Rạng sáng 9.7, quân đội Ukraine tiếp tục tấn công hạ tầng dầu mỏ tại nhiều vùng trên lãnh thổ Nga, theo các kênh truyền thông Nga. Theo The Kyiv Independent, những hình ảnh và video trên mạng xã hội cho thấy đám cháy bốc lên từ kho dầu của tập đoàn Lukoil gần thị trấn Mikhaylovsk tại tỉnh Stavropol. Các UAV đã được nhìn thấy bay về phía mục tiêu. Tỉnh trưởng Vladimir Vladimirov xác nhận một cơ sở công nghiệp đã bị tấn công.
Một vụ cháy khác do UAV Ukraine được cho là cũng đã xảy ra tại kho dầu ở thành phố Tver, cách Moscow khoảng 300 km về hướng tây bắc. Hình ảnh vệ tinh trước đó cho thấy nhiều bồn chứa nhiên liệu đã được bao bọc bằng lưới chống UAV nhưng lớp phòng thủ này không ngăn được cuộc tấn công, dẫn đến đám cháy sau đó, theo hãng truyền thông độc lập Astra.
Chưa rõ mức độ thiệt hại. Bộ Quốc phòng Nga thông báo đã ngăn chặn 73 UAV trên lãnh thổ Nga và bán đảo Crimea.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sau đó xác nhận các lực lượng đã đánh trúng 2 kho dầu của Nga tại Tver và Stavropol, cả hai nơi đều cách tiền tuyến khoảng 500 km. Ông Zelensky cũng nói rằng Ukraine gần đây đã tấn công trạm bơm dầu tại thành phố Ufa và bến bốc dỡ dầu tại vùng Rostov.
Cùng ngày, quân đội Ukraine thông báo tiếp tục tấn công 12 tàu dầu Nga trên biển Azov vào rạng sáng. Các tàu này bị cho là được dùng để cung cấp nhiên liệu cho quân đội Nga, vận chuyển xăng dầu để né lệnh cấm vận quốc tế. Nga chưa bình luận về cáo buộc này.
Một tàu kéo và một tàu chở hàng khô cũng bị đánh trúng. Tính tổng cộng trong 4 ngày qua, số tàu bị Ukraine nhắm đến tại biển Azov và biển Đen là 36 chiếc. “Tất cả đều cố gắng chở nhiên liệu sang Crimea”, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết.
Ukraine đang tìm cách cô lập Crimea bằng cách tấn công các tuyến đường tiếp tế cho bán đảo này cũng như những cơ sở năng lượng trên đó, nhằm buộc Nga ngồi xuống đàm phán.
Tỉnh trưởng vùng Rostov Yury Slyusar ngày 9.7 xác nhận 2 tàu dầu đã bị các thiết bị không người lái của Ukraine tấn công trên biển Azov, theo TASS. Thủy thủ đoàn đã được sơ tán. Vụ tấn công gây cháy cả 2 tàu nhưng một chiếc đã được dập lửa hoàn toàn.
Trong những tuần gần đây, Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng hậu cần và năng lượng ở Crimea, gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu và khiến chính quyền phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp tại bán đảo này, một trung tâm quan trọng cho nỗ lực chiến sự của Nga.
Không chỉ tại Crimea, các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine còn gây gián đoạn nguồn cung nhiên liệu tại một số vùng trên lãnh thổ Nga.
Chính quyền Nga cho rằng đó chỉ là tình trạng tạm thời và chủ yếu xuất phát từ tâm lý hoang mang quá mức của một bộ phận người dân.
Trong cuộc họp nội các ngày 8.7, Tổng thống Putin thừa nhận Nga đã bắt đầu rút xăng dầu từ kho dự trữ và cho biết đang cân nhắc lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel hoàn toàn. Chính phủ Nga đã mở rộng việc cấm xuất khẩu dầu diesel đối với các nhà sản xuất lẫn các bên kinh doanh đến cuối tháng 7.
Mặt khác, Tổng thống Putin yêu cầu các công ty dầu khí lớn phải cung cấp cho các cây xăng độc lập chứ không chỉ “ôm hàng” để cung cấp cho mạng lưới của mình. Đồng thời, ông chỉ đạo các quan chức quyết liệt hơn trong việc cung cấp nhiên liệu, trợ cấp cho Crimea và không để người dân chịu thêm gánh nặng.
Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ hôm 9.7, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng Nga đang gặp khó khăn hơn trong việc bảo vệ không phận của mình, và hy vọng điều này sẽ tạo thêm không gian để đàm phán chấm dứt chiến sự, theo Reuters. Tổng thống Mỹ Donald Trump thì nói: “Đây là sự leo thang, nhưng đó cũng là sự leo thang có thể giúp dẫn đến một kết thúc”.
Khi được hỏi về những tuyên bố này, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên rằng có “một số quan niệm sai lầm trong chính quyền Nhà Trắng… về ý tưởng rằng việc leo thang và áp lực quân sự có thể giúp mở đường cho một giải pháp hòa bình”.
Ông Peskov gọi đây là một tiền đề sai lầm và cảnh báo chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine có thể kéo dài hơn.
“Điều đó sẽ dẫn đến việc chúng ta phải thiết lập một vùng an ninh lớn hơn – một vùng đệm lớn hơn. Do đó, việc thổi bùng căng thẳng và thực hiện các hành động dẫn đến leo thang sẽ không đóng góp gì vào tiến trình hòa bình”, ông Peskov nói.
Về việc Mỹ cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa phòng không Patriot, ông Peskov nói Nga không nhìn tình hình qua lăng kính màu hồng và Tổng thống Putin biết rõ việc này. Tuy nhiên, ông cũng đề cập mong muốn của Mỹ trong việc thúc đẩy tiến trình hòa bình, “không như người châu Âu”. “Họ [người Mỹ] đôi khi có thể nhầm lẫn hoặc sai lầm nhưng chúng tôi coi mong muốn đó là chân thành”, vị quan chức đánh giá.
Thỏa thuận đóng 3 tàu hộ vệ lớp Mogami được Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles và Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro công bố tại Melbourne, theo Hãng tin Kyodo News. Ba chiếc tàu chiến này sẽ được đóng tại Nhật Bản.
Tại cuộc họp báo chung trên tàu khu trục lớp Mogami Kumano sau cuộc đàm phán, ông Marles cho hay chiếc đầu tiên dự kiến sẽ được bàn giao cho Úc vào tháng 12.2029.
Chính phủ Úc, được Nhật Bản xem là đối tác quan trọng trong việc duy trì ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, cho hay sẽ đầu tư tới 20 AUD (14,4 tỉ USD) trong 10 năm để phát triển hạm đội mới.
Hai bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản và Úc cũng đã ký một văn bản cam kết phối hợp chặt chẽ để đảm bảo dự án tiến triển một cách suôn sẻ.
Kyodo News dẫn một số nguồn thạo tin tiết lộ rằng các hợp đồng đã được ký kết giữa chính phủ Úc và các công ty, trong đó có Mitsubishi Heavy Industries Ltd. Công ty này đóng các tàu lớp Mogami.
Bộ trưởng Koizumi nhấn mạnh dự án đóng tàu chiến cho Úc sẽ "tăng cường đáng kể khả năng tương tác và mang lại lợi ích rộng lớn, bao gồm cải thiện khả năng đóng tàu cũng như bảo trì và duy trì hoạt động".
Bộ trưởng Marles cũng nhấn mạnh dự án này sẽ "mang lại rất nhiều cơ hội cho Úc và sự phát triển của ngành công nghiệp quốc phòng trong nước".
Chính phủ Úc lưu ý trong một thông cáo báo chí rằng tàu hộ vệ lớp Mogami được nâng cấp có tầm hoạt động lên đến 18.500 km và hệ thống phóng thẳng đứng có 32 ống phóng.
Loại tàu này sẽ được trang bị tên lửa đất đối không và chống hạm, có khả năng vận hành trực thăng chiến đấu trên biển MH-60R Seahawk, với thủy thủ đoàn gồm 92 người.
Tính đến tối 7.7, đợt lũ lụt do mưa lớn tại khu tự trị Choang Quảng Tây của Trung Quốc đã làm 6 người thiệt mạng và 11 người mất tích, theo Tân Hoa xã.
Đợt mưa lớn do bão Maysak đã ảnh hưởng 375.000 người tại Quảng Tây, 130.000 người được sơ tán. Nước lũ đã gây vỡ đập hồ chứa Lục Lan tại Hoành Châu, thành phố Nam Ninh, nhấn chìm nhiều nhà cửa.
Hiện tại, công tác cứu hộ đang diễn ra với hơn 8.000 người, hơn 1.700 phương tiện và 5.700 tàu thuyền tham gia tìm kiếm cứu nạn, loại bỏ vật thể nguy hiểm.
Dự báo Quảng Tây sẽ có mưa lớn trong 3 ngày tiếp theo. Theo Tân Hoa xã, có 341 hồ chứa nước tại khu vực đang có mực nước trên ngưỡng lũ lụt, 56 trạm quan trắc trên 41 con sông tại Quảng Tây báo cáo mực nước trên mức báo động.
Chủ tịch nước Tập Cận Bình đã yêu cầu dốc toàn lực trong công tác tổ chức cứu hộ, giảm thiểu thiên tai, điều trị cho người bị thương và bố trí chỗ ở cho người bị ảnh hưởng. Nhà lãnh đạo nói rằng cần nỗ lực hết sức để giảm thiểu thương vong và ngăn chặn thảm họa thứ cấp.
Trong một vụ thiên tai khác, một trận lở đất tại huyện Đãng Xương, tỉnh Cam Túc, tây bắc Trung Quốc, vào sáng 7.7 đã làm 21 người thiệt mạng và 7 người bị thương. Nhà chức trách địa phương thông báo vào ngày 8.7 rằng chiến dịch cứu nạn đã hoàn tất.
Trong khi đó, vào sáng 8.7, một trận động đất cường độ 5,0 độ Richter đã xảy ra tại huyện Cao Huyện, thành phố Nghi Tân, tỉnh Tứ Xuyên, miền nam Trung Quốc. Chưa rõ mức độ thiệt hại do trận động đất này.
Trang tin Axios ngày 6-4 dẫn lời bốn nguồn tin từ Mỹ, Israel và khu vực nắm rõ vấn đề cho biết các cuộc đàm phán hiện xoay quanh một thỏa thuận gồm hai giai đoạn.
Trong đó, giai đoạn đầu là lệnh ngừng bắn 45 ngày nhằm có thêm "khoảng thở" để các bên thương lượng một giải pháp lâu dài.
Nếu đạt được tiến triển, giai đoạn hai sẽ là thỏa thuận chính thức nhằm kết thúc chiến tranh. Lệnh ngừng bắn cũng có thể được gia hạn nếu cần thêm thời gian đàm phán.
Tuy nhiên, triển vọng đạt được thỏa thuận trong ngắn hạn vẫn rất mong manh. Các nguồn tin nhận định khả năng đạt được một thỏa thuận tạm thời trong vòng 48 giờ tới là "rất thấp".
Dù vậy, đây được coi là nỗ lực cuối cùng để tránh kịch bản leo thang nghiêm trọng, trong đó Mỹ và Israel có thể tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, kéo theo nguy cơ trả đũa vào các cơ sở năng lượng và nước tại các quốc gia vùng Vịnh.
Các cuộc đàm phán đang được tiến hành thông qua các bên trung gian như Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời duy trì kênh liên lạc trực tiếp giữa đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Washington được cho là đã đưa ra một số đề xuất trong những ngày gần đây, nhưng phía Tehran vẫn chưa chấp nhận.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất nằm ở hai vấn đề cốt lõi: việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới - và số phận kho uranium làm giàu ở mức cao của Iran.
Các bên trung gian cho rằng đây là những nội dung chỉ có thể giải quyết trong một thỏa thuận cuối cùng, thay vì trong giai đoạn ngừng bắn tạm thời.
Về phía Iran, các quan chức nước này tỏ ra đặc biệt thận trọng. Tehran đã nói rõ với các bên trung gian rằng họ không muốn rơi vào tình huống như Gaza hay Lebanon - nơi tồn tại lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa nhưng các cuộc tấn công vẫn có thể tái diễn bất cứ lúc nào.
Hai nguồn tin cho biết Iran sẽ không chấp nhận từ bỏ các "quân bài mặc cả" quan trọng như eo biển Hormuz hay chương trình hạt nhân, chỉ để đổi lấy một lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày.
Do đó, các bên trung gian đang tìm cách xây dựng các biện pháp "tạo lòng tin", bao gồm khả năng Iran thực hiện các bước đi từng phần liên quan đến Hormuz và uranium, đổi lại là các cam kết từ phía Mỹ rằng lệnh ngừng bắn sẽ được đảm bảo và chiến sự không tái diễn.
Trong khi đó, áp lực thời gian đang gia tăng nhanh chóng. Tổng thống Trump đã đặt ra hạn chót buộc Iran phải mở lại eo biển Hormuz vào tối 7-4 giờ Mỹ (sáng 8-4 giờ Việt Nam), đồng thời cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu nếu không đạt được thỏa thuận.
Dù đã gia hạn thêm thời gian, ông Trump vẫn khẳng định Mỹ đang "đàm phán sâu" nhưng cũng để ngỏ khả năng hành động quân sự nếu các cuộc thương lượng với Tehran thất bại.
Theo một số nguồn tin, kế hoạch cho một chiến dịch không kích quy mô lớn của Mỹ - Israel nhằm vào các cơ sở năng lượng của Iran đã sẵn sàng, và việc gia hạn thời hạn chỉ nhằm tạo thêm "cánh cửa cuối cùng" cho ngoại giao.
