“Rất ủng hộ, nhưng cần phát triển thật tốt, thật nhanh, thật toàn diện giao thông công cộng. Chứ tôi ở ngoại thành (Đông Anh) thực ra chả muốn sang phố cổ nữa rồi vì quá đông, quá chật chội, khó khăn trong việc đi lại.
Đi xe công cộng thì mãi chả đến nơi, đi taxi thì tốn kém. Nhưng vì khi cần có việc để sang thì phải sử dụng, nhưng quá bất tiện mọi mặt”.
Độc giả Cường Ngo bình luận như trên, ủng hộ việc Hà Nội cho thuê vỉa hè, tuy nhiên độc giả này cho rằng muốn hạn chế áp lực lên khu vực trung tâm thì điều quan trọng trước tiên là phải phát triển giao thông công cộng hiệu quả hơn.
Bình luận này được viết sau bài Hà Nội dự kiến thu phí vỉa hè tối đa 400.000 đồng mỗi m2. Theo đó, Hà Nội dự kiến tăng mạnh phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè để trông giữ phương tiện, trong đó mức cao nhất tại khu vực lõi đô thị lên 400.000 đồng mỗi m2 một tháng.
Độc giả nickname nguyenxuanvuong76 cho rằng nhu cầu đỗ xe trên vỉa hè là có thật nên việc cho thuê vỉa hè cần được xem xét: “Nhu cầu đỗ xe trên vỉa hè là có thật, tôi ủng hộ việc cho thuê vỉa hè.
Ngoài ra, dẹp vỉa hè gọn gàng, sạch đẹp cần tính tới sinh kế của người dân, đặc biệt là dân nghèo. Dẹp chợ tạm, chợ cóc; mỗi phường, xã cần bố trí các khu chợ tạm tại các trụ sở dôi dư cho bà con trồng được mớ rau, quả bí có chỗ bán.
Quan trọng là vỉa hè sạch đẹp, ngăn nắp và nơi rộng, đủ chỗ đi bộ vẫn nên cho kinh doanh ban đêm để phát triển kinh tế vỉa hè, cho đô thị thêm sống động, đặc trưng. Doanh thu cực lớn từ kinh tế vỉa hè ban đêm”.
Trước đề xuất cho thuê vỉa hè và khai thác không gian đô thị, ngoài những ý kiến đồng tình, nhiều độc giả cho rằng không nên cho thuê vỉa hè Hà Nội.
Độc giả nickname dangvan2956 nói: “Theo tôi không nên cho thuê vỉa hè. Thứ nhất, người thuê để buôn bán sẽ tính vào giá thành mặt bằng, cuối cùng nâng giá cao để người dân chịu, trời mưa đất chịu chứ họ chả chịu bao giờ.
Thứ hai, lỡ họ thuê và bày biện đủ thứ trên vỉa hè trong lúc người đi bộ không có lối đi. Vỉa hè là để phục vụ giao thông (đi bộ). Giờ cho thuê mất hết cảnh quan”.
Đồng quan điểm, độc giả nickname h4zvctcdvf: “Theo tôi tốt nhất là không cho thuê và kinh doanh vỉa hè dưới bất kỳ hình thức nào. Vì nếu giá thuê tăng cao sẽ lại bổ vào đầu người tiêu dùng, các hộ kinh doanh trên vỉa hè chẳng bao giờ chịu thiệt.
Người đi bộ thì vẫn không có chỗ để đi. Ngoài ra, cần quy hoạch bãi đỗ xe để trông giữ và đỗ xe đúng quy định”.
Độc giả nickname thaodt.tac nói: “Tôi nghĩ chỉ nên thu phí xe để dưới lòng đường dưới một giờ, còn xe để lâu thì phải tìm bãi đỗ xe. Lòng đường được hai làn xe mà đỗ xe mất một làn rồi. Còn vỉa hè thì không nên động vào vì là phần cho người đi bộ, cấm bán hàng vỉa hè, lấy lại vỉa hè cho người đi bộ nhưng lại lấy cho thuê gửi xe?”.
>> Chi tiết điều chỉnh mức phí dùng lòng đường, vỉa hè trông giữ ôtô
"Tại sao nước Mỹ có Steve Jobs, Elon Musk, Mark Zuckerberg... ?". Mỗi lần nghe câu hỏi ấy, tôi lại nhớ đến một ông bố nhà hàng xóm khi thấy cậu con trai suốt ngày tháo tung đồ chơi. Ông nổi giận, cất hết tua vít, bắt học thuộc lòng và dặn: "Đừng nghịch nữa, lo học cho giống người ta đi". 20 năm sau, khi đọc tin về những người chế tạo tên lửa, xe điện hay trí tuệ nhân tạo, ông lại thở dài: "Không hiểu sao nước mình chẳng có ai như thế?".
Đó là bi kịch quen thuộc: muốn có kết quả nhưng ghét những nguyên nhân tạo ra kết quả. Chúng ta muốn có Steve Jobs nhưng không thích những đứa trẻ cứng đầu; muốn có Elon Musk nhưng khó chịu với những kẻ mơ mộng; muốn có Mark Zuckerberg nhưng lo lắng khi thấy một đứa trẻ suốt ngày bên máy tính. Chúng ta muốn trái ngọt nhưng lại dị ứng với cái cây.
Steve Jobs không phải phép màu. Elon Musk không phải thiên sứ. Mark Zuckerberg không phải quà tặng từ vũ trụ. Họ là sản phẩm của một nền văn hóa cho phép con người được khác biệt, được thử nghiệm và được thất bại. Còn chúng ta thì sao?
Chúng ta đang có môi trường giáo dục nơi mà mọi đứa trẻ phải giống nhau như những chiếc dép tổ ong được đúc ra từ cùng một khuôn. Rồi lại thắc mắc vì sao không có thiên tài? Hãy nhìn một đứa trẻ lên năm tuổi nói: "Con muốn làm nhà khoa học". Ngay lập tức, cha mẹ chúng bảo: "Kiếm nghề thực tế hơn đi". Một đứa trẻ nói: "Con muốn chế tạo robot". Người lớn cũng đáp lại: "Lo học thuộc bài trước đã". Đứa bé khác nói: "Con muốn lên sao Hỏa" và bị phụ huynh xem như một kẻ mộng tưởng.
20 năm sau, đứa bé ấy giờ ngồi trong văn phòng, sáng chấm công, chiều tan ca, cuối tháng nhận lương. Và chính những người từng "bẻ gãy đôi cánh ấy" lại hỏi: "Tại sao Việt Nam chưa có Elon Musk?". Chúng ta đổ bê tông lên cánh đồng rồi nghiên cứu nguyên nhân lúa không mọc hay sao?
Muốn có thiên tài phải học cách chấp nhận sự khó chịu, bởi thiên tài luôn gây khó chịu. Người bình thường thích sự giống nhau, thiên tài là sự khác biệt. Người bình thường thích câu trả lời, thiên tài bị ám ảnh bởi câu hỏi.
>> Tôi nên người nhờ bố gia trưởng, chưa một ngày nuông chiều con
Bên cạnh đó, chúng ta thường bị ám ảnh bởi hai chữ "người ta". Người ta nghĩ gì? Người ta nói gì? Người ta đánh giá sao? Để rồi đứa trẻ tò mò trở thành người chỉ biết nghe lời. Đứa bé thích sáng tạo trở thành người chỉ biết làm theo quy trình. Đứa trẻ có cá tính riêng trở thành bản sao của đám đông.
Steve Jobs từng bị xem là nổi loạn. Elon Musk từng bị coi là lập dị. Mark Zuckerberg từng bị gọi là mọt sách. Nếu sinh ra trong nhiều gia đình Việt Nam điển hình, có lẽ họ sẽ lớn lên cùng những câu quen thuộc: "Đừng nghĩ nhiều", "đừng khác người", "đừng mạo hiểm", "đừng thất bại"... Và rồi họ sẽ nghe lời.
Họ không còn làm bố mẹ lo nữa, nhưng cũng không còn làm thế giới ngạc nhiên nữa. Họ trở thành những người ngoan ngoãn, những bánh răng hoàn hảo, những cuộc đời an toàn đến mức không để lại dấu vết.
Nhiều trường học đang giống nhà máy hơn là khu vườn. Nhà máy thích sản phẩm đồng nhất, khu vườn cần sự đa dạng. Nhưng chúng ta lại yêu nhà máy.
Một học sinh đặt câu hỏi khác thường, giáo viên khó chịu. Một học sinh phản biện, giáo viên khó chịu hơn. Một sinh viên tranh luận, lập tức bị xem là hỗn.
Điều trớ trêu là chúng ta ca ngợi Einstein trong sách giáo khoa, nhưng nếu Einstein xuất hiện trong lớp học hôm nay, rất có thể ông sẽ bị phê bình vì "không chịu nghe lời". Chúng ta yêu thiên tài trong lịch sử nhưng lại sợ thiên tài ngoài đời thật.
Chúng ta không thiếu trí tuệ. Cái thiếu là lòng can đảm. Điều dư thừa là sự hèn nhát được ngụy trang dưới cái tên "thận trọng". Nhiều người thông minh nhưng không vượt qua chính nỗi sợ của mình.
Steve Jobs không được tạo ra bởi điểm số. Elon Musk không được tạo ra bởi giáo trình. Mark Zuckerberg không được tạo ra bởi các bài kiểm tra. Họ được tạo ra bởi sự tò mò, tự do, quyền được thất bại và quyền được "điên". Mọi thiên tài đều lập dị, khác người, thậm chí là điên. Nhưng xã hội hiện đại lại thích chữa khỏi sự điên ấy. Nó biến những đứa trẻ hoang dã thành nhân viên ngoan ngoãn, biến những tâm hồn nổi loạn thành những người biết vâng lời. Rồi sau đó ngạc nhiên khi không ai thay đổi thế giới.
Nếu một đứa trẻ tháo tung chiếc đồng hồ để xem bên trong có gì, đừng vội mắng. Có thể nó đang tìm hiểu khoa học. Nếu một đứa trẻ liên tục đặt câu hỏi khó chịu, đừng bắt nó im lặng. Có thể nó đang học tư duy. Nếu một đứa trẻ có những giấc mơ điên rồ, đừng vội chữa trị. Có thể tương lai đang được thai nghén trong chính sự điên rồ ấy.
Bởi thiên tài không phải thứ cần đi tìm. Thiên tài vốn đã có mặt trong mỗi đứa trẻ. Điều quan trọng chỉ là: chúng ta có đủ minh triết để không phá hủy nó hay không.
Tôi từng có khoảng thời gian gần 5 năm sống ở nhà mặt đất. Lúc ấy, tôi nghĩ có được một căn nhà trong hẻm thoải mái hơn nhiều so với ở chung cư: không phải phụ thuộc thang máy, không lo phí quản lý, có khoảng sân nhỏ trước cửa, muốn sửa sang gì cũng có thể chủ động. Nhưng chỉ sau một thời gian sống, tôi nhận ra thực tế không giống như mình hình dung.
Nhà tôi nằm trong con hẻm rộng khoảng 4 mét. Nghe thì có vẻ thoải mái để xe cộ ra vào thuận tiện, nhưng ngay đầu hẻm có hai hộ kinh doanh hàng ăn. Một nhà bán cơm tấm, nhà còn lại bán hủ tiếu. Mỗi ngày, bàn ghế được họ bày ra kín gần hết lối đi. Khách ngồi ăn uống, xe máy dựng san sát khiến người trong hẻm muốn đi qua cũng phải len lỏi.
Nhiều lúc, tôi cảm giác như mình đang phải đi nhờ trên chính con đường dẫn về nhà mình. Mỗi lần chạy xe ra hay vào, chỉ cần lách qua vài chiếc ghế hoặc làm khách phải nhích sang một chút là tôi lập tức nhận được những ánh mắt khó chịu, cứ như thể mình mới là người làm phiền.
Vào sâu bên trong hẻm cũng không khá hơn. Hầu như nhà nào cũng tận dụng phần trước cửa để xe máy, đặt chậu cây, kê ghế đá. Mỗi nhà lấn ra một ít, cuối cùng lối đi ngày càng trở nên chật hẹp. Người này thấy người kia làm được thì mình cũng làm. Dần dần, khoảng không chung trở thành nơi ai cũng mặc nhiên sử dụng theo ý mình.
Chưa kể chuyện vệ sinh. Chó, mèo được thả đi lại tự do, phóng uế trước cửa nhà người khác hoặc ngay giữa hẻm. Có người dọn, có người mặc kệ. Những ngày nắng còn đỡ, hôm mưa xuống thì mùi hôi vô cùng khó chịu. Trẻ con chạy chơi trong hẻm mà người lớn cũng không yên tâm.
>> Có hai căn chung cư Sài Gòn nhưng tôi vẫn quay về ở nhà hẻm cụt
Chính những điều tưởng như nhỏ nhặt ấy lại ảnh hưởng đến tâm trạng mỗi ngày của tôi. Mỗi lần về nhà là một lần tôi phải né bàn ghế, tránh xe dựng, nhìn trước ngó sau vì sợ vướng víu. Một không gian đáng lẽ để thư giãn sau giờ làm lại khiến mình thêm mệt mỏi.
Nhiều người vẫn nói nhà đất có giá trị hơn chung cư vì sở hữu lâu dài và tự do hơn. Tôi không phủ nhận điều đó. Nhưng với tôi, chất lượng cuộc sống còn là môi trường sống và ý thức của những người xung quanh. Cuối cùng, gia đình tôi quyết định bán nhà để chuyển lên chung cư giá tương đương.
Đúng là ở chung cư có nhiều quy định, nhiều khoản phí. Nhưng đổi lại, hành lang phòng tôi luôn thông thoáng, lối đi không bị ai chiếm dụng, khu vực chung được vệ sinh định kỳ và có ban quản lý xử lý khi phát sinh vấn đề. Tôi không còn phải bực bội vì những chuyện lặp đi lặp lại trước cửa nhà mình.
Thỉnh thoảng đi ngang những con hẻm đông đúc, tôi vẫn thấy nhớ cảm giác quen thuộc trước đây. Nhưng nếu bây giờ có ai hỏi tôi chọn ở nhà mặt đất hay chung cư, câu trả lời của tôi chắc chắn sẽ vẫn là chung cư. Ít nhất, sau một ngày làm việc mệt mỏi, trở về nhà, tôi không phải vượt qua hàng tá khó chịu, bức bối.
"Tại sao nước Mỹ có Steve Jobs, Elon Musk, Mark Zuckerberg... ?". Mỗi lần nghe câu hỏi ấy, tôi lại nhớ đến một ông bố nhà hàng xóm khi thấy cậu con trai suốt ngày tháo tung đồ chơi. Ông nổi giận, cất hết tua vít, bắt học thuộc lòng và dặn: "Đừng nghịch nữa, lo học cho giống người ta đi". 20 năm sau, khi đọc tin về những người chế tạo tên lửa, xe điện hay trí tuệ nhân tạo, ông lại thở dài: "Không hiểu sao nước mình chẳng có ai như thế?".
Đó là bi kịch quen thuộc: muốn có kết quả nhưng ghét những nguyên nhân tạo ra kết quả. Chúng ta muốn có Steve Jobs nhưng không thích những đứa trẻ cứng đầu; muốn có Elon Musk nhưng khó chịu với những kẻ mơ mộng; muốn có Mark Zuckerberg nhưng lo lắng khi thấy một đứa trẻ suốt ngày bên máy tính. Chúng ta muốn trái ngọt nhưng lại dị ứng với cái cây.
Steve Jobs không phải phép màu. Elon Musk không phải thiên sứ. Mark Zuckerberg không phải quà tặng từ vũ trụ. Họ là sản phẩm của một nền văn hóa cho phép con người được khác biệt, được thử nghiệm và được thất bại. Còn chúng ta thì sao?
Chúng ta đang có môi trường giáo dục nơi mà mọi đứa trẻ phải giống nhau như những chiếc dép tổ ong được đúc ra từ cùng một khuôn. Rồi lại thắc mắc vì sao không có thiên tài? Hãy nhìn một đứa trẻ lên năm tuổi nói: "Con muốn làm nhà khoa học". Ngay lập tức, cha mẹ chúng bảo: "Kiếm nghề thực tế hơn đi". Một đứa trẻ nói: "Con muốn chế tạo robot". Người lớn cũng đáp lại: "Lo học thuộc bài trước đã". Đứa bé khác nói: "Con muốn lên sao Hỏa" và bị phụ huynh xem như một kẻ mộng tưởng.
20 năm sau, đứa bé ấy giờ ngồi trong văn phòng, sáng chấm công, chiều tan ca, cuối tháng nhận lương. Và chính những người từng "bẻ gãy đôi cánh ấy" lại hỏi: "Tại sao Việt Nam chưa có Elon Musk?". Chúng ta đổ bê tông lên cánh đồng rồi nghiên cứu nguyên nhân lúa không mọc hay sao?
Muốn có thiên tài phải học cách chấp nhận sự khó chịu, bởi thiên tài luôn gây khó chịu. Người bình thường thích sự giống nhau, thiên tài là sự khác biệt. Người bình thường thích câu trả lời, thiên tài bị ám ảnh bởi câu hỏi.
>> Tôi nên người nhờ bố gia trưởng, chưa một ngày nuông chiều con
Bên cạnh đó, chúng ta thường bị ám ảnh bởi hai chữ "người ta". Người ta nghĩ gì? Người ta nói gì? Người ta đánh giá sao? Để rồi đứa trẻ tò mò trở thành người chỉ biết nghe lời. Đứa bé thích sáng tạo trở thành người chỉ biết làm theo quy trình. Đứa trẻ có cá tính riêng trở thành bản sao của đám đông.
Steve Jobs từng bị xem là nổi loạn. Elon Musk từng bị coi là lập dị. Mark Zuckerberg từng bị gọi là mọt sách. Nếu sinh ra trong nhiều gia đình Việt Nam điển hình, có lẽ họ sẽ lớn lên cùng những câu quen thuộc: "Đừng nghĩ nhiều", "đừng khác người", "đừng mạo hiểm", "đừng thất bại"... Và rồi họ sẽ nghe lời.
Họ không còn làm bố mẹ lo nữa, nhưng cũng không còn làm thế giới ngạc nhiên nữa. Họ trở thành những người ngoan ngoãn, những bánh răng hoàn hảo, những cuộc đời an toàn đến mức không để lại dấu vết.
Nhiều trường học đang giống nhà máy hơn là khu vườn. Nhà máy thích sản phẩm đồng nhất, khu vườn cần sự đa dạng. Nhưng chúng ta lại yêu nhà máy.
Một học sinh đặt câu hỏi khác thường, giáo viên khó chịu. Một học sinh phản biện, giáo viên khó chịu hơn. Một sinh viên tranh luận, lập tức bị xem là hỗn.
Điều trớ trêu là chúng ta ca ngợi Einstein trong sách giáo khoa, nhưng nếu Einstein xuất hiện trong lớp học hôm nay, rất có thể ông sẽ bị phê bình vì "không chịu nghe lời". Chúng ta yêu thiên tài trong lịch sử nhưng lại sợ thiên tài ngoài đời thật.
Chúng ta không thiếu trí tuệ. Cái thiếu là lòng can đảm. Điều dư thừa là sự hèn nhát được ngụy trang dưới cái tên "thận trọng". Nhiều người thông minh nhưng không vượt qua chính nỗi sợ của mình.
Steve Jobs không được tạo ra bởi điểm số. Elon Musk không được tạo ra bởi giáo trình. Mark Zuckerberg không được tạo ra bởi các bài kiểm tra. Họ được tạo ra bởi sự tò mò, tự do, quyền được thất bại và quyền được "điên". Mọi thiên tài đều lập dị, khác người, thậm chí là điên. Nhưng xã hội hiện đại lại thích chữa khỏi sự điên ấy. Nó biến những đứa trẻ hoang dã thành nhân viên ngoan ngoãn, biến những tâm hồn nổi loạn thành những người biết vâng lời. Rồi sau đó ngạc nhiên khi không ai thay đổi thế giới.
Nếu một đứa trẻ tháo tung chiếc đồng hồ để xem bên trong có gì, đừng vội mắng. Có thể nó đang tìm hiểu khoa học. Nếu một đứa trẻ liên tục đặt câu hỏi khó chịu, đừng bắt nó im lặng. Có thể nó đang học tư duy. Nếu một đứa trẻ có những giấc mơ điên rồ, đừng vội chữa trị. Có thể tương lai đang được thai nghén trong chính sự điên rồ ấy.
Bởi thiên tài không phải thứ cần đi tìm. Thiên tài vốn đã có mặt trong mỗi đứa trẻ. Điều quan trọng chỉ là: chúng ta có đủ minh triết để không phá hủy nó hay không.
