Những trận gió giật dữ dội ập đến Quảng trường Quốc gia chiều 4/7 (sáng nay giờ Hà Nội), trong khi sấm sét lóe lên liên tục gần đó, buộc các quan chức yêu cầu người dân lập tức tìm nơi trú ẩn. “Để đảm bảo an toàn, đề nghị toàn bộ khách lập tức sơ tán”, ban tổ chức thông báo.
“Một cơn dông bão lớn kèm sấm sét đang quét qua khu vực gần Quảng trường Quốc gia. Hãy tìm nơi trú ẩn ngay lập tức, đừng chần chừ”, Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp và An ninh Nội địa thủ đô Washington thông báo trên mạng xã hội X.
Sự việc diễn ra chỉ vài giờ trước khi Tổng thống Donald Trump phát biểu trước đám đông hàng chục nghìn người tại địa điểm này.
Phần lớn đám đông bắt đầu di chuyển đến các lối ra để tìm nơi trú ẩn trong những bảo tàng và tòa nhà chính phủ gần đó. Cơ quan quản lý hệ thống tàu điện ngầm Washington cũng thông báo một số ga đã sẵn sàng để người dân vào trú tránh.
Mật vụ Mỹ thông báo đóng các chốt kiểm soát an ninh trước bài phát biểu của Tổng thống Trump, dự kiến bắt đầu vào khoảng 22h. Tuy nhiên, tình trạng hỗn loạn xảy ra khi một số người nghĩ rằng khu vực sự kiện đã mở cửa trở lại. Một số người lao về phía chốt kiểm soát, hét lớn “xông lên” và “Trump! Trump!”.
Ở những khu vực khác, giới chức vẫn cố gắng thuyết phục người dân sơ tán. “Sơ tán là bắt buộc khi có sét đánh trong phạm vi 5 km”, nhân viên Mật vụ Mỹ nói với một gia đình còn do dự.
“Đi thôi! Chúng ta phải sơ tán! Di chuyển ngay nào!” một nhân viên khác hét lớn.
Một nhóm hơn 100 người ở gần sân khấu kiên quyết không rời đi, họ đồng thanh hô vang “Mỹ! Mỹ! Mỹ!” đúng lúc oanh tạc cơ B-2 thuộc chương trình biểu diễn không quân bay qua đầu.
Cảnh sát lập tức áp sát nhóm người này, buộc họ rời khỏi khu vực.
“Một cơn dông bão lớn kèm sấm sét đang quét qua khu vực gần Quảng trường Quốc gia. Hãy tìm nơi trú ẩn ngay lập tức, đừng chần chừ”, Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp và An ninh Nội địa thủ đô Washington thông báo trên mạng xã hội X.
Chưa rõ cơn dông bão có ảnh hưởng đến phát biểu của Tổng thống Trump trong sự kiện mà ông từng mô tả là “cuộc mít tinh hoành tráng nhất từ trước đến nay” hay không. Đơn vị tổ chức Freedom 250 cho biết cơ quan chức năng vẫn theo dõi sát sao tình hình thời tiết.
Khách tới tham dự các sự kiện kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ ở Quảng trường Quốc gia đã phải chờ đợi nhiều giờ để được vào địa điểm tổ chức, vừa phải trải qua khâu kiểm tra an ninh nghiêm ngặt, vừa phải chịu đựng mức nhiệt lên tới 39°C. Đợt nắng nóng kỷ lục cũng buộc ban tổ chức hủy bỏ nhiều cuộc diễu hành và một số sự kiện khác.
Tin Gốc: Vnexpress

Phái đoàn Iran ngày 26/5 vẫn xuất hiện tại bàn đàm phán với phía Mỹ ở Qatar, dù đêm trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã phá hủy hai xuồng cao tốc của Tehran ở eo biển Hormuz, đồng thời tấn công một trận địa tên lửa phòng không ở Bandar Abbas trong hành động mà Washington mô tả là "tự vệ".
Cuộc tập kích xảy ra sau những tín hiệu trái chiều từ Tổng thống Donald Trump hồi cuối tuần trước. Hôm 23/5, ông tuyên bố thỏa thuận với Tehran về cơ bản đã đàm phán xong, nhưng gần như lập tức thay đổi lập trường sau đó, dường như vì những lời chỉ trích từ một số nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện về các điều khoản trong thỏa thuận sơ bộ.
Bất chấp hành động và phát biểu cứng rắn của Mỹ, Iran tuyên bố những điều đó sẽ không làm chệch hướng tiến trình thảo luận hòa bình. Dù cáo buộc Mỹ vi phạm nghiêm trọng lệnh ngừng bắn, phát ngôn viên chính phủ Iran Fatemeh Mohajerani hôm 26/5 ngụ ý rằng các nỗ lực ngoại giao nhiều khả năng vẫn tiếp tục.
Trả lời câu hỏi về các cuộc tấn công tại một cuộc họp báo, bà nhấn mạnh việc kết hợp giữa lực lượng quân sự Iran trên thực địa và vai trò đàm phán của Chủ tịch Quốc hội Mohammad-Bagher Ghalibaf "sẽ mang lại lợi ích cho người dân Iran".
Ông Ghalibaf, nhà đàm phán hàng đầu của Tehran, đến Qatar để thảo luận với Mỹ từ hôm 24/5 và vẫn ở lại sau vụ không kích của CENTCOM. Các quan chức Iran cho biết nước này đã hoãn công bố thông tin về việc một số thành viên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) thiệt mạng trong cuộc không kích, nhằm giữ cho tiến trình đàm phán đi đúng hướng.
Theo giới chức Iran và các nhà trung gian Arab, Tehran đang theo đuổi đàm phán với Washington nhằm đạt được hai mục tiêu đan xen. Một mặt, họ tìm cách cứu vãn nền kinh tế đang chịu áp lực nặng nề từ các lệnh trừng phạt và phong tỏa và đây là lý do họ không rời bàn đàm phán sau cuộc không kích của Mỹ. Mặt khác, họ cũng không nhượng bộ quá mức để tránh tạo cơ hội cho Tổng thống Trump tuyên bố chiến thắng.
Các quan chức am hiểu vấn đề cho hay ông Ghalibaf đến Qatar để thảo luận về một số điểm bế tắc, trong đó có khoản tiền 100 tỷ USD ở nước ngoài của Iran bị phương Tây phong tỏa và những chi tiết về việc mở lại eo biển Hormuz.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 26/5 điện đàm với người đồng cấp Ai Cập Abdel Fattah Al Sisi, một trong các nước trung gian, để thảo luận về những nỗ lực nhằm đạt được một bản ghi nhớ thỏa thuận giữa Tehran và Washington. Đây được coi là một dấu hiệu nữa cho thấy Iran muốn duy trì đối thoại với Mỹ bất chấp biến cố trên thực địa.
Các bên trung gian, gồm Pakistan, Qatar và Ai Cập đang nỗ lực giúp hai bên thu hẹp bất đồng. Giới chức Iran và các nước trung gian cho biết một điểm mấu chốt được thảo luận là việc giải phóng 24 tỷ USD, tức 1/4 số tiền của Iran đang bị phong tỏa ở nước ngoài.
Họ cũng cho hay Iran đang tiến gần đến một thỏa thuận thỏa hiệp để được giải ngân trước 50% số tiền đó.
Những thành viên có xu hướng thực tế trong chính quyền Iran muốn thúc đẩy đạt được thỏa thuận này để giảm bớt gánh nặng về kinh tế, vốn chịu tổn thất nặng nề vì chiến sự và lệnh phong tỏa cảng biển của Mỹ, khiến nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ gần như tê liệt.
Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi tháng 1, GDP thực của Iran chỉ tăng 0,3% năm 2025, giảm mạnh so với các năm trước đó (3,7% năm 2024 và 5,3% năm 2023). Lạm phát tăng cao đến mức Ngân hàng Trung ương Iran giữa tháng 3 đã phát hành tờ tiền 10 triệu rial, mệnh giá cao nhất đang lưu hành. Trước đó một tháng, cơ quan này đã ra mắt tờ 5 triệu rial, cũng là kỷ lục khi đó.
Các quan chức Iran lo ngại làn sóng chủ nghĩa dân tộc vốn đang bảo vệ chính phủ trước những lời chỉ trích có thể biến thành ngọn lửa bất mãn nếu nền kinh tế tiếp tục suy thoái.
Về phía Mỹ, một số nghị sĩ Cộng hòa có lập trường cứng rắn, như thượng nghị sĩ Ted Cruz, đã phản đối các điều khoản sơ bộ của thỏa thuận vì cho rằng đây là sai lầm có thể tiếp thêm sức mạnh cho Tehran và quá giống với thỏa thuận hạt nhân thời cựu tổng thống Barack Obama, vốn đã bị ông Trump hủy bỏ trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Ông Trump dường như đã tiếp thu những lời chỉ trích này và đang tìm cách thay đổi một số điều khoản của thỏa thuận, thay vì từ bỏ đàm phán.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông cố gắng trấn an đám đông chỉ trích khi tuyên bố rằng thỏa thuận này "hoàn toàn trái ngược" những gì họ phàn nàn. Sau đó, ông cho biết muốn Arab Saudi, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Jordan ký kết Hiệp định Abraham để thiết lập hoặc mở rộng quan hệ ngoại giao với Israel. Ông cũng gợi ý rằng Iran có thể tham gia hiệp định này sau khi Tehran ký kết một thỏa thuận hòa bình.
Các quan chức Mỹ cho biết ông Trump đã thảo luận với đội ngũ trợ lý và cố vấn bên ngoài về ý tưởng mở rộng phạm vi của Hiệp định Abraham vài giờ trước khi điện đàm với những quốc gia khu vực. Tuy nhiên, các lãnh đạo Trung Đông lại không được thông báo trước theo hướng đó, khiến họ bất ngờ khi ông Trump đưa ra đề xuất.
Theo một quan chức cấp cao của Nhà Trắng, chính Tổng thống đã nảy ra ý tưởng trên.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết Hiệp định Abraham đã mang lại lợi ích cho tất cả các nước tham gia, vì vậy việc mở rộng nó "sẽ bổ trợ cho một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran".
Bằng việc đề cập đến Hiệp định Abraham cùng lúc với thỏa thuận chấm dứt chiến sự Iran, ông Trump đã làm thay đổi không chỉ tiến trình các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra mà cả mối quan hệ giữa Mỹ với những nước Trung Đông, nơi mà tâm lý hoài nghi về việc bình thường hóa quan hệ với Israel đang lên rất cao sau nhiều năm xung đột bao trùm khu vực.
Các quan chức Mỹ cho hay Tổng thống Trump từ lâu coi Hiệp định Abraham là thành tựu đối ngoại hàng đầu trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình và đã cố gắng mở rộng nó trong nhiệm kỳ thứ hai, với mục tiêu chính là Arab Saudi. Sáng kiến mới từ ông đã nhận được tán thưởng từ các đồng minh chính trị nhưng vấp phải những luồng ý kiến phản đối kín đáo từ Qatar và Riyadh.
Các bên trung gian cho biết họ cũng đã đạt được tiến triển về tình trạng tương lai của kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao mà Iran đang nắm giữ, thứ mà Mỹ lo ngại có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân.
Cuối ngày 25/5, ông Trump đã phần nào nhượng bộ với yêu cầu Iran phải trao toàn bộ hơn 440 kg uranium đã làm giàu cho Mỹ. Trên Truth Social, ông cho biết Iran có thể tiêu hủy số uranium đó tại chỗ hoặc ở một địa điểm được chấp nhận khác, dưới giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Điều này sẽ đưa lập trường của Mỹ lại gần hơn với Iran. Tehran vốn đã đồng ý pha loãng các kho dự trữ uranium của mình xuống mức thấp và bày tỏ sẵn lòng chuyển giao chúng sang Nga.
Dù vậy, các bên trung gian, gồm Pakistan, Qatar và Ai Cập, bày tỏ lo ngại những thành viên thuộc phe cứng rắn ở Iran đang muốn cản trở thỏa thuận hòa bình bằng cách nhắm vào tàu bè qua lại trên biển.
Ảnh vệ tinh do công ty AI ngành hàng hải Windward phân tích cho thấy ba xuồng cao tốc của IRGC đã xuất hiện ở khu vực phía nam eo biển Hormuz hôm 26/5. Cùng ngày, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh cho biết một tàu dầu đã trúng hỏa lực ở vịnh Oman, ngay tại khu vực Iran thường xuyên tấn công tàu thương mại.
Các thành viên thuộc phe cứng rắn trong chính quyền Iran cũng lặp lại những lời chỉ trích đối với nỗ lực đàm phán. Majid Moosavi, chỉ huy đơn vị phụ trách chương trình tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của IRGC, khẳng định "đàm phán với kẻ thù là thất bại hoàn toàn".
Các bên trung gian cũng lo ngại về việc ai thực sự là người đưa ra quyết định tại Iran, khi Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei vẫn chưa xuất hiện hay phát biểu trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm hồi tháng 3. Họ đang cố gắng xác định xem đề xuất hiện tại của Iran đã được ông Khamenei và các thành viên cứng rắn khác chấp nhận chưa, hay chỉ mới phản ánh quan điểm của Chủ tịch Quốc hội Ghalibaf, Ngoại trưởng Abbas Araghchi và những thành viên ôn hòa trong chính quyền.
Dù vậy, một quan chức Iran cho biết mọi quyết định không phụ thuộc vào cá nhân duy nhất nào mà được đưa ra trên cơ sở đồng thuận trong Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, nơi có cả người ôn hòa như ông Pezeshkian cùng các lãnh đạo quân sự và an ninh thuộc phe cứng rắn.
Tin Gốc: Vnexpress
Thế Giới
Chiến sự Ukraine ngày 1.597: Ukraine tấn công loạt kho dầu, ông Putin tính biện pháp mạnh

Rạng sáng 9.7, quân đội Ukraine tiếp tục tấn công hạ tầng dầu mỏ tại nhiều vùng trên lãnh thổ Nga, theo các kênh truyền thông Nga. Theo The Kyiv Independent, những hình ảnh và video trên mạng xã hội cho thấy đám cháy bốc lên từ kho dầu của tập đoàn Lukoil gần thị trấn Mikhaylovsk tại tỉnh Stavropol. Các UAV đã được nhìn thấy bay về phía mục tiêu. Tỉnh trưởng Vladimir Vladimirov xác nhận một cơ sở công nghiệp đã bị tấn công.
Một vụ cháy khác do UAV Ukraine được cho là cũng đã xảy ra tại kho dầu ở thành phố Tver, cách Moscow khoảng 300 km về hướng tây bắc. Hình ảnh vệ tinh trước đó cho thấy nhiều bồn chứa nhiên liệu đã được bao bọc bằng lưới chống UAV nhưng lớp phòng thủ này không ngăn được cuộc tấn công, dẫn đến đám cháy sau đó, theo hãng truyền thông độc lập Astra.
Chưa rõ mức độ thiệt hại. Bộ Quốc phòng Nga thông báo đã ngăn chặn 73 UAV trên lãnh thổ Nga và bán đảo Crimea.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sau đó xác nhận các lực lượng đã đánh trúng 2 kho dầu của Nga tại Tver và Stavropol, cả hai nơi đều cách tiền tuyến khoảng 500 km. Ông Zelensky cũng nói rằng Ukraine gần đây đã tấn công trạm bơm dầu tại thành phố Ufa và bến bốc dỡ dầu tại vùng Rostov.
Cùng ngày, quân đội Ukraine thông báo tiếp tục tấn công 12 tàu dầu Nga trên biển Azov vào rạng sáng. Các tàu này bị cho là được dùng để cung cấp nhiên liệu cho quân đội Nga, vận chuyển xăng dầu để né lệnh cấm vận quốc tế. Nga chưa bình luận về cáo buộc này.
Một tàu kéo và một tàu chở hàng khô cũng bị đánh trúng. Tính tổng cộng trong 4 ngày qua, số tàu bị Ukraine nhắm đến tại biển Azov và biển Đen là 36 chiếc. "Tất cả đều cố gắng chở nhiên liệu sang Crimea", Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết.
Ukraine đang tìm cách cô lập Crimea bằng cách tấn công các tuyến đường tiếp tế cho bán đảo này cũng như những cơ sở năng lượng trên đó, nhằm buộc Nga ngồi xuống đàm phán.
Tỉnh trưởng vùng Rostov Yury Slyusar ngày 9.7 xác nhận 2 tàu dầu đã bị các thiết bị không người lái của Ukraine tấn công trên biển Azov, theo TASS. Thủy thủ đoàn đã được sơ tán. Vụ tấn công gây cháy cả 2 tàu nhưng một chiếc đã được dập lửa hoàn toàn.
Trong những tuần gần đây, Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng hậu cần và năng lượng ở Crimea, gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu và khiến chính quyền phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp tại bán đảo này, một trung tâm quan trọng cho nỗ lực chiến sự của Nga.
Không chỉ tại Crimea, các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine còn gây gián đoạn nguồn cung nhiên liệu tại một số vùng trên lãnh thổ Nga.
Chính quyền Nga cho rằng đó chỉ là tình trạng tạm thời và chủ yếu xuất phát từ tâm lý hoang mang quá mức của một bộ phận người dân.
Trong cuộc họp nội các ngày 8.7, Tổng thống Putin thừa nhận Nga đã bắt đầu rút xăng dầu từ kho dự trữ và cho biết đang cân nhắc lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel hoàn toàn. Chính phủ Nga đã mở rộng việc cấm xuất khẩu dầu diesel đối với các nhà sản xuất lẫn các bên kinh doanh đến cuối tháng 7.
Mặt khác, Tổng thống Putin yêu cầu các công ty dầu khí lớn phải cung cấp cho các cây xăng độc lập chứ không chỉ "ôm hàng" để cung cấp cho mạng lưới của mình. Đồng thời, ông chỉ đạo các quan chức quyết liệt hơn trong việc cung cấp nhiên liệu, trợ cấp cho Crimea và không để người dân chịu thêm gánh nặng.
Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ hôm 9.7, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng Nga đang gặp khó khăn hơn trong việc bảo vệ không phận của mình, và hy vọng điều này sẽ tạo thêm không gian để đàm phán chấm dứt chiến sự, theo Reuters. Tổng thống Mỹ Donald Trump thì nói: "Đây là sự leo thang, nhưng đó cũng là sự leo thang có thể giúp dẫn đến một kết thúc".
Khi được hỏi về những tuyên bố này, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên rằng có "một số quan niệm sai lầm trong chính quyền Nhà Trắng... về ý tưởng rằng việc leo thang và áp lực quân sự có thể giúp mở đường cho một giải pháp hòa bình".
Ông Peskov gọi đây là một tiền đề sai lầm và cảnh báo chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine có thể kéo dài hơn.
"Điều đó sẽ dẫn đến việc chúng ta phải thiết lập một vùng an ninh lớn hơn - một vùng đệm lớn hơn. Do đó, việc thổi bùng căng thẳng và thực hiện các hành động dẫn đến leo thang sẽ không đóng góp gì vào tiến trình hòa bình", ông Peskov nói.
Về việc Mỹ cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa phòng không Patriot, ông Peskov nói Nga không nhìn tình hình qua lăng kính màu hồng và Tổng thống Putin biết rõ việc này. Tuy nhiên, ông cũng đề cập mong muốn của Mỹ trong việc thúc đẩy tiến trình hòa bình, "không như người châu Âu". "Họ [người Mỹ] đôi khi có thể nhầm lẫn hoặc sai lầm nhưng chúng tôi coi mong muốn đó là chân thành", vị quan chức đánh giá.
Tin Gốc: Thanh Niên

Vào thời điểm chiếc xe tải lăn bánh rời khỏi nhà xác ở Bunia, tỉnh Ituri (Congo), cái nóng buổi sáng đã bao trùm nặng nề lên con đường dẫn đến Mongbwalu.
Thi thể của một mục sư 44 tuổi nằm bên trong một chiếc quan tài bằng gỗ được buộc chặt vào phía sau một chiếc SUV Nissan cũ kỹ đã được hạ phẳng hàng ghế sau.
Chuyến xe băng qua tỉnh Ituri mất khoảng 3 tiếng đồng hồ, xóc nảy dữ dội, bụi bay mù mịt qua những ổ gà, đất đá và những rãnh sâu khoét vào lòng đất đỏ. Vào thời điểm chiếc xe đến được Mongbwalu, chiếc quan tài đã bị nứt dưới sức nặng của những người ngồi trên nó.
Theo 4 chuyên gia thuộc đội ngũ tiến hành cuộc điều tra của Bộ Y tế Congo, đây là một trong số những sự kiện đang được các điều tra viên xem xét để truy tìm "bệnh nhân số 0", hay ca lây nhiễm sớm nhất, của đợt dịch Ebola đang hoành hành tại quốc gia này.
Các điều tra viên cho biết hành trình đầy trắc trở của chiếc quan tài diễn ra trước một trong những sự kiện được nghi ngờ là siêu lây nhiễm sớm nhất: đám tang vào ngày 4/2 của người đàn ông bên trong quan tài, Mục sư Paluku Makundi Denis.
Các cơ quan y tế đang vật lộn để bắt kịp với sự bùng phát như nấm sau mưa của một chủng Ebola hiếm gặp gây nguy cơ tử vong 30-50% và hiện chưa có vắc-xin hay thuốc chữa.
Theo Bộ Y tế Congo, đợt bùng phát đã gây ra khoảng 635 ca nhiễm được xác nhận và ít nhất 127 ca tử vong ở miền Đông Congo. Các quan chức cảnh báo con số thiệt hại thực tế có thể cao hơn nhiều.
Một nhà dịch tễ học giám sát trong nhóm điều tra ước tính, chủng virus Bundibugyo, đã âm thầm lây lan 4-6 tháng trước khi Congo chính thức xác nhận đợt bùng phát vào ngày 15/5. Ông nhấn mạnh cần phải làm việc nhiều hơn nữa để xác định liệu Mục sư Makundi, người chưa từng được xét nghiệm Ebola, có bị nhiễm bệnh hay không và để xác định nguồn gốc của đợt bùng phát, một bước then chốt để hiểu rõ quy mô của nó và ngăn ngừa các đại dịch tương lai.
Bộ Y tế Congo và cơ quan y tế của tỉnh Ituri đã không phản hồi các yêu cầu bình luận. Người đứng đầu WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, từ chối bình luận về trường hợp của ông Makundi và cho biết nhiều kịch bản bùng phát dịch đang được điều tra.
Truyền thông đã liên hệ các sự kiện xung quanh đám tang của vị mục sư tại thị trấn khai thác vàng hẻo lánh Mongbwalu thông qua các cuộc phỏng vấn với các bác sĩ, quan chức địa phương, người thân của các nạn nhân, cũng như xem xét các hồ sơ bệnh viện, mai táng.
Chiếc quan tài bị vỡ mới chỉ là sự khởi đầu. Thi thể đã được chuyển sang một chiếc áo quan mới bởi những người dân có tiếp xúc trực tiếp với di hài trước khi các thành viên trong cộng đồng tụ họp về dự đám tang - một hành động cực kỳ nguy hiểm nếu ông Makundi nhiễm Ebola, vì thi thể của các nạn nhân có khả năng lây nhiễm rất cao.
Trong vòng vài tuần, hàng chục ca tử vong đã được ghi nhận tại địa phương. Trong khi đó, chiếc quan tài bị nứt ban đầu đã bị thiêu rụi trong những hoàn cảnh bí ẩn, góp phần làm nảy sinh tin đồn rằng một lời nguyền đã gây ra căn bệnh đang lây lan này.
Cái chết của vị mục sư và chiếc quan tài mới
Một bệnh viện ở Bunia đã chẩn đoán ông Makundi bị viêm phúc mạc, một tình trạng nhiễm trùng ổ bụng nghiêm trọng, vào ngày 3/2. Họ cho biết không có mẫu thử nào được lấy để xét nghiệm Ebola vì các quan chức Congo lúc đó không hề biết về bất kỳ đợt bùng phát dịch nào.
David Heymann, một giáo sư về bệnh truyền nhiễm tại Trường Vệ sinh và Y học Nhiệt đới London, cho biết viêm phúc mạc là một biểu hiện của tình trạng nhiễm Ebola nghiêm trọng, nhưng không thể xác nhận nguyên nhân cái chết của ông Makundi nếu không có xét nghiệm.
Chiếc quan tài bị nứt chở vị mục sư đến Mongbwalu vào chiều ngày 4/2, một thị trấn có khoảng 130.000 dân, nhiều người trong số đó là dân vãng lai.
Hàng chục người chịu tang đã tập trung tại khu đất của gia đình. Sự im lặng bao trùm khi cha của vị mục sư, ông Pascal Kibali (thường được gọi là Paka), kiểm tra chiếc quan tài bị vỡ trong ánh chiều tà.
Người thân đã vội vã đi mua một chiếc áo quan mới từ một thợ đóng quan tài địa phương.
Thi thể được chuyển đi trước khi mặt trời lặn, và một buổi cầu nguyện canh thức đã được tổ chức tại khu đất của gia đình trước khi chôn cất tại nghĩa trang. Tại các buổi canh thức truyền thống của người Congo, những người đến viếng thường chạm và hôn vào thi thể. Hiện vẫn chưa rõ liệu truyền thống này có được làm theo trong trường hợp này hay không.
Hơn 80 người thân, bạn bè và hàng xóm đã tập trung tại nghĩa trang địa phương vào lúc chập tối để mai táng mục sư.
Thị trưởng Mongbwalu, ông Sesereki Mandro Israel, cho biết trong những ngày sau đó, vài thành viên trong cộng đồng bắt đầu đổ bệnh. Gần 50 ca tử vong đã được ghi nhận trong vòng hai tuần kể từ khi chôn cất, với nhiều người biểu hiện các triệu chứng của Ebola: sốt, nôn mửa, chảy máu.
em trai của mục sư Makundi là một trong những người đầu tiên. Người thợ mỏ 36 tuổi này đã qua đời vào ngày 16/2 do nghi ngờ viêm ruột thừa. Trong vòng vài tuần, một người em trai khác và một người họ hàng cũng qua đời, lần lượt do nghi ngờ bị trĩ và lao.
Cũng theo báo cáo, cái chết của những người thân này diễn ra trước ít nhất 108 ca tử vong tại Mongbwalu trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 5. Báo cáo cho biết các bệnh nhân đã đổ gục với các triệu chứng sốt, nôn mửa, tiêu chảy và trong một số trường hợp là xuất huyết.
Theo báo cáo, các ca tử vong này nằm trong số những ca đang được các điều tra viên xem xét nhằm lập bản đồ lây lan của Ebola, trong đó ca của ông Makundi là trường hợp nghi ngờ sớm nhất.
Tin đồn về chiếc quan tài
Khi bi kịch lan rộng khắp cộng đồng, những người dân hoảng sợ bắt đầu tìm kiếm câu trả lời. Một số người không tìm đến các phòng khám hay phòng xét nghiệm, mà hướng sự chú ý vào các sự kiện xung quanh việc chôn cất mục sư Makundi.
Khi những lời cầu nguyện kết thúc và các gia đình rời khỏi nghĩa trang trong buổi tối, có tin đồn lan truyền rằng chiếc quan tài bị hư hỏng đã bị phóng hỏa.
Cha và chú của mục sư Makundi đổ lỗi cho một nhóm thanh niên say xỉn nhưng không có thêm thông tin chi tiết. Họ nói thêm rằng cả gia đình bàng hoàng và vật lộn để hiểu chuyện gì đã xảy ra.
Trưởng cộng đồng Katuwene cho biết, đối với các cư dân, chiếc quan tài bị đốt cháy được xem là một sự xúc phạm đến tổ tiên.
Đối với một số người dân, những cái chết tiếp theo được diễn dịch không phải là do virus mà là sự trừng phạt từ tổ tiên, những người đã nổi giận vì những gì xảy ra xung quanh việc chôn cất mục sư.
Nhiều câu chuyện đã được thêu dệt trên mạng xã hội khắp Mongbwalu và khu vực lân cận.
Một điều tra viên cho biết vào thời điểm các điều tra viên y tế cấp tỉnh thuộc nhóm tìm kiếm bệnh nhân số 0 đến Mongbwalu vào đầu tháng 5, những tin đồn về lời nguyền đã lan rộng và một số người dân đã trở nên đối đầu với các nhân viên y tế và quan chức.
Cha của Mục sư Makundi, ông Paka Kibali, cho biết gia đình ông đã bị một số người dân địa phương cáo buộc một cách bất công là đã khơi mào đợt bùng phát dịch vì những sự kiện xung quanh đám tang.
Tin Gốc: Dân Trí

