Những cơn đau bụng dưới xuất hiện âm ỉ rồi tăng dần khiến bé gái 14 tuổi được gia đình đưa đến khoa Phụ sản, Bệnh viện Thanh Nhàn để thăm khám. Trước đó, người nhà cho rằng đây chỉ là đau bụng do rối loạn tiêu hóa hoặc liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt nên chủ yếu theo dõi tại nhà.
“Cháu chỉ bảo đau bụng từng đợt, lúc đau lúc không nên gia đình nghĩ là đau bụng thông thường. Chúng tôi không ngờ một bé gái mới 14 tuổi lại có thể mắc bệnh lý buồng trứng.
Đến khi con đau dữ dội, cả nhà mới vội đưa đi cấp cứu. Khi bác sĩ thông báo cháu có khối u buồng trứng lớn đã bị xoắn và cần mổ ngay, ai cũng rất hoang mang và lo lắng”, người nhà bệnh nhi chia sẻ.
Kết quả siêu âm khiến cả gia đình bất ngờ khi các bác sĩ phát hiện một khối u buồng trứng kích thước khoảng 12cm đã bị xoắn.
Đây là một tình trạng cấp cứu ngoại khoa vì khi cuống buồng trứng bị xoắn, dòng máu nuôi cơ quan này sẽ bị cản trở. Nếu không được phẫu thuật kịp thời, buồng trứng có thể bị thiếu máu, hoại tử và buộc phải cắt bỏ, ảnh hưởng đến chức năng sinh sản sau này.
Ngay sau khi xác định chẩn đoán, ê-kíp Khoa Phụ sản đã khẩn trương tiến hành phẫu thuật tháo xoắn và xử trí khối u, đồng thời nỗ lực bảo tồn tối đa phần mô buồng trứng còn lành cho bệnh nhi.
Kết quả giải phẫu bệnh sau phẫu thuật xác định đây là u bì buồng trứng (u quái trưởng thành), một loại u lành tính khá thường gặp ở trẻ em gái và phụ nữ trẻ.
Điều khiến nhiều phụ huynh bất ngờ là bên trong khối u có chứa tóc, da, mỡ, chất bã nhờn; một số trường hợp hiếm còn có mô sụn hoặc răng.
Theo các bác sĩ, u bì buồng trứng phát sinh từ tế bào mầm của buồng trứng. Vì vậy, khối u có thể chứa nhiều loại mô khác nhau như tóc, da, mỡ…
Đây là hiện tượng đã được y học ghi nhận, hoàn toàn không phải là “mọc tóc” hay “mọc răng trong buồng trứng” như nhiều thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
Không chủ quan với u buồng trứng ở bé gái
BSCKII Nguyễn Thị Ngọc Bích – Trưởng khoa Phụ sản, Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết, nhiều phụ huynh vẫn cho rằng u buồng trứng chỉ gặp ở phụ nữ đã lập gia đình hoặc sau sinh. Tuy nhiên, thực tế bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, kể cả trẻ đang bước vào tuổi dậy thì.
Điều đáng lo ngại là các triệu chứng ở lứa tuổi này thường rất kín đáo. Trẻ có thể chỉ đau bụng dưới âm ỉ, đau tái diễn hoặc cảm giác đầy bụng nên dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa, đau bụng kinh, táo bón hoặc các bệnh lý thông thường khác.
Không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi khối u đã phát triển lớn hoặc xảy ra biến chứng xoắn buồng trứng.
“Đối với bé gái tuổi vị thành niên, mục tiêu điều trị không chỉ là loại bỏ khối u mà còn phải cố gắng bảo tồn tối đa buồng trứng lành. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển nội tiết và khả năng sinh sản của trẻ trong tương lai”, BSCKII Nguyễn Thị Ngọc Bích nhấn mạnh.
Theo bác sĩ, đa số u buồng trứng ở trẻ em và tuổi vị thành niên là lành tính. Tuy nhiên, nếu phát hiện muộn, khối u có thể gây xoắn buồng trứng, chảy máu, hoại tử, buộc phải cắt bỏ buồng trứng, từ đó ảnh hưởng đến chức năng nội tiết và khả năng sinh sản sau này.
Theo bác sĩ Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, mùa nắng nóng, nhu cầu giải khát, bù nước và làm mát cơ thể tăng cao. Trong số các loại thức uống tự nhiên, nước dừa là lựa chọn phổ biến vì có vị ngọt nhẹ, dễ uống, đồng thời chứa nhiều khoáng chất cần thiết.
Nước dừa tươi chứa đến 95% là nước, giàu chất điện giải như kali, natri, canxi và magiê. Cụ thể, một ly nước dừa khoảng 240 ml có đến 600 mg kali, tương đương 12% nhu cầu khuyến nghị hàng ngày, cùng 252 mg natri, 57,6 mg canxi và 60 mg magiê - chiếm khoảng 10% nhu cầu canxi và magiê của cơ thể. Nhờ đó, nước dừa giúp phục hồi thể trạng nhanh chóng sau vận động, mát gan, lợi tiểu và làm dịu cơn khát. Không chỉ vậy, với chỉ 46 calo và khoảng 10 g đường tự nhiên, nước dừa có thể là một trong những lựa chọn thay thế tốt hơn cho nước ngọt có gas, hoặc các loại nước uống đóng chai nhiều đường.
Tuy nhiên, bác sĩ chỉ ra một lưu ý quan trọng là nước dừa không thể thay thế hoàn toàn nước lọc. Việc uống quá nhiều nước dừa trong ngày có thể dẫn đến tình trạng dư thừa khoáng chất, khiến cơ thể mất cân bằng điện giải hoặc tăng lượng đường nạp vào không mong muốn.
Đồng quan điểm, TS.BS Nguyễn Thị Sơn, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, cho biết các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo tốt nhất chỉ dùng 2-3 trái dừa mỗi tuần, khoảng 500 ml một lần. Nếu uống quá liều lượng trên, người dùng khả năng mắc một số tác dụng phụ.
Theo bác sĩ Sơn, khi uống lượng lớn nước dừa cùng một lúc, bạn sẽ bị chứng đầy hơi. Lúc này, trong dạ dày tích tụ nhiều nước, bụng sẽ căng lên, gây khó chịu.
Mất cân bằng chất điện giải, hay còn gọi rối loạn điện giải, xảy ra do nồng độ kali và natri trong máu tăng lên hoặc hạ xuống vượt mức an toàn. Việc uống nước dừa liên tục sẽ làm biến động hai chỉ số này trong máu, tốc độ lưu thông máu đến tim chậm, khiến nhịp tim không ổn định và nguy hiểm hơn là tim có thể ngừng đập.
Ngoài ra, bạn sẽ nhận thấy rằng khi uống nhiều nước dừa, số lần tiểu tiện sẽ tăng lên với tần suất lớn hơn. Hiện tượng này có thể khiến thận phải "gắng sức" làm việc để bài tiết, các tế bào nhu mô thận sẽ sưng phồng tạm thời. Nếu hiện tượng này kéo dài, chức năng thận có thể suy giảm.
Đặc biệt, dù giàu dưỡng chất, nước dừa không phải loại nước có thể tiêu thụ tùy ý, nhất là khi cơ thể có những đặc điểm hoặc bệnh lý nền nhất định.
Theo bác sĩ Vũ, người có cơ địa "hàn" - thường xuyên bị lạnh bụng, tiêu chảy, chậm tiêu, hay sợ lạnh, không nên dùng nước dừa thường xuyên. Việc nạp một lượng lớn đồ uống có tính mát có thể khiến tình trạng rối loạn tiêu hóa nặng hơn, gây tiêu chảy kéo dài, ảnh hưởng đến hấp thu dinh dưỡng và sức khỏe đường ruột.
Nước dừa cũng không phù hợp để uống vào buổi tối. Đặc tính mát và chứa nhiều khoáng chất có thể làm chậm quá trình tiêu hóa, gây đầy bụng, khó ngủ, nhất là nếu uống kèm đá lạnh hoặc ăn phần cơm dừa.
Người suy thận cũng cần thận trọng khi dùng nước dừa, bởi lượng kali và natri cao có thể ảnh hưởng đến chức năng lọc thải của thận nếu dùng không kiểm soát.
Nước dừa được đánh giá là thức uống bổ sung nguồn kali khá dồi dào - một trong những dưỡng chất cần thiết với người bệnh cao huyết áp. Nhưng nếu uống quá nhiều nước dừa, có thể dẫn tới tình trạng dư thừa kali, làm hạ huyết áp, gây hoa mắt, chóng mặt, thậm chí ngất xỉu.
Theo phân tích dinh dưỡng, trong khoảng 100 ml nước dừa chứa khoảng 5 g chất đường bột. Do vậy, với người đang điều trị bệnh tiểu đường, nên kiểm soát lượng nước dừa uống hàng ngày, nhằm phòng ngừa nguy cơ tăng đường huyết và các biến chứng nghiêm trọng.
Nhiệt độ tăng cao khiến nhu cầu làm mát cơ thể là điều cần thiết, nhưng chuyên gia khuyên người dân nên lắng nghe phản ứng của cơ thể để sử dụng nước dừa đúng cách. Với người có bệnh lý nền hoặc sức khỏe đặc biệt, tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi đưa nước dừa vào chế độ uống hằng ngày.
Trong đó, sữa chua là một lựa chọn được nhiều chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao nhờ sự kết hợp giữa protein, lợi khuẩn và khả năng hỗ trợ hệ tiêu hóa.
Theo Trường Harvard T.H. Chan về Y tế Công cộng (thuộc Đại học Harvard, Mỹ), sữa chua là thực phẩm giàu protein, canxi và đặc biệt là probiotics - lợi khuẩn có lợi cho hệ vi sinh đường ruột. Việc duy trì hệ vi sinh khỏe mạnh giúp cơ thể tiêu hóa tốt hơn và hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn, từ đó tạo nền tảng cho một ngày làm việc ổn định năng lượng.
Trong khi đó, nhiều chuyên gia cũng khẳng định các thực phẩm chứa men vi sinh như sữa chua có thể hỗ trợ cải thiện sức khỏe đường ruột, góp phần giảm các rối loạn tiêu hóa và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Không chỉ dừng ở tiêu hóa, tiến sĩ Emeran Mayer, Đại học UCLA (Mỹ), cho biết hệ vi sinh đường ruột có mối liên hệ mật thiết với não bộ. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh có thể góp phần cải thiện tâm trạng, giảm căng thẳng và hỗ trợ khả năng tập trung trong ngày.
Ổn định tiêu hóa, giảm cảm giác nặng bụng: Lợi khuẩn trong sữa chua giúp cân bằng hệ vi sinh, hỗ trợ tiêu hóa nhẹ nhàng ngay từ đầu ngày.
Giữ năng lượng ổn định: Protein trong sữa chua giúp no lâu, hạn chế tình trạng tụt năng lượng hoặc mệt mỏi giữa buổi.
Hỗ trợ tâm trạng và sự tỉnh táo: Trục ruột - não cho thấy hệ tiêu hóa khỏe có thể tác động tích cực đến tinh thần và khả năng tập trung.
Không cần cầu kỳ, chỉ 1 hũ sữa chua vào buổi sáng cũng có thể trở thành lựa chọn khoa học giúp cơ thể khởi động nhẹ nhàng. Sữa chua không chỉ tốt cho đường ruột mà còn góp phần duy trì năng lượng ổn định, tâm trạng tích cực và sự tươi tắn kéo dài suốt cả ngày.
Trên thực tế, gan nhiễm mỡ không trực tiếp ngăn cản cơ thể giảm cân nhưng có thể tác động gián tiếp. Bản thân lượng mỡ tích tụ trong gan không khiến cơ thể mất khả năng đốt cháy mỡ, trang thông tin sức khỏe Everyday Health (Mỹ).
Tuy nhiên, phần lớn người bị gan nhiễm mỡ cũng đồng thời gặp tình trạng kháng insulin. Đây là một rối loạn khiến các tế bào phản ứng kém với insulin, hoóc môn có nhiệm vụ đưa đường từ máu vào tế bào để tạo năng lượng.
Khi cơ thể kháng insulin, tuyến tụy phải tiết ra nhiều insulin hơn để duy trì đường huyết ổn định. Nồng độ insulin cao kéo dài có thể thúc đẩy quá trình tích trữ mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng quanh vùng bụng. Điều này khiến giảm cân trở nên khó khăn hơn, dù người bệnh đã bắt đầu thay đổi chế độ ăn hoặc tăng cường vận động.
Ngoài ra, người bị gan nhiễm mỡ thường có nhiều yếu tố bất lợi khác như béo phì, rối loạn mỡ máu hoặc tiểu đường loại 2. Chính sự kết hợp của các rối loạn này mới là nguyên nhân chính khiến cân nặng khó giảm hơn.
Tuy nhiên, nếu giảm cân thành công, tình trạng gan nhiễm mỡ sẽ được cải thiện. Các bằng chứng nghiên cứu cho thấy khi cân nặng giảm, lượng mỡ tích tụ trong gan cũng giảm theo. Điều này giúp cải thiện tình trạng viêm, giảm nguy cơ tổn thương gan tiến triển.
Cụ thể, một nghiên cứu tổng quan trên chuyên san Journal of Hepatology cho thấy ở người mắc gan nhiễm mỡ không do rượu, giảm cân giúp giảm mỡ gan và cải thiện men gan. Ngoài ra, người giảm càng nhiều cân nặng thì tình trạng gan cũng được cải thiện càng nhiều.
Theo nhiều hướng dẫn điều trị quốc tế, giảm khoảng 5% trọng lượng cơ thể đã có thể giúp giảm lượng mỡ trong gan. Nếu giảm được từ 7 - 10% cân nặng, người bệnh có thể nhận được những lợi ích rõ rệt hơn đối với sức khỏe gan, chẳng hạn cải thiện tình trạng viêm và làm chậm quá trình xơ hóa.
Quan trọng hơn, khi lượng mỡ trong gan giảm xuống, độ nhạy insulin thường sẽ tốt lên. Điều này giúp cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả hơn, kiểm soát đường huyết tốt hơn và hỗ trợ quá trình giảm cân trong tương lai.
Nếu bị gan nhiễm mỡ, mục tiêu không nên là giảm cân thật nhanh mà là giảm cân bền vững. Người bệnh nên ưu tiên chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây nguyên quả, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc giàu protein và chất béo lành mạnh. Đồng thời cần hạn chế đồ uống có đường, bánh kẹo và các món ăn chứa nhiều đường.
Bên cạnh chế độ ăn, tập luyện cũng rất quan trọng. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc nâng tạ đều giúp giảm mỡ gan và cải thiện độ nhạy insulin. Thậm chí một số nghiên cứu còn cho thấy việc tập luyện đều đặn vẫn mang lại lợi ích cho gan ngay cả khi cân nặng chưa giảm đáng kể, theo Everyday Health.
