Đặc biệt, nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học BMC Nephrology đã cảnh báo về mối liên hệ mật thiết giữa sức khỏe răng miệng và chức năng thận.
Nghiên cứu quốc tế do các nhà khoa học Trường Y Đại học Cincinnati (Mỹ) dẫn đầu, đã bất ngờ phát hiện mối liên quan chặt chẽ giữa bệnh nướu răng và bệnh thận.
Sau khi phân tích bằng chứng từ hơn 150 bài báo, bao gồm các nghiên cứu quan sát, phân tích tổng hợp và thử nghiệm can thiệp, các nhà nghiên cứu đã xác định bằng chứng ngày càng tăng về sự tương tác giữa răng miệng và thận.
Bệnh nha chu và bệnh thận mạn tính có các con đường viêm liên kết với nhau, có thể góp phần vào sự tiến triển của bệnh.
Từ răng miệng đến thận: Viêm nha chu không chỉ là nhiễm trùng tại chỗ. Vi khuẩn dưới đường viền nướu gây viêm mạn tính, tạo ra các tín hiệu viêm xâm nhập vào máu đến thận. Tại đây, chúng thúc đẩy hình thành sẹo, tổn thương mạch máu nhỏ và đẩy nhanh suy giảm chức năng lọc của thận. Đáng chú ý, những người bị viêm nha chu có tỷ lệ mắc bệnh thận mạn tính nặng cao hơn gấp 2,4 lần, theo trang tin nghiên cứu Study Finds.
Từ thận đến răng miệng: Khi chức năng thận suy giảm, chất thải tích tụ trong máu làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến nướu dễ bị tổn thương và chậm lành hơn. Ngoài ra, sự mất cân bằng khoáng chất do bệnh thận còn làm suy yếu xương hàm theo thời gian.
Nghiên cứu mang lại tin vui rằng điều trị nướu răng chỉ bằng cách làm sạch sâu răng và loại bỏ mảng bám, giúp giảm đáng kể viêm nhiễm ở bệnh nhân thận. Thử nghiệm cho thấy điều trị nướu răng giúp cải thiện chức năng thận cho bệnh nhân thận, thông qua cải thiện chỉ số cystatin C, một chỉ số được sử dụng để đánh giá chức năng thận (nồng độ Cystatin C tăng cao trong máu cho thấy thận bị suy giảm chức năng). Đặc biệt, ở bệnh nhân chờ ghép thận, điều trị nướu trước phẫu thuật giúp giảm đáng kể các biến cố tim mạch.
Bằng chứng trong nghiên cứu đã chứng minh rằng đánh răng 2 lần mỗi ngày là yếu tố quan trọng đối với việc duy trì chức năng thận, đặc biệt là trong việc quản lý bệnh mạn tính và giảm nguy cơ tim mạch cho bệnh nhân thận, theo Study Finds.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng: Răng miệng và thận liên quan chặt chẽ với nhau. Để bảo vệ chức năng thận, bạn cần chăm sóc tốt răng miệng, như đánh răng 2 lần mỗi ngày và thăm khám nha khoa định kỳ. Đồng thời, sức khỏe răng miệng nên được đưa vào danh mục kiểm tra trong quá trình chăm sóc thận.
Một nghiên cứu gần đây năm 2025 còn cho thấy dưa hấu có thể mang lại những lợi ích đáng kể cho sức khỏe tim mạch. Phát hiện này phù hợp với nghiên cứu năm 2022 cho thấy dưa hấu có thể giúp hạ huyết áp và cải thiện sức khỏe tim mạch tổng thể.
Theo Michelle Routhenstein, chuyên gia dinh dưỡng tim mạch dự phòng tại Trung tâm Dinh dưỡng EntirelyNourished (Mỹ), dưa hấu là một phần bổ sung tuyệt vời cho chế độ ăn uống lành mạnh vì cung cấp kali, lycopene và citrulline. Cô cho biết những chất này có thể phối hợp với nhau để hỗ trợ huyết áp và lưu lượng máu.
Một nghiên cứu tổng quan năm 2025 cũng ghi nhận dưa hấu chứa hàm lượng cao axit amin L-citrulline - đã được chứng minh là có thể giúp hạ huyết áp, hỗ trợ phòng ngừa và kiểm soát bệnh tim mạch.
Chuyên gia dinh dưỡng Kristin Kirkpatrick, từ Phòng khám Cleveland Clinic (Mỹ) giải thích rằng tác động của dưa hấu đối với sức khỏe mạch máu mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch tổng thể. Cô giải thích điều này là nhờ các hợp chất ảnh hưởng đến quá trình sản xuất nitric oxide, từ đó tác động đến sức khỏe mạch máu.
Nghiên cứu năm 2022 cũng cho thấy L-citrulline có thể giúp hạ huyết áp và giảm độ cứng động mạch, đặc biệt ở những người có các yếu tố nguy cơ chuyển hóa tim mạch, có nguy cơ cao mắc bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng dưa hấu có thể là một thực phẩm hỗ trợ sức khỏe tim mạch nhờ cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng và các hợp chất có lợi cho huyết áp cũng như mạch máu.
Tuy nhiên, chuyên gia Michelle Routhenstein lưu ý: Để giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ, cần kết hợp dưa hấu vào chế độ ăn uống lành mạnh cho tim mạch một cách toàn diện, theo Healthline.
Đó là chế độ ăn tập trung vào rau xanh và trái cây, ngũ cốc nguyên hạt (như gạo lứt, yến mạch, bánh mì nguyên cám); protein lành mạnh (gồm đậu, hạt, cá béo); sử dụng dầu oliu, dầu hạt cải, quả bơ.
Hạn chế muối, tránh đồ ngọt, nước ngọt có ga và thực phẩm chế biến sẵn.
Hạn chế mỡ động vật, thịt đỏ nhiều mỡ, thức ăn nhanh và đồ chiên rán.
Tại hội thảo quốc tế Ung thư vú năm 2026 (diễn ra từ 22 - 23.4), tại Hà Nội, PGS-TS Lê Hồng Quang, Trưởng khoa Ngoại vú, Bệnh viện K, cho biết: "Mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 25.000 ca mắc mới ung thư vú. Nhờ phát hiện sớm và điều trị đúng, tỷ lệ sống thêm sau 5 năm của bệnh nhân ung thư vú tại Việt Nam đã đạt 85% - 90%. Rất nhiều ca bệnh ung thư vú có thời gian sống dài, có ca bệnh sống thêm 30 năm, đến khám khi có một số bất thường sức khỏe".
Theo TS Quang, thông qua các chương trình giáo dục sức khỏe và truyền thông, các bệnh nhân ung thư vú phát hiện ở giai đoạn muộn đã giảm rõ rệt. 15 - 20 năm trước, khoảng 3/4 bệnh nhân ung thư vú đến bệnh viện ở giai đoạn muộn, hiện, 3/4 bệnh nhân đã đến khám, tư vấn ở giai đoạn sớm.
TS Quang đánh giá, chẩn đoán, phát hiện sớm ung thư vú làm tăng cơ hội điều trị khỏi ở người bệnh ung thư, bao gồm ung thư vú. Trong đó, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đã hỗ trợ bác sĩ đánh giá chính xác, cập nhật thông tin và tổng hợp các phác đồ từ nhiều nguồn khác nhau để hội chẩn đa chuyên khoa hiệu quả tối ưu cho từng người bệnh.
"Nhưng AI chỉ là công cụ hỗ trợ tìm kiếm và phân tích dữ liệu để tiết kiệm thời gian. Bác sĩ vẫn là người quyết định và chịu trách nhiệm cuối cùng về mặt đạo đức và pháp lý, chẩn đoán bệnh", TS Quang lưu ý.
Trước thực tế xét nghiệm mẫu máu chẩn đoán dấu ấn ung thư (xét nghiệm marker ung thư, chất chỉ điểm ung thư) đang được chỉ định khá rộng rãi trong sàng lọc bệnh, bác sĩ Quang cho biết, xét nghiệm marker đơn lẻ không thể phải là chỉ số khẳng định được tình trạng mắc bệnh ung thư. Việc chỉ nhìn vào một chỉ số tăng cao mà tự suy đoán sẽ dẫn đến lo lắng không đáng có. Chẩn đoán chính xác ung thư phải kết hợp giữa thăm khám lâm sàng và hệ thống nhiều xét nghiệm khác nhau do bác sĩ chuyên khoa chỉ định.
Theo thông tin tại hội thảo, ung thư vú là bệnh ác tính phổ biến nhất ở phụ nữ trên thế giới cũng như tại Việt Nam, có xu hướng trẻ hóa độ tuổi mắc bệnh. Những bước tiến trong điều trị và quản lý bệnh ung thư vú ở Việt Nam đã bắt kịp trình độ thế giới ở nhiều lĩnh vực.
Trong đó, điều trị đa mô thức như: phẫu thuật, các phác đồ hóa chất, thuốc nhắm trúng đích, thuốc miễn dịch và các kỹ thuật xạ trị tiên tiến; chẩn đoán phân tử như: xét nghiệm gen, xét nghiệm hóa mô miễn dịch đánh giá các phân nhóm ung thư vú, giúp các bác sĩ ra quyết định điều trị chính xác cho từng bệnh nhân, đem lại hiệu quả điều trị tốt nhất.
Hiệu quả điều trị phụ thuộc lớn vào thời điểm phát hiện giai đoạn của bệnh, phát hiện sớm đem lại cơ hội điều trị khỏi, do đó phụ nữ nên chủ động tầm soát ung thư vú hàng năm, nhất là người từ 40 tuổi hoặc khi có một số dấu hiệu bất thường.
Nên khám chuyên khoa khi có dấu hiệu cảnh báo ung thư vú: vú có các u cục bất thường; kích thước vòng một to lên bất thường, không tương xứng hai bên và thường xuyên cảm thấy cương cứng; thay đổi ở da vú (da tấy đỏ, độ dày của da thay đổi...); núm vú thay đổi bất thường (có tình trạng thụt vào bên trong, da núm vú nhăn nheo, sần sùi...).
Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết uống nước đá lúc cơ thể đang nóng chưa chắc là cách làm mát tốt nhất.
Khi cơ thể đổ nhiều mồ hôi, nhiệt độ bên trong tăng cao và mạch máu giãn ra để thải nhiệt. Nếu uống nước quá lạnh vào thời điểm này, cơ thể có thể phản ứng mạnh vì sự thay đổi nhiệt độ quá đột ngột, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Bà Seema Dhir, chuyên gia nội khoa cao cấp tại Bệnh viện Artemis (Ấn Độ), cho biết nước đá mang lại cảm giác sảng khoái tức thì nhưng không làm cơ thể hạ nhiệt nhanh từ bên trong như nhiều người nghĩ.
Theo bà Dhir, cơ thể vẫn cần thời gian để tự điều chỉnh nhiệt độ. Người khỏe mạnh thường không gặp nguy hiểm khi uống nước lạnh với lượng vừa phải. Tuy nhiên, uống nước quá lạnh ngay sau khi đổ nhiều mồ hôi có thể gây cảm giác khó chịu.
Cơ thể đang nóng sẽ phản ứng mạnh khi tiếp xúc với nhiệt độ quá thấp. Tình trạng này có thể làm gián đoạn cơ chế làm mát tự nhiên của cơ thể.
Bà Meenakshi Jain, làm việc tại khoa nội, Bệnh viện chuyên khoa Max Super, Patparganj (Ấn Độ), cho biết uống nước đá quá nhanh khi cơ thể đang nóng có thể gây đau đầu kiểu buốt lạnh, đau họng hoặc co thắt nhẹ dạ dày.
Nước quá lạnh còn khiến mạch máu ở cổ họng và vùng tiêu hóa trên co lại tạm thời.
Người có bệnh tim hoặc huyết áp thấp cần uống nước mát thay vì nước quá lạnh. Cách uống phù hợp là uống từng ngụm nhỏ và chậm để tránh chóng mặt hoặc khó chịu ở ngực.
Các bác sĩ cho biết sau khi đổ nhiều mồ hôi, cơ thể không chỉ mất nước mà còn mất điện giải. Vì vậy, chỉ uống nước lạnh thôi vẫn chưa đủ.
Các chuyên gia khuyên nên uống nước mát thay vì nước đá. Người vừa đi nắng hoặc vận động nhiều nên uống từng ngụm nhỏ trong vài phút thay vì uống hết cả chai nước cùng lúc.
Cơ thể cũng cần được nghỉ ở nơi thoáng mát hoặc có bóng râm để hạ nhiệt tự nhiên. Quần áo rộng và không khí lưu thông tốt sẽ giúp cơ thể dễ chịu hơn.
Việc rửa mặt, cổ và cổ tay bằng nước mát cũng hỗ trợ giảm nhiệt hiệu quả mà không tạo áp lực đột ngột cho cơ thể.
Ngoài nước lọc, cơ thể cần bổ sung điện giải bằng trái cây nhiều nước, sữa chua, nước dừa hoặc dung dịch bù nước.
Bạn cũng hạn chế rượu bia và đồ uống chứa caffeine vì chúng làm cơ thể mất nước nhanh hơn.
Bà Jain cho biết nếu cơ thể xuất hiện tình trạng chóng mặt, kiệt sức, đau đầu kéo dài hoặc nước tiểu sẫm màu, cần đi khám sớm vì đây có thể là dấu hiệu mất nước hoặc kiệt sức do nóng.
