Mỹ báo động nguy cơ tin tặc tấn công mạng hạ tầng trọng yếu

Nhóm công nhân về hưu sống tại tỉnh Poltava của Ukraine ngày 21/4 lên xe tới Chernobyl, nơi họ từng tham gia chiến dịch tẩy phóng xạ trong thảm họa hạt nhân xảy ra 40 năm trước.

Họ là một phần trong 600.000 binh sĩ, lính cứu hỏa, kỹ sư, thợ mỏ, nhân viên y tế được giới chức Liên Xô điều động trên khắp cả nước đến khắc phục sự cố của tại nhà máy điện hạt nhân Chernobyl.

Nhóm công nhân về hưu sống tại tỉnh Poltava của Ukraine ngày 21/4 lên xe tới Chernobyl, nơi họ từng tham gia chiến dịch tẩy phóng xạ trong thảm họa hạt nhân xảy ra 40 năm trước.

Họ là một phần trong 600.000 binh sĩ, lính cứu hỏa, kỹ sư, thợ mỏ, nhân viên y tế được giới chức Liên Xô điều động trên khắp cả nước đến khắc phục sự cố của tại nhà máy điện hạt nhân Chernobyl.

Vụ tan chảy lõi lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân Chernobyl ngày 26/4/1986 là sự cố hạt nhân tồi tệ nhất lịch sử thế giới, khiến khoảng 4.000 người chết liên quan phơi nhiễm phóng xạ, hàng trăm nghìn người phải tái định cư và thiệt hại lên tới hàng trăm tỷ USD.

Những người được điều đến Chernobyl tham gia chiến dịch ứng cứu, tẩy phóng xạ được ví như "đội cảm tử", giúp thảm họa không trở nên tồi tệ hơn. Trong ảnh là nhà máy Chernobyl ngày 4/6, gần 40 năm sau khi thảm họa xảy ra.

Vụ tan chảy lõi lò phản ứng tại nhà máy điện hạt nhân Chernobyl ngày 26/4/1986 là sự cố hạt nhân tồi tệ nhất lịch sử thế giới, khiến khoảng 4.000 người chết liên quan phơi nhiễm phóng xạ, hàng trăm nghìn người phải tái định cư và thiệt hại lên tới hàng trăm tỷ USD.

Những người được điều đến Chernobyl tham gia chiến dịch ứng cứu, tẩy phóng xạ được ví như "đội cảm tử", giúp thảm họa không trở nên tồi tệ hơn. Trong ảnh là nhà máy Chernobyl ngày 4/6, gần 40 năm sau khi thảm họa xảy ra.

Ông Anatolii Krutik, 63 tuổi, người từng tham gia dọn dẹp ô nhiễm từ vụ rò rỉ phóng xạ, chụp ảnh trước nhà máy trong chuyến thăm ngày 21/4.

Trong 4 năm, những người như ông đã thực hiện các nhiệm vụ đầy rủi ro trong chiến dịch khắc phục hậu quả thảm họa. Trực thăng bay phía trên lõi lò phản ứng bị phơi lộ, thả cát và các vật liệu khác xuống để dập lửa. Công nhân rửa bụi phóng xạ khỏi các tòa nhà và đường phố, chôn máy móc nhiễm xạ, dọn rừng, thậm chí săn bắt động vật để làm chậm đà phát tán phóng xạ.

Ông Anatolii Krutik, 63 tuổi, người từng tham gia dọn dẹp ô nhiễm từ vụ rò rỉ phóng xạ, chụp ảnh trước nhà máy trong chuyến thăm ngày 21/4.

Trong 4 năm, những người như ông đã thực hiện các nhiệm vụ đầy rủi ro trong chiến dịch khắc phục hậu quả thảm họa. Trực thăng bay phía trên lõi lò phản ứng bị phơi lộ, thả cát và các vật liệu khác xuống để dập lửa. Công nhân rửa bụi phóng xạ khỏi các tòa nhà và đường phố, chôn máy móc nhiễm xạ, dọn rừng, thậm chí săn bắt động vật để làm chậm đà phát tán phóng xạ.

Sau sự cố, lò phản ứng số 4 tại nhà máy điện hạt nhân Chernoby được bao bọc bằng lớp bê tông cốt thép cực dày còn gọi là "quan tài đá". Tuy nhiên, nhiều người lo ngại lá chắn bê tông này có thể xuống cấp và sụp đổ theo thời gian, khiến phóng xạ thoát ra ngoài.

Năm 2016, dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu, lá chắn thép gồm hai nửa hình vòm được chế tạo bởi tập đoàn Novarka của Pháp, cao 108 mét và nặng 36.000 tấn, được lắp đặt bao trùm "quan tài đá". Nó có tên là Cấu trúc Bảo vệ An toàn Mới (NSC), có tuổi thọ ít nhất là 100 năm và có thể chống bão.

Sau sự cố, lò phản ứng số 4 tại nhà máy điện hạt nhân Chernoby được bao bọc bằng lớp bê tông cốt thép cực dày còn gọi là "quan tài đá". Tuy nhiên, nhiều người lo ngại lá chắn bê tông này có thể xuống cấp và sụp đổ theo thời gian, khiến phóng xạ thoát ra ngoài.

Năm 2016, dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu, lá chắn thép gồm hai nửa hình vòm được chế tạo bởi tập đoàn Novarka của Pháp, cao 108 mét và nặng 36.000 tấn, được lắp đặt bao trùm "quan tài đá". Nó có tên là Cấu trúc Bảo vệ An toàn Mới (NSC), có tuổi thọ ít nhất là 100 năm và có thể chống bão.

Ông Anatolii Taranenko, 62 tuổi, một trong những công nhân được cử đến hỗ trợ dọn dẹp chất gây ô nhiễm ở nhà máy Chernobyl.

Năm 1989, ông giúp đảm bảo an ninh tại các cơ sở bỏ hoang quanh nhà máy. "Hồi đó là vậy. Khi người ta cần mình, mình đi", ông Taranenko nói, cho biết ông vẫn phải điều trị các vấn đề sức khỏe do ảnh hưởng của phóng xạ.

"Chúng tôi là quân nhân. Một ngày là lính, mãi mãi là lính. Tôi sống như vậy. Phải tự đứng vững, không thể cứ buông xuôi", Taranenko cho hay.

Ông Anatolii Taranenko, 62 tuổi, một trong những công nhân được cử đến hỗ trợ dọn dẹp chất gây ô nhiễm ở nhà máy Chernobyl.

Năm 1989, ông giúp đảm bảo an ninh tại các cơ sở bỏ hoang quanh nhà máy. "Hồi đó là vậy. Khi người ta cần mình, mình đi", ông Taranenko nói, cho biết ông vẫn phải điều trị các vấn đề sức khỏe do ảnh hưởng của phóng xạ.

"Chúng tôi là quân nhân. Một ngày là lính, mãi mãi là lính. Tôi sống như vậy. Phải tự đứng vững, không thể cứ buông xuôi", Taranenko cho hay.

Các cựu công nhân đi qua cổng rà soát phóng xạ trong chuyến thăm nhà máy.

Các cựu công nhân đi qua cổng rà soát phóng xạ trong chuyến thăm nhà máy.

Các cựu công nhân đặt hoa tại một tượng đài trong khuôn viên nhà máy.

"Dịp kỷ niệm 40 năm này vừa là lời nhắc nhớ về một bi kịch đau thương, vừa là cơ hội quý giá để tôi được đoàn tụ với những người đồng đội vào sinh ra tử", ông Oleksii Harbuz, 72 tuổi, nói. "Biết bao đồng nghiệp của chúng tôi đã nằm xuống theo năm tháng, nhưng những người còn lại vẫn phải kiên cường bước tiếp".

"Lần đầu tiên trở lại nơi này sau 40 năm, cảm xúc trong tôi thực sự trào dâng. Nỗi đau quá đỗi sâu sắc khiến tôi không cầm được nước mắt. Dẫu vậy, thật tốt khi chúng tôi vẫn có thể gặp lại nhau như thế này", ông cho biết thêm.

Các cựu công nhân đặt hoa tại một tượng đài trong khuôn viên nhà máy.

"Dịp kỷ niệm 40 năm này vừa là lời nhắc nhớ về một bi kịch đau thương, vừa là cơ hội quý giá để tôi được đoàn tụ với những người đồng đội vào sinh ra tử", ông Oleksii Harbuz, 72 tuổi, nói. "Biết bao đồng nghiệp của chúng tôi đã nằm xuống theo năm tháng, nhưng những người còn lại vẫn phải kiên cường bước tiếp".

"Lần đầu tiên trở lại nơi này sau 40 năm, cảm xúc trong tôi thực sự trào dâng. Nỗi đau quá đỗi sâu sắc khiến tôi không cầm được nước mắt. Dẫu vậy, thật tốt khi chúng tôi vẫn có thể gặp lại nhau như thế này", ông cho biết thêm.

Nhóm cựu công nhân cùng nhau dùng bữa trong chuyến thăm Chernobyl.

Ông Volodymyr Vechirko, 62 tuổi (đội mũ, đang lấy thức ăn), cho biết ông được điều tới Chernobyl vào mùa hè năm 1986 để xử lý lớp đất bề mặt nhiễm xạ, làm sạch các tòa nhà và đảm bảo an toàn cho các lò phản ứng khác.

Ông bị bệnh suốt phần lớn cuộc đời, điều ông cho là hệ quả của thời gian làm việc tại đây, với các triệu chứng chóng mặt mạn tính, suy nhược, đau nhức thường xuyên. "Thật khó kìm nén cảm xúc khi quay về đây. Thật buồn vô cùng khi so sánh nơi này ngày trước với hiện tại", ông nói.

Nhóm cựu công nhân cùng nhau dùng bữa trong chuyến thăm Chernobyl.

Ông Volodymyr Vechirko, 62 tuổi (đội mũ, đang lấy thức ăn), cho biết ông được điều tới Chernobyl vào mùa hè năm 1986 để xử lý lớp đất bề mặt nhiễm xạ, làm sạch các tòa nhà và đảm bảo an toàn cho các lò phản ứng khác.

Ông bị bệnh suốt phần lớn cuộc đời, điều ông cho là hệ quả của thời gian làm việc tại đây, với các triệu chứng chóng mặt mạn tính, suy nhược, đau nhức thường xuyên. "Thật khó kìm nén cảm xúc khi quay về đây. Thật buồn vô cùng khi so sánh nơi này ngày trước với hiện tại", ông nói.

Hình vẽ hươu trên tường trong thị trấn bỏ hoang Pripyat, Ukraine, gần khu vực thảm họa hạt nhân Chernobyl.

Hình vẽ hươu trên tường trong thị trấn bỏ hoang Pripyat, Ukraine, gần khu vực thảm họa hạt nhân Chernobyl.

Dấu tích đổ nát của một công viên giải trí bỏ hoang suốt 4 thập kỷ ở Pripyat.

Dấu tích đổ nát của một công viên giải trí bỏ hoang suốt 4 thập kỷ ở Pripyat.

Phòng điều khiển bị bỏ hoang của lò phản ứng số 4 trong ảnh chụp ngày 6/4.

Phòng điều khiển bị bỏ hoang của lò phản ứng số 4 trong ảnh chụp ngày 6/4.

Viktor Hluhovtsov, 66 tuổi, cho biết ông "có cả đống bệnh trong người" sau những ngày tháng tham gia chiến dịch tẩy xạ ở Chernobyl.

Sau nhiều tuần nằm viện trong năm nay, ông đã hồi phục. "Ơn trời, tôi đã sống sót. Giờ tôi chỉ hy vọng sống đủ lâu để thấy chiến sự Nga - Ukraine kết thúc", ông nói.

Viktor Hluhovtsov, 66 tuổi, cho biết ông "có cả đống bệnh trong người" sau những ngày tháng tham gia chiến dịch tẩy xạ ở Chernobyl.

Sau nhiều tuần nằm viện trong năm nay, ông đã hồi phục. "Ơn trời, tôi đã sống sót. Giờ tôi chỉ hy vọng sống đủ lâu để thấy chiến sự Nga - Ukraine kết thúc", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin đã xảy ra các vụ nổ tại các thành phố cảng Bandar Abbas và Sirik, cũng như trên đảo Qeshm, theo Reuters.

Các cuộc tấn công diễn ra trong lúc Iran đang tổ chức lễ tang cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Tuần trước, Tehran đã cảnh báo Mỹ và Israel không tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào trong suốt sự kiện kéo dài nhiều ngày này.

Đài IRIB của Iran đưa tin Tổng thống Masoud Pezeshkian đã từ Iraq về nước trong rạng sáng 8.7 sau khi vụ tấn công xảy ra. Trước đó, ông Pezeshkian sang nước láng giềng để dự lễ tang ông Ali Khamenei vì linh cữu vị cố lãnh tụ tối cao được đưa sang thành phố Najaf của Iraq trong ngày 7.7.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã bắt đầu tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran để đáp trả các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại gần eo biển Hormuz. Theo một quan chức Mỹ, Iran đã nổ súng vào 3 tàu thương mại trong vùng lãnh hải của Oman gần eo biển Hormuz vào ngày 7.7. Quan chức này mô tả hành động đó là "một sự vi phạm nghiêm trọng" đối với Bản ghi nhớ thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.

Một quan chức Mỹ nói với CNN rằng các cuộc không kích của quân đội Mỹ đang diễn ra nhằm vào các mục tiêu ở Iran "không mang tính tương xứng", khi Washington tìm cách đáp trả các cuộc tấn công gần đây của Iran nhằm vào các tàu chở hàng gần eo biển Hormuz.

"Đây là hành động trừng phạt. Và nó sẽ chưa kết thúc trong một thời gian", vị quan chức nói.

Ngay sau đó, Mỹ thông báo sẽ tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran để đáp trả các vụ tấn công. Giá dầu Brent giao sau đã tăng hơn 5% trong ngày. Động thái này đồng nghĩa với việc Washington hủy bỏ một trong những nhượng bộ quan trọng nhất từng dành cho Tehran để đổi lấy việc Iran mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.

Iran đã lên án việc Mỹ tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của nước này, gọi đây là "một sự vi phạm trắng trợn" đối với Bản ghi nhớ thỏa thuận mà hai nước đạt được vào tháng trước.

Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố trong một thông cáo: "Chúng tôi quy trách nhiệm cho chính phủ Mỹ về mọi hậu quả phát sinh từ hành động vi phạm cam kết này".

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 10-7 vừa qua, tên lửa Trường Chinh-10B đã được phóng lên từ bãi phóng thương mại ở Hải Nam trong chuyến bay thử nghiệm. Sau khi tách tầng, tầng một của tên lửa quay về theo phương thẳng đứng và được thu hồi bằng Navigator một phương tiện nổi trên biển, có hệ thống lưới chuyên dụng.

Theo Tân Hoa xã, đây là lần đầu Trung Quốc thu hồi có kiểm soát tầng một của tên lửa đẩy và là một bước đột phá lớn trong công nghệ tên lửa tái sử dụng.

Việc Trung Quốc lần đầu thu hồi có kiểm soát tầng đẩy tên lửa quỹ đạo Trường Chinh-10B không chỉ là một cột mốc kỹ thuật. Nó còn phát đi tín hiệu rằng cuộc cạnh tranh với Mỹ trong công nghệ tên lửa tái sử dụng, phóng vệ tinh quy mô lớn và tham vọng trở lại Mặt trăng đang bước sang một nấc mới.

Hãng tin Reuters dẫn truyền thông nhà nước Trung Quốc cho biết tên lửa Trường Chinh-10B cất cánh lúc 12h15 theo giờ địa phương. Tầng đẩy quay lại khoảng 6 phút sau khi tách tầng và được thu hồi thành công.

Khoảng thời gian ngắn này rất có ý nghĩa, giúp tiết kiệm đáng kể chi phí và thời gian chế tạo, đồng thời tăng tần suất sử dụng. Tên lửa Trường Chinh-10B do Học viện Công nghệ tên lửa đẩy Trung Quốc (CALT) phát triển, có khả năng đưa ít nhất 16 tấn thiết bị lên quỹ đạo thấp của Trái đất.

Với thành công này, Trung Quốc trở thành quốc gia thứ hai trên thế giới sở hữu công nghệ thu hồi tầng đẩy tên lửa. Đồng thời Bắc Kinh cũng phá thế độc quyền của Mỹ, đặc biệt là SpaceX.

Tập đoàn của tỉ phú Elon Musk đạt được thành công đầu tiên trong việc thu hồi tầng đẩy tên lửa Falcon 9 vào tháng 12-2015. Một thập kỷ sau, người sáng lập Amazon và sở hữu liên doanh Blue Origin, ông Jeff Bezos, đạt được thành tích tương tự với tên lửa New Glenn.

Tuy nhiên, SpaceX vẫn là cái tên nổi bật đáng gờm, vượt mốc 100 lần phóng mỗi năm trong vài năm trở lại đây nhờ kho tên lửa đẩy tái sử dụng được thiết kế để phóng hàng chục lần.

Khoảnh khắc tầng một tên lửa Trường Chinh-10B được thu hồi - Nguồn: XINHUA

Điểm đáng chú ý là Trung Quốc không sao chép nguyên mẫu cách SpaceX đưa Falcon 9 hạ cánh bằng càng đáp trên sà lan hoặc bãi đáp.

Trong khi đó, Trường Chinh-10B sử dụng các móc hạ cánh để bám vào một hệ thống lưới - cáp căng trên tàu thu hồi ngoài biển.

Theo chuyên gia Chen Muye thuộc Tập đoàn Khoa học và Công nghệ hàng không vũ trụ Trung Quốc (CASC), thu hồi bằng lưới - cáp giúp đơn giản hóa cấu trúc trên tên lửa, giảm khối lượng nên tăng khả năng mang tải và cơ hội "bắt được" tên lửa khi điểm rơi có sai lệch.

Trang SpaceNews nhận định việc thu hồi thành công tầng một Trường Chinh-10B là cú hích lớn cho nỗ lực phát triển tên lửa tái sử dụng của Trung Quốc, xa hơn là cả chương trình đưa người lên Mặt trăng.

Tờ South China Morning Post dẫn lời doanh nhân Martin Varsavsky bình luận rằng việc Trung Quốc thu hồi tên lửa không chỉ phá thế độc quyền của Mỹ. Trong tương lai, nó có thể gây áp lực kéo chi phí phóng xuống và tăng tốc triển khai vệ tinh thương mại, một điều có lợi cho những nước đi sau trong chinh phục không gian.

Nhận định Trung Quốc "đuổi kịp" SpaceX ngay sau một chuyến bay thử nghiệm là quá sớm. Song, nói Bắc Kinh đã cho thấy họ có chìa khóa để mở cửa câu lạc bộ tên lửa tái sử dụng thì đúng.

Nhà bình luận Pakistan Javed Hassan thận trọng cho rằng SpaceX vẫn có lợi thế lớn về kinh nghiệm và nhịp vận hành. Mặc dù vậy, vị này thừa nhận Trung Quốc có năng lực "hấp thụ, thích nghi và công nghiệp hóa" các công nghệ phức tạp với tốc độ rất nhanh.

Nói cách khác, SpaceX có thể sẽ phải chấp nhận bước vào cuộc đua song mã với Trung Quốc trong thời gian tới nếu Bắc Kinh cho thấy họ không chỉ "bắt được" mà còn "tái sử dụng được" tầng đẩy tên lửa.

Việc Trung Quốc theo đuổi công nghệ thu hồi tên lửa cũng hợp lý trong bối cảnh nhu cầu được dự báo sẽ tăng vọt.

Năm ngoái, Goldman Sachs Research ước tính có thể có tới 70.000 vệ tinh quỹ đạo thấp được phóng trong 5 năm, trong đó khoảng 53.000 vệ tinh đến từ Trung Quốc. Giá trị thị trường vệ tinh có thể tăng từ 15 tỉ USD hiện nay lên 108 tỉ USD vào năm 2035 trong kịch bản cơ sở, thậm chí lên tới 457 tỉ USD trong kịch bản lý tưởng.

Một vài ý kiến lạc quan còn cho rằng khi ngày càng nhiều sự cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc, việc đặt các trung tâm dữ liệu trong không gian sẽ sớm đi vào hiện thực, đáp ứng nhu cầu bùng nổ về trí tuệ nhân tạo.

Về lý thuyết, đặt trung tâm dữ liệu trong không gian giúp tiết kiệm chi phí hơn đặt trên mặt đất. Tuy nhiên, để ý tưởng này khả thi, công nghệ là chưa đủ mà còn cần tính đến cả yếu tố chính trị, cạnh tranh chiến lược.

Cạnh tranh Mỹ - Trung trong tên lửa tái sử dụng có thể đem lại mặt tích cực khi chi phí phóng giảm, nhiều doanh nghiệp và quốc gia có cơ hội tiếp cận không gian, dịch vụ viễn thông và dữ liệu từ vệ tinh trở nên phổ biến hơn.

Tuy nhiên, mặt trái là quỹ đạo thấp sẽ đông đúc hơn, rủi ro va chạm và rác vũ trụ tăng trong khi các chuẩn mực quản trị không gian vẫn chạy sau tốc độ phát triển công nghệ. Để giải quyết, không chỉ cần chương trình quản lý rác vũ trụ chủ động mà còn phải tăng "tuổi thọ" vệ tinh - điều sẽ dẫn đến tăng chi phí.

Nói tóm lại, thành công của Trường Chinh-10B không chỉ làm cuộc đua Mỹ - Trung nóng lên. Nó còn đặt ra câu hỏi khác: Thế giới sẽ quản lý một "xa lộ quỹ đạo" ngày càng đông đúc như thế nào trong tương lai?

Tin Gốc: Tuổi Trẻ