Hạt vừng (hay mè) là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn của người Việt. Với hương thơm đặc trưng và vị bùi béo, loại hạt này không chỉ làm tăng hương vị món ăn mà còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng và dược liệu.
Theo bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược Tp.HCM – Cơ sở 3, trong Đông y, hạt vừng có vị ngọt, tính bình, quy vào các kinh can, phế, tỳ và thận. Loại hạt này được sử dụng để bổ huyết, dưỡng gan thận, nhuận tràng, hỗ trợ lợi sữa, cải thiện tình trạng suy nhược, thiếu máu, táo bón và tóc bạc sớm.
Dưới góc độ dinh dưỡng hiện đại, hạt vừng chứa khoảng 40-60% dầu thực vật, 22% protein cùng nhiều chất xơ, vitamin nhóm B, vitamin E và các khoáng chất như canxi, sắt, magie, kẽm, phốt pho, kali, selen… Đặc biệt, dầu vừng giàu chất béo không bão hòa cùng axit béo omega-3 và omega-6, rất có lợi cho sức khỏe.
Với hương vị hấp dẫn nhẹ nhàng, vừng không chỉ làm tăng hương vị cho món ăn mà còn bổ sung thêm nhiều vitamin và khoáng chất có lợi cho cơ thể.
Trong hạt vừng chứa canxi, sắt và magiê, đây là những khoáng chất quan trọng đối với hệ thần kinh, góp phần lưu thông máu và chắc khỏe xương.
Dù là thực phẩm kéo dài tuổi thọ, bạn cũng chỉ nên ăn vừng với một lượng vừa phải, chỉ khoảng 1 muỗng canh mỗi ngày. Ăn quá nhiều vừng có thể dẫn đến các vấn đề về tiêu hóa hoặc dị ứng.
Vừng trắng có hàm lượng sắt nhiều hơn vừng đen. Tuy nhiên vừng đen nhiều canxi hơn 60% so với vừng trắng. Vừng đen thường được sử dụng để làm thuốc.
Ngoài sử dụng trong món ăn, hạt vừng còn được sử dụng trong các bài thuốc y học cổ truyền. Ngoài ra, dầu hạt mè được ép từ vừng là nguồn dưỡng chất giàu axit béo omega-3, chất chống oxy hóa phenol flavonoid, vitamin và chất xơ.
Hạt vừng chứa nhiều chất béo không bão hòa cùng các hợp chất thực vật như sesamin và sesamolin, giúp giảm cholesterol xấu, cải thiện mỡ máu và bảo vệ thành mạch. Bên cạnh đó, hàm lượng magie dồi dào còn hỗ trợ giãn mạch, góp phần ổn định huyết áp và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Theo Đông y, đặc biệt là vừng đen, loại hạt này có tác dụng bổ huyết, dưỡng gan thận và nuôi dưỡng tóc. Sử dụng đều đặn có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng suy nhược, thiếu máu, chóng mặt và tóc bạc sớm.
Canxi, magie, phốt pho và kẽm trong hạt vừng là những khoáng chất quan trọng đối với quá trình hình thành và duy trì mật độ xương. Đây là thực phẩm phù hợp để bổ sung vào chế độ ăn nhằm hỗ trợ phòng ngừa loãng xương, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Hàm lượng chất xơ trong hạt vừng giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giảm táo bón. Khi kết hợp với chế độ ăn cân đối và uống đủ nước, hạt vừng có thể góp phần duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Vitamin E cùng các chất chống oxy hóa trong hạt vừng giúp bảo vệ tế bào khỏi tác động của gốc tự do, hỗ trợ sản sinh collagen, từ đó giúp làn da mềm mại, làm chậm quá trình lão hóa. Dầu vừng còn được sử dụng để dưỡng tóc, chăm sóc da và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe răng miệng.
Mặc dù giàu dinh dưỡng, hạt vừng cũng chứa nhiều năng lượng do hàm lượng dầu cao. Vì vậy, chỉ nên sử dụng với lượng vừa phải trong khẩu phần hằng ngày để tránh dư thừa calo.
Người có tiền sử dị ứng với hạt vừng cần tránh sử dụng. Ngoài ra, nên ưu tiên vừng rang chín hoặc bổ sung vào các món ăn như cháo, salad, sữa hạt hoặc bánh để cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
Với nguồn dinh dưỡng dồi dào cùng nhiều lợi ích đã được ghi nhận, hạt vừng là một trong những thực phẩm đơn giản nhưng rất đáng có mặt trong chế độ ăn uống hằng ngày.
Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận và điều trị thành công cho bệnh nhân N.V.T (66 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, khó thở nghiêm trọng.
Theo người nhà, ông T. có thói quen nhai đá viên để giải nhiệt nhanh sau mỗi lần đi đánh bóng hoặc đi ngoài trời nắng về.
Khai thác tiền sử bệnh, được biết 2 ngày trước khi nhập viện, ông bắt đầu đau họng, đau amidan kèm sốt cao. Chỉ sau một ngày, tình trạng nhanh chóng chuyển nặng, ông xuất hiện triệu chứng khó nuốt, khó thở và được người nhà đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu.
Bác sĩ Trịnh Thùy Liên, chuyên khoa Tai Mũi Họng, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, người trực tiếp điều trị cho biết: Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng niêm mạc họng viêm đỏ, lưỡi gà nề mọng. Khối phồng có điểm mủ trắng đẩy phồng thành bên họng, viêm phù nề lan tỏa toàn bộ thanh quản. Đặc biệt, nắp thanh thiệt phù nề hình ‘mõm cá mè’, khiến khe thở thanh môn bị chít hẹp, ứ đọng nhiều đờm rãi.
Kết quả xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng: Số lượng bạch cầu tăng cao, định lượng CRP (chỉ số viêm) tăng lên 55.1 mg/L. Chụp cắt lớp vi tính cho thấy xuất hiện ổ áp xe quanh amidan trái kích thước lên tới 16×41 mm, kèm theo các tổn thương vôi hóa gây hẹp vùng hầu họng và đường thở. Bệnh nhân được chẩn đoán áp xe quanh amidan trái thể dưới, viêm phù nề thanh thiệt cấp.
Theo Bác sĩ Trịnh Thùy Liên, đây là ca bệnh khó do bệnh nhân lớn tuổi, ổ áp xe nằm ở vị trí phức tạp (thể dưới) và đường thở đã bị chít hẹp gần như hoàn toàn. Việc đặt ống thở qua đường miệng để gây mê phẫu thuật đối mặt với nguy cơ thất bại cao.
"Nếu không đặt được ống thở, chúng tôi buộc phải mở nội khí quản qua da để hỗ trợ thở máy. Rất may, nhờ kinh nghiệm xử trí, ê-kíp đã đặt nội khí quản thành công, tạo điều kiện thuận lợi để chích rạch, dẫn lưu ổ áp xe", bác sĩ Trịnh Thùy Liên chia sẻ.
Sau 5 ngày điều trị tích cực và thực hiện thủ thuật chích dẫn lưu ổ áp xe, sức khỏe của ông T. đã hồi phục ổn định và được xuất viện.
Các bác sĩ cho biết, khi cơ thể đang nóng sau vận động hoặc đi nắng, việc uống nước đá lạnh đột ngột có thể tạo ra sự chênh lệch nhiệt độ lớn tại vùng họng. Điều này khiến niêm mạc họng và amidan bị kích thích mạnh, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, gây viêm và hình thành ổ áp xe.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân nên từ bỏ thói quen nhai đá, uống nước lạnh thường xuyên vì việc này không chỉ ảnh hưởng tới răng miệng mà còn làm tăng nguy cơ viêm họng, viêm amidan kéo dài và các biến chứng như áp xe quanh amidan. Đặc biệt không uống nước quá lạnh khi vừa đi nắng về. Nên uống nước ấm hoặc nước lọc ở nhiệt độ phòng, uống từng ngụm nhỏ để cơ thể thích nghi dần. Với trường hợp của ông T., sau 1 tháng khi tình trạng viêm ổn định, ông cần thực hiện phẫu thuật cắt amidan để triệt tiêu nguy cơ tái phát.
Áp xe amidan thể dưới là một biến chứng nguy hiểm. Nếu người dân thấy các dấu hiệu đau họng kèm khó nuốt, khó thở và sốt cao, cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được xử lý kịp thời, tránh nguy cơ suy hô hấp dẫn đến tử vong.
Các bác sĩ cũng lưu ý, nhiều người chủ quan với triệu chứng đau họng, tự mua thuốc điều trị tại nhà hoặc cố chịu đựng nên khi nhập viện, ổ áp xe đã lan rộng, gây nguy cơ tắc nghẽn đường thở.
Hồi tháng 4, do áp lực giục cưới từ cha mẹ, anh Gu ở Hồ Châu, tỉnh Chiết Giang, tìm đến trung tâm mai mối. Sau khi xem mặt ba phụ nữ địa phương không thành, anh được trung tâm gợi ý tìm vợ ngoại tỉnh với cam kết "có thể kết hôn chớp nhoáng trong một hai ngày".
Người được giới thiệu là một phụ nữ 30 tuổi, quê Thiểm Tây. Hồ sơ trực tuyến ghi cô là nhân viên bán hàng, không nợ nần, không tiền án, sức khỏe tốt và đồng ý "kết hôn chớp nhoáng, lấy chồng xa".
Hai bên trò chuyện qua một cuộc gọi video 5 phút, trong đó phần lớn các câu hỏi của Gu đều do người môi giới trả lời thay. Trung tâm hứa hẹn sẽ cung cấp đầy đủ báo cáo tín dụng và giấy khám sức khỏe tiền hôn nhân trước khi cưới.
Gia đình nhà trai chốt hôn sự và chi 265.000 tệ (khoảng 39.000 USD), cho sính lễ, tiền cọc và chi phí đi lại) để đưa cô dâu về Chiết Giang. Đêm hôm sau, người phụ nữ được nhóm môi giới chở đến nhà họ Gu. Đến ngày thứ ba kể từ lúc gọi video, dù chưa từng gặp mặt cha mẹ vợ và chưa nhận được các giấy tờ kiểm chứng như lời hứa, anh đã cùng cô gái đến cơ quan chức năng đăng ký kết hôn.
Tuy nhiên, cuộc sống vợ chồng chỉ kéo dài 9 ngày. Khi đưa vợ mới đến ngân hàng kiểm tra, Gu phát hiện cô đang gánh nợ 15.000 USD. Người vợ giải thích đây là nợ của bạn trai cũ và không liên quan đến mình.
Sự nghi ngờ đẩy lên cao khi Gu tiếp tục phát hiện vợ sử dụng tới 5-6 tài khoản WeChat, tên xác minh trên ứng dụng thanh toán Alipay không phải chính chủ, đồng thời cô có lượng men gan cao. Càng nghĩ càng hoang mang, anh đệ đơn ly hôn.
Người vợ ban đầu đồng ý nhưng sau đó kiện ngược lại chồng. Cô nộp giấy chẩn đoán y tế, đòi bồi thường 7.500 USD với lý do việc chồng nằng nặc đòi ly hôn khiến cô rơi vào trầm cảm. Cô còn tố cáo anh ép mình phải trang điểm, làm việc nhà và ra ngoài tìm việc.
Cùng lúc, anh Gu làm đơn khởi kiện trung tâm mai mối yêu cầu hoàn trả số tiền 265.000 tệ. Phía môi giới từ chối với lý do giao dịch đã hoàn tất khi hai người đăng ký kết hôn, đồng thời ám chỉ cặp đôi này đang cố tình dàn dựng một vụ ly hôn giả nhằm lấy lại tiền phí.
Sự việc làm dấy lên làn sóng tranh luận trên mạng xã hội Trung Quốc về những góc khuất của dịch vụ kết hôn chớp nhoáng. Nhiều ý kiến chỉ trích sự dễ dãi của nam thanh niên khi vội vã bước vào hôn nhân.
Bản thân Gu cũng đang hối hận vì quyết định bồng bột. "Tôi chưa từng gặp mặt cha mẹ đối phương, không hiểu tình cảnh gia đình, tính cách hay thông tin cá nhân của cô ấy, vậy mà lại nhắm mắt kết hôn luôn", anh nói.
Trong cuộc sống có những nghề tưởng chừng rất lạ nhưng lại tồn tại thực tế và mang về nguồn thu nhập đáng kể. Không cần văn phòng hay công nghệ hiện đại, chỉ với kinh nghiệm và kỹ năng riêng, nhiều người vẫn kiếm sống từ những công việc độc đáo khiến không ít người tò mò.
Mới đây, nghề "gõ dưa" giữa đêm ở Trung Quốc đã thu hút sự chú ý và gây sốt trên mạng xã hội.
Giữa những cánh đồng dưa trải dài ở Hải Nam, Trung Quốc, một người đàn ông cầm thanh sắt, lặng lẽ gõ từng quả trong màn đêm tĩnh mịch.
Những âm thanh "cộc cộc" vang lên đều đặn, tưởng đơn giản nhưng lại là kỹ năng quyết định chất lượng cả lô hàng. Đoạn video ghi lại cảnh này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và thu hút sự chú ý lớn.
Nhân vật trong video là anh Tang, 30 tuổi, quê Nam Thông, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, hiện làm nghề thu mua nông sản tại Hải Nam. Công việc chính của anh là kiểm tra và phân loại dưa trước khi đưa ra thị trường một khâu quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của cả chuỗi cung ứng, theo trang QQ.
Trong ánh đèn pin giữa những chồng dưa cao, anh dùng thanh kim loại gõ lên từng quả để "đọc vị" bên trong. Quả nào phát ra âm thanh vang, trong và dứt khoát sẽ được giữ lại; quả nào cho tiếng trầm, đục thì bị loại bỏ.
Đôi khi, chỉ một cú lỡ tay làm vỡ nhầm quả ngon cũng khiến cư dân mạng bật cười: "Thà nhầm còn hơn sót" hay "cú gõ làm vỡ cả dưa lẫn tim tôi".
Nhiều người thắc mắc vì sao công việc này lại diễn ra vào ban đêm. Anh Tang giải thích rằng ban ngày ở Hải Nam thời tiết rất nóng, dễ gây say nắng, đồng thời môi trường ồn ào khiến việc nghe âm thanh không chính xác. Ban đêm mát hơn và yên tĩnh hơn, giúp anh phân biệt chất lượng dưa một cách chính xác nhất.
Gắn bó với nghề hơn 10 năm, anh Tang cho biết độ chính xác của mình đạt khoảng 98-99%. Tuy nhiên, chỉ 1% sai sót cũng đủ tạo áp lực lớn, bởi theo quy định ngầm trong nghề, nếu làm hỏng dưa ngon thì người thu mua phải tự bồi thường cho nông dân.
Vào mùa cao điểm, thu nhập của anh có thể lên tới hơn 100.000 Nhân Dân Tệ (khoảng 385 triệu đồng) mỗi tháng. Ngược lại, mùa thấp điểm giảm mạnh. Mỗi lần "gõ nhầm" một quả dưa, anh có thể mất vài chục Nhân Dân Tệ.
Chia sẻ về sự nổi tiếng bất ngờ, anh Tang nói: "Tôi chỉ muốn giới thiệu công việc và kỹ năng của mình, không ngờ lại được nhiều người biết đến như vậy".
Thực tế, nguồn thu chính của anh đến từ hoạt động thu mua và phân phối nông sản, chứ không phải từ việc livestream hay "gõ dưa" như nhiều người lầm tưởng.
Câu chuyện "gõ dưa giữa đêm" không chỉ tạo nên một hiện tượng mạng thú vị, mà còn hé lộ phía sau đó là công việc thầm lặng nhưng đầy áp lực của những người làm trong chuỗi cung ứng nông sản. Mỗi cú gõ tưởng chừng đơn giản lại là kết quả của nhiều năm kinh nghiệm, góp phần đảm bảo chất lượng hàng hóa trước khi đến tay người tiêu dùng.
Nhìn từ bên ngoài, đó có thể chỉ là những công việc lạ lẫm, thậm chí khó tin. Nhưng phía sau mỗi "nghề độc lạ" lại là mồ hôi, kinh nghiệm và trách nhiệm của những con người đang âm thầm làm việc mỗi ngày.
