otsuchi Kozo Hirano nói, đồng thời cho biết thị trấn sẽ tìm kiếm hỗ trợ từ các cơ quan khác và cung cấp dịch vụ tắm nước nóng để giúp người dân giảm căng thẳng.
Dù Nhật Bản ghi nhận tương đối ít vụ cháy rừng so với nhiều nơi trên thế giới, biến đổi khí hậu đã làm gia tăng tần suất các vụ cháy - đặc biệt vào đầu mùa xuân, trước mùa mưa ẩm, khi thời tiết nóng, khô và gió mạnh khiến lửa dễ lan nhanh.
Cơ quan khí tượng Nhật Bản cho biết khu vực này không có mưa trong dự báo tuần tới.
Theo số liệu chính thức, diện tích cháy quanh Otsuchi hiện chỉ đứng sau vụ cháy rừng ở Ofunato năm 2025 (3.370ha), và vụ cháy tại Kushiro năm 1992 (1.030ha).
Giới chức Hy Lạp ngày 21/5 cho biết 1 USV bị phát hiện gần đảo Lefkada đã gây ra mối đe dọa an ninh nghiêm trọng và nghi ngờ rằng đây là phương tiện của Ukraine.
Theo CNN Hy Lạp, một báo cáo điều tra về sự cố này đã được gửi tới văn phòng Thủ tướng Hy Lạp vào tuần trước, kèm theo phân tích kỹ thuật chi tiết về thiết bị này.
Bộ trưởng Quốc phòng Hy Lạp Nikos Dendias cho biết, Athens không còn nghi ngờ gì về nguồn gốc của chiếc USV. “Không có chút nghi ngờ nào rằng đây là một USV trên biển của Ukraine. Chúng tôi biết đó là loại gì, được sản xuất ở đâu và nó đang làm gì", ông Dendias cáo buộc.
Ông mô tả sự việc là “cực kỳ nguy hiểm”, cảnh báo rằng 1 tàu dân sự có thể đã bị đánh chìm nếu va chạm với USV này.
“Nếu bất kỳ tàu du lịch nào đi từ Venice hướng tới Đông Địa Trung Hải va phải vật thể này, nó đã chìm xuống đáy biển”, ông Dendias phát biểu tại cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng NATO. Ông cũng đặt câu hỏi về số lượng thương vong mà sự cố như vậy có thể gây ra.
Theo CNN Hy Lạp, vấn đề đã được thảo luận trong các cuộc họp của NATO và Liên minh châu Âu trong tuần này. Ngoại trưởng Hy Lạp Giorgos Gerapetritis cũng đã thảo luận sự việc với người đồng cấp Ukraine Andriy Sybiha.
Athens cho biết họ kỳ vọng sẽ nhận được giải thích chính thức từ Kiev sau khi báo cáo quân sự cuối cùng được chuyển chính thức tới Bộ Ngoại giao.
“Ukraine phải gửi lời xin lỗi rất lớn tới chúng tôi. Và không chỉ xin lỗi, mà còn phải đảm bảo tuyệt đối rằng điều tương tự sẽ không bao giờ xảy ra nữa trong toàn khu vực", ông Dendias nói.
Các quan chức Hy Lạp nhấn mạnh Athens muốn ngăn chặn mọi sự lan rộng của xung đột Nga - Ukraine sang khu vực Địa Trung Hải.
“Địa Trung Hải sẽ không trở thành chiến trường", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hy Lạp Lana Zochiou nói, gọi sự việc là “đặc biệt nghiêm trọng”.
Bà cũng cho biết Hy Lạp sẽ áp dụng “mọi biện pháp cần thiết” để ngăn chặn các sự cố tương tự.
Sau cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Croatia Gordan Radman, ông Gerapetritis cũng cảnh báo rằng một trong những thách thức lớn của khu vực là ngăn xung đột lan sang các vùng lân cận.
Ngày 8/5, truyền thông Hy Lạp đưa tin một USV Magura V3 do Ukraine thiết kế đã được phát hiện gần đảo Lefkada. Tàu này nằm trong một hang ven biển và được ngư dân kéo về cảng. Trên đó có các kíp nổ nhưng không chứa chất nổ.
Giới chức Hy Lạp cũng cho biết phương tiện này được trang bị hệ thống liên lạc tiên tiến và vẫn còn hoạt động khi được phát hiện. Các chuyên gia đã tháo 3 kíp nổ khỏi phương tiện. Nó không bị tiêu hủy mà sẽ tiếp tục được kiểm tra.
Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi cho biết hiện chưa có bằng chứng nào cho thấy chiếc USV được phát hiện ngoài khơi Hy Lạp có liên quan đến Ukraine.
Ông cũng cho biết Ukraine sẵn sàng hợp tác với phía Hy Lạp để làm rõ các tình tiết của sự việc, nếu nhận được yêu cầu phù hợp.
