Tôi thuộc thế hệ đầu 9X. Mỗi khi nghe ai đó nói rằng bây giờ người trẻ có quá nhiều áp lực, tôi rất đồng cảm. Nhưng đồng thời, tôi cũng nghĩ mỗi thế hệ sẽ có những khó khăn rất riêng. Nếu phải so với thời mình bắt đầu bước vào đời, tôi thấy cơ hội ngày nay nhiều hơn rất nhiều. Thông tin dễ tiếp cận hơn, việc học linh hoạt hơn, thị trường lao động cũng rộng mở hơn.
Tôi không có một xuất phát điểm đáng mơ ước. Sau khi học xong cao đẳng, tôi đi làm ngay. Khi ấy, trong suy nghĩ của nhiều người, bằng cao đẳng vẫn bị xem là thấp hơn đại học, cơ hội thăng tiến cũng bị đặt dấu hỏi. Tôi từng nghe không ít lời so sánh, có lúc chạnh lòng khi nhìn bạn bè học đại học chính quy, còn mình đã phải tất bật với công việc để kiếm sống.
>> ‘Bế tắc’ vì học cao đẳng ở Hà Nội
Nhưng rồi tôi nhận ra, nếu cứ mãi bận tâm đến việc mình thiếu gì, mình sẽ không còn thời gian nghĩ xem mình có thể làm gì? Thay vì tự ti, tôi chọn cách tiếp tục học. Ban ngày đi làm, buổi tối tôi đến lớp học liên thông đại học. Có những hôm tan làm muộn, ăn vội ổ bánh mì rồi chạy đến trường. Có những kỳ thi vừa áp lực công việc, vừa áp lực bài vở. Cuộc sống lúc ấy chỉ xoay quanh ba điểm: công ty, trường học và phòng trọ.
Đó là quãng thời gian không hề dễ dàng, nhưng cũng là giai đoạn giúp tôi trưởng thành nhất. Tôi học được cách quản lý thời gian, học cách kiên trì với mục tiêu và quan trọng hơn là hiểu rằng không có con đường nào dẫn đến kết quả tốt mà hoàn toàn bằng phẳng.
Sau khi hoàn thành chương trình đại học, tôi tiếp tục làm việc. Công việc dần ổn định, rồi tôi lập gia đình. Nhiều người nghĩ đến đó là đủ, vì cuộc sống đã có quá nhiều trách nhiệm phải lo. Nhưng tôi vẫn quyết định học tiếp cao học để lấy bằng Thạc sĩ.
>> Tôi chậm hơn bạn bè 10 năm vì không có tài sản thừa kế của bố mẹ
Quyết định ấy không phải để có thêm một tấm bằng treo trên tường. Tôi muốn bản thân có thêm kiến thức, có thêm cơ hội phát triển. Học khi đã đi làm và có gia đình còn khó hơn rất nhiều so với thời còn độc thân. Mỗi giờ tôi dành cho việc học đều phải đánh đổi bằng thời gian nghỉ ngơi hoặc thời gian dành cho người thân. Có những đêm tôi thức đến khuya để hoàn thành bài nghiên cứu rồi sáng hôm sau vẫn phải có mặt ở công ty đúng giờ. Có lúc mệt mỏi, tôi cũng từng tự hỏi liệu mình có đang quá sức hay không? Nhưng rồi từng học phần hoàn thành, từng kỳ thi trôi qua và cuối cùng tôi cũng cầm trên tay tấm bằng Thạc sĩ sau nhiều năm nỗ lực.
Đến hôm nay, tôi đang là trưởng phòng của một tập đoàn lớn. Tôi không kể điều này để nói rằng mình thành công hơn ai. Tôi chỉ muốn chia sẻ rằng con đường tôi đi không hề bằng phẳng, cũng không có bất kỳ lối tắt nào. Mỗi vị trí tôi có được đều là kết quả của quá trình học hỏi, làm việc và không ngừng hoàn thiện bản thân.
Chính vì vậy, mỗi khi nghe ai đó mặc cảm vì học trường không nổi tiếng, chỉ có bằng cao đẳng hay xuất phát điểm không bằng người khác, tôi lại thấy hình ảnh của mình nhiều năm trước. Tôi hiểu cảm giác đó. Nhưng nếu cứ để sự tự ti giữ chân mình, chúng ta sẽ tự đánh mất những cơ hội đáng lẽ có thể nắm lấy.
Theo tôi, xã hội ngày nay thực tế hơn rất nhiều. Nhà tuyển dụng có thể nhìn vào bằng cấp ở vòng đầu tiên, nhưng điều giữ bạn ở lại và giúp bạn tiến xa luôn là năng lực, thái độ làm việc và tinh thần cầu tiến. Không ai có thể dựa mãi vào một tấm bằng nếu không liên tục học hỏi. Ngược lại, cũng không ai mãi bị đánh giá thấp chỉ vì xuất phát điểm khi họ luôn chứng minh được giá trị của mình bằng kết quả công việc.
Tôi luôn tin rằng điều quan trọng không phải là chúng ta bắt đầu ở đâu? Có người xuất phát chậm hơn nhưng bền bỉ hơn. Có người phải mất nhiều năm mới đạt được thứ người khác có từ sớm. Điều đó không đáng xấu hổ. Mỗi người đều có một hành trình riêng.
Nhìn lại chặng đường đã qua, điều khiến tôi tự hào nhất là việc mình chưa bao giờ từ bỏ khi hoàn cảnh còn nhiều khó khăn. Chính những năm tháng vừa học vừa làm, vừa xây dựng sự nghiệp vừa tiếp tục trau dồi kiến thức đã giúp tôi có được ngày hôm nay. Nếu có một điều muốn nhắn gửi đến các bạn trẻ, tôi chỉ muốn nói rằng đừng quá bận tâm đến xuất phát điểm của mình. Sự nỗ lực bền bỉ mỗi ngày luôn có giá trị hơn mọi thứ sĩ diện hay mặc cảm về quá khứ.
Lúc con trai tôi học năm hai đại học, cháu chia sẻ với tôi một bài đăng trên Facebook các bảng giá sửa chữa xe máy để "tránh bị chặt chém".
Không biết khảo sát từ nguồn nào, bao nhiêu tiệm sửa xe nhưng bài đăng đóng khung mức giá vá xe thì bao nhiêu tiền, thay nhớt thì giá ra sao... Tôi đọc qua và nói với con: Nếu có đi sửa xe thì không được đem mức giá này căn vặn các chú thợ nhé, họ mắng cho đấy.
Sửa xe hay thay phụ tùng khó có thể áp một giá sàn, để rồi nói nơi này đắt, chỗ kia rẻ. Thứ nhất là không ai quy định giá chung, thứ hay là tùy loại và thương hiệu phụ tùng thay thế mà có mức giá khác nhau.
Tôi muốn nói một chút về chuyện vá lốp xe máy xăng và điện.
Tôi đi cả xe xăng lẫn xe điện, nên không lạ gì cảnh dắt xe vào tiệm vá. Với xe máy xăng, mọi thứ diễn ra nhanh gọn: Tìm chỗ thủng, vá, bơm hơi, 10-15 phút là xong. Như con xe tay ga của tôi xài lốp không săm, nên mỗi lần vá là các anh thợ phải tháo pô xe, rồi lấy bánh xe cho vào máy chuyên dụng để lấy lốp ra... Giá mấy năm trước là 35 nghìn, năm nay đã lên 50 nghìn.
Nhưng khi chuyển sang xe điện, cùng một cái lốp bị thủng, câu chuyện lại trở nên rắc rối hơn nhiều khi tháo cả bánh xe, xử lý phần động cơ nằm trong đó, gỡ dây điện, rồi lắp lại sao cho không lỗi. Một thao tác sơ suất thì sau khi lắp xong, có thể không truyền tải chuyển động được. Tệ hơn là hư động cơ. Thời gian kéo dài gấp nhiều lần, công sức bỏ ra cũng không còn ở mức đơn giản, rủi ro lại cao.
Vì thế, anh thợ của tiệm mà tôi hay sửa rất ái ngại khi vá lốp xe điện. Anh bảo nếu lấy 50 nghìn thì gần như họ đang tự ép mình làm một công việc phức tạp với thu nhập thấp hơn, lại còn gánh thêm rủi ro. Một giờ đồng hồ loay hoay với chiếc xe điện có thể bằng thời gian họ vá hai, ba chiếc xe máy. Chưa kể nếu có trục trặc, số tiền đền có khi còn lớn hơn cả tiền công của nhiều ngày.
Ngược lại, nếu họ lấy 100 nghìn để bù lại thời gian, chi phí cơ hội thì sẽ bị bảo là chặt chém, "tiền vá vài lần quá tiền thay lốp mới".
Thế là họ từ chối, không làm. Trong một khoảng thời gian, người thợ có thể kiếm được nhiều hơn, an toàn hơn với những công việc quen thuộc. Khi phải cân nhắc giữa thu nhập, rủi ro và áp lực từ khách hàng đó là lựa chọn dễ hiểu.
Thế nên trong nhiều hội nhóm, người ta chia sẻ nhau cách vá lụi, bộ đồ nghề mua trên sàn thương mại điện tử chỉ tốn vài chục nghìn đồng, nhưng giải quyết nhanh gọn và rẻ hơn là đem ra tiệm cho thợ làm.
Sẵn đây, tôi cũng có thắc mắc là công nghệ đã phát triển rất nhiều về động cơ, về các công nghệ khác đi kèm theo xe. Nhưng vì sao lốp xe dường như vẫn giậm chân tại chỗ? Lốp xe không sợ đinh chẳng lẽ khó áp dụng vào thực tế đến vậy sao?
"Rất ủng hộ, nhưng cần phát triển thật tốt, thật nhanh, thật toàn diện giao thông công cộng. Chứ tôi ở ngoại thành (Đông Anh) thực ra chả muốn sang phố cổ nữa rồi vì quá đông, quá chật chội, khó khăn trong việc đi lại.
Đi xe công cộng thì mãi chả đến nơi, đi taxi thì tốn kém. Nhưng vì khi cần có việc để sang thì phải sử dụng, nhưng quá bất tiện mọi mặt".
Độc giả Cường Ngo bình luận như trên, ủng hộ việc Hà Nội cho thuê vỉa hè, tuy nhiên độc giả này cho rằng muốn hạn chế áp lực lên khu vực trung tâm thì điều quan trọng trước tiên là phải phát triển giao thông công cộng hiệu quả hơn.
Bình luận này được viết sau bài Hà Nội dự kiến thu phí vỉa hè tối đa 400.000 đồng mỗi m2. Theo đó, Hà Nội dự kiến tăng mạnh phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè để trông giữ phương tiện, trong đó mức cao nhất tại khu vực lõi đô thị lên 400.000 đồng mỗi m2 một tháng.
Độc giả nickname nguyenxuanvuong76 cho rằng nhu cầu đỗ xe trên vỉa hè là có thật nên việc cho thuê vỉa hè cần được xem xét: "Nhu cầu đỗ xe trên vỉa hè là có thật, tôi ủng hộ việc cho thuê vỉa hè.
Ngoài ra, dẹp vỉa hè gọn gàng, sạch đẹp cần tính tới sinh kế của người dân, đặc biệt là dân nghèo. Dẹp chợ tạm, chợ cóc; mỗi phường, xã cần bố trí các khu chợ tạm tại các trụ sở dôi dư cho bà con trồng được mớ rau, quả bí có chỗ bán.
Quan trọng là vỉa hè sạch đẹp, ngăn nắp và nơi rộng, đủ chỗ đi bộ vẫn nên cho kinh doanh ban đêm để phát triển kinh tế vỉa hè, cho đô thị thêm sống động, đặc trưng. Doanh thu cực lớn từ kinh tế vỉa hè ban đêm".
Trước đề xuất cho thuê vỉa hè và khai thác không gian đô thị, ngoài những ý kiến đồng tình, nhiều độc giả cho rằng không nên cho thuê vỉa hè Hà Nội.
Độc giả nickname dangvan2956 nói: "Theo tôi không nên cho thuê vỉa hè. Thứ nhất, người thuê để buôn bán sẽ tính vào giá thành mặt bằng, cuối cùng nâng giá cao để người dân chịu, trời mưa đất chịu chứ họ chả chịu bao giờ.
Thứ hai, lỡ họ thuê và bày biện đủ thứ trên vỉa hè trong lúc người đi bộ không có lối đi. Vỉa hè là để phục vụ giao thông (đi bộ). Giờ cho thuê mất hết cảnh quan".
Đồng quan điểm, độc giả nickname h4zvctcdvf: "Theo tôi tốt nhất là không cho thuê và kinh doanh vỉa hè dưới bất kỳ hình thức nào. Vì nếu giá thuê tăng cao sẽ lại bổ vào đầu người tiêu dùng, các hộ kinh doanh trên vỉa hè chẳng bao giờ chịu thiệt.
Người đi bộ thì vẫn không có chỗ để đi. Ngoài ra, cần quy hoạch bãi đỗ xe để trông giữ và đỗ xe đúng quy định".
Độc giả nickname thaodt.tac nói: "Tôi nghĩ chỉ nên thu phí xe để dưới lòng đường dưới một giờ, còn xe để lâu thì phải tìm bãi đỗ xe. Lòng đường được hai làn xe mà đỗ xe mất một làn rồi. Còn vỉa hè thì không nên động vào vì là phần cho người đi bộ, cấm bán hàng vỉa hè, lấy lại vỉa hè cho người đi bộ nhưng lại lấy cho thuê gửi xe?".
"Tôi có một người bạn từng luôn nói rằng 'chừng nào còn chịu được nóng thì nhất định sẽ không lắp điều hòa'. Bạn bảo đó không chỉ là cách tiết kiệm điện mà còn là một lựa chọn có trách nhiệm với môi trường và không gian chung. Anh thuê một căn phòng trong khu trọ ở Hà Nội, được xây khá khang trang. Điều khiến anh hài lòng nhất là căn phòng vốn khá mát, nên nhiều năm không cần đến thiết bị làm lạnh.
Nhưng mọi chuyện thay đổi vào một ngày đầu tháng 6, khi thời tiết đột ngột trở nên oi bức hơn hẳn. Một hộ trong dãy trọ lắp điều hòa. Cục nóng được đặt ngoài hành lang, thổi hơi nóng ra không gian chung suốt ngày đêm. Ban đầu, nhiều người phàn nàn vì hành lang vốn là nơi mọi người đi lại nay trở nên ngột ngạt. Nhưng rồi những lời than phiền nhanh chóng được thay bằng sự cảm thông: 'Trời nóng thế này thì họ phải lắp điều hòa chứ biết làm sao?'.
Chỉ ít ngày sau, gần như phòng nào cũng có thêm một chiếc điều hòa. Hành lang vốn thông thoáng bỗng biến thành nơi hứng nhiệt từ hàng chục cục nóng hoạt động liên tục. Càng nhiều người lắp điều hòa, không gian chung càng nóng hơn. Và càng nóng hơn thì những người chưa lắp lại càng khó chịu, cuối cùng cũng buộc phải làm điều mà trước đó họ không muốn.
Bạn tôi là một trong số đó. Sau mấy ngày cố chịu đựng, anh gọi điện cho tôi với giọng mệt mỏi, xin sang ở nhờ vài hôm vì đêm không thể ngủ nổi. Anh nói đùa rằng nếu ở thêm chắc bản thân cũng 'tẩu hỏa nhập ma'. Cuối cùng, người từng quyết không dùng điều hòa ấy cũng phải âm thầm lắp một chiếc cho mình.
>> Hàng xóm lắp 5 cục nóng điều hòa 'chiếu tướng' nhà tôi
Rõ ràng, một lựa chọn của cá nhân hoàn toàn có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền, khiến cả cộng đồng bị cuốn theo. Ai cũng chỉ muốn giải quyết sự khó chịu của riêng mình. Nhưng khi tất cả cùng làm như vậy, không gian chung lại trở nên tệ hơn, và những người muốn giữ lựa chọn ban đầu cũng không còn lựa chọn nào khác.
Câu chuyện của bạn khiến tôi nhận ra rằng, đôi khi điều làm một cộng đồng trở nên ngột ngạt không chỉ là thời tiết, mà còn là cách mỗi người chỉ giải quyết vấn đề của mình mà quên mất tác động đến những người xung quanh. Và khi đó, cái giá phải trả cuối cùng lại thuộc về tất cả".
Đó là chia sẻ của độc giả Kiến sau bài viết "Điều hòa 'thân ai nấy mát'". Việt Nam đang phải chịu đựng "combo" nguy hiểm: Cái nóng cộng hưởng với độ ẩm đặc trưng và hiệu ứng đảo nhiệt đô thị do tốc độ bêtông hóa. Theo số liệu thống kê ngành điện máy, Việt Nam hiện là một trong những thị trường điều hòa tăng trưởng chóng mặt nhất Đông Nam Á, với sản lượng tiêu thụ vượt mốc 2 triệu máy mỗi năm. Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), công suất tiêu thụ điện toàn hệ thống liên tục phá đỉnh lịch sử. Trong ngày 25/6, hệ thống điện quốc gia ghi nhận công suất cực đại đạt 57.838 MW vào lúc 13h40.
Cục nóng điều hòa tại các nhà phố được treo một cách tự phát, mạnh ai nấy làm trên mặt tiền. Hành vi này vô tình châm ngòi cho một "cuộc chiến vị kỷ" về nhiệt độ ngay trong lòng đô thị, tạo ra sự bất bình đẳng giữa người có tiền mua điều hòa và người yếu thế - những lao động nghèo, người bán hàng rong, những tài xế công nghệ đang bươn chải trên đường phố.
