Từ ngày 15/8/2026, theo Nghị định 238/2026 của Chính phủ, trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m khi đi trên ô tô gia đình hoặc ô tô cá nhân phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp. Người vi phạm bị xử phạt ở mức cảnh cáo. Riêng trường hợp để trẻ ngồi cùng hàng ghế với tài xế, trừ xe chỉ có một hàng ghế, vẫn bị phạt từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Quy định mới thu hút sự quan tâm của nhiều phụ huynh, đồng thời làm dấy lên câu hỏi về cách các quốc gia khác quản lý việc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em. Theo RSA, đa số các nước đều bắt buộc sử dụng ghế trẻ em, nhưng tiêu chí về độ tuổi, chiều cao, cân nặng cũng như mức xử phạt lại không giống nhau.
Điểm chung của các quy định là bảo vệ nhóm hành khách dễ bị tổn thương nhất trên xe. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc sử dụng đúng thiết bị giữ trẻ có thể giúp giảm từ 54-80% nguy cơ chấn thương nghiêm trọng trong các vụ va chạm.
Không có một bộ quy định chung áp dụng trên toàn cầu. Điều được phép ở quốc gia này có thể không còn phù hợp khi di chuyển sang quốc gia khác. Vì vậy, nhiều nước xây dựng tiêu chuẩn riêng dựa trên chiều cao, cân nặng hoặc độ tuổi của trẻ, đồng thời quy định loại ghế phải sử dụng ở từng giai đoạn phát triển.
Châu Âu ưu tiên chiều cao, Bắc Mỹ và châu Á có tiêu chí riêng
Tại châu Âu, phần lớn quốc gia áp dụng tiêu chuẩn an toàn UN R44 hoặc R129 (i-Size). Điểm mới của i-Size là phân loại ghế theo chiều cao thay vì cân nặng, đồng thời yêu cầu trẻ ngồi ghế quay mặt về phía sau ít nhất đến 15 tháng tuổi và khuyến khích sử dụng hệ thống ISOFIX nhằm hạn chế sai sót khi lắp đặt.
Dù cùng sử dụng khung tiêu chuẩn chung, mỗi nước vẫn đặt ra ngưỡng riêng. Đức, Pháp và Italy yêu cầu trẻ sử dụng hệ thống giữ trẻ đến khi cao khoảng 150 cm hoặc đạt độ tuổi nhất định. Trong khi đó, Anh, Hà Lan hay Tây Ban Nha áp dụng ngưỡng phổ biến là 135cm, riêng Tây Ban Nha vẫn khuyến nghị tiếp tục dùng ghế đến 150cm.
Đáng chú ý, Thụy Điển và Na Uy được xem là những quốc gia có tiêu chuẩn an toàn hàng đầu khi khuyến khích trẻ tiếp tục ngồi ghế quay mặt về phía sau đến khoảng 4 tuổi. Theo các nghiên cứu được TyreMap dẫn lại, cách làm này có thể giảm tới 90% nguy cơ chấn thương nghiêm trọng trong các vụ va chạm trực diện so với việc chuyển sang ghế quay mặt về phía trước quá sớm.
Không chỉ khác nhau về tiêu chuẩn, mức xử phạt cũng có sự chênh lệch lớn. Tại Đức, người vi phạm có thể bị phạt tiền và trừ điểm giấy phép lái xe, trong khi tại Anh mức phạt có thể lên tới 500 bảng Anh.
Tại Bắc Mỹ, luật không thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Ở Mỹ, từng bang tự xây dựng quy định nhưng đa số đều yêu cầu trẻ ngồi ghế quay mặt về phía sau đến khoảng 2 tuổi, sau đó chuyển sang ghế quay mặt về phía trước và tiếp tục sử dụng ghế nâng cho đến khoảng 8 tuổi hoặc khi đạt chiều cao phù hợp. Canada cũng áp dụng cách quản lý tương tự khi từng tỉnh bang quyết định quy định cụ thể.
Nhiều nước còn siết quy định về tiêu chuẩn ghế và cách sử dụng
Không chỉ quy định trẻ em phải sử dụng ghế an toàn, nhiều quốc gia còn đặt ra tiêu chuẩn kỹ thuật riêng đối với sản phẩm được phép lưu hành. Theo Which?, phần lớn các nước châu Âu chấp nhận ghế đạt chuẩn UN R44 hoặc R129 (i-Size), trong khi Mỹ, Canada và Úc đều có hệ thống tiêu chuẩn riêng. Điều này đồng nghĩa một mẫu ghế hợp pháp tại châu Âu chưa chắc được phép sử dụng tại Mỹ hay Úc.
Ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Australia được đánh giá là một trong những quốc gia có quy định nghiêm ngặt. Trẻ dưới 6 tháng tuổi phải sử dụng ghế quay mặt về phía sau, trẻ từ 6 tháng đến 4 tuổi tiếp tục sử dụng ghế phù hợp và trẻ từ 4 đến 7 tuổi phải ngồi ghế có dây đai riêng hoặc ghế nâng. Bên cạnh đó, trẻ dưới 7 tuổi bắt buộc ngồi ở hàng ghế sau.
Nhật Bản yêu cầu tất cả trẻ dưới 6 tuổi phải sử dụng ghế an toàn trên ô tô. Trong khi đó, New Zealand bắt buộc trẻ dưới 7 tuổi dùng ghế được phê duyệt và khuyến nghị tiếp tục sử dụng ghế nâng cho đến khi dây an toàn trên xe phù hợp với vóc dáng của trẻ.
Ngoài ra, việc lựa chọn ghế cũng được chia theo từng giai đoạn phát triển của trẻ, từ ghế quay mặt về phía sau dành cho trẻ sơ sinh, ghế cho trẻ nhỏ đến ghế nâng trước khi có thể sử dụng trực tiếp dây an toàn của ô tô. Tiêu chí được nhiều quốc gia ưu tiên hiện nay là chiều cao của trẻ thay vì chỉ dựa vào cân nặng.
Quy định về cách lắp đặt và từng tình huống sử dụng
Theo TyreMap, hiệu quả bảo vệ của ghế trẻ em phụ thuộc rất lớn vào cách lắp đặt. Nghiên cứu cho thấy khoảng 50-80% ghế an toàn được lắp không đúng cách, làm giảm đáng kể khả năng bảo vệ khi xảy ra va chạm. Vì vậy, nhiều quốc gia khuyến khích sử dụng hệ thống ISOFIX để cố định ghế trực tiếp vào thân xe, hạn chế các lỗi thường gặp khi dùng dây an toàn.
Quy định đối với taxi và xe công nghệ cũng không giống nhau. Đức vẫn yêu cầu sử dụng ghế trẻ em trong taxi, trong khi một số quốc gia như Pháp, Italy hay phần lớn các bang của Mỹ có những trường hợp miễn trừ. Tây Ban Nha áp dụng quy định linh hoạt hơn khi không bắt buộc trong khu vực nội đô nhưng yêu cầu sử dụng ghế nếu xe di chuyển ra ngoài thành phố.
Đối với các gia đình đi du lịch bằng ô tô hoặc thuê xe ở nước ngoài, TyreMap lưu ý người lái cần tuân thủ quy định của quốc gia nơi phương tiện đang lưu thông. Một số nước còn yêu cầu ghế phải đạt tiêu chuẩn kỹ thuật trong nước nên thiết bị mua ở quốc gia khác có thể không được chấp nhận.
Việc Việt Nam bổ sung quy định bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em từ ngày 15/8 cho thấy xu hướng tương đồng với nhiều quốc gia trong việc tăng cường bảo vệ trẻ nhỏ khi tham gia giao thông. Dù mỗi nước lựa chọn ngưỡng chiều cao, độ tuổi hay cách thực thi khác nhau, điểm chung vẫn là yêu cầu trẻ em phải được bảo vệ bằng thiết bị phù hợp với thể trạng và được sử dụng đúng cách để phát huy hiệu quả trong trường hợp xảy ra va chạm.
Thông tin trên được Thủ tướng đưa ra tại phiên thảo luận tổ về sửa đổi các luật thuế ngày 21-4.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh việc kịp thời sửa đổi các luật về thuế (gồm Luật Thuế VAT, Thuế thu nhập doanh nghiệp, Thuế thu nhập cá nhân) nhằm giúp hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt qua những khó khăn, vướng mắc phát sinh trước tác động của biến động giá xăng dầu thời gian qua.
Vì vậy, dù các luật về thuế trên mới được Quốc hội ban hành cuối năm 2025 nhưng yêu cầu sửa đổi là đòi hỏi cấp bách, cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ và Quốc hội. Theo đó, hướng sửa đổi là nâng ngưỡng chịu thuế, như báo cáo của Bộ Tài chính là sẽ nâng mức này với hộ kinh doanh là 1 tỉ đồng/năm, tức là dưới mức thu nhập này sẽ không chịu thuế.
Theo Thủ tướng, việc nâng ngưỡng chịu thuế vừa để giải quyết khó khăn cho hộ kinh doanh nhưng cũng vừa phải tạo thuận lợi, công bằng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc này cũng khuyến khích hộ cá nhân chuyển đổi lên doanh nghiệp vừa và nhỏ nên cũng sẽ điều chỉnh ngưỡng chịu thuế của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
"Chính phủ cũng yêu cầu trình dự thảo nghị định đi kèm với dự thảo luật song do thời gian gấp quá, hiện Bộ Tài chính đang chuẩn bị gấp rút để đảm bảo khi Quốc hội thông qua sẽ có ngay dự thảo nghị định và thông tư hướng dẫn" - Thủ tướng nói thêm.
Phát biểu tại tổ, nhiều đại biểu đồng tình về việc nâng ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong đó, đại biểu Nguyễn Hữu Nghĩa (Tổng Kiểm toán nhà nước) cho rằng việc hỗ trợ này là động lực, nguồn lực để nền kinh tế đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số ngay trong năm 2026 và những năm tới.
Tuy nhiên, hiện trong tờ trình của Chính phủ đề xuất sửa đổi theo hướng không quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng của hộ, cá nhân kinh doanh tại luật và giao Chính phủ quy định nhưng lại chưa có con số cụ thể. Vì vậy ông đề nghị Chính phủ bổ sung rõ nội dung này để đánh giá tác động cụ thể khi thực hiện thay đổi ngưỡng chịu thuế.
Cùng đó, đại biểu Nguyễn Đại Thắng - Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội - cho rằng việc nâng ngưỡng chịu thuế lên trên mức 500 triệu đồng/năm sẽ góp phần giảm gánh nặng thuế, nhất là trong bối cảnh chi phí sinh hoạt, đầu vào gia tăng, tạo điều kiện khuyến khích chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang mô hình doanh nghiệp. Từ đó nâng cao tính minh bạch, hiệu quả của nền kinh tế.
Tuy nhiên, ông Thắng đề nghị Chính phủ quy định cụ thể về mức trần với doanh thu miễn thuế doanh nghiệp với doanh nghiệp quy mô nhỏ và làm rõ cơ sở xác định ngưỡng doanh thu, cơ chế điều chỉnh trong trường hợp biến động kinh tế lớn. Đồng thời cần xây dựng giải pháp chặt chẽ để hạn chế tình trạng lợi dụng chính sách để chia nhỏ doanh thu, trốn tránh nghĩa vụ thuế, đảm bảo công bằng.
Đồng tình với việc giao cho Chính phủ quyết ngưỡng doanh thu, song đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) cho rằng Chính phủ cần quy định rõ tiêu chí xác định doanh thu chịu thuế.
Trong đó có yếu tố thời điểm, cơ chế kiểm soát ngay trong dự thảo luật để tránh nguy cơ cố tình chia nhỏ doanh thu, chia tách hoạt động kinh doanh, giữ quy mô "hộ nhỏ" để tránh nghĩa vụ thuế. Việc này cũng để người dân biết được ranh giới ai phải nộp thuế, ai không phải nộp thuế.
Ông Sơn chỉ ra thực tiễn cho thấy khu vực hộ kinh doanh rất lớn, khoảng 6,036 triệu hộ tính đến hết tháng 7-2025. Trong đó hơn 1,9 triệu hộ có đăng ký, riêng bảy tháng đầu năm 2025 có gần 536.200 hộ thành lập mới. Ngành thuế đang đặt trọng tâm năm 2026 là thu hẹp khoảng trống tuân thủ pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh cá thể và thương mại điện tử.
hư vậy, nếu thiết kế không chặt thì một mặt nói hỗ trợ tăng trưởng nhưng mặt khác lại có thể khuyến khích phi chính thức hóa nền kinh tế, đi ngược yêu cầu minh bạch và mở rộng cơ sở thuế.
Cùng đó, ông Sơn đồng tình việc mở diện không chịu thuế giá trị gia tăng cho hộ, cá nhân kinh doanh dưới ngưỡng doanh thu là phù hợp. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý việc này có thể làm sai lệch tính cạnh tranh, không khuyến khích các hộ phát triển lên doanh nghiệp, tạo nguồn thu tốt hơn.
Bởi khi đã là doanh nghiệp thì phải kê khai, khấu trừ, hóa đơn, sổ sách chặt chẽ hơn, còn nếu duy trì là hộ dưới ngưỡng thì vừa không chịu thuế giá trị gia tăng vừa giảm áp lực tuân thủ.
"Chính sách này hỗ trợ hộ nhỏ hay đang vô tình tạo vùng an toàn để người kinh doanh không muốn chuyển sang mô hình doanh nghiệp.
Nếu tiếp tục nới bằng luật thuế mà thiếu hàng rào kỹ thuật thì rất dễ tạo ra lợi thế bất cân xứng giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, trong khi khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 96% số doanh nghiệp và đóng góp trên 50% GDP, tức là chính khu vực được kỳ vọng dẫn dắt tăng trưởng lại có thể bị cạnh tranh bất lợi" - ông Sơn nói.
Cùng với đó, đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) bày tỏ ủng hộ phân cấp cho Chính phủ trong sửa đổi luật thuế nhưng đề nghị cần phải đánh giá tác động rõ ràng.
Trong đó, Chính phủ cần xác định ngưỡng và minh bạch, theo nguyên tắc thực hiện chính sách tài khóa mở rộng. Tức là xác định ngưỡng và mỗi năm điều chỉnh theo mức độ tăng thêm hằng năm, căn cứ tình hình thực tiễn và mức độ lạm phát, tương ứng với mức thu nhập và độ mở, thay vì quy định cứng ngưỡng này.
Nghị quyết số 29 về thí điểm một số chính sách phục vụ lộ trình sử dụng xăng E10 vừa được ban hành, hiệu lực từ ngày 16/6 năm nay đến hết 15/6/2028.
Một số chính sách trong triển khai lộ trình sử dụng xăng E10 được thí điểm bao gồm thuê dịch vụ thử nghiệm để kiểm tra chất lượng xăng dầu; xác định xăng E10RON95 mức 3 (E10RON95-III) là mặt hàng xăng sinh học tiêu dùng phổ biến do Nhà nước công bố giá; xác định các yếu tố hình thành giá xăng E10RON95-III; xử lý lượng xăng không chì còn tồn và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Về thuê dịch vụ thử nghiệm, thương nhân đầu mối sản xuất xăng dầu và thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện pha chế được thuê các tổ chức thử nghiệm, chỉ định theo quy định để kiểm tra chất lượng xăng dầu theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Hợp đồng thuê dịch vụ thử nghiệm với tổ chức được chỉ định có giá trị thay thế tài liệu thuyết minh về năng lực phòng thử nghiệm hiện có tại cơ sở pha chế.
Kể từ ngày có hiệu lực, xăng E10RON95-III được thí điểm xác định là mặt hàng tiêu dùng phổ biến, do Nhà nước công bố giá cơ sở thay thế xăng RON95-III. Bộ Công Thương và Bộ Tài chính có trách nhiệm xác định các yếu tố cấu thành công thức giá cơ sở và công bố giá cơ sở để thực hiện điều hành giá đối với xăng E10RON95-III.
Các yếu tố hình thành giá cơ sở gồm giá xăng dầu thế giới do Bộ Công Thương xác định trên cơ sở bình quân giá giao dịch quốc tế của xăng RON95 giữa hai kỳ điều hành; giá ethanol nhiên liệu do Bộ Tài chính xác định và thông báo.
Các khoản chi phí đưa xăng từ nước ngoài về cảng Việt Nam, premium đối với nguồn sản xuất trong nước, chi phí đưa xăng từ nhà máy lọc dầu trong nước về cảng được áp dụng theo mức chi phí hình thành giá cơ sở của xăng RON95-III. Lợi nhuận định mức và chi phí kinh doanh định mức được áp dụng theo mức của xăng E5RON92.
Khi có đầy đủ dữ liệu chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh xăng E10RON95-III, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương rà soát, xem xét và quyết định các khoản chi phí liên quan để áp dụng trong công thức giá cơ sở.
Nghị quyết yêu cầu thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu báo cáo đầy đủ, kịp thời, trung thực và chính xác các thông tin, số liệu phục vụ việc xác định các yếu tố cấu thành giá cơ sở; chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung báo cáo.
Bộ Công Thương phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện điều hành giá xăng E10RON95-III thay thế xăng RON95-III từ kỳ điều hành gần nhất kể từ ngày nghị quyết có hiệu lực.
Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp mua bán, chuyển giao cho nhau lượng xăng không chì thành phẩm còn tồn trước ngày 1/6 để phục vụ hoạt động pha chế xăng dầu và phải hoàn thành trước ngày 31/7. Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu phải báo cáo Bộ Công Thương về số lượng xăng không chì mua bán, chuyển giao trước ngày 15/8.
Chính phủ giao Bộ Công Thương chủ trì tổ chức triển khai thực hiện lộ trình xăng E10 trên phạm vi toàn quốc; điều phối nguồn cung ethanol và xăng nền phục vụ pha chế, phối trộn; kiểm tra, giám sát chất lượng xăng E10 và rà soát các tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan.
Bộ Khoa học và Công nghệ tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về đo lường, chất lượng xăng E10 trong sản xuất, pha chế, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường.
Bộ Tài chính nghiên cứu đề xuất điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng sinh học nhằm khuyến khích sử dụng xăng sinh học (nếu cần thiết).
Bộ Xây dựng phối hợp rà soát các tiêu chuẩn, quy chuẩn về hạ tầng kho chứa, trạm phối trộn xăng sinh học. Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu cơ chế phát triển vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất nhiên liệu sinh học, đồng thời đánh giá và công bố các chỉ số giảm phát thải khi sử dụng xăng sinh học.
UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng, cải tạo hạ tầng lưu chứa, phân phối xăng E10; tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng xăng E5 và E10 lưu thông trên địa bàn.
Thương nhân kinh doanh xăng dầu thực hiện đúng lộ trình chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10...
Các nước phát triển từ châu Âu đến Mỹ đang phải áp dụng những biện pháp tài chính rất mạnh tay để điều tiết thói quen dùng điện của người dân khi thời tiết cực đoan đổ bộ.
Khi giờ cao điểm đẩy giá điện vọt lên gấp 6 lần
Câu chuyện điều tiết năng lượng tại Anh là một ví dụ điển hình cho thấy khung giờ cao điểm có thể làm đảo lộn thị trường tài chính ra sao.
Theo dữ liệu từ LSEG, trong đợt nắng nóng cao điểm, đơn vị vận hành hệ thống năng lượng quốc gia Anh đã phải chấp nhận trả khoảng 470 bảng Anh cho mỗi MWh (1 MWh = 1.000 kWh) để nhập khẩu cấp tốc điện từ lục địa châu Âu. Đáng chú ý, mức giá cắt cổ này chỉ áp dụng trong một khung thời gian rất ngắn, từ 17h-19h hàng ngày.
Mức chi trả trong 2 tiếng cao điểm này cao gấp hơn 6 lần so với giá điện trung bình của cùng kỳ năm trước đó và cao gấp gần 4 lần so với ngày bình thường. Nguyên nhân là khi hàng triệu người cùng lúc bật điều hòa và các thiết bị làm mát vào cuối ngày, hệ thống điện rơi vào trạng thái báo động đỏ.
Tại Đức, thị trường điện lớn nhất châu Âu, sàn giao dịch điện Epex Spot cũng ghi nhận giá điện bán buôn có thời điểm vượt ngưỡng 545 euro/MWh vào buổi tối. Trong khi đó tại Pháp, nơi nhiệt độ có lúc chạm mức 43°C, giá điện lập tức vượt 268 euro/MWh.
Những con số biết nói này cho thấy các quốc gia không còn duy trì một mức giá cố định cho cả ngày. Thay vào đó, giá điện biến động liên tục theo từng giờ, đánh thẳng vào ví tiền của những ai có thói quen tiêu thụ năng lượng vô tội vạ vào giờ cao điểm.
Lưới điện oằn mình vì những "cỗ máy ngốn điện" thế hệ mới
Áp lực lên hệ thống năng lượng toàn cầu hiện nay không chỉ đến từ việc người dân bật điều hòa khi trời nóng. Theo phân tích của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lưới điện tại các nước phát triển đang phải gánh thêm những trục tăng trưởng mới nhưng ngốn năng lượng cực lớn, đó là các trung tâm dữ liệu phục vụ công nghệ, làn sóng xe điện (EV) và các hệ thống bơm nhiệt quy mô lớn.
Khi thời tiết bình thường, hệ thống có thể vận hành ổn định. Tuy nhiên, khi nắng nóng cực đoan xuất hiện, sự cộng hưởng giữa nhu cầu sinh hoạt và nhu cầu sản xuất công nghệ cao đã tạo ra những lỗ hổng lớn về nguồn cung.
Tại Anh, cơ quan quản lý từng phải phát đi thông báo hiếm gặp về biên độ dự phòng điện năng, cảnh báo nguồn cung có thể thấp hơn mức an toàn tối thiểu. Tại Pháp, đơn vị vận hành các nhà máy điện hạt nhân cũng buộc phải cắt giảm công suất phát điện vì nhiệt độ nước sông tăng quá cao, không đủ điều kiện làm mát an toàn cho các lò phản ứng.
Chính việc nguồn cung bị thu hẹp trong khi nhu cầu đạt đỉnh đã buộc các công ty điện lực phải sử dụng cơ chế định giá cận biên. Theo cơ chế này, nguồn điện có chi phí đắt đỏ nhất như điện khí hoặc điện than sẽ quyết định giá chung cho toàn thị trường vào giờ cao điểm, khiến hóa đơn của người tiêu dùng cuối cùng tăng vọt.
Chiêu độc phát tiền cho người dân tắt bớt thiết bị điện
Để giải quyết bài toán thiếu hụt này, thay vì chỉ kêu gọi tiết kiệm bằng khẩu hiệu, các quốc gia đã chuyển sang dùng đòn bẩy tài chính trực tiếp đến từng hộ gia đình. Thay vì phạt, họ chọn cách "trả tiền" để người dân chịu nóng cùng hệ thống.
Tại Anh, một chương trình khuyến khích tài chính quy mô lớn đã được triển khai, cho phép người dân nhận lại tiền mặt nếu họ chủ động cắt giảm hoặc không sử dụng các thiết bị điện công suất lớn trong khung giờ cao điểm buổi tối. Mục tiêu của chiến dịch này là giảm ngay lập tức khoảng 115 MW công suất đè nặng lên lưới điện quốc gia vào thời điểm căng thẳng nhất.
"Mặc dù thời tiết nắng nóng tác động mạnh đến giá điện, nhưng các biện pháp kích thích tài chính để cân bằng cung - cầu như thế này đã trở thành một phần thường xuyên và tất yếu trong công tác vận hành hệ thống điện hiện đại”, người phát ngôn Đơn vị Vận hành Hệ thống Năng lượng Quốc gia Anh chia sẻ trên tờ Reuters.
Bên cạnh đó, các ứng dụng công nghệ như electricitymaps.com hay EUenergy.live cũng được phổ cập đến từng người dân để họ theo dõi trực quan cơ cấu nguồn phát và giá điện theo thời gian thực. Khi thấy giá điện hiển thị màu đỏ (mức giá rất cao), các hộ gia đình tự khắc hoãn việc giặt đồ, sạc xe điện hoặc nấu nướng bằng bếp điện sang các khung giờ thấp điểm để tiết kiệm chi phí.
Bài toán thắt lưng buộc bụng khi giá điện tăng nhanh hơn thu nhập
Một thực tế đáng ngại được IEA chỉ ra là kể từ năm 2019, tốc độ tăng giá điện sinh hoạt tại nhiều khu vực đã vượt xa tốc độ tăng trưởng thu nhập cũng như chỉ số lạm phát. Cụ thể, trong giai đoạn 2019-2024, giá điện sinh hoạt tại Liên minh châu Âu đã tăng trung bình tới 36%, còn tại Mỹ ghi nhận mức tăng 26%. Trong khi đó, thu nhập ròng của các hộ gia đình tăng khoảng 23-25%.
Đáng chú ý, các chuyên gia năng lượng nhận định nhu cầu sử dụng điện của các hộ gia đình có độ co giãn theo giá rất thấp. Nghĩa là, dù giá điện có tăng cao đến đâu, người dân cũng không thể cắt giảm hoàn toàn các nhu cầu thiết yếu như thắp sáng, chạy tủ lạnh hay nấu ăn. Do đó, khi các cơ quan quản lý điều chỉnh khung giờ cao điểm hoặc tăng giá điện theo thị trường, phần lớn mức tăng này sẽ đánh trực tiếp vào ngân sách chi tiêu hằng tháng của mỗi gia đình.
Việc các nước đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống pin lưu trữ năng lượng quy mô lớn (BESS) như tại bang California hay Texas (Mỹ) được kỳ vọng sẽ giúp hấp thụ lượng điện mặt trời dư thừa vào ban ngày để xả ra vào giờ cao điểm buổi tối, từ đó giảm bớt tần suất xuất hiện các cú sốc về giá.
Dù vậy, trước khi các giải pháp công nghệ hoàn toàn làm chủ cục diện, việc người tiêu dùng phải tự thay đổi thói quen sinh hoạt và "né" giờ cao điểm vẫn là thượng sách để tự bảo vệ túi tiền của mình.
