Vào những năm 50, 60 của thế kỷ XX, việc ông bà nội hoặc ngoại có một mảnh vườn cách trung tâm đô thị khoảng vài km là điều không quá khó. Các cụ vừa làm nông nghiệp, vừa chạy chợ để mưu sinh. Dù khó nghèo nhưng 5-6 đứa con lần lượt ra đời rồi lớn lên theo thời gian. Khi các cậu, các dì lập gia đình, ông ngoại tôi cho mỗi người một mảnh đất khoảng 200 m2 trong khuôn viên khu vườn rộng khoảng 1.500 m2 để làm nhà ở. Thời đất nước còn chiến tranh thì làm nhà tranh vách đất, sau năm 1975 cuộc sống ổn định dần rồi khá lên thì được thay thế bằng nhà xây gạch kiên cố.
Theo suy nghĩ lúc ấy, ông tôi chừa một cái sân to ở giữa làm nơi sinh hoạt chung. Nhà của các cậu, dì đều quay mặt vào hướng sân to đó, mỗi nhà đều có cái sân riêng, lưng nhà đều quay ra đường, tất cả ra vào chung một cái cổng. Theo ông bà, ở như vậy để cả gia đình luôn đoàn tụ, sum vầy; anh em, con cháu có điều kiện đỡ đần nhau lúc khó khăn, nhất là vào những năm khi đất nước vừa thống nhất, những năm 80, 90 của thế kỷ XX kinh tế còn rất khó khăn. Nhiều người góp ý nên cho các con ra ở riêng hoặc ở trong cùng một khu vườn nhưng mỗi nhà làm trên một lô đất, có cổng đi riêng hướng ra phía đường nhưng ông tôi không nghe. Cả gia đình ở quây quần trong khu vườn như vậy để ông yên tâm.
Lúc ông bà còn sống, nhìn chung vẫn giữ được ổn định vì có ông bà ở giữa làm trung gian hòa giải các xích mích nảy sinh từ tiếng ồn, con gà, con chó… sang nhà nhau. Hơn nữa khi ông bà còn sống thì còn tiếng nói, không ai dám qua mặt. Mọi việc chỉ phát sinh thành vấn đề lớn hơn khi ông bà tôi không còn nữa. Những việc từ trước kia tưởng đã được giải quyết xong nhưng thực ra vẫn âm ỉ cháy, cộng với những việc phát sinh hiện tại nên bùng lên thành ngọn lửa lớn. Từ việc góp ý cho nhau đến mặt nặng mày nhẹ, rồi nhắc lại chuyện cũ, to tiếng, thậm chí chửi bới nhau, khích bác, gây gổ, có lúc còn xúc phạm nhau. Việc ra vào chung một cái cổng, người thích khóa cho an toàn, người muốn mở thường xuyên để tiện ra và; rồi đời sống khấm khá hơn con cháu có xe máy, ôtô thỉnh thoảng về đỗ xe cũng gây cự cãi, to tiếng…
Vậy là từ ý tưởng để cho gia đình đoàn kết, con cháu tối lửa tắt đèn có nhau thành ra ngày càng xa nhau hơn. Có người góp ý nên đập hết nhà, quy hoạch lại, chia ra mỗi người một lô đất làm nhà quay ra đường, có cổng ngõ lối đi riêng để gia đình êm ấm hơn. Nhưng đâu phải dễ vì hiện tại ở đó chỉ những người là bố mẹ, cậu, dì, tuổi đời cũng đã U70, U80 không có điều kiện kinh tế. Hơn nữa trước đó nhà nước đã cấp giấy quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho mỗi nhà theo hiện trạng, bây giờ muốn quy hoạch, tách thửa lại cũng phải liên quan nhiều thủ tục pháp lý. Con cháu đều đã có nơi ở riêng nên không thể đầu tư hay can thiệp vào việc của các cụ được.
Thế là đành để nguyên trạng, anh em họ hàng gần với nhau mà phần ai nấy sống, cũng chẳng buồn chào hay hỏi thăm lúc gặp nhau. Gia đình có sự kiện giỗ chạp buộc phải ngồi chung mâm nhưng ánh nhìn mỗi người một hướng. Đa số con cháu đi ra làm ăn có hiểu biết hơn nhưng cũng không tránh khỏi sứt mẻ tình cảm do “tình trạng chiến tranh” của các cụ. Con cháu dù có hiểu biết nhưng đôi lúc bức xúc quá cũng có nặng lời với bề trên nên tình cảm càng phai nhạt, thậm chí ngại gặp mặt, không tham gia các sự kiện của họ hàng. Tôi cũng thuộc hàng con cháu trong đại gia đình, chỉ biết góp ý, giải hòa khi mọi người có va chạm.
Xin mượn trang viết để tâm sự cho nhẹ lòng chứ tôi không đủ sức để giải quyết những việc do lịch sử để lại. Hi vọng cũng góp được chút kinh nghiệm trong việc tổ chức gia đình cho con cháu nếu có khả năng. Cảm ơn quý độc giả đã đọc tâm sự của tôi.
Tôi 32 tuổi, bạn trai kém 5 tuổi, cả hai làm cùng công ty. Chúng tôi yêu nhau hơn một năm, tuổi không còn trẻ nên đã tính chuyện cưới xin vào cuối năm sau. Anh luôn muốn có gia đình nhỏ của riêng mình để có mục tiêu, động lực kiếm nhiều tiền. Anh nói dù có phải làm đến đêm muộn nhưng chỉ cần nhìn vợ con là bình yên rồi.
Tôi lại là người theo tư tưởng độc thân, không muốn kết hôn và sinh con. Một phần do lớn lên trong gia đình không hạnh phúc, khiến tôi e sợ đàn ông. Một phần vì có nhiều câu chuyện từ thực tế, những người tôi quen biết và từ các bài viết trên mạng nên tôi đã hình thành tư tưởng sợ kết hôn từ rất lâu rồi. Có lẽ tôi đã sai ngay từ lúc bắt đầu với anh, khi tự biết tâm lý mình không giống người phụ nữ bình thường.
Anh rất tốt, sống tình cảm và quan tâm tôi. Tôi cũng rất yêu anh nhưng chính vì vậy lúc nào cũng nghĩ ngợi, dằn vặt. Tính cách tôi không ổn định, hay nổi nóng, bực tức thất thường, hay sợ hãi, suy nghĩ thái quá một vấn đề. Tôi sợ cảnh làm dâu, sợ phải sinh và nuôi dạy con cái, sợ sẽ bị trầm cảm sau sinh, thậm chí làm ra những hành vi tiêu cực nào đó (tôi lo ngại vì trong quá khứ từng làm chuyện dại dột). Vì thương anh nên đôi lúc tôi cũng muốn xây dựng gia đình với anh, đồng hành cùng anh đến già, nhưng chỉ một lát sau, những suy nghĩ tiêu cực và đầy sợ hãi kia lại kéo đến.
Tôi có ý định nói lời chia tay để anh còn thời gian tìm hiểu và kết hôn với người khác, để anh có gia đình trọn vẹn và không phải khó xử nữa, nhưng nghĩ đến cảnh đó tôi lại thấy rất buồn. Tôi thực sự không biết phải làm sao nữa. Mong được mọi người tư vấn và giúp đỡ. Cảm ơn nhiều.
Tôi và người yêu quen được hơn 3 năm, đã về ra mắt gia đình và dự định sang năm kết hôn. Tôi làm việc ở Nha Trang, công việc ổn định, thu nhập cũng tốt (lương tôi khoảng 33 triệu đồng mỗi tháng). Mẹ tôi đã mất, bố hiện sống một mình ở quê ngoài Bắc, khi nào có thời gian tôi cũng hay về thăm nhà. Bạn trai tôi ở một tỉnh gần Hà Nội, cách trung tâm Hà Nội chỉ tầm 30 km. Mẹ anh đã mất, bố anh ở một mình ở nhà và hay đau ốm.
Gần đây, khi thảo luận về chuyện nên ở đâu sau khi kết hôn, chúng tôi có mâu thuẫn rất lớn. Do có công việc ổn định ở đây nên tôi mong người yêu mình vào đây để tìm việc, rồi mua nhà cửa trong này. Người yêu tôi đang thất nghiệp do làn sóng sa thải từ AI và ở nhà chăm sóc bố bị ốm. Anh lại muốn tôi về quê anh sống, hai đứa tìm việc gì đó để làm vì ở quê đã có nhà cửa xây sẵn rồi, về không cần lo lắng chuyện mua nhà nữa. Nhưng tôi biết nếu về thì thu nhập của tôi có lẽ giảm chỉ còn một phần ba hiện tại. Tôi cũng thích công việc đang làm nhưng nó đặc thù, về quê phải tìm việc khác. Hơn nữa, về quê người yêu sống, tôi không có bạn bè, anh em xung quanh, coi như cuộc sống của tôi sẽ chỉ quanh quẩn bên bạn trai và gia đình anh.
Tôi hiểu bạn trai muốn về quê để ổn định, sống cuộc sống ổn định ở quê, làm chỉ cần lo tiền ăn là xong, còn có thời gian chăm sóc bố nữa. Thế nhưng tôi cứ nghĩ là mình đã đi học, phấn đấu bao nhiêu năm để đạt được vị trí này, cuối cùng lại về quê làm linh tinh. Tôi có nhượng bộ rằng nếu tôi về, tôi muốn ở Hà Nội để tìm công việc phù hợp hơn. Nhưng bạn trai nói vậy sao không về quê, Hà Nội cách quê chỉ hơn 30 km. Ở Hà Nội vừa ô nhiễm, giá cả nhà cửa lại đắt đỏ, sao có thể mua được. Thế nhưng sao tôi có thể vừa ở quê, vừa đi làm trên Hà Nội được? Đi đi lại lại ngày 60 km là quá sức, chưa kể sau này có bầu hay có con nữa.
Bạn bè tôi nói rằng về quê ở cũng tốt, kiếm công việc gì ổn ổn mà làm. Thế nhưng việc cảm thấy không có gì chắc chắn trong tay khiến tôi hơi sợ hãi. Nhà tôi nghèo từ bé, bố vất vả lắm mới cho tôi ăn học Đại học được và sau khi ra trường tôi cố gắng rất nhiều để đạt được như hiện tại. Tôi và bạn trai đều có một khoản tiết kiệm hơn một tỷ đồng trong tay. Tôi định gom lại rồi vay thêm để mua nhà ở đây mà hiện tại lại tranh cãi thế này. Chia tay thì không đành vì cả hai đều còn yêu nhau nhiều và muốn xây dựng gia đình. Chúng tôi đều đã 33 tuổi rồi.
Ngoài ra, bạn trai tôi không có định hướng là tương lai làm gì hay học thêm gì, vì giờ nghĩ rằng bản thân không lại được với AI nên định về quê làm gì đó như đi làm công nhân ở khu công nghiệp hoặc đi bán hàng. Tôi đang làm trưởng phòng ở một công ty tại đây nên không muốn vứt bỏ mọi thứ mình xây dựng để về quê làm công việc chưa biết nào đó. Tôi sợ bạn trai không định hướng thế này mà mình vứt bỏ để về cùng rồi sau này lại cãi cọ nhau chuyện tiền bạc. Cảm ơn độc giả đã lắng nghe và hy vọng mọi người có thể cho tôi một số cái nhìn khách quan.
Có lần tôi ngồi ăn cơm với họ hàng thì bác bên chồng hỏi nhỏ: "Nghe mẹ chồng cháu bảo tháng nào cháu cũng giữ hết lương chồng à?", hoặc "Hai đứa dạo này còn ngủ riêng không?",.... Tôi nghe mà vừa ngại vừa sốc vì toàn chuyện riêng trong nhà. Tôi khó chịu, phàn nàn với chồng nhưng anh bảo: "Mẹ già rồi, nói chút có sao đâu, em cứ kệ đi". Nhưng tôi thấy chuyện gia đình nên có giới hạn, tốt khoe xấu che. Giờ tôi rất ngại gặp họ hàng bên chồng. Tôi nên làm gì hay là cứ kệ như chồng nói?
