Nếu như trước đây, tội phạm mạng chủ yếu dựa vào kỹ năng và công cụ truyền thống, thì hiện nay sự can thiệp của AI đã làm thay đổi căn bản phương thức và bản chất của các mối đe dọa đến lĩnh vực an ninh mạng toàn cầu.
Phân tích tại hội thảo “Bảo mật trong kỷ nguyên AI – Chiến lược hình thành tương lai số” do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp cùng Check Point Software Technologies tổ chức sáng 7.4 tại Hà Nội, đại tá Nguyễn Hồng Quân – Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an), Trưởng ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân (NCA) chỉ rõ: “Không gian mạng đang trở thành ‘mặt trận nóng’, nơi các mối đe dọa gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi. Với sự hỗ trợ của AI, các cuộc tấn công mạng có thể được tự động hóa, cá nhân hóa và triển khai nhanh chóng trên diện rộng”.
Thực tế tại Việt Nam, các hình thức lừa đảo tinh vi như giả mạo danh tính, sử dụng công nghệ deepfake hay phát tán mã độc có khả năng tự thích nghi để né tránh hệ thống phòng thủ đang diễn ra phức tạp. Tội phạm mạng đang chuyển dần sang mô hình có tổ chức, mang tính “công nghiệp”, tận dụng AI để tối ưu hóa hiệu quả tấn công, tạo áp lực tâm lý buộc nạn nhân chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu nhạy cảm.
Ở góc nhìn quốc tế, bà Ruma Balasubramanian – Chủ tịch Check Point Software Technologies khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Nhật Bản cũng đồng tình khi nhận định: “AI đang tái định hình cả sự đổi mới trong kinh doanh lẫn các rủi ro an ninh mạng”. Bà Ruma phân loại mối đe dọa đặc thù của AI hiện nay thành ba nhóm chính: rò rỉ dữ liệu, tấn công chèn lệnh (prompt injection) và can thiệp quy trình. Những rủi ro này có quy mô và tốc độ lây lan vượt xa các phương thức truyền thống như lừa đảo qua email.
Đứng trước các nguy cơ, hành lang pháp lý tại Việt Nam đang được khẩn trương hoàn thiện, tiêu biểu là luật An ninh mạng và Chiến lược AI đến năm 2030, trong đó nhấn mạnh yêu cầu an toàn, minh bạch trong toàn bộ vòng đời công nghệ.
Theo đại tá Nguyễn Hồng Quân, giải pháp cốt lõi hiện nay nằm ở hai khía cạnh: bảo mật cho AI (Security for AI) và dùng AI cho an ninh (AI for Security). AI hoạt động như một bộ não ra quyết định; nếu bị tấn công hoặc “đầu độc dữ liệu”, trí tuệ nhân tạo sẽ đưa ra sai lầm nghiêm trọng. Ngược lại, chính AI với năng lực xử lý vượt trội lại là công cụ đắc lực để nhận diện sớm mô hình tấn công mạng.
Nhằm giúp các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng AI an toàn, đại diện Check Point đã đề xuất các giải pháp kỹ thuật như mô hình “AI Factory Security Blueprint”, một kiến trúc tham chiếu giúp kiểm soát rủi ro từ hạ tầng GPU đến các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Đồng thời, nền tảng “AI Defense Plane” được giới thiệu nhằm cung cấp lớp phòng thủ đa tầng trước các hành vi độc hại từ AI agents và ngăn chặn rò rỉ dữ liệu, quản trị chặt chẽ các công cụ AI mà nhân viên sử dụng (tránh tình trạng Shadow AI).
Tuy nhiên, bài toán an ninh mạng không thể chỉ giải quyết bằng công nghệ đơn lẻ. Ông Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh: “AI không chỉ là công cụ, mà đang trở thành một yếu tố định hình lại không gian an ninh mạng và an ninh quốc gia. Việc chủ động nắm bắt, làm chủ và bảo đảm an toàn cho các công nghệ AI sẽ là yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững và an toàn của mỗi quốc gia trong tương lai”.
Để làm được điều đó, sự hợp tác là chìa khóa. Lãnh đạo NCA nhấn mạnh cần xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng mở, nơi các bên cùng chia sẻ thông tin, phối hợp nghiên cứu và triển khai giải pháp công nghệ tiên tiến.
Theo Interesting Engineering, một nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Chiba (Nhật Bản) vừa công bố bước tiến quan trọng trong việc nâng cao hiệu suất của pin mặt trời perovskite, một công nghệ đang được xem là ứng viên tiềm năng thay thế silicon trong tương lai.
Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã tập trung giải quyết một trong những vấn đề lớn nhất của pin perovskite: sự suy giảm hiệu suất do các khuyết tật vi mô trong cấu trúc vật liệu. Những khuyết tật này thường khiến các electron bị "mắc kẹt", làm giảm khả năng chuyển đổi ánh sáng thành điện năng.
Để khắc phục, các nhà khoa học đã phát triển một phương pháp xử lý bề mặt và tối ưu cấu trúc tinh thể, giúp giảm đáng kể các điểm lỗi bên trong vật liệu. Nhờ đó, dòng điện tạo ra trở nên ổn định hơn, đồng thời hạn chế thất thoát năng lượng trong quá trình vận hành.
Kết quả đạt được đáng chú ý khi hiệu suất chuyển đổi năng lượng của pin perovskite đã được cải thiện rõ rệt, tiến gần hơn đến các mức hiệu suất cao nhất từng ghi nhận trong phòng thí nghiệm. Quan trọng hơn, sự cải tiến này không chỉ dừng ở hiệu suất mà còn giúp tăng độ ổn định - yếu tố vốn là rào cản lớn đối với việc thương mại hóa công nghệ.
Một điểm đáng chú ý khác nằm ở cách tiếp cận của nhóm nghiên cứu. Thay vì thay đổi hoàn toàn vật liệu, họ tập trung vào việc tinh chỉnh các lớp giao diện trong cấu trúc pin, vốn là khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển điện tích nhưng thường bị bỏ qua trong các thiết kế trước đây.
Cách làm này mang lại lợi ích kép khi vừa cải thiện hiệu suất, vừa giữ được quy trình sản xuất tương đối đơn giản. Kết quả là công nghệ mới có thể được tích hợp vào dây chuyền sản xuất hiện có mà không cần thay đổi quá nhiều, từ đó giúp giảm chi phí triển khai trong thực tế.
Pin mặt trời perovskite từ lâu thu hút sự chú ý nhờ khả năng sản xuất với chi phí thấp và tính linh hoạt cao, nhưng độ bền kém và hiệu suất không ổn định đã khiến công nghệ này gặp khó khăn trong việc ứng dụng rộng rãi. Tuy nhiên, nghiên cứu từ Nhật Bản cho thấy những hạn chế đó đang dần được khắc phục.
Dù vẫn còn cần thêm thời gian để kiểm chứng trong điều kiện thực tế, bước tiến này được xem là một tín hiệu tích cực cho tương lai của năng lượng mặt trời. Nếu tiếp tục được cải thiện, pin perovskite không chỉ giúp giảm chi phí điện mà còn mở rộng khả năng ứng dụng, từ các tấm pin truyền thống đến những bề mặt linh hoạt trong đô thị.
Các hệ thống bán lẻ lớn đồng loạt cho đặt hàng mẫu laptop rẻ nhất của Apple từ hôm nay, nhận máy sau hai ngày, thêm chính sách giảm 300.000-500.000 đồng cho học sinh, sinh viên. Người mua từ trang bán hàng trực tuyến của Apple sẽ nhận máy muộn hơn, sau 3-5 ngày nhưng giá khởi điểm sẽ rẻ hơn, chỉ từ 14 triệu đồng nếu trong diện là học sinh, sinh viên, người làm trong ngành giáo dục.
Theo ông Nguyễn Lạc Huy, đại diện hệ thống CellPhoneS, MacBook Neo đã nhận hơn 100 đơn đặt trước có trả tiền chỉ sau 4 tiếng. Trước đó, hệ thống này cũng nhận hơn 4.000 lượt khách hàng để lại thông tin quan tâm ngay sau khi sản phẩm ra mắt. Đây là mức độ quan tâm và đặt hàng cao nhất từ trước đến nay trong tất cả các dòng MacBook tại hệ thống.
"Người mua laptop thường không mang tính cấp bách như các sản phẩm công nghệ khác nên việc Neo nhận thông tin tích cực ngay thời gian đầu cho thấy sức hút lớn của sản phẩm", ông Huy nhận định. Trong khi đó, ông Hoàng Tuấn, người kinh doanh sản phẩm Apple lâu năm cho rằng Neo là "niềm hy vọng" mới bên cạnh iPhone khi đang nhận được quan tâm lớn hơn nhiều dòng MacBook bán chạy nhất trước đó là MacBook Air.
MacBook Neo là mẫu laptop đầu tiên của Apple sử dụng chip tương tự iPhone thay vì chip Intel hay M series. Với mức giá rẻ, model này được coi là thách thức lớn với các mẫu laptop Windows ở phân khúc giá 10-20 triệu đồng. Trước đó, trong cuộc họp công ty ngày 10/3, đồng CEO của Asus, ông SY Hsu, cho biết mức giá 599 USD của MacBook Neo thực sự là một cú sốc đối với ngành công nghiệp máy tính Windows.
Neo là mẫu MacBook rẻ nhất từ trước đến nay của Apple, với giá từ 599 USD tại Mỹ và tại Việt Nam là từ 16,5 triệu đồng, rẻ hơn cả chiếc iPhone 17e mới ra mắt cùng thời gian. Với người mua là học sinh, sinh viên, người làm trong ngành giáo dục, giá máy sẽ giảm còn 14 triệu đồng. Ở mức này, Neo đủ sức cạnh tranh cả với các mẫu laptop giá rẻ chạy Windows - nơi Apple thường không có "hứng thú" cạnh tranh trước đây.
Laptop mới của Apple sử dụng khung nhôm nguyên khối với kiểu dáng gần giống MacBook Air và màn hình kích thước 13 inch. Cân nặng của máy là 1,2 kg, nhẹ hơn một chút so với MacBook Air cùng kích thước. Tương tự các dòng máy giá thấp khác của Apple, sản phẩm cũng có nhiều màu sắc để lựa chọn là hồng nhạt, xanh chàm, bạc và vàng.
Màn hình Liquid Retina không "tai thỏ" trên Neo có kích thước 13 inch, hiển thị một tỷ màu. Độ phân giải 2.408 x 1.506 pixel thậm chí cao hơn nhiều mẫu laptop Windows tầm giá 20 triệu đồng vốn chỉ có màn hình Full HD. Độ sáng 500 nit của máy cũng cao hơn các đối thủ cùng phân khúc giá thường có thông số khoảng 350 nit. Trên màn hình cũng có camera FaceTime HD 1080p cùng hai micro để đàm thoại.
Model giá rẻ của Apple có trang bị nút cảm ứng vân tay Touch ID (chỉ có trên bản dung lượng 512 GB), bàn phím Magic Keyboard và bàn di chuột cỡ lớn làm nên thương hiệu của Apple. Neo có hai cổng USB-C nhưng không có chuẩn sạc Magsafe. Kết nối mạng chuẩn Wi-Fi 6e, Bluetooth 6 cho thấy máy không sử dụng chip mạng N1 mới do Apple sản xuất. Phụ kiện đi kèm trong hộp sẽ có cáp sạc hai đầu USB-C và bộ nguồn công suất 20 W. MacBook Neo có pin 16 tiếng, thấp hơn một chút so với MacBook Air cùng kích thước nhưng đủ dùng cho cả ngày.
OnePlus, thương hiệu nổi bật với cam kết cung cấp điện thoại di động chất lượng cao với mức giá hợp lý, đang đối mặt với những thay đổi lớn. Theo thông tin từ Digital Chat Station trên Weibo, OnePlus sẽ sáp nhập bộ phận sản phẩm và tiếp thị của mình với Realme để tạo thành thực thể duy nhất. Cả hai thương hiệu đều thuộc tập đoàn BBK Electronics Corporation, nơi OPPO là thương hiệu chủ lực.
Sự sáp nhập này diễn ra trong bối cảnh OnePlus đang phải đối mặt với những tổn thất tài chính kéo dài trên thị trường quốc tế. Li Jie sẽ lãnh đạo quá trình sáp nhập và báo cáo trực tiếp cho Pete Lau, người đứng sau thương vụ sáp nhập OPPO. Wang Wei và Xu Qi từ Realme sẽ phụ trách hoạt động và tiếp thị.
Việc sáp nhập thương hiệu OnePlus cao cấp hơn với thương hiệu giá rẻ Realme đang đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của thương hiệu này. Trước đây, việc sở hữu hai thương hiệu với các bộ phận riêng biệt đã mang lại lợi nhuận, nhưng điều này hiện không còn hiệu quả. Người dùng có thể cảm thấy thất vọng khi thương hiệu mà họ đã tin tưởng trong nhiều năm có nguy cơ bị xóa sổ.
Trong khi đó, người dùng Realme có thể tìm thấy sự an tâm khi một kỷ nguyên mới của điện thoại di động đang bắt đầu. Với khẩu hiệu tạm dịch "Không bao giờ thỏa hiệp", OnePlus đã thu hút được nhiều người dùng chán ngán với các thương hiệu cũ kỹ.
Giới công nghệ đang chờ đợi xem một thương hiệu mới có thể nổi lên từ sự hợp nhất này hay không. Hiện tại, Realme có khả năng sẽ tiếp tục thống trị thị trường, đặc biệt khi họ đã thiết lập được vị thế vững chắc. Nếu đang sở hữu một chiếc OnePlus, người dùng được khuyến cáo nên giữ lại vì nó sẽ trở thành một phần của lịch sử Android, thời những chiếc điện thoại 'flagship killer' đã được nhắc đến.
