Được lật lại vụ án, vì sao 6 cựu chiến binh vẫn bị bác đơn kêu oan?

Được lật lại vụ án, vì sao 6 cựu chiến binh vẫn bị bác đơn kêu oan?

Sau 2 ngày xét xử, ngày 30.6, TAND tỉnh Lâm Đồng đã tuyên án phúc thẩm (lần 3), bác toàn bộ kháng cáo kêu oan của 6 cựu chiến binh, tuyên y án sơ thẩm của TAND khu vực 6 – Lâm Đồng.

Theo đó, bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) bị phạt 7 tháng tù; 5 bị cáo gồm Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi) cùng bị phạt 6 tháng tù về tội hủy hoại rừng.

Tòa nhận định dù các bị cáo không thừa nhận hành vi phạm tội nhưng tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ đủ căn cứ xác định các bị cáo tham gia chặt cây rừng nhằm lấy đất trồng keo gây quỹ cho Chi hội Cựu chiến binh thôn 6.

Bản án cũng nêu một số tài liệu trong hồ sơ chưa được lập đúng quy định, tuy nhiên những thiếu sót này không làm thay đổi bản chất vụ án, không phải vi phạm tố tụng nghiêm trọng.

Ngay phần thủ tục (ngày 29.6), chủ tọa thông báo Viện trưởng Viện KSND tỉnh Lâm Đồng đã quyết định thay kiểm sát viên H.T.H.L bằng kiểm sát viên Trần Văn Toàn theo đề nghị của các bị cáo.

Trước đó, các bị cáo cho rằng bà H.T.H.L từng được phân công kiểm sát điều tra và thực hành quyền công tố tại phiên sơ thẩm năm 2015 – 2016 khi vụ án còn thuộc tỉnh Đắk Nông cũ.

Theo các bị cáo, bản án sơ thẩm năm 2016 sau đó đã bị TAND tỉnh Đắk Nông hủy ở cấp phúc thẩm vì việc điều tra chưa đầy đủ. Do đó, việc bà H.T.H.L tiếp tục thực hành quyền công tố tại phiên phúc thẩm lần 3 sẽ “khó bảo đảm tính khách quan”.

Cả 6 bị cáo đều tiếp tục khẳng định không phạm tội hủy hoại rừng. Bị cáo Vũ Tất Đắc khai việc tham gia phát dọn khu đất chỉ nhằm hưởng ứng phong trào trồng cây keo gây quỹ cho chi hội.

“Tôi không phá rừng. Với tư cách là người lính thì Tổ quốc là trên hết. Chúng tôi sẽ kêu oan đến cùng”, bị cáo Đắc trình bày.

Bị cáo Nguyễn Nam Thái cũng phủ nhận việc tham gia phát dọn rừng. Theo bị cáo, với cương vị trưởng thôn, ông chỉ đến hiện trường giải quyết tranh chấp giữa một hộ dân với các hội viên Chi hội Cựu chiến binh thôn 6 sau khi hộ dân cho rằng đã mua khu đất với giá 10 triệu đồng nên không đồng ý để phát dọn trồng keo.

Tại phần tranh luận, đại diện Viện KSND tỉnh Lâm Đồng cho rằng cấp sơ thẩm kết tội các bị cáo về tội hủy hoại rừng là có căn cứ, nên đã đề nghị tòa bác toàn bộ kháng cáo kêu oan.

Bào chữa cho 6 bị cáo, đại diện Hội Cựu chiến binh Việt Nam và các luật sư đề nghị tòa tuyên 6 cựu chiến binh không phạm tội.

Đại diện Hội Cựu chiến binh Việt Nam, đại tá Trịnh Văn Khải (nguyên Chánh văn phòng Viện Kiểm sát quân sự Trung ương) cho biết hội đã nhiều lần kiến nghị lãnh đạo TAND tối cao và Viện KSND tối cao chỉ đạo giải quyết vụ án khách quan, bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội.

Theo đại tá Khải, động cơ của các bị cáo không nhằm tư lợi cá nhân mà xuất phát từ việc phát dọn khu đất tranh chấp để trồng keo gây quỹ hoạt động cho Chi hội Cựu chiến binh thôn 6.

Cũng theo Hội Cựu chiến binh Việt Nam và các luật sư, sau khi TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm đã hủy tất cả các bản án kết tội 6 cựu chiến binh để điều tra lại, Bộ NN-PTNT (cũ) đã ban hành kết luận giám định năm 2022, xác định “không thể giám định được ranh giới, diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại”.

Theo các luật sư, đây là kết luận giám định của cơ quan chuyên môn cao nhất nhưng TAND khu vực 6 – Lâm Đồng vẫn tiếp tục sử dụng kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm TP.Gia Nghĩa cũ) để kết tội các bị cáo, dù kết luận này trước đó đã bị TAND cấp cao tại TP.HCM nhận định vi phạm tố tụng.

“Chúng tôi muốn được giải thích vì sao tòa sơ thẩm không đánh giá kết luận giám định của Bộ NN-PTNT?”, luật sư Võ Văn Thêm, nguyên Phó viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM đặt vấn đề.

Luật sư – tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Vinh, nguyên thẩm phán TAND tối cao, cho rằng theo khoản 1 điều 189 bộ luật Hình sự năm 1999, điểm 3.4 Thông tư liên ngành số 19 năm 2007 của Bộ NN-PTNT – Bộ Tư pháp – Bộ Công an – Viện KSND tối cao và TAND tối cao, cùng với điểm b khoản 1 điều 20 Nghị định 157 năm 2013, hành vi hủy hoại rừng sản xuất chỉ bị xử lý hình sự khi diện tích thiệt hại trên 5.000 m².

Theo các luật sư, tháng 3.2015, Chi cục Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa (cũ) xác định khu vực rừng bị thiệt hại 100%, trong khi biên bản kiểm tra hiện trường của cơ quan điều tra chỉ xác định diện tích thiệt hại khoảng 0,4 ha trong hai ngày của tháng 1.2015. Vì vậy, không có căn cứ quy kết các bị cáo tiếp tục chặt cây vào tháng 4.2015.

“Tôi đề nghị tòa cân nhắc thận trọng trong bối cảnh chứng cứ buộc tội chưa đủ chắc chắn”, đại tá Trịnh Văn Khải nêu quan điểm.

  Tập trung điều tra hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả của Hoàng Hường

Đối đáp lại, đại diện Viện KSND tỉnh Lâm Đồng cho rằng kết luận giám định của Bộ NN-PTNT xác định không đủ căn cứ để kết luận. Vì vậy, việc cấp sơ thẩm sử dụng kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu thay vì kết luận của Bộ NN-PTNT là đúng quy định.

Ngay sau khi kết thúc phiên toà, trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, các bị cáo cho biết sẽ tiếp tục làm đơn đề nghị giám đốc thẩm để yêu cầu hủy bản án sơ thẩm của TAND khu vực 6 – Lâm Đồng và bản án phúc thẩm của TAND tỉnh Lâm Đồng.

Tin Gốc: Thanh Niên