Tại dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) chủ trì xây dựng, Bộ đề xuất phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với cơ sở giáo dục mầm non có hành vi tổ chức cho trẻ em học trước chương trình lớp 1 hoặc dạy kiến thức vượt quá yêu cầu của Chương trình giáo dục mầm non.
Ngay sau khi thông tin được đăng tải trên Dân trí với tiêu đề: Dạy trước chương trình lớp 1 cho trẻ mầm non có thể bị phạt 20 triệu đồng, nhiều ý kiến cho rằng cần làm rõ khái niệm “dạy trước chương trình lớp 1” để tránh lúng túng trong quá trình thi hành các quy định trên thực tế.
Lo ngại “đánh đồng” phát triển năng lực với dạy trước chương trình
Trao đổi với phóng viên Dân trí, dưới góc nhìn của một người làm trong lĩnh vực giáo dục mầm non, Tiến sĩ (TS) Nguyễn Diệu Hương, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Giáo dục Qibi, cho biết bà đã có góp ý gửi Bộ GD&ĐT ngày 29/6. Bà Hương bày tỏ hoàn toàn ủng hộ chủ trương của Bộ GD&ĐT nhằm bảo vệ trẻ khỏi áp lực học trước chương trình tiểu học, chạy theo thành tích và làm mất đi bản chất của giáo dục mầm non.
Tuy nhiên, theo bà Hương, quy định hiện nay chưa định nghĩa cụ thể thế nào là “tổ chức cho trẻ học trước chương trình lớp 1”, dẫn đến nguy cơ mỗi nơi hiểu theo một cách khác nhau.
Bà Nguyễn Diệu Hương cho rằng, dự thảo cần trả lời rõ: dạy trước chương trình được hiểu là dạy theo sách giáo khoa lớp 1 hay chỉ cần trẻ đạt năng lực đọc, viết, tính toán tương đương học sinh lớp 1 cũng bị coi là vi phạm? Việc đánh giá sẽ dựa trên nội dung giảng dạy, phương pháp tổ chức hay kết quả đầu ra của trẻ?
Một băn khoăn khác được TS Hương đề cập là cần phân biệt rõ giữa “học trước chương trình” và “phát triển năng lực”. Theo bà, nhiều mô hình giáo dục hiện đại ngày nay đều tổ chức hoạt động học thông qua trò chơi, trải nghiệm và giáo cụ trực quan.
Trong môi trường đó, trẻ có thể tự đọc những câu chuyện ngắn, nhận biết chữ, hiểu khái niệm số lượng, thực hiện các phép tính đơn giản hoặc phát triển tư duy logic sớm hơn độ tuổi.
Do đó, bà kiến nghị Bộ GD&ĐT chỉ xử lý các trường hợp tổ chức dạy đúng nội dung chương trình tiểu học, luyện chữ, luyện toán, kiểm tra, đánh giá theo yêu cầu của chương trình lớp 1 hoặc gây áp lực học tập cho trẻ; đồng thời ban hành định nghĩa chính thức và bộ tiêu chí nhận diện hành vi “dạy trước chương trình lớp 1”.
Cần tách bạch giữa “chuẩn bị vào lớp 1” và “học trước lớp 1”
Đồng quan điểm, Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý giáo dục Nguyễn Mai Duyên, người có nhiều năm tư vấn về quản trị giáo dục mầm non cho rằng phải phân định rõ giữa việc chuẩn bị hành trang cho trẻ vào lớp 1 với hành vi dạy trước chương trình tiểu học.
Theo vị chuyên gia, dạy trước chương trình là việc tổ chức cho trẻ học trước nội dung thuộc chương trình giáo dục phổ thông lớp 1, như học theo sách giáo khoa, học theo cấu trúc môn học của tiểu học, hoàn thành chuẩn kiến thức lớp 1 hoặc bị kiểm tra, đánh giá theo chuẩn của học sinh tiểu học.
Ngược lại, chuẩn bị sẵn sàng vào lớp 1 là quá trình giúp trẻ hình thành các năng lực nền tảng như ngôn ngữ, giao tiếp, làm quen sách, làm quen chữ cái, phát triển vận động tinh, khả năng tập trung, kỹ năng xã hội và tâm thế tích cực khi bước vào môi trường học tập mới.
Bà Duyên dẫn chứng Quyết định số 4222/QĐ-BGDĐT ban hành Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi, trong đó lần đầu tiên xác định “Tiếp cận với việc học” là một lĩnh vực phát triển riêng, bên cạnh các lĩnh vực thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm – xã hội và thẩm mỹ.
Đáng chú ý, bộ chuẩn này cũng quy định trẻ 5 tuổi cần “sẵn sàng cho việc học đọc, học viết”, bao gồm các năng lực như yêu thích sách, nhận biết chữ cái tiếng Việt, nhận biết âm giống nhau trong tiếng, bắt chước hành vi viết…
Theo bà Mai Duyên, điều này cho thấy chính Bộ GD&ĐT đã xác định việc chuẩn bị năng lực để trẻ sẵn sàng vào lớp 1 là mục tiêu của giáo dục mầm non, chứ không phải hành vi dạy trước chương trình tiểu học.
Bà cũng nhìn nhận, nếu quy định không được diễn giải rõ sẽ dẫn đến việc giáo viên e ngại tổ chức các hoạt động phát triển ngôn ngữ vì sợ vi phạm, trong khi một số cơ sở khác lại lợi dụng khái niệm “chuẩn bị vào lớp 1” để dạy trước chương trình.
Từ thực tiễn đó, bà Duyên kiến nghị dự thảo cần quy định cụ thể những hoạt động như phát triển ngôn ngữ, làm quen sách, làm quen chữ cái, hoạt động tiền đọc – tiền viết, tạo nét hay ứng dụng các phương pháp giáo dục hiện đại sẽ không bị coi là vi phạm, nếu không thay thế chương trình lớp 1, không tổ chức dạy theo mô hình tiểu học, không kiểm tra theo chuẩn lớp 1 và không gây áp lực học tập cho trẻ.
Theo bà Mai Duyên, việc hoàn thiện quy định theo hướng tường minh sẽ giúp ngăn chặn tình trạng “tiểu học hóa” giáo dục mầm non, đồng thời vẫn bảo đảm quyền được phát triển tối đa tiềm năng của trẻ trong giai đoạn vàng.
Đánh giá tổng quan đề thi tiếng Anh kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, thầy Phạm Gia Bảo, giáo viên chuyên dạy luyện thi IELTS ở phường Hồng Hà, TP.Hà Nội, nhận định chất lượng đề đã được cải thiện đáng kể so với năm ngoái, nhưng nếu chỉ học kiến thức trong chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, thí sinh không thể nào làm tốt bài thi.
Thầy Phạm Gia Bảo nói: "Đề thi đã bớt đi rất nhiều những câu lắt léo, gây tranh cãi hay mang lại cảm giác ức chế cho giáo viên và học sinh. Nhờ vậy, tâm lý của thí sinh sẽ bớt hoang mang hơn, phổ điểm chung dự kiến cũng có thể cao hơn từ 0,5 đến 1 điểm so với năm trước (theo phổ điểm môn tiếng Anh năm ngoái, mức điểm nhiều thí sinh đạt nhất tập trung ở khoảng 4,5 - 5,5 điểm, cao nhất là mốc 4,75 - 5,0 điểm - PV)".
Tuy nhiên, theo thầy Bảo, dù phổ điểm có thể nhỉnh hơn, nhưng để đạt được mức điểm 9, 10 là điều không hề dễ dàng. Đề thi mang tính phân loại rất cao, với độ khó ngang ngửa với các bài kiểm tra của hệ IGCSE hay IELTS (ước tính khoảng trình độ C1, tương đương IELTS 7.0). Các bài đọc trong đề rất dài và gây mệt mỏi, đòi hỏi thí sinh phải đọc thật kỹ để không bị hiểu sai lệch.
"Chương trình tiếng Anh dạy ở bậc phổ thông vốn khá cơ bản và nhẹ nhàng, nhưng khi đưa vào đề thi để phân loại, độ khó đã được nâng lên một bậc hoàn toàn khác.
Thực tế cho thấy, những học sinh chỉ học theo đúng chương trình phổ thông sẽ không thể xử lý được đề thi này để lấy điểm 8, 9, 10. Điểm giỏi chủ yếu sẽ thuộc về những học sinh có tố chất, gia đình có điều kiện đầu tư cho học IELTS từ sớm hoặc tích cực cọ xát tự học ở các nguồn tài liệu bên ngoài", thầy Bảo chia sẻ.
Thầy Bảo phân tích một số câu hỏi để cho thấy dù không quá nhiều "sạn" như năm trước, đề thi năm nay vẫn có một vài điểm lấn cấn. Ví dụ, ở mã đề 1108, có câu 37, đề bài đã sử dụng thành ngữ "come up roses" (mang ý nghĩa thành công), trong khi đây là một cụm từ vựng cực kỳ hiếm gặp, ngay cả với những người thường xuyên xem phim Mỹ hay đọc truyện tiếng Anh.
"Việc đưa một từ vựng quá lạ vào thi khiến học sinh gần như chỉ có thể đoán mò, tạo ra sự thách thức không thực sự cần thiết", thầy Bảo nhận xét.
Một trường hợp khác là câu 29, đề thi yêu cầu tìm từ trái nghĩa với từ mang nghĩa "rất ngạc nhiên" (astounded); kèm theo các phương án: bình tĩnh (calm), lo lắng (anxious), thành thật (honest), dũng cảm (brave). Thí sinh phải dùng phương pháp loại trừ để chọn đáp án A (bình tĩnh). Nhưng đáp án này tạo cảm giác khiên cưỡng, bởi trái ngược với ngạc nhiên thông thường phải mang sắc thái "không bất ngờ" hoặc "đã đoán trước".
Ở câu phân loại (để có thể đạt điểm 9, 10) như câu 33, yêu cầu của câu hỏi là tương đối cao so với học sinh lớp 12. Đề thi đưa ra một bài đọc đòi hỏi phải đọc hiểu nội dung sâu, với các thông tin dễ gây nhầm lẫn và tranh luận giữa khổ 2 và khổ 3, đòi hỏi tư duy phân tích tốt của thí sinh. Cụ thể, câu hỏi yêu cầu tìm xem đoạn nào đề cập đến "sự sai lệch giữa các báo cáo (self-report) với các xác nhận khoa học (scientific findings). Khi đọc hiểu sâu thì cả khổ 2 và khổ 3 đều chứa thông tin liên quan nên học sinh cần phải hiểu rất rõ để lựa chọn đúng.
Từ 14 đến 15 giờ ngày 12.5, Báo Thanh Niên tổ chức chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến "Cách chọn trường đại học phù hợp năm 2026". Chương trình diễn ra đồng thời ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc chọn đúng một môi trường học tập phù hợp không chỉ là chọn một tấm bằng, mà chính là chọn nền tảng để định hình tư duy, thái độ và bản lĩnh nghề nghiệp cho tương lai. Thống kê của Bộ GD-ĐT, hiện nay cả nước có hơn 200 cơ sở đào tạo bậc đại học (ĐH) gồm cả công lập và tư thục. Người học có nhiều lựa chọn học tập nhưng lại không đơn giản để tìm cho mình ngôi trường học ĐH phù hợp nhất. Vậy việc chọn trường học phù hợp bậc ĐH cần căn cứ vào những tiêu chí nào?
Chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Cách chọn trường đại học phù hợp năm 2026" sẽ có những thông tin hữu ích giúp quý phụ huynh và thí sinh trong lựa chọn môi trường học tập phù hợp, có chiến lược chuẩn bị vững vàng để tự tin chinh phục cánh cửa ĐH mơ ước.
Trong chương trình, chuyên gia cũng phân tích lợi thế khi theo học các cơ sở đào tạo khác nhau trong cùng trường ĐH, các chương trình khác nhau của cùng một ngành đào tạo, giữa chương trình trong nước và liên kết đào tạo quốc tế. Đáng chú ý là thông tin về cách thức tuyển sinh 2026, quá trình đào tạo, học phí, học bổng, cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp khi theo học các chương trình này.
Chương trình sẽ diễn ra từ 14 giờ -15 giờ, gồm các chuyên gia:
Bạn đọc quan tâm tới việc chọn trường ĐH phù hợp có thể đặt câu hỏi trong phần bình luận chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến 2026 tại các địa chỉ trên.
Chiều 29.5, tại kỳ họp thứ 2 (kỳ họp chuyên đề) HĐND thành phố Đà Nẵng khóa XI nhiệm kỳ 2026 - 2031, 100% đại biểu có mặt đã biểu quyết thông qua nghị quyết quy định mức chi sử dụng kinh phí viện trợ không hoàn lại cho các địa phương thuộc Lào để đào tạo, bồi dưỡng lưu học sinh Lào tại Đà Nẵng và chính sách hỗ trợ giáo viên do thành phố cử sang giảng dạy tiếng Việt tại Lào.
Theo nghị quyết, lưu học sinh Lào được thành phố Đà Nẵng cấp học bổng theo diện thỏa thuận sẽ được hỗ trợ nhiều khoản chi phí như học phí, sinh hoạt phí, đi lại, lưu trú ký túc xá, bảo hiểm y tế và khám sức khỏe tổng quát.
Trong đó, học phí được áp dụng theo mức thu của cơ sở đào tạo. Mức hỗ trợ sinh hoạt phí đối với lưu học sinh học cao đẳng, đại học và đào tạo tiếng Việt là 4,75 triệu đồng/người/tháng; đối với bậc sau đại học là 5,35 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra, mỗi lưu học sinh còn được hỗ trợ trang cấp ban đầu với mức 5,8 triệu đồng/người.
Bên cạnh đó, sinh viên Lào theo học tại Đà Nẵng còn được hỗ trợ chi phí đi lại, ký túc xá, bảo hiểm y tế, khám sức khỏe định kỳ và được xét hỗ trợ khuyến khích nếu đạt thành tích tốt trong học tập.
Không chỉ hỗ trợ đối với lưu học sinh thuộc diện học bổng theo thỏa thuận, thành phố Đà Nẵng còn hỗ trợ 100% học phí đào tạo tiếng Việt, cao đẳng và đại học cho lưu học sinh Lào theo diện tự túc.
Đối với giáo viên được thành phố cử sang giảng dạy tiếng Việt tại Lào, nghị quyết quy định hỗ trợ phụ cấp sinh hoạt phí 25 triệu đồng/người/tháng đối với giáo viên tuyển dụng tự do.
Riêng sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, viên chức và người lao động đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước được cử đi giảng dạy sẽ được hỗ trợ 15 triệu đồng/người/tháng để bảo đảm đời sống. Ngoài ra, các giáo viên này còn được hỗ trợ chi phí đi lại, bảo hiểm y tế và lưu trú trong thời gian công tác tại Lào.
Theo UBND thành phố Đà Nẵng, tính đến cuối tháng 3.2026, thành phố có 678 lưu học sinh Lào đang theo học theo diện học bổng, gồm 2 nghiên cứu sinh tiến sĩ, 64 học viên cao học, 553 sinh viên đại học và 59 sinh viên cao đẳng. Các lưu học sinh đến từ các tỉnh Savannakhet, Champasak, Salavane, Sekong, Attapeu và Bolykhamxay.
Hiện thành phố Đà Nẵng cũng có 10 giáo viên đang giảng dạy tiếng Việt tại Lào.
Tổng kinh phí dự kiến thực hiện chính sách này trong năm 2026 khoảng 62 tỉ đồng.
